DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çözümlü Deneme Sınavları Eklendi!
AGS Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri Testi #2
20 Soru30 DkTam Sınav Formatında
1

Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Soru 1 / 20
Bir otizmli eğitim merkezinde görev yapan uzman psikolog, öğrencisi Ali'ye yeni bir akademik beceri kazandırmaya çalışmaktadır. Uzman, ilk aşamada Ali'nin doğru yaptığı her tepkiyi anında ödüllendirmiş, davranış kalıcılaşma eğilimi gösterdikten sonra ise pekiştireç verme sıklığını kademeli olarak seyrekleştirmiştir. Bu süreçte uzman psikoloğun izlediği tarife değişimi ve bu değişimin öğrenme psikolojisindeki temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
AGS Öğrenme Psikolojisi • Sınav Künyesi & Değerlendirme

AGS Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri #2 Sınav Bilgileri ve Değerlendirme Rehberi

Bu çevrimiçi deneme sınavı, AGS müfredatında yer alan "Öğrenme Psikolojisi" dersinin güncel konu kazanımlarını ölçmek amacıyla TestAkademisi akademik içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sınav toplam 20 çoktan seçmeli sorudan oluşmakta olup, gerçek sınav kondisyonunuzu geliştirmek için önerilen çözüm süresi 30 dakikadır. Puanlama sisteminde ilgili sınavın standart net hesaplama kuralları (4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi veya doğru cevap odaklı değerlendirme) uygulanır.

AGS Sözel Muhakeme ve Paragraf Metodolojisi

Metin Analizi ve Sözel Çıkarım Yaklaşımı

Bu deneme sınavındaki sözel sorular; okuma hızından ziyade anlama derinliği, metin içi mantıksal örüntüleri yakalama ve yazarın ana düşüncesini objektif biçimde tespit etme yeteneğinizi ölçer.

Metin Bütünlüğü ve Anlamsal İlişkiler

Öğrenme Psikolojisi dersinin "AGS Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri #2" konusu kapsamında; parçada anlam, ana ve yardımcı düşünceler, düşünceyi geliştirme yolları ve akışı bozan cümlelerin tespiti hedeflenmektedir.

Kişisel Yorum Tuzağı ve Çeldiriciler

Çeldirici seçenekler genellikle parçada geçen ancak yazarın vurguladığı ana teze hizmet etmeyen tali ayrıntılardan veya metin dışı genel geçer doğrulardan kurgulanır. Yalnızca metne bağlı kalınız.

Paragraf sorularında önce soru kökünü okuyup ne aradığınızı belirleyiniz. Parçayı tek seferde, odaklanarak okuyup anahtar kelimelerin altını zihninizde çizerek hız kazanınız.

Çözüm sonrası doğru-yanlış kontrolü yaparken doğru yaptığınız sorularda bile açıklamadaki gerekçeli metin analizini okuyarak metin yorumlama perspektifinizi genişletiniz.

Sınavdaki Önemi ve Soru Dağılımı

AGS Öğrenme Psikolojisi oturumunda Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri konusu adayların başarı grafiğini belirleyen temel ünitelerdendir.

Soru Çözüm Taktikleri
  • Soru kökündeki standart kalıpları tanımaya ve benzer sorular arasındaki çözüm adımlarını eşleştirmeye çalışın.
  • Soru köklerindeki "değildir", "ulaşılamaz", "söylenemez" gibi olumsuz ifadelere dikkat edin; soruyu olumlu gibi algılayıp ilk doğru görünen şıkkı işaretleme hatasına düşmeyin.
  • Örnek olay veya durum senaryosu içeren sorularda metindeki somut şartları esas alın; kendi genel doğrularınızı metnin önüne geçirmeyin.
  • Metinde tırnak içinde verilen 'başarı puanları' ve 'otur' gibi ifadelerin metin bağlamında kazandığı özel anlama odaklanın; genel sözlük anlamının ötesindeki bağlamsal mesajı arayın.
Adayların Sık Yaptığı Hatalar ve Çeldirici Tuzaklar
  • •Soru kökündeki zaman, mekan veya olay sınırlayıcı koşulları göz ardı ederek genel bir doğruyu bu soru için de geçerli saymak.
  • •Birbirine kronolojik veya kavramsal olarak yakın duran iki terimi birbiri yerine kullanarak çeldiriciye takılmak.

Örnek Sorular ve Adım Adım Açıklamalı Çözümleri

Aşağıdaki ilk 3 örnek soru ve çözümleri, bu testin ana kazanımlarını ve soru tiplerini kavramanız için doğrudan listelenmiştir.

1 - 3 / 20 Soru
#1

Soru #1: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: A
Bir otizmli eğitim merkezinde görev yapan uzman psikolog, öğrencisi Ali'ye yeni bir akademik beceri kazandırmaya çalışmaktadır. Uzman, ilk aşamada Ali'nin doğru yaptığı her tepkiyi anında ödüllendirmiş, davranış kalıcılaşma eğilimi gösterdikten sonra ise pekiştireç verme sıklığını kademeli olarak seyrekleştirmiştir. Bu süreçte uzman psikoloğun izlediği tarife değişimi ve bu değişimin öğrenme psikolojisindeki temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A
Sürekli pekiştirmeden kesintili pekiştirmeye geçilmiştir; amaç sönmeye karşı direnci artırmaktır.
B
Sabit oranlı tarifeden sürekli pekiştirmeye geçilmiştir; amaç ceza etkisini ortadan kaldırmaktır.
C
Kesintili pekiştirmeden sürekli pekiştirmeye geçilmiştir; amaç alışkanlığı en üst düzeye çıkarmaktır.
D
Değişken zamanlı tarifeden sabit oranlı tarifeye geçilmiştir; amaç sönmeyi hızlandırmaktır.
E
Olumsuz pekiştirmeden birinci tür cezaya geçilmiştir; amaç davranışı tamamen bastırmaktır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Edimsel koşullanmada yeni bir davranış kazandırılırken sürekli pekiştirme tarifesi (her doğru tepkiye ödül) kullanılır; çünkü bu aşamada öğrenme en hızlı şekilde gerçekleşir. Davranış kazandırıldıktan sonra ise sönmeye karşı direnci artırmak ve kalıcılığı sağlamak amacıyla kesintili (aralıklı) pekiştirme tarifelerine geçilir. Sönmeye karşı en dirençli tarifeler değişken oranlı tarifelerdir. A seçeneği bu geçişin amacını ve bilimsel dayanağını eksiksiz açıklamaktadır. B şıkkı ilk aşamada kesintili tarifenin kullanılmasını önerdiği için öğrenmeyi geciktirir. C şıkkı sürekli pekiştirmenin sönmeye karşı dirençli olduğunu iddia ettiği için yanlıştır. D şıkkı sabit zamanlı tarifelerin sönmeye karşı en dirençli olduğunu söyler ki bu yanlıştır. E şıkkı ise ceza yöntemini içermektedir. Sonuç: A şıkkı.
#2

Soru #2: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: B
Okul öncesi öğretmeni Zeynep Hanım, sınıfındaki öğrencilerin sebze yemeklerini yememe ve toplu etkinlikler bittikten sonra oyuncakları toplama konusunda isteksiz davranma problemleriyle karşılaşmaktadır. Zeynep Hanım, 'Önce sebzelerinizi bitirin, ardından dilediğiniz gibi oyun hamuruyla oynayabilirsiniz' kuralını koymuştur. Bu uygulama edimsel koşullanma kuramındaki hangi ilkeye dayanmaktadır ve uygulamanın temel mantığı nedir?
A
Kaçınma koşullanması; öğrencinin hoş olmayan uyarıcılardan uzaklaşması sağlanmaktadır.
B
Premack ilkesi; olasılığı düşük olan bir davranışın gerçekleşmesi için olasılığı yüksek olan bir davranış pekiştireç olarak kullanılmaktadır.
C
Simgesel ödül sistemi; davranışların token adı verilen belirteçlerle ödüllendirilmesi esastır.
D
Karşıt tepki oluşturma; istenmeyen davranışın yerine zıt bir davranışın konulması hedeflenmektedir.
E
Birinci tür ceza; istenmeyen davranışın ardından ortama itici uyarıcı eklenmektedir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Premack İlkesi (Büyükanne Kuralı), olasılığı düşük olan bir davranışın (istenmeyen veya yapılmak istenmeyen), olasılığı yüksek olan bir davranış (istenen, sevilerek yapılan) için pekiştireç olarak kullanılmasını ifade eder. Zeynep Hanım'ın senaryosunda sebze yemek (düşük olasılıklı) ile oyun oynamak (yüksek olasılıklı) birleştirilmiştir. B seçeneği bu ilkeyi ve mantığını doğru tanımlamaktadır. A seçeneği kaçınma koşullanmasını ifade eder ve Premack ile ilgisizdir. C seçeneği simgesel ödül birikimini anlatır. D seçeneği sönme sürecidir. E seçeneği ise birinci tür cezayı tanımlamaktadır. Sonuç: B şıkkı.
#3

Soru #3: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: C
Bir lisede öğretmenlik yapan Murat Bey, öğrencilerin derse katılımını artırmak için üzerinde okul amblemi bulunan 'başarı puanları' uygulaması başlatmıştır. Öğrenciler bu puanları dönem sonunda okul kantininde geçerli hediye çeklerine dönüştürebilmektedir. Kısa süre içinde öğrencilerin sadece hediye çeki için değil, başarı puanlarını toplamak için de büyük bir çaba sarf ettiği gözlenmiştir. Bu senaryoda geçen 'başarı puanları' psikolojik olarak hangi kavramla ifade edilir?
A
Uyarıcı genellemesi
B
Tepki genellemesi
C
İkincil pekiştireç
D
Birinci tür ceza
E
Kendiliğinden geri gelme
Adım Adım Çözüm Analizi:
İkincil pekiştireçler (nötr uyarıcılarken birincil pekiştireçlerle eşleşerek pekiştirici özellik kazanan uyarıcılar), kökeninde başka bir ödül barındıran ancak zamanla tek başına ödül niteliği kazanan unsurlardır. Simgesel ödül sistemlerinde kullanılan puanlar başlangıçta bir anlam ifade etmezken, hediye çeki (birincil veya daha üst ikincil pekiştireç) ile birleşerek ikincil pekiştireç işlevi görmüştür. C seçeneği bu kavramı tam olarak açıklamaktadır. A şıkkı uyarıcı genellemesini belirtir. B şıkkı tepki genellemesidir. D şıkkı birinci tür cezadır. E şıkkı ise kendiliğinden geri gelmedir. Sonuç: C şıkkı.
Kalan Tüm Soru Havuzu (17 Soru)

4. Sorudan 20. Soruya Kadar Tüm Soruları & Çözümleri Görüntüle

Testin geri kalan 17 sorusunu, cevap anahtarını ve detaylı analizlerini tek sayfada açmak için tıklayın.

Kalan Soruları Aç (17)
#4

Soru #4: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: D
Sınıf içinde sürekli arkadaşlarıyla konuşarak dersin işleyişini bölen bir öğrenciye, öğretmeni tarafından her konuşma anında ödev verilmiş ve bu durum öğrencinin ders başarısını olumsuz etkilemiştir. Uzmanlar bu yöntemin davranışı geçici olarak durdurduğunu ancak öğrencinin okula karşı olumsuz tutum geliştirmesine yol açtığını belirtmiştir. Bu vakada uygulanan ceza türü ve ortaya çıkan temel olumsuz yan etki aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A
İkinci tür ceza; öğrencinin olumlu duygularını pekiştirmiştir.
B
Olumsuz pekiştirme; öğrencinin akademik motivasyonunu artırmıştır.
C
Sönme; öğrencinin konuşma davranışını tamamen ortadan kaldırmıştır.
D
Birinci tür ceza; öğrencinin okula ve öğretmene karşı olumsuz tutum geliştirmesine yol açmıştır.
E
Tepkinin maliyeti; öğrencinin özgüvenini kalıcı olarak artırmıştır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ortama istenmeyen, itici bir uyarıcının (ekstra ödev) eklenmesi 'Birinci tür ceza (1. tip ceza)' olarak adlandırılır. Birinci tür cezanın en yaygın olumsuz yan etkisi, bireyin cezayı verene ya da ortama karşı korku, kaygı duyması ve okuldan/dersten kaçınma davranışı geliştirmesidir. D seçeneği hem ceza türünü hem de yan etkiyi doğru açıklamaktadır. A şıkkı ikinci tür cezayı belirtir ki burada hak mahrumiyeti vardır. B şıkkı olumsuz pekiştirmedir. C ve E şıkları ise ceza kategorisinde yer almaz. Sonuç: D şıkkı.
#5

Soru #5: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: E
Bir ortaokulda öğretmen, sınıftaki kurallara uymayan öğrencilerin bir önceki hafta kazandıkları teneffüs puanlarından belirli bir miktar düşmüştür. Bu uygulama sonucunda öğrencilerin kurallara aykırı davranışlarında belirgin bir azalma görülmüştür. Bu eğitim ortamında kullanılan ceza tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Birinci tür ceza
B
Olumsuz pekiştirme
C
Sönme
D
Premack ilkesi
E
Tepkinin maliyeti
Adım Adım Çözüm Analizi:
Elinde bulunan halihazırdaki olumlu bir kazancın veya hakkın geri alınması 'Tepkinin Maliyeti' olarak adlandırılır ve ikinci tür cezanın özel bir alt türüdür. Öğrencinin önceden kazandığı teneffüs puanlarının kesilmesi onun bir hakkını eksilttiği için tepkinin maliyeti kapsamındadır. E seçeneği bu kavramı tam olarak karşılar. A şıkkı birinci tür cezadır. B şıkkı olumsuz pekiştirmedir. C şıkkı sönmedir. D şıkkı ise simgesel ödül sistemidir ancak ceza boyutunu açıklamaktadır. Sonuç: E şıkkı.
#6

Soru #6: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: A
Köpeğine uzun süredir otur komutunu verdiğinde ödül vermeyen ve bu nedenle köpeğin bu komuta tepki vermeyi bıraktığı gözlenen bir hayvan eğiticisi, aradan geçen iki haftalık sürenin ardından köpeğe yeniden 'otur' komutunu vermiştir. Köpeğin hiçbir yeni eğitim almamasına rağmen komuta ilk seferde doğru tepki verdiği gözlemlenmiştir. Edimsel koşullanma kuramına göre köpeğin bu davranışı sergilemesi hangi kavramla açıklanır?
A
Kendiliğinden geri gelme
B
Alışma
C
Uyarıcı genellemesi
D
Olumsuz pekiştirme
E
Ayırt etme
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sönen bir davranışın üzerinden belli bir zaman geçtikten sonra, herhangi bir yeniden pekiştirme yapılmaksızın eski tepkinin tekrar ortaya çıkması 'Kendiliğinden geri gelme' (spontaneous recovery) olarak tanımlanır. A seçeneği bu süreci doğru ifade etmektedir. B şıkkı alışmayı, C şıkkı uyarıcı genellemesini, D şıkkı silinmeyi, E şıkkı ise ayırt etmeyi açıklamaktadır. Sonuç: A şıkkı.
#7

Soru #7: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: B
Yeni konuşmaya başlayan ve kekemelik sorunu yaşayan bir çocuğa akıcı konuşma becerisini kazandırmak isteyen bir dil terapisti, önce çocuğun anlamlı tek bir ses çıkarmasını, ardından bu sesi kelimeye dönüştürmesini, son olarak da tam cümle kurmasını her aşamada ödüllendirerek süreci yönetmiştir. Terapistin izlediği bu öğretim yöntemi edimsel koşullanma kuramında hangi kavramla adlandırılır?
A
Sönme
B
Biçimlendirme (Kademeli yaklaşma)
C
Gölgeleme
D
Karşıt koşullanma
E
Davranış zincirleme
Adım Adım Çözüm Analizi:
Karmaşık veya henüz repertuarda bulunmayan bir davranışı kazandırmak amacıyla, hedefe giden yoldaki küçük ardışık adımların sırasıyla pekiştirilmesi sürecine 'Biçimlendirme' veya 'Kademeli yaklaşma' (Shaping) denir. B seçeneği bu yöntemin tanımıdır. A şıkkı sönmeyi, C şıkkı gölgelemeyi, D şıkkı karşıt koşullanmayı, E şıkkı ise zincirlemeyi ifade eder (zincirlemede basamaklar hazırdır ancak sırayla birleştirilir). Biçimlendirmede ise davranış sıfırdan inşa edilir. Sonuç: B şıkkı.
#8

Soru #8: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: C
Futbol maçına çıkmadan önce aynı çorapları giyen ve bu maçta gol atan bir futbolcunun, sonraki tüm maçlarda ısrarla aynı çorapları giymeye devam etmesi ve bu davranışın başarıyı getireceğine inanması psikolojik açıdan nasıl açıklanır?
A
Simgesel pekiştirme
B
Kademeli yaklaşma
C
Batıl davranış
D
Uyarıcı genellemesi
E
Ayırt etmeyi öğrenme
Adım Adım Çözüm Analizi:
Organizmanın gerçekleştirdiği rastgele bir davranış ile pekiştirecin gelmesi arasında mantıksal bir bağ bulunmamasına rağmen, bu ikisinin eş zamanlı gerçekleşmesi sonucu davranışın kalıplaşması 'Batıl davranış' olarak adlandırılır. C seçeneği bu durumu doğru açıklamaktadır. A şıkkı simgesel pekiştirmeyi, B şıkkı şekillendirmeyi, D şıkkı karşılaştırmalı koşullanmayı, E şıkkı ise ayırt etmeyi ifade eder. Sonuç: C şıkkı.
#9

Soru #9: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: D
Zihinsel engelli bireylere diş fırçalama becerisini kazandırmak isteyen bir özel eğitim öğretmeni; önce diş macununun kapağının açılması, ardından fırçaya macun sürülmesi, fırçanın dişe götürülmesi ve fırçalama hareketinin yapılması adımlarını sırasıyla öğretmiş, her basamağın tamamlanmasını bir sonraki basamak için pekiştireç olarak kullanmıştır. Öğretmenin uyguladığı bu teknik edimsel koşullanmada ne olarak adlandırılır?
A
Biçimlendirme
B
Sönme
C
Olumsuz pekiştirme
D
Davranış zincirleme
E
Tepkinin maliyeti
Adım Adım Çözüm Analizi:
Birbirini takip eden karmaşık becerilerin halkalar halinde sırayla öğretilmesine ve her basamağın bir sonraki için ipucu/pekiştireç işlevi görmesine 'Davranış zincirleme' denir. D seçeneği doğru cevaptır. A şıkkı biçimlendirmede yeni davranış üretilir, burada ise mevcut küçük beceriler birleştirilir. B şıkkı sönmedir. C şıkkı olumsuz pekiştirmedir. E şıkkı ceza türüdür. Sonuç: D şıkkı.
#10

Soru #10: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: E
Sınavda yüksek puan alan öğrencisine ek puan hediye eden tarih öğretmeni ile sınıf içerisindeki gürültü azalınca öğrencilere verdiği fazladan ödev sorumluluğunu kaldıran matematik öğretmeninin uygulamaları sırasıyla hangi pekiştirme türleriyle ilgilidir?
A
Olumsuz pekiştirme - Olumlu pekiştirme
B
Birinci tür ceza - İkinci tür ceza
C
Sönme - Karşıt koşullanma
D
Olumlu pekiştirme - Birinci tür ceza
E
Olumlu pekiştirme - Olumsuz pekiştirme
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tarih öğretmeninin ek puan vermesi ortama olumlu bir uyarıcı ekleyerek davranışı artırdığı için 'Olumlu pekiştirme'dir. Matematik öğretmeninin ise gürültü bitince itici bir unsur olan ödev sorumluluğunu kaldırması (ortamdan uzaklaştırması) davranışı artırdığı için 'Olumsuz pekiştirme'dir. E seçeneği bu iki süreci doğru sırada vermektedir. Diğer seçenekler kavramları yanlış eşleştirmektedir. Sonuç: E şıkkı.
#11

Soru #11: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: C
Bir otelde çalışan garson [I], yöneticisi tarafından her beş masaya servis açtığında kesin olarak prim almaktadır. Aynı otelde çalışan diğer garson [II] ise yöneticisi tarafından ortalama her beş masada bir prim almakta ancak bu durum bazen üç, bazen sekiz masada bir gerçekleşmektedir. Garson [I] işi bıraktıktan kısa süre sonra prim alamayınca davranışı hızla sönmeye başlarken, garson [II] prim alamasa bile çok uzun süre aynı tempoda çalışmaya devam etmiştir. Bu vakadaki gözlem, edimsel koşullanma kuramındaki hangi temel kavramla ve gerekçeyle açıklanır?
A
Kademeli yaklaştırma ilkesinin başarıyla uygulanması
B
Birinci tip cezanın davranış üzerindeki baskılayıcı etkisi
C
Değişken oranlı tarifenin sönmeye karşı direnci maksimum düzeyde artırması
D
Sürekli pekiştirmenin içsel motivasyonu kalıcı kılma kapasitesi
E
Olumsuz pekiştirmenin tepki hızını ve kalıcılığını artırma gücü
Adım Adım Çözüm Analizi:
Edimsel koşullanma kuramında pekiştirecin verilme sıklığı ve düzeni davranışın kalıcılığını doğrudan etkiler. Sürekli pekiştirme tarifesinde (Garson I) her davranış ödüllendirildiği için pekiştireç kesildiğinde sönme çok hızlı gerçekleşir. Değişken oranlı tarifede (Garson II) ise ödülün ne zaman geleceği kestirilemediği için sönmeye karşı direnç en üst düzeydedir (kısmi pekiştirme etkisi). A seçeneği kademeli yaklaştırma sürecini ifade eder ve bu vakayla ilgisi yoktur. B seçeneği cezanın etkisini açıklamaktadır. C seçeneği edimsel sönmeye karşı direncin değişken tarifelerde yüksek olduğunu doğru vurgular. D seçeneği simgesel pekiştirmeden bahseder. E seçeneği olumsuz pekiştirme tanımını karıştırmaktadır. Sonuç: C şıkkı.
#12

Soru #12: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: B
Anne [I], odasını toplamayan çocuğuna [II] yönelik bir davranış düzenlemesi yapmak istemiş ve şu anlaşmayı teklif etmiştir: 'Önce odanı tamamen toplayacaksın [A], ancak bunu yaptıktan sonra akşam istediğin saatte bilgisayar oyunu oynayabilirsin [B].' Çocuk başlangıçta bu teklifi reddetmiş, ancak anne kuralı değiştirerek önce bilgisayar oynamasına izin verip ardından odayı toplamasını söylediğinde çocuk yine kabul etmemiştir. Bu durumun pedagojik ve kuramsal temeli aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan açıklanır?
A
Sönme direncinin artırılması için pekiştireç aralığının dar tutulması zorunluluğu
B
Premack ilkesine göre düşük olasılıklı davranışın gerçekleşmesinin yüksek olasılıklı davranışa bağlı kılınması kuralı
C
Olumsuz pekiştirme ilkelerinin çocuk eğitiminde yanlış sıralamayla uygulanması
D
Tepkisel koşullanma ilkelerinin edimsel süreçlerle karıştırılması
E
Birinci tip cezanın çocukta kaçınma davranışına yol açması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Premack İlkesi (Büyükanne Kuralı), olasılığı yüksek olan bir davranışın (istenilen), olasılığı düşük olan bir davranışı (istenmeyen) pekiştirmek için kullanılması esasına dayanır. İlkenin geçerli olabilmesi için sıra 'önce düşük olasılıklı (istenmeyen) davranış, sonra yüksek olasılıklı (istenen) davranış' şeklinde olmalıdır. İkinci denemede sıranın ters çevrilmesi ilkenin mantığına aykırıdır çünkü pekiştireç önce verilmiştir. A seçeneği sönme direncini açıklar, burada yoktur. B seçeneği Premack ilkesinin koşulunu net olarak açıklar. C seçeneği simgesel ödül birikimini vurgular. D seçeneği klasik koşullanma refleksidir. E seçeneği ceza kavramıyla ilişkilidir. Sonuç: B şıkkı.
#13

Soru #13: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi edimsel koşullanma süreçleri ve pekiştirme ilkeleri açısından kesinlikle yanlıştır?
A
Simültane ve gecikmeli koşullanma türleri, edimsel koşullanma kuramının temel pekiştirme tarifeleri arasında yer alır.
B
Biçimlendirme sürecinde hedefe giden yolda sergilenen her ara basamak davranışı ayrı ayrı pekiştirilir.
C
Birinci tip ceza ortama hoş olmayan bir uyarıcı eklemeyi, ikinci tip ceza ise hoş olan bir uyarıcıyı ortamdan çıkarmayı kapsar.
D
Pekiştirecin verilmesi tamamen durdurulduktan sonra davranışın frekansında geçici bir artış (sönme patlaması) görülebilir.
E
Kaçınma koşullanmasında organizma, gelecekteki rahatsız edici bir uyarıcıdan zarar görmemek için önceden tepkide bulunur.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Edimsel koşullanma kuramında organizmanın aktif olarak bir davranışta bulunması ve bu davranışın sonucunda çevreden bir uyarıcı alması gerekir. Simültane ve gecikmeli koşullanma kavramları edimsel koşullanmanın değil, klasik (tepkisel) koşullanmanın alt türleridir. B seçeneğindeki biçimlendirme (kademeli yaklaştırma) edimsel koşullanmanın temelidir. C seçeneği ceza türlerini açıklar. D seçeneği sönme sürecini anlatır. E seçeneği kaçınma koşullanmasını tanımlar. Soru bizden yanlış olanı istemektedir. Sonuç: A şıkkı.
#14

Soru #14: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: C
Sürücü [I], emniyet kemerini takmadığında araçta sürekli ve rahatsız edici bir uyarı sesi çalmaktadır [A]. Sürücü bu sesin kesilmesi amacıyla kemeri takmaktadır [B]. Başka bir sürücü [II] ise kırmızı ışıkta geçtiği için trafik polisi tarafından para cezasına çarptırılmıştır [C]. Bu iki farklı sürücünün yaşadığı süreçler edimsel koşullanma terminolojisine göre sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A
Birinci tip ceza - Olumlu pekiştirme
B
İkinci tip ceza - Birinci tip ceza
C
Olumsuz pekiştirme - Birinci tip ceza
D
Birinci tip ceza - İkinci tip ceza
E
Olumlu pekiştirme - Sönme
Adım Adım Çözüm Analizi:
Birinci durumda sürücü rahatsız edici bir uyarıcıdan (ses) kurtulmakta veya onu ortadan kaldırmaktadır; bu durum davranışı güçlendirdiği için olumsuz pekiştirmedir. İkinci durumda ise kural dışı davranışa karşı ortama olumsuz bir sonuç (para cezası) eklenmiştir; bu durum birinci tip cezadır. A seçeneği ters verilmiştir. B seçeneği iki durumu da ceza saymıştır. C seçeneği doğru sıralamayı vermektedir. D seçeneği ilk durumu ceza saymıştır. E seçeneği kavramları karıştırmaktadır. Sonuç: C şıkkı.
#15

Soru #15: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: B
Bir anaokulu öğretmeni, sürekli parmak kaldırmadan konuşan öğrencisinin [I] bu dikkat çekme davranışını söndürmeye karar vermiştir. Uygulamanın ilk günlerinde öğrenci eskisinden çok daha şiddetli ve sık bir şekilde bağırarak konuşmaya çalışmış [A], ancak öğretmen kararlı bir şekilde görmezden gelmeye devam etmiştir. Birkaç gün sonra bu davranış tamamen sönmüştür. Ancak iki hafta sonra tatil dönüşü öğrenci tekrar aynı davranışı sergilemeye başlamıştır [B]. Metinde büyük harflerle belirtilen ([A] ve [B]) olgular sırasıyla hangi kavramlarla adlandırılır?
A
Alışma - Duyarsızlaşma
B
Sönme patlaması - Kendiliğinden geri gelme
C
Geriye dönük ket vurma - Alışkanlık kazanma
D
Biçimlendirme - Gizil öğrenme
E
Tepkisel sönme - Klasik yayılım
Adım Adım Çözüm Analizi:
Öğretmenin pekiştireci (ilgi göstermeyi) kesmesiyle birlikte davranışın başlangıçta şiddetinde ve sıklığında yaşanan geçici artış 'sönme patlaması' (extinction burst) olarak adlandırılır. Aradan geçen zaman sonrasında hiçbir ek pekiştirme olmaksızın eski davranışın yeniden ortaya çıkması ise 'kendiliğinden geri gelme' (spontaneous recovery) adını alır. A seçeneği yanlış kavramları içerir. B seçeneği doğru ikiliyi sunar. C seçeneği ket vurma ile ilgilidir. D seçeneği kademeli yaklaştırmadır. E seçeneği alışmadır. Sonuç: B şıkkı.
#16

Soru #16: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: D
Aşağıdaki durumlardan hangisinde kullanılan pekiştireç niteliği bakımından diğerlerinden farklı bir kategoride yer almaktadır?
A
Öğretmenin başarılı öğrencilere dağıttığı renkli yıldızlı etiketler
B
Sınıf içi kurallara uyan çocuklara verilen ve biriken puanlar
C
Kursu başarıyla bitirenlere takdim edilen başarı sertifikaları
D
Çöl koşullarında yürüyen ve uzun süredir susuz kalan birinin içtiği soğuk su
E
Mağazada biriken alışveriş puanlarıyla alınan hediye çeki
Adım Adım Çözüm Analizi:
Organizmanın hayatta kalması için biyolojik olarak gerekli olan yiyecek, su, uyku gibi uyarıcılara birincil pekiştireç denir. Başlangıçta hiçbir biyolojik değeri olmayan ancak birincil pekiştireçlerle eşleşerek değer kazanan para, puan, altın yıldız, diploma gibi uyarıcılara ise ikincil (koşullu) pekiştireç denir. A, B, C ve E seçeneklerindeki unsurlar (jeton, puan, sertifika, altın yıldız) ikincil pekiştireçtir. D seçeneğindeki su ise birincil pekiştireçtir. Soru kategorik bir ayrım istemektedir. Sonuç: D şıkkı.
#17

Soru #17: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: E
Bir fabrikada çalışan işçilerin verimliliğini artırmak için farklı prim sistemleri uygulanmaktadır: I. İşçilere ürettikleri her 10 parça üründen sonra kesin olarak ek prim verilmesi. II. İşçilere her 60 dakikalık çalışma süresinin sonunda yöneticinin kontrolüyle prim verilmesi. III. İşçilere üretim sürecinde önceden belli olmayan, ortalama her 4 saatte bir sürpriz prim verilmesi. Bu uygulamaların edimsel koşullanmadaki pekiştirme tarifeleriyle doğru eşleştirilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
A
I. Sabit aralıklı - II. Sabit oranlı - III. Değişken oranlı
B
I. Değişken oranlı - II. Değişken aralıklı - III. Sabit aralıklı
C
I. Sabit aralıklı - II. Değişken oranlı - III. Sabit oranlı
D
I. Değişken aralıklı - II. Sabit aralıklı - III. Değişken oranlı
E
I. Sabit oranlı - II. Sabit aralıklı - III. Değişken aralıklı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Birinci öncülde sayı (10 parça ürün) esas alındığı ve kesin olduğu için 'sabit oranlı' tarifedir. İkinci öncülde süre (60 dakika) esas alındığı ve kesin olduğu için 'sabit aralıklı' tarifedir. Üçüncü öncülde ise ortalama süre (4 saat) esas alındığı ve değişken olduğu için 'değişken aralıklı' tarifedir. Bu sınıflandırma Skinner'ın pekiştirme tarifeleri hiyerarşisine tam uyum sağlar. Sonuç: E şıkkı.
#18

Soru #18: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: B
Klasik koşullanma ile edimsel koşullanma süreçleri arasındaki temel farkları inceleyen bir araştırmacı [I], aşağıdaki durumlardan hangisinde iki kuram arasındaki en temel ayrım noktasını yanlış yorumlamıştır?
A
Klasik koşullanmada tepki istemsiz ve fizyolojik refleksler temelindeyken, edimsel koşullanmada iradi ve çevreye yönelik davranışlar esastır.
B
Klasik koşullanmada organizma çevreye karşı son derece aktiftir, edimsel koşullanmada ise tamamen pasif bir alıcı konumundadır.
C
Klasik koşullanmada koşullu uyarıcı tepkiden önce verilirken, edimsel koşullanmada pekiştireç edimsel davranışın ardından sunulur.
D
Klasik koşullanmada ürüştürülen davranışlar otonom sinir sistemine dayalı refleksleri kapsarken, edimsel koşullanmada iskelet kası sistemiyle gerçekleştirilen hareketler ağırluktadır.
E
Klasik koşullanma bitişiklik ve eşleşme ilkeleriyle açıklanırken, edimsel koşullanma davranışın yarattığı sonuçların doğurduğu haz veya ele göre şekillenir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Klasik koşullanmada organizma pasiftir, uyarıcı tepkiden önce gelir ve tepki otomatiktir (refleksif). Edimsel koşullanmada ise organizma aktiftir, uyarıcı (pekiştireç) davranıştan (tepkiden) sonra gelir ve davranış istemlidir. B seçeneğinde klasik koşullanmada organizmanın pasif, edimsel koşullanmada ise aktif olduğu doğru vurgulanmıştır. A, C, D ve E seçeneklerindeki açıklamalar iki kuramın temel ilkeleriyle örtüşmektedir. Yanlış yorum içeren seçenek aranmaktadır. Sonuç: B şıkkı.
#19

Soru #19: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: B
Lise öğrencisi Kerem [I], okulda matematik öğretmeninin sert mizacından ve sürekli azarlamasından büyük bir endişe duymaktadır [A]. Kerem, matematik dersine girmediği günlerde bu endişe ve korku duygusunu hiç yaşamamakta, dolayısıyla matematik derslerine girmemeyi alışkanlık haline getirmektedir [B]. Bu vakada Kerem'in matematik dersine girmeme davranışının süreklilik kazanması hangi edimsel kavramla açıklanır?
A
Olumlu pekiştirme yoluyla davranışın kalıcılaştırılması
B
Kaçınma koşullanması yoluyla olumsuz pekiştirmenin sağlanması
C
Birinci tip ceza ile istenmeyen davranışın baskılanması
D
Sönme patlaması ile davranışın geçici olarak zirve yapması
E
Karşı koşullanma ile korku tepkisinin ortadan kaldırılması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Organizmanın gelecekte karşılaşacağı rahatsız edici, cezalandırıcı bir durumdan önceden harekete geçerek kurtulması veya o durumla hiç karşılaşmaması 'kaçınma koşullanması' (avoidance conditioning) olarak adlandırılır. Kerem öğretmenin azarlamasından kaçınmak için derse girmemekte ve bu durum olumsuz pekiştireçle (korkunun ortadan kalkması) pekişmektedir. A seçeneği olumlu pekiştirmedir. B seçeneği kaçınma koşullanmasıdır. C seçeneği cezadır. D seçeneği sönmedir. E seçeneği karşıt tepki oluşturmadır. Sonuç: B şıkkı.
#20

Soru #20: Öğrenme Psikolojisi • Edimsel Koşullanma & Pekiştirme Süreçleri

Doğru Cevap: C
Bir müzik öğretmeni, öğrencisine keman çalmayı öğretirken önce doğru tutuş biçimini [I], ardından tek bir teli çekmeyi [II], daha sonra nota basmayı [III] aşama aşama öğretmiş ve her aşamada başarı gösterdiğinde öğrencisini ödüllendirmiştir. Bir başka öğretmen ise bisiklet sürmeyi öğretirken önce dengeyi, sonra pedala basmayı ayrı ayrı pekiştirmiştir. Bu öğretmenlerin izlediği öğretim stratejisi edimsel koşullanma ilkeleri açısından aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
A
Jeton ekonomisi kurallarına dayalı pekiştirme
B
İkinci tip ceza uygulamasıyla davranışın kalıplaşması
C
Kademeli yaklaştırma (biçimlendirme) yoluyla davranış kazandırma
D
Sönme direncinin artırılması için aralıklı tarife kullanımı
E
Premack ilkesi gereği yüksek olasılıklı eylemin kullanılması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Repertuvarda henüz bulunmayan karmaşık bir davranışı kazandırmak amacıyla birbirini izleyen küçük basamakların sırasıyla pekiştirilmesi sürecine 'biçimlendirme' (shaping / kademeli yaklaştırma) denir. Eğer süreç birbirine zincirleme bağlı ayrışık becerilerin sırayla öğretilmesini kapsıyorsa davranış zincirlemesi olur; ancak burada tek bir becerinin hedefe doğru yaklaştırılması söz konusudur. A seçeneği simgesel ödüldür. B seçeneği cezalandırmadır. C seçeneği kademeli yaklaştırma (biçimlendirme) sürecidir. D seçeneği sönmedir. E seçeneği Premack ilkesidir. Sonuç: C şıkkı.

İlgili AGS Öğrenme Psikolojisi Testleri

Tümünü Gör

Çerez Tercihleriniz

Sitemizin düzgün çalışması, oturum güvenliğiniz ve performans ölçümleri için çerezler kullanıyoruz. Çerez Politikamız ve Gizlilik Politikamız.