AGS AGS Tarih - 4. Konu: Atatürk İlkeleri, İnkılap Tarihi & Dış Politika

Amasya Genelgesi'nin bu maddesi Milli Mücadele'nin hem yöntemini hem amacını belirlemiş; ayrıca egemenliğin kaynağını millete dayandırarak üstü kapalı da olsa ilk kez 'milli egemenlik' (millet iradesi) ilkesini hayata geçirmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Manda ve himayenin reddedilmesi, başka bir devletin güdümüne girmeyi kesinlikle kabul etmemek anlamına geldiği için doğrudan 'Tam Bağımsızlık' ilkesiyle ilgilidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

İtilaf Devletlerinin Londra Konferansı'na İstanbul Hükümeti'nin yanında TBMM temsilcisini de davet etmesi, TBMM Hükümeti'nin İtilaf Devletlerince hukuken (resmen) tanındığını gösterir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Toplumda hiçbir sınıfa, zümreye veya cinsiyete ayrıcalık tanınmaması, kanun önünde eşitlik ve sosyal adalet 'Halkçılık' ilkesinin temel niteliğidir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Saltanatın kaldırılmasıyla milli egemenliğin önündeki en büyük engel aşılmış, yönetimdeki iki başlılık (İstanbul-Ankara ikiliği) sona erdirilmiş ve Lozan görüşmelerinde Türk milletinin tek temsilcisinin TBMM olduğu tescil edilmiştir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Kapitülasyonlar yabancı devletlere verilen tek taraflı adli, mali ve ticari imtiyazlardı. Bunların kaldırılması Türkiye'nin ekonomik bağımsızlığını (mali egemenliğini) sağlamıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

1926 Medeni Kanunu ile kadınlara evlenme, boşanma, miras ve meslek seçimi gibi sosyal ve ekonomik haklar verilmiştir. Ancak kadınlara siyasal haklar (seçme ve seçilme) daha sonra sırasıyla 1930 (Belediye), 1933 (Muhtarlık) ve 1934'te (Milletvekilliği) tanınmıştır. Medeni Kanun'da siyasi haklar yoktur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile ülkedeki medreseler, azınlık okulları ve yabancı mektepler tek çatı altında MEB'e bağlanmış; eğitimde birlik sağlanarak çağdaş, laik ve milli bir eğitim modeli kurulmuştur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Özel sektörde sermaye ve teknik birikimin yetersizliği ve 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın etkisiyle devletin yatırımlara doğrudan öncülük etmesini öngören 'Devletçilik' ilkesi uygulanmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Topyekun savaş doktrininin uygulandığı ve 22 gün 22 gece süren, Yunan ordusunun taarruz gücünü kırıp Türk ordusunun geri çekilmesini sonlandıran muharebe Sakarya Meydan Muharebesi'dir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Türk tarihini ve dilini araştırma, Türk denizlerinde ticaret hakkını millileştirme (Kabotaj) milli bilinci ve milli kimliği güçlendirdiği için doğrudan 'Milliyetçilik' ilkesi kapsamındadır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Lozan'da kurulan ve Boğazları silahsızlandıran uluslararası komisyon kaldırılmış; Boğazların askeri kontrolü, tahkimi ve geçiş güvenliği tamamen Türkiye'nin tam egemenliğine bırakılmıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Mustafa Kemal'in silah arkadaşları Kazım Karabekir, Rauf Orbay, Ali Fuat Cebesoy ve Refet Bele tarafından 1924 yılında kurulan ilk muhalefet partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'dır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Kılık kıyafetteki kargaşayı önlemek, dinsel kıyafetlerin ibadethaneler dışında istismar edilmesini engellemek ve modern, çağdaş, eşit bir toplum görüntüsü oluşturmaktır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Milli sınırlar içinde barış ve huzuru korurken uluslararası uyuşmazlıklarda diplomasiye, hukuka ve barışçıl çözümlere öncelik vermeyi esas alır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Yeni harflerin kabulünün ardından 16-45 yaş arasındaki vatandaşlara okuma-yazma öğretmek amacıyla Millet Mektepleri açılmış ve Mustafa Kemal'e 'Başöğretmen' unvanı verilmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Atatürk'ün yoğun diplomatik mücadelesiyle önce bağımsız bir cumhuriyet olan, 1939'da ise kendi meclis kararıyla Türkiye'ye katılan bölge Hatay'dır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soyadı Kanunu; askere alma, vergi, tapu ve nüfus işlemlerindeki karışıklıkları gidermiş, sınıf ayrıcalıklarını kaldırarak eşitliği pekiştirmiştir. Ancak monarşik hanedan yapısını güçlendirmemiş, bilakis saltanat kalıntılarını tasfiye etmiştir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Türkiye; batı sınırının güvenliği için 1934'te Balkan Antantı'nı (Yunanistan, Yugoslavya, Romanya ile), doğu sınırının güvenliği için ise 1937'de Sadabat Paktı'nı (İran, Irak, Afganistan ile) imzalamıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

İnkılapçılık; durağanlığı ve statükoyu reddeden, çağın gereksinimlerine ve akıl-bilim rehberliğine göre kurumların sürekli olarak yenilenmesini ve dinamizmini savunan ilkedir. Doğru cevap D şıkkıdır.