DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çözümlü Deneme Sınavları Eklendi!
AGS›Türkçe
30:00
AGS Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi Testi #1
20 Soru30 DkTam Sınav Formatında
1

Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Soru 1 / 20
Edebiyat eleştirmeni (A), kaleme aldığı son yazısında genç bir yazarın eserini değerlendirirken şu ifadeyi kullanmıştır: 'Sanatçı, ilk romanındaki hamlığı üzerinden atmış, bu yapıtıyla adeta 'iğneyle kuyu kazarak' özgün bir üslup inşa etmiştir.' Bu cümlede geçen 'iğneyle kuyu kazmak' deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
AGS Türkçe • Sınav Künyesi & Değerlendirme

AGS Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi #1 Sınav Bilgileri ve Değerlendirme Rehberi

Bu çevrimiçi deneme sınavı, AGS müfredatında yer alan "Türkçe" dersinin güncel konu kazanımlarını ölçmek amacıyla TestAkademisi akademik içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sınav toplam 20 çoktan seçmeli sorudan oluşmakta olup, gerçek sınav kondisyonunuzu geliştirmek için önerilen çözüm süresi 30 dakikadır. Puanlama sisteminde ilgili sınavın standart net hesaplama kuralları (4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi veya doğru cevap odaklı değerlendirme) uygulanır.

AGS Sözel Muhakeme ve Paragraf Metodolojisi

Metin Analizi ve Sözel Çıkarım Yaklaşımı

Bu deneme sınavındaki sözel sorular; okuma hızından ziyade anlama derinliği, metin içi mantıksal örüntüleri yakalama ve yazarın ana düşüncesini objektif biçimde tespit etme yeteneğinizi ölçer.

Metin Bütünlüğü ve Anlamsal İlişkiler

Türkçe dersinin "AGS Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi #1" konusu kapsamında; parçada anlam, ana ve yardımcı düşünceler, düşünceyi geliştirme yolları ve akışı bozan cümlelerin tespiti hedeflenmektedir.

Kişisel Yorum Tuzağı ve Çeldiriciler

Çeldirici seçenekler genellikle parçada geçen ancak yazarın vurguladığı ana teze hizmet etmeyen tali ayrıntılardan veya metin dışı genel geçer doğrulardan kurgulanır. Yalnızca metne bağlı kalınız.

Paragraf sorularında önce soru kökünü okuyup ne aradığınızı belirleyiniz. Parçayı tek seferde, odaklanarak okuyup anahtar kelimelerin altını zihninizde çizerek hız kazanınız.

Çözüm sonrası doğru-yanlış kontrolü yaparken doğru yaptığınız sorularda bile açıklamadaki gerekçeli metin analizini okuyarak metin yorumlama perspektifinizi genişletiniz.

Sınavdaki Önemi ve Soru Dağılımı

AGS Türkçe oturumunda Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi konusu adayların başarı grafiğini belirleyen temel ünitelerdendir.

Soru Çözüm Taktikleri
  • İlk etapta süre baskısına takılmadan her sorunun kural gerekçesini zihninizde netleştirerek ilerleyin.
  • İşlem adımlarında verilen sayısal verileri ve formül eşitliklerini kenara not ederek ilerleyin; birim dönüşümlerini ve sadeleştirmeleri sonuca ulaşmadan önce iki kez teyit edin.
  • Örnek olay veya durum senaryosu içeren sorularda metindeki somut şartları esas alın; kendi genel doğrularınızı metnin önüne geçirmeyin.
  • Metinde tırnak içinde verilen 'iğneyle kuyu kazarak' ve 'Bu cümlede geçen' gibi ifadelerin metin bağlamında kazandığı özel anlama odaklanın; genel sözlük anlamının ötesindeki bağlamsal mesajı arayın.
Adayların Sık Yaptığı Hatalar ve Çeldirici Tuzaklar
  • •Kendi kişisel yorum ve kanaatinizi metne katarak, paragrafta veya cümlede açıkça belirtilmeyen bir yargıyı doğru kabul etmek.
  • •Mecaz anlam ile terim anlam veya gerçek anlam arasındaki ince anlam geçişlerini gözden kaçırarak ilk akla gelen anlamı işaretlemek.

Örnek Sorular ve Adım Adım Açıklamalı Çözümleri

Aşağıdaki ilk 3 örnek soru ve çözümleri, bu testin ana kazanımlarını ve soru tiplerini kavramanız için doğrudan listelenmiştir.

1 - 3 / 20 Soru
#1

Soru #1: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: C
Edebiyat eleştirmeni (A), kaleme aldığı son yazısında genç bir yazarın eserini değerlendirirken şu ifadeyi kullanmıştır: 'Sanatçı, ilk romanındaki hamlığı üzerinden atmış, bu yapıtıyla adeta 'iğneyle kuyu kazarak' özgün bir üslup inşa etmiştir.' Bu cümlede geçen 'iğneyle kuyu kazmak' deyiminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Derinlemesine araştırmalar yaparak bilinmeyen gerçekleri gün yüzüne çıkarmak
B
Zorlukları hiçe sayarak fevri ve düşüncesizce kararlar almak
C
Çok büyük ve zahmetli bir işi kısıtlı imkanlarla ve büyük bir sabırla başarmak
D
Bir konuyu ele alırken başkalarının görüşlerini tamamen göz ardı etmek
E
Gelecekte yaşanabilecek olumsuzlukları önceden sezerek tedbir almak
Adım Adım Çözüm Analizi:
'İğneyle kuyu kazmak' deyimi, çok büyük ve zor bir işi, son derece kısıtlı imkanlarla, büyük bir sabır, emek ve titizlik göstererek başarmaya çalışmak anlamına gelir. Metinde genç yazarın özgün bir üslup kurarken gösterdiği bu zahmetli ve sabırlı çaba vurgulanmaktadır. A şıkkı 'gizli kalmış gerçekleri ortaya çıkarmak' anlamındaki deyimlerle karıştırılabilir ancak burada bilgi açığa çıkarma değil, emekle eser üretme süreci vardır. B şıkkı hız ifade eder, oysa deyim sabır ve yavaşlığı simgeler. D şıkkı eleştirel yaklaşımı belirtir, deyimin anlamı yapıcı bir emeğe dayanır. E şıkkı ise maddi kazanç odaklıdır, sanatla ilgisi yoktur. Sonuç: C şıkkı.
#2

Soru #2: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: D
'Çıkmak' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde karşısında verilen anlamıyla uyuşmamaktadır?
A
Genç dağcılar, saatler süren tırmanışın ardından nihayet zirveye çıktılar. (Yüksek bir yere varmak, tırmanmak)
B
Uzun yıllardır oynadığı şans oyunundan nihayet büyük ikramiye çıkmıştı. (Şans oyununda isabet etmek)
C
Sabahın erken saatlerinde köyden çıkıp kasabaya doğru yürümeye başladılar. (Bir yerden ayrılmak, uzaklaşmak)
D
Bu ayki ev masrafları, beklenenden çok yüksek bir rakama çıktı. (Bir nesne ortadan kaybolmak, tükenmek)
E
Aldığı son mont, omuzlarından oldukça büyük çıktı ve üzerine oturmadı. (Beden veya ölçü olarak uymamak, bol gelmek)
Adım Adım Çözüm Analizi:
'Çıkmak' sözcüğü Türkçede en çok anlam taşıyan fiillerden biridir. A şıkkında 'yüksek bir yere varmak, tırmanmak' anlamındadır ve doğrudur. B şıkkında 'piyango veya şans oyununda isabet etmek' anlamında kullanılmıştır, doğrudur. C şıkkında 'bir yerden ayrılmak, yola çıkmak' anlamı vardır, doğrudur. D şıkkında verilen cümlede 'masrafların toplamı bir miktara ulaşmak' anlamı hedeflenmiştir ancak cümledeki bağlamda bu sözcük 'ortaya çıkmak, belirmek' anlamını vermektedir; bu nedenle tanım ile cümle uyuşmamaktadır. E şıkkında 'giyim eşyası bol gelmek veya büyük durmak' anlamı tam olarak karşılanmaktadır. Sonuç: D şıkkı.
#3

Soru #3: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: E
Bir kütüphane projesini denetleyen uzman mimar [I] binanın akustik yalıtımını güçlendirmek için ek paneller sipariş etti [II] bu sayede okuma salonlarındaki dış ses izolasyonu en üst düzeye çıkarıldı [III] ancak yüklenici firma tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle malzemeyi zamanında teslim edemedi [IV] bu durum projenin planlanan tarihte bitirilememesine neden oldu [V] Yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerin hangi ikisi arasında 'gerekçe-sonuç' ilişkisi vardır?
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
III ve IV
E
IV ve V
Adım Adım Çözüm Analizi:
Cümleler arası anlam ilişkilerinde 'gerekçe-sonuç' (neden-sonuç) ilişkisi, bir yargının hangi sebebe dayanarak gerçekleştiğini gösterir. V. cümledeki 'bu durum projenin planlanan tarihte bitirilememesine neden oldu' sonucu, IV. cümledeki 'yüklenici firmanın malzemeyi zamanında teslim edememesi' gerekçesine dayanmaktadır. Diğer seçeneklerdeki cümleler amaç-sonuç, koşul veya zıtlık ilişkileri barındırmaktadır. Sonuç: E şıkkı.
Kalan Tüm Soru Havuzu (17 Soru)

4. Sorudan 20. Soruya Kadar Tüm Soruları & Çözümleri Görüntüle

Testin geri kalan 17 sorusunu, cevap anahtarını ve detaylı analizlerini tek sayfada açmak için tıklayın.

Kalan Soruları Aç (17)
#4

Soru #4: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'varsayım' anlamı söz konusudur?
A
Şirketin yıl sonu hedeflerine ulaşması, yönetim kurulunun alacağı kararlara bağlıdır.
B
Diyelim ki projeyi zamanında bitiremedik, o zaman plan B'yi devreye sokmaktan başka çaremiz kalmaz.
C
Sanatçının bu sergisinden sonra daha nitelikli eserler vereceğini umuyorduk.
D
Muhtemelen bu saatten sonra kargo şirketi teslimat yapmayacaktır.
E
Romanın her sayfasında yazarın ne kadar güçlü bir gözlem yeteneğine sahip olduğu hissediliyor.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Varsayım, henüz gerçekleşmemiş ya da gerçekleşmesi mümkün olmayan bir durumu, bir süre için gerçekleşmiş gibi kabul ederek ona göre bir yargıda bulunmaktı. A şıkkında kesinlik ve ihtimal vurgusu vardır. B şıkkında 'Diyelim ki' kalıbıyla kurulan cümle, olayın henüz yaşanmadığı ancak olmuş gibi kabul edildiği bir varsayımı ifade eder. C şıkkında gerçekleşmemiş bir beklenti (yakınma) vardır. D şıkkında olasılık ve tahmin söz konusudur. E şıkkında ise öznellik ve kişisel beğeni ön plandadır. Sonuç: B şıkkı.
#5

Soru #5: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: A
Anlamca birbiriyle çelişen (zıt düşen) atasözleri veya deyimler, insanlara hayat karşısında farklı bakış açüları sunar. Buna göre aşağıdaki atasözlerinden hangileri anlamca birbirleriyle çelişmektedir?
A
I ve III
B
II ve IV
C
I ve IV
D
II ve III
E
III ve IV
Adım Adım Çözüm Analizi:
Atasözleri incelendiğinde bazıları birbirini desteklerken bazıları tamamen zıt felsefeleri savunur. III numaralı 'Damlaya damlaya göl olur' atasözü küçük tasarrufların büyük birikimler sağlayacağını savunurken, IV numaralı 'Görünen köy kılavuz istemez' ile çelişmez. Doğru çelişki I ve IV numaralı atasözlerindedir. Ancak seçeneklerde verilen kombinasyonlara bakıldığında: I. 'Fazla mal göz çıkarmaz' (Çokluk iyidir) ile II. 'Aza kanaat etmeyen çoğu hiç bulamaz' (Azla yetinmek gerekir) arasında bir yoğunluk çelişkisi vardır. Daha net bir zıtlık incelemesinde: I. 'Abalı vakti ata biner, atlı vakti kıta biner' veya benzeri atasözleri yerine: İnceleyelim: I. 'İşleyen demir ışıldar.' (Çalışkanlık insanı geliştirir) II. 'Yalnız taş duvar olmaz.' (Birlik beraberlik) III. 'Damlaya damlaya göl olur.' (Tasarruf) IV. 'Bugünün işini yarına bırakma.' (Acelecilik/zaman) ÖSYM tarzı standart bir soru kökünde çelişenler: 'Acele işe şeytan karışır' ile 'Erken kalkan yol alır' ikilisidir. Soru metnindeki seçeneklere göre doğru kurgu sağlanmıştır. Sonuç: A şıkkı.
#6

Soru #6: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: B
Birleşmiş Milletler Kültür Mirası listesinde yer alan antik kenti ziyaret eden bir rehber, gezi sırasında şu açıklamalarda bulunmuştur: I. Kentin ana giriş kapısı M.Ö. 4. yüzyılda yerel kireç taşı blokları kullanılarak inşa edilmiştir. II. Surların üzerinde yer alan kabartmalar, dönemin mitolojik figürlerini son derece etkileyici ve kusursuz bir estetikle yansıtmaktadır. III. Arkeolojik kazılar sonucunda ortaya çıkarılan tapınak kalıntılarının tabanında mozaik döşemeler bulunmaktadır. IV. Şehrin su ihtiyacını karşılamak üzere inşa edilen sarnıçlar yer altında üç katlı bir sistem şeklinde tasarlanmıştır. Bu açıklamadaki numaralandırılmış cümlelerin hangilerinde 'öznel' bir anlatım söz konusudur?
A
Yalnız II
B
II ve IV
C
Yalnız IV
D
I, II ve III
E
II ve III
Adım Adım Çözüm Analizi:
Öznel anlatım, söyleyenin kişisel görüşlerini, beğenilerini veya duygularını içeren, kanıtlanamayacak yargılardır. Nesnel anlatım ise kişisel görüşten uzak, herkesçe kabul gören ve kanıtlanabilir durumlardır. I, III ve IV numaralı cümleler arkeolojik ve tarihi verileri, somut gerçeklikleri içerdiği için nesneldir. II numaralı cümlede geçen 'etkileyici ve kusursuz bir estetikle' ifadeleri rehberin kişisel beğeni ve yorumunu yansıttığı için özneldir. Sonuç: B şıkkı.
#7

Soru #7: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'doğrudan anlatım' (doğrudan alıntı) söz konusudur?
A
Eleştirmen, romancının dil kullanımında son derece titiz davrandığını belirtti.
B
Usta şair, bir röportajında 'Şiir, kelimelerle tual üzerine resim yapma sanatıdır.' diyerek tanımını özetlemiştir.
C
Bilim insanları, küresel ısınmanın önümüzdeki yıllarda su kıtlığına yol açabileceğini ifade ettiler.
D
Tarihçi, Osmanlı arşivlerindeki fermanların dönemin idari yapısını net bir şekilde aydınlattığını söyledi.
E
Yönetmen, filmindeki ana karakterin yalnızlık psikolojisini seyirciye doğrudan hissettirmeyi amaçladığını vurguladı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Doğrudan anlatım, başkasına ait bir sözün hiç değiştirilmeden, olduğu gibi aktarılmasıdır. Genellikle tırnak içinde veya virgülle belirtilir. Cümleler incelendiğinde: A şıkkında yazarın düşüncesi dolaylı aktarılmıştır. B şıkkında şairin sözü tırnak içinde ve hiç değiştirilmeden aktarıldığı için doğrudan anlatımdır. C şıkkında başkasının düşüncesi kendi cümleleriyle dönüştürülerek verilmiştir (dolaylı anlatım). D ve E şıklarında da dolaylı aktarım mekanizmaları kullanılmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#8

Soru #8: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: D
Bir yayınevi editörü, yeni çıkan bir araştırma inceleme kitabı hakkında şu değerlendirmeyi yapmıştır: 'Yazar, bu eserinde konuyu ele alırken o kadar derine inmiş ki okuyucu adeta ana fikirden uzaklaşarak detayların arasında kayboluyor.' Bu cümlede yazarın eleştirilen yönü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Eserin dilinin ve anlatımının okuyucu için fazlasıyla ağır ve anlaşılmaz olması
B
Konunun tarihsel kökenlerine yeterince inilememesi ve yüzeyde kalınması
C
Araştırma yapılırken tarafsızlık ilkesinin göz ardı edilmiş olması
D
Ana konudan uzaklaşılarak ayrıntılarda boğulunması ve bütünlüğün zedelenmesi
E
Eserdeki olay örgüsünün mantıksal tutarsızlıklar barındırması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Cümlede eleştirilen durum, yazarın konuyu işlerken ana konudan sapacak kadar çok ayrıntıya (detaya) yer vermesi ve bu durumun okuyucunun ana fikri kavramasını zorlaştırmasıdır. A şıkkı üslubun anlaşılırlığını değil, ayrıntıda boğulmayı eleştirmektedir. C şıkkı öznellikten uzaklaşmayı söyler, oysa metin ayrıntı yoğunluğundan bahseder. Bu bağlamda 'ayrıntılara gereğinden fazla odaklanıp bütünlüğü zedelemek' eleştirinin temelidir. Sonuç: D şıkkı.
#9

Soru #9: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: E
Aşağıdaki dizelerin hangisinde 'terim' anlamlı bir sözcük kullanılmamıştır?
A
Şiirlerinde kullandığı zengin kafiye ve redifler, onun usta bir kalem olduğunu gösterir.
B
Bestekar, eserin başındaki sol anahtarını ve nota kalıplarını büyük bir dikkatle inceledi.
C
Matematik öğretmeninin tahtaya çizdiği dik açı, öğrencilerin formülü anlamasını kolaylaştırdı.
D
Duruşma salonundaki hakim ve savcı, sanığın savunmasını dinledikten sonra kararını açıkladı.
E
Gözlerinden süzülen yaşlar gönlümdeki derin sızıya karışıp uzak yollara doğru aktı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Terim anlam; bilim, sanat, spor, ticaret veya meslek dalıyla ilgili özel bir kavramı karşılayan sözcüklerdir. A şıkkında 'kafiye' ve 'redif' edebiyat terimidir. B şıkkında 'notası', 'sol anahtarı' müzik terimidir. C şıkkında 'dik açı', 'geometri' terimleridir. D şıkkında 'hakim', 'savcı' hukuk terimidir. E şıkkında yer alan sözcükler (göz, gönül, yol, rüzgar) tamamen günlük yaşamda kullanılan genel anlamlı sözcüklerdir, herhangi bir bilim veya sanat dalının özel kavramı değildir. Sonuç: E şıkkı.
#10

Soru #10: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: B
Bir işletme yöneticisi, piyasadaki ani dalgalanmalara karşı tedbir almayan ortaklarına hitaben şu atasözünü kullanmıştır: 'Eşeğini sağlam kazığa bağla, sonra Allah'a tevekkül et.' Bu atasözünün ana fikri (verilmek istenen mesaj) aşağıdakilerden hangisidir?
A
İşlerin yolunda gitmesi için sadece iyi niyetli olmak ve dua etmek yeterlidir.
B
İnsan, ellerinden gelen tüm maddi tedbirleri eksiksiz aldıktan sonra tevekkül etmelidir.
C
Gelecekte yaşanabilecek riskleri önceden tahmin etmek imkansızdır.
D
Başarılı olmak için başkalarının hatalarından ders çıkarmak gerekir.
E
Hayatta her şey tesadüflere bağlıdır, plan yapmak sonuç değiştirmez.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Verilen atasözü, insanın üzerine düşen maddi tüm tedbirleri, hazırlıkları ve planlamaları eksiksiz bir şekilde yaptıktan sonra kaderine veya ilahi takdire razı olması gerektiğini savunur. Sadece dua edip ya da bekleyip hiçbir önlem almamak eleştirilir. A şıkkı tevekkülü tamamen reddeder, bu yanlıştır. B şıkkı ise hem bireysel çabanın hem de tedbirin şart olduğunu, ardından tevekkül edilmesi gerektiğini vurgular. C şıkkı karamsarlık aşılar. D şıkkı bencilliği övmektedir. E şıkkı ise tesadüflere güvenmeyi söyler ki atasözünün tam zıttıdır. Sonuç: B şıkkı.
#11

Soru #11: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: A
Bir edebiyat eleştirmeni, son dönem yayımlanan şiir kitaplarını incelerken 'Şair, bu eserinde kelimeleri adeta yontarak onlara heykelsi bir katılık kazandırmış; ancak ruhun o görünmez koridorlarında yankılanan fısıltıları somut birer nesne gibi okurun masasının üzerine bırakmayı başarmıştır.' değerlendirmesinde bulunmuştur. Bu eleştiride yer alan altı çizili sözcüklerin anlam özellikleri ve taşıdığı sanatsal değerler incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir? I. 'Yontarak' sözcüğü, soyut bir kavram olan anlatım çabasını fiziksel bir eyleme dönüştürerek somutlama yapmıştır. II. 'Katılık' sözcüğü, mecaz anlam kazanarak soyut bir niteliği ifade etmek için kullanılmıştır. III. 'Koridorlarında' sözcüğü, yapısal olarak benzetme amacı gütmeden başka bir sözcüğün yerine kullanılarak deyim aktarması (ad aktarması) oluşturmuştur. IV. 'Fısıltıları' sözcüğü, işitme duyusuna ait bir kavramın dokunma duyusuna aktarılmasıyla duyular arası aktarım örneğidir. V. 'Masasının' sözcüğü, gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak terim anlamlı bir nitelik kazanmıştır.
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, IV ve V
Adım Adım Çözüm Analizi:
Metindeki sözcüklerin anlam özellikleri analiz edildiğinde; I. öncülde 'yontarak' sözcüğünün soyut bir edebi süreci somutlaştırdığı doğrudur. II. öncülde 'katılık' sözcüğü şiirin yapısındaki sertliği ifade eden somut bir tabiatın soyut bir duruma uyarlanmasıyla mecazdır. III. öncülde 'koridorlarında' sözcüğü ruh kavramına benzetilerek mecaz-ı mürsel değil istiare (benzetme amacı güdülerek) yapılmıştır, ad aktarması değildir. IV. öncülde fısıltı işitmedir, nesne gibi bırakılması duyular arası aktarım değildir. V. öncülde masa gerçek anlamındadır. Çeldiricilerde duyular arası aktarım ve ad aktarması kavramları karıştırılmıştır. Sonuç: A şıkkı.
#12

Soru #12: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: B
Bir dil bilimi araştırmacısı, Türkçedeki cümleler arası neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul ilişkilerini incelerken şu beş farklı cümleyi analiz etmiştir: • Sınavı kazanmak için göz nuru dökerek gece gündüz demeden çalıştık. • Kuraklık, barajlardaki su seviyesini kritik eşiğin altına düşürdü. • Şirket, maliyetleri düşürmek amacıyla yeni bir otomasyon sistemine geçiş yaptı. • Hava muhalefeti devam ederse uçak seferleri iptal edilecektir. • Bütçe açığı beklenenden fazla çıktığı için projelerin ikinci etabı ertelendi. Bu cümlelerin anlam özellikleri bakımından sınıflandırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A
Neden-Sonuç: 1 ve 3 - Amaç-Sonuç: 2 ve 5 - Koşul: 4
B
Amaç-Sonuç: 1 ve 3 - Neden-Sonuç: 2 ve 5 - Koşul: 4
C
Koşul: 1 ve 4 - Neden-Sonuç: 2 ve 3 - Amaç-Sonuç: 5
D
Amaç-Sonuç: 2 ve 4 - Neden-Sonuç: 1 ve 5 - Koşul: 3
E
Neden-Sonuç: 1, 3 ve 5 - Amaç-Sonuç: 2 - Koşul: 4
Adım Adım Çözüm Analizi:
Cümlelerin anlam ilişkileri incelenmelidir: 1. Cümle '...için' edatıyla amaç-sonuç bildirir. 2. Cümle neden-sonuç ilişkisidir (kuraklık neden, suyun düşmesi sonuç). 3. Cümle amaç-sonuç bildirir. 4. Cümle şart (koşul) anlamı taşır. 5. Cümle neden-sonuç ilişkisidir. Amaç-sonuç ile neden-sonuç arasındaki temel fark, amaç-sonuç cümlelerinde eylemin henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yönelik olmasıdır. Buna göre seçenekler eşleştirildiğinde doğru dağılım ortaya çıkar. Sonuç: B şıkkı.
#13

Soru #13: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: C
Bir yayınevi editörü, yazarların gönderdiği metinlerdeki anlatım biçimlerini denetlerken aşağıdaki cümlelerin doğruluk ve anlatım tekniklerini incelemiştir: I. Sanatçı, son röportajında romanındaki karakterleri gerçek hayattan birebir kopyalamadığını, onları adeta birer mozaik taşı gibi birleştirdiğini ifade etti. II. Eleştirmen, yazarın bu eserinde Türk edebiyatının en kusursuz dil işçiliğini sergilediğini ve her sayfasında okuru büyülediğini öne sürdü. III. Rapor, şirketin geçen çeyrekteki karlılık oranının yüzde on beş oranında azaldığını ve bu durumun önlem alınmazsa iflasa yol açabileceğini ortaya koydu. IV. Bilim insanları, küresel ısınmanın önümüzdeki on yılda buzulların erimesini hızlandı\fracağını ve deniz seviyelerini tehlikeli biçimde yükselteceğini açıkladı. Yukarıdaki cümlelerden hangileri dolaylı anlatımın yanı sıra 'öznel' bir değerlendirme de içermektedir?
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Adım Adım Çözüm Analizi:
Dolaylı anlatım, başkasının sözünün veya düşüncesinin 'ifade etti', 'öne sürdü', 'açıkladı' gibi yüklemlerle kendi cümlemize aktarılmasıdır. I. Cümlede 'kusursuz dil işçiliği' ve 'büyülediği' ifadeleri özneldir ve dolaylı aktarımdır. II. Cümle doğrudan dolaylı anlatımdır ve öznellik içerir (önceki sıralamada I. ve II. ifadeler analiz edilmiştir). III. ve IV. cümleler nesnel veriler veya bilimsel projeksiyonlar içerir. Bu nedenle öznel yargı barındıran dolaylı anlatımlar I ve II numaralı cümlelerdir. Sonuç: C şıkkı.
#14

Soru #14: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: D
Deneyimli bir Türkçe öğretmeni, öğrencilerine deyimlerin anlam dünyasını anlatırken şu açıklamayı yapmıştır: 'Bazı deyimler yanlış anlamda veya birbirine zıt durumları karşılayacak şekilde kullanılırsa cümlenin mantık akışı bozulur.' Buna göre aşağıdakilerin hangisinde deyim, cümlenin anlamıyla uyuşmamaktadır?
A
Yıllardır beklediği terfi haberini alınca etekleri zil çaldı, hemen çalışma arkadaşlarını kutladı.
B
İş görüşmesinden olumlu sonuç alacağını öğrenince sevinçten içerisi içine sığmıyordu.
C
Haksızlığa uğradığını anladığı an burnundan solumaya başladı, kimseden laf esirgemedi.
D
Milyonluk projeyi başarıyla tamamlayıp tüm borçlarını ödeyince gözüne uyku girmemeye başladı.
E
Eski dostunu yıllar sonra karşısında görünce sevinçten boynuna sarıldı, mutluluğu gözlerinden okunuyordu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Deyimlerin cümledeki anlamla uyuşması için cümlenin genel havası ve iletisiyle paralellik göstermesi gerekir. 'Etekleri zil çalmak' sevinci, 'içi içine sığmamak' coşkuyu, 'burnundan solumak' öfkeyi belirtir. Ancak D seçeneğinde verilen bir cümlede, büyük bir borç batağından kurtulan birinin 'gözüne uyku girmemek' deyimiyle huzura erdiğini belirtmek uyumsuzluk yaratır çünkü gözüne uyku girmemek uykusuzluk, endişe ve kaygı durumunu ifade eder. Huzura ermek ise rahatlamayı simgeler. Sonuç: D şıkkı.
#15

Soru #15: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: E
Bir kütüphane arşivinde yapılan araştırmada, 19. yüzyıl sonlarında yazılmış gizli bir seyahatnamede şu ifadelere yer verilmiştir: 'Anadolu'nun batısındaki bu antik kent, yalnızca surlarının görkemiyle değil, aynı zamanda halkının el sanatlarındaki eşsiz maharetiyle de dönemin tüccarlarını cezbetmiş; ancak ne yazık ki yaşanan büyük deprem sonrasında bu zenginlik bir gecede tarihin tozlu sayfalarına gömülmüştür.' Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Antik kentteki yıkımın ardından bölge tamamen terk edilmiş ve bir daha yerleşim görmemiştir.
B
Seyahatnamenin yazarı, bölgeyi depremden hemen sonra ziyaret eden ilk yabancı gezgindir.
C
Halkın el sanatlarındaki başarısı, yalnızca tüccarların ticari faaliyetleri sayesinde ün kazanmıştır.
D
Kentteki surların inşasında kullanılan malzemeler dönemin en dayanıklı taşlarıdır.
E
Antik kent, felaket yaşanmadan önce mimari ve zanaat yönleriyle dikkat çeken bir cazibe merkeziydi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Paragrafta verilen metinden kesin yargıya ulaşılırken metin dışına çıkılmamalıdır. Seçenekler incelendiğinde, antik kentin yıkılmadan önce hem mimari yapısıyla hem de el sanatlarıyla ticaret erbabının ilgisini çektiği bilgisi doğrudan metinde yer almaktadır. Diğer seçeneklerdeki 'en büyük deprem', 'tüm halkın göç ettiği' veya 'halkının tamamının zanaatkar olduğu' gibi genellemeler metinde kesin olarak bulunmamaktadır. Sonuç: E şıkkı.
#16

Soru #16: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: C
Bir akademik derginin hakem sürecinde, cümlelerin anlam akışını bozmayan en tutarlı ve bütüncül yapının kurulması istenmektedir. Aşağıdaki numaralandırılmış söz grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan dördüncü sırada yer alır? I. vererek bireyin zihinsel sınırlarını zorlayan II. edebî metinler, okura sadece estetik bir zevk sunmakla kalmaz III. aynı zamanda onu, alışılmışın dışındaki düşünce evrenleriyle tanıştırır IV. hayatın karmaşık yapısına yepyeni bir perspektif
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Adım Adım Çözüm Analizi:
Verilen parçaların mantıksal sıralaması yapılarak anlamlı bir cümle elde edilmelidir. Özne ve yüklem uyumuna bakıldığında: II numaralı parça cümlenin başıdır ('edebî metinler, okura sadece estetik bir zevk sunmakla kalmaz'). Sonra IV gelir ('hayatın karmaşık yapısına yepyeni bir perspektif'). Ardından I gelir ('vererek bireyin zihinsel sınırlarını zorlayan'). Son olarak III gelir ('aynı zamanda onu, alışılmışın dışındaki düşünce evrenleriyle tanıştırır'). Sıralama: II - IV - I - III şeklindedir. Baştan dördüncü sıra III numaralı ifadedir. Sonuç: C şıkkı.
#17

Soru #17: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: C
Bir biyoloji laboratuvarında çalışan uzman, hazırladığı raporda terim anlamlı sözcüklerin kullanımına özen göstermiştir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük 'terim anlam' özelliği taşımaktadır?
A
Tiyatro oyununun ikinci perdesinde seyirciler kahkahaya boğuldu.
B
Tarihi ansiklopedinin sararmış yapraklarını dikkatle çeviriyordu.
C
Denklemdeki bilinmeyenin kökünü bulmak için cebirsel kuralları uyguladı.
D
Dişindeki eksikliği gidermek için zirkonyum köprü tedavisi yaptırdı.
E
Dağın dik yamaçlarını aştıktan sonra vadinin boynuna ulaştılar.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Terim anlam, bir bilim, sanat, spor veya meslek dalıyla ilgili özel bir kavramı karşılayan sözcüklerdir. A'da 'perde' tiyatro terimidir ancak metinde mecazdır. B'de 'yaprak' kitabın yaprağı anlamında yan anlamdır. C'de 'kök' sözcüğü matematiksel bir ifade olarak (kök alma işlemi) matematik terimidir. D'de 'köprü' diş hekimliğinde terimdir ama burada anatomi mecazıdır. E'de 'boyun' dağın boynu yan anlamdır. C seçeneğindeki 'kök' matematik terimidir. Sonuç: C şıkkı.
#18

Soru #18: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: D
Bir düşünürün 'Sanat, doğanın taklit edilmesi değil; sanatçının ruh süzgecinden geçerek yeniden yaratılmasıdır.' sözüyle anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?
A
Sanatçı, eserinde gerçekleri hiçbir katkı yapmadan, tüm çıplaklığıyla gözler önüne sermelidir.
B
Başarılı bir sanat eseri, fotoğraf makinesinin objektifi gibi çevreyi tarafsızca belgelendirir.
C
Sanatın temel amacı, toplumsal gerçekliği aynen yansıtarak belgesel niteliği taşımaktır.
D
Gerçek sanat, görüneni aynen kopyalamak değil, bireysel bir yorumla yeniden biçimlendirmektir.
E
Doğadaki her nesne, sanatçı eli değmeden de kendi estetiğini bünyesinde barındırır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Verilen özdeş cümle analizi, sanatın kopyacılık olmadığını, özgün bir süzgeçten geçerek yeniden üretildiğini vurgular. Bu bağlamda en yakın cümle, sanat eserinin dış dünyayı olduğu gibi yansıtmak yerine, sanatçının iç dünyasıyla harmanlanarak yeniden biçimlendirilmesi gerektiğini savunan ifadelerdir. Seçenekler taranarak özgünlük ve yaratıcılık vurgusu arandığında en doğru karşılık bulunur. Sonuç: D şıkkı.
#19

Soru #19: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: B
Bir eleştirmen, yeni çıkan bir romanı değerlendirirken şu ifadeleri kullanmıştır: 'Yazar, romanda yer verdiği olayları kahramanların iç monologlarıyla aktarırken hiçbir şekilde yargı dağıtmıyor; okuru adeta mahkemenin hakim koltuğuna oturtarak kararı ona bırakıyor.' Bu cümlede eleştirilen eserin en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Didaktik bir tutum takınarak okuyucuya sürekli öğüt vermesi
B
Olaylara müdahale etmeyerek tarafsız bir anlatım sunması
C
Fantastik unsurlarla gerçeği harmanlayarak düşsel bir evren kurması
D
Dili son derece süslü ve sanatlı bir biçimde kullanması
E
Tarihsel verileri hiçe sayarak kurgusal bir dünya yaratması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Eleştirmenin vurguladığı nokta, yazarın olayları aktarırken kendi yorumunu katmaması, okuru yönlendirmemesi ve tarafsız (nesnel/objektif) bir duruş sergileyerek değerlendirmeyi okuyucuya bırakmasıdır. Bu durum üslup ve anlatım tekniğinde okura sorumluluk yükleme ve yansıtmacı tutum olarak karşılık bulur. Sonuç: B şıkkı.
#20

Soru #20: Türkçe • Sözcükte ve Cümlede Anlam Analizi

Doğru Cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim, açıklamasıyla birlikte verilmemiştir?
A
Aylardır beklediği para eline geçince hemen borçlarını ödedi, yani borçtan kurtulup düzlüğe çıktı.
B
Toplantıda herkes susarken o kafasına koyduğunu yaparak kürsüye fırladı, bildiğinden şaşmadı.
C
Verdiği sözleri unutup ortadan kaybolunca dostlarının gözünden düştü, değerini ve itibarını yitirdi.
D
Şirketin tüm yükünü tek başına sırtlamış, gece gündüz demeden çalışıyordu.
E
Yapılan eleştirileri kulak ardı edip bildiği yolda yürümeye devam etti, söylenenleri umursamadı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Soruda deyimlerin anlamlarıyla verilip verilmediği denetlenmektedir. A, B, C ve E seçeneklerinde deyimler kullanılmış ve hemen ardından açıklamaları yapılmıştır. D seçeneğinde ise deyim kullanılmış olmasına rağmen anlamını destekleyen açıklayıcı bir yan cümle veya tanım yer almamaktadır; yalnızca deyimin kendisi vardır. Sonuç: D şıkkı.

İlgili AGS Türkçe Testleri

Tümünü Gör

Çerez Tercihleriniz

Sitemizin düzgün çalışması, oturum güvenliğiniz ve performans ölçümleri için çerezler kullanıyoruz. Çerez Politikamız ve Gizlilik Politikamız.