DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
dguy DENEMESİ• 2026 Müfredatı

DGUY DGUY İktisat - 3. Konu: Piyasa Türleri & Oyun Teorisi

Ders: Mikro & Makro İktisatSoru Sayısı: 20
30:00
1
Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)
Soru 1 / 20
Tam rekabet piyasasının dört temel varsayımı aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz verilmiştir?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DGUY Müfredat ve Çözüm Rehberi

DGUY İktisat - 3. Konu: Piyasa Türleri & Oyun Teorisi – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 DGUY Mikro & Makro İktisat müfredatı kapsamında Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi) konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Tam rekabet piyasasının dört temel varsayımı aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz verilmiştir?
A
Atomisite, Homojenlik, Mobilite (Serbest Giriş-Çıkış) ve Tam Bilgi (Şeffaflık)
B
Tek satıcı, farklılaştırılmış ürün, yüksek giriş engeli ve gizlilik
C
Az sayıda satıcı, karşılıklı bağımlılık, fiyat liderliği ve kota
D
Doğal tekel, ölçek ekonomisi, kamu mülkiyeti ve tavan fiyat
E
Monopson, tek alıcı, homojen ürün ve asimetrik bilgi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tam rekabet piyasası şartları: 1. Atomisite (Çok sayıda alıcı ve satıcı olması), 2. Homojenlik (Malların tıpatıp aynı olması), 3. Mobilite (Piyasaya giriş-çıkışın tam serbest olması), 4. Şeffaflık (Tam bilgiye sahip olunması).
#2

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Tam rekabet piyasasında firmanın karşılaştığı talep eğrisinin özellikleri nelerdir?
A
Fiyat düzeyinde yatay eksene paralel sonsuz esnek bir doğrudur (P = AR = MR).
B
Negatif eğimli doğrusal bir eğridir.
C
Dikey eksene paralel tam inelastik bir doğrudur.
D
U şeklinde bir paraboldür.
E
Dirsekli talep eğrisidir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tam rekabetçi firma 'fiyat kabul edicidir'. Piyasa fiyatından istediği kadar mal satabilir; bu nedenle firmanın karşılaştığı talep eğrisi piyasa fiyatı düzeyinde yatay eksene tam paraleldir (sonsuz esnektir: P = AR = MR).
#3

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Tam rekabet piyasasında uzun dönem dengesinde firmaların ekonomik kârı neden sıfır olur?
A
Piyasaya giriş ve çıkışların serbest olması nedeniyle
B
Devletin kârları vergiyle sıfırlaması nedeniyle
C
Tüketicilerin tüketimden vazgeçmesi nedeniyle
D
Firmaların anlaşarak kartel kurması nedeniyle
E
Üretim teknolojisinin eskimesi nedeniyle
Adım Adım Çözüm Analizi:
Piyasaya giriş ve çıkışlar tamamen serbest olduğu için kısa dönemde pozitif kâr gören yeni firmalar piyasaya girer; arz artar, fiyat düşer ve uzun dönemde tüm firmalar sadece 'Normal Kâr' (sıfır ekonomik kâr) elde eder: P = min LRAC.
#4

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Monopolcünün (Tekel) marjinal hasılat (MR) eğrisinin ortalama hasılat (talep/AR) eğrisi karşısındaki konumu nasıldır?
A
Talep eğrisinin altında yer alır ve eğimi talep eğrisinin iki katıdır.
B
Talep eğrisiyle birebir çakışır.
C
Talep eğrisinin üstünde yer alır.
D
Yatay eksene tam paraleldir.
E
Her zaman pozitif eğimlidir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Doğrusal talep fonksiyonunda monopolcü daha fazla satmak için fiyatı düşürmek zorundadır; bu nedenle MR eğrisi talep eğrisinin altında yer alır ve eğimi talep eğrisinin eğiminin iki katıdır.
#5

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Monopol gücünü (Tekel Gücü) ölçmek için kullanılan 'Lerner Endeksi' formülü nedir?
A
L = (P - MC) / P
B
L = (TR - TC) / Q
C
L = P / ATC
D
L = MR / MC
E
L = Ed x P
Adım Adım Çözüm Analizi:
Abba Lerner tarafından geliştirilen tekel gücü endeksi L = (P - MC) / P veya L = 1 / |Ed| formülü ile hesaplanır. Fiyat marjinal maliyetten ne kadar uzaklaşırsa tekel gücü o kadar yüksektir (0 ile 1 arası).
#6

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Monopolcünün her bir tüketiciye ödemeye razı olduğu en yüksek rezervasyon fiyatından mal satarak tüketici rantının tamamını ele geçirmesi hangi fiyat farklılaştırması türüdür?
A
Birinci derece fiyat farklılaştırması (Tam/Mükemmel farklılaştırma)
B
İkinci derece fiyat farklılaştırması (Blok/Miktar bazlı)
C
Üçüncü derece fiyat farklılaştırması (Piyasa/Grup bazlı)
D
Maliyete dayalı fiyatlandırma
E
Tepe yükü fiyatlandırması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tüketici rantının tamamını kâra dönüştüren ve dara kaybını sıfırlayan uygulamaya 'Birinci Derece Fiyat Farklılaştırması' (Mükemmel Fiyat Farklılaştırması) denir.
#7

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Monopolcünün piyasayı farklı esnekliklere sahip tüketici gruplarına bölerek (Örn: Öğrenci ve Tam bilet) farklı fiyat uygulaması hangi derecedir?
A
Üçüncü derece fiyat farklılaştırması
B
Birinci derece fiyat farklılaştırması
C
İkinci derece fiyat farklılaştırması
D
Götürü fiyatlandırma
E
Zımni fiyatlandırma
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tüketicileri esnekliklerine göre gruplara ayırıp talep esnekliği katı olan gruba yüksek, esnek olan gruba düşük fiyat uygulama 'Üçüncü Derece Fiyat Farklılaştırması'dır.
#8

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Monopolün tam rekabete kıyasla daha az çıktı üretip daha yüksek fiyattan satması sonucu toplumda oluşan telafisiz refah kaybına ne ad verilir?
A
Dara Kaybı (Harberger Üçgeni / Deadweight Loss)
B
Ekonomik Rant
C
Tüketici Fazlası
D
Sosyal Damping
E
Görünmez Vergi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Arnold Harberger tarafından üçgen alanıyla ölçülen bu toplumsal net refah kaybına 'Dara Kaybı' (Ölü Ağırlık Kaybı / Harberger Üçgeni) denir.
#9

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Edward Chamberlin tarafından geliştirilen 'Monopollü Rekabet' piyasasının tam rekabetten en temel farkı nedir?
A
Ürünlerin farklılaştırılmış (heterojen) olması
B
Piyasada tek bir satıcının olması
C
Piyasaya girişin kanunen yasak olması
D
Firmaların fiyat kabul edici olması
E
Reklam yapılmasının yasak olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Monopollü rekabet piyasasında çok sayıda alıcı ve satıcı ile serbest giriş-çıkış vardır; ancak satılan mallar homojen değil, marka, tasarım ve reklam yoluyla 'Farklılaştırılmış' (Heterojen) mallardır.
#10

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Monopollü rekabet piyasasında uzun dönem dengesinde firmaların aşırı kapasiteyle (Excess Capacity) çalışmasının nedeni nedir?
A
Talep eğrisinin negatif eğimli olması nedeniyle LRAC'ın minimumunda değil azalan kısmında teğet olması
B
Hammadde kıtlığı yaşanması
C
İşçilerin greve gitmesi
D
Fabrikaların küçük inşa edilmesi
E
Hükümetin üretim kotası koyması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Firmaların karşılaştığı talep eğrisi negatif eğimli olduğu için teğetlik noktası uzun dönem ortalama maliyet eğrisinin (LRAC) minimum noktasında değil, azalan kısmında gerçekleşir; bu durum 'Aşırı Kapasite'ye yol açar.
#11

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Oligopol piyasasında az sayıdaki firmanın karar alırken rakiplerinin tepkilerini dikkate alma zorunluluğuna ne ad verilir?
A
Karşılıklı bağımlılık (Stratejik etkileşim)
B
Tam bağımsızlık
C
Fiyat kabullenicilik
D
Fiyat esnekliği
E
Atomisite koşulu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Oligopolün en belirleyici özelliği firmalar arasındaki 'Karşılıklı Bağımlılık' (Mutual Interdependence) ve stratejik etkileşimdir.
#12

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Cournot düopol modelinde firmalar rekabet ederken stratejik değişken olarak neyi belirler ve varsayımları nedir?
A
Üretim miktarını belirlerler ve rakibin üretimini sabit varsayarlar.
B
Fiyatı belirlerler ve rakibin fiyatı değiştirmeyeceğini varsayarlar.
C
Anlaşarak tekel fiyatından satış yaparlar.
D
Lider firma önce davranır, takipçi izler.
E
Reklam harcamalarını maksimize ederler.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Augustin Cournot modelinde firmalar 'Üretim Miktarını' (Hacim) belirler ve her firma karar alırken diğer firmanın üretim miktarını değiştirmeyeceğini varsayar. Piyasa üretiminin 2/3'ü karşılanır.
#13

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Bertrand düopol modelinde firmaların stratejik rekabet aracı nedir ve denge hangi piyasa sonucuna ulaşır?
A
Stratejik araç fiyattır ve denge tam rekabet sonucuna (P = MC) ulaşır.
B
Stratejik araç miktardır ve tekel kârı paylaşılır.
C
Pazar payı paylaşımı yapılır.
D
Her iki firma da piyasadan çekilir.
E
Fiyatlar sonsuza kadar yükselir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Joseph Bertrand modelinde firmalar homojen mal satar ve 'Fiyatı' stratejik değişken olarak belirlerler. Fiyat savaşı sonucunda P = MC olana kadar fiyat düşer ve piyasa 'Tam Rekabet Dengesi'ne ulaşır (Bertrand Paradoksu).
#14

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Stackelberg düopol modelinde piyasa yapısı ve lider-takipçi ilişkisi nasıldır?
A
Lider firma üretim miktarını önce belirler, takipçi firma buna uyum sağlar.
B
Her iki firma aynı anda fiyat belirler.
C
Devlet fiyatı tavan olarak belirler.
D
Takipçi firma lider firmayı satın alır.
E
Piyasada sadece tek bir firma kalır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Heinrich von Stackelberg modelinde bir 'Lider Firma' ve bir 'Takipçi Firma' bulunur. Lider firma piyasada ilk hamleyi yaparak miktarını belirler ve Cournot'dan daha yüksek pazar payı ve kâr elde eder.
#15

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Paul Sweezy tarafından geliştirilen 'Dirsekli Talep Eğrisi' (Kinked Demand Curve) modeli oligopol piyasasında neyi açıklar?
A
Oligopol piyasalarındaki fiyat katılığını (rijitliğini)
B
Enflasyonun sürekli artmasını
C
Reklam harcamalarının optimizasyonunu
D
Teknoloji yatırımlarının amortismanını
E
Asgari ücretin belirlenme sürecini
Adım Adım Çözüm Analizi:
Firma fiyat artırdığında rakiplerin takip etmeyeceği (esnek talep), fiyat düşürdüğünde ise rakiplerin de fiyat düşüreceği (inelastik talep) varsayımıyla oligopol piyasalarındaki 'Fiyat Katılığını / Rijitliğini' açıklar.
#16

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Oligopolcü firmaların açıkça anlaşarak fiyat ve üretim kotalarını tekel gibi belirlemek üzere oluşturdukları resmi birliğe ne ad verilir?
A
Kartel
B
Tröst
C
Holding
D
Konsorsiyum
E
Füzyon
Adım Adım Çözüm Analizi:
Firmaların rekabeti ortadan kaldırmak için ortak fiyat, kota ve pazar paylaşımı anlaşması yapmalarına 'Kartel' (Örn: OPEC) denir.
#17

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Oyun teorisinde (Game Theory) 'Nash Dengesi' (Nash Equilibrium) ne anlama gelir?
A
Hiçbir oyuncunun tek taraflı olarak stratejisini değiştirerek durumunu iyileştiremediği denge durumudur.
B
Tüm oyuncuların aynı miktarda kâr elde ettiği durumdur.
C
Oyunun hakem tarafından sonlandırıldığı durumdur.
D
İlk hamleyi yapan oyuncunun daima kazandığı durumdur.
E
Toplam kazancın sıfır olduğu sıfır toplamlı durumdur.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Her oyuncunun diğer oyuncunun seçtiği stratejiyi veri kabul ederek kendisi için en iyi olan stratejiyi seçtiği ve hiçbir oyuncunun tek taraflı olarak stratejisini değiştirmek için bir nedeni olmadığı duruma 'Nash Dengesi' denir.
#18

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Oyun teorisindeki ünlü 'Mahkûmlar İkilemi' (Prisoner's Dilemma) oyununun temel sonucu nedir?
A
Bireysel rasyonel davranışın ortaklaşa en iyi olan Pareto optimal sonuçtan daha kötü bir denge doğurması
B
Her iki mahkumun da serbest kalması
C
Oyunun sonsuz döngüye girmesi
D
Hukuk kurallarının geçersiz kalması
E
Polisin mahkumlara tazminat ödemesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bireysel rasyonel çıkarları peşinde koşan oyuncuların baskın stratejilerini oynamaları sonucunda (itiraf etme), işbirliği yapmaları durumunda elde edecekleri Pareto optimal sonuçtan daha kötü bir toplumsal sonuca ulaşmalarıdır.
#19

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Piyasada tek bir alıcının ve çok sayıda satıcının bulunduğu piyasa yapısına ne ad verilir?
A
Monopson
B
Monopol
C
Oligopol
D
Oligopson
E
Düopol
Adım Adım Çözüm Analizi:
Alıcı tekelini ifade eden ve tek alıcının faktör fiyatını belirleme gücüne sahip olduğu piyasa yapısına 'Monopson' denir (Örn: Türkiye'de tütün alımında Tekel idaresi).
#20

Mikro & Makro İktisat • Piyasa Türleri (Tam Rekabet, Monopol, Oligopol ve Oyun Teorisi)

Doğru Cevap: A
Bir piyasada tek bir satıcı (monopol) ile tek bir alıcının (monopson) karşı karşıya geldiği piyasa yapısına ne ad verilir?
A
İki yanlı tekel (Bilateral Monopoly)
B
Düopson
C
Tam rekabet
D
Doğal monopol
E
Açık piyasa
Adım Adım Çözüm Analizi:
Monopolcü satıcı ile monopsoncu alıcının karşı karşıya olduğu ve fiyatın pazarlık gücüne göre belirlendiği piyasa yapısına 'İki Yanlı Tekel' (Bilateral Monopoly) denir.

İlgili DGUY Mikro & Makro İktisat Testleri

Tümünü Gör