DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
hmgs DENEMESİ• 2026 Müfredatı

HMGS HMGS HMK - 1. Konu: Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Ders: Hukuk Muhakemeleri (HMK)Soru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar
Soru 1 / 20
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (HMK) göre 'Görev' kuralları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
HMGS Müfredat ve Çözüm Rehberi

HMGS HMK - 1. Konu: Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 HMGS Hukuk Muhakemeleri (HMK) müfredatı kapsamında Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: D
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (HMK) göre 'Görev' kuralları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
Mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir; görev kuralları kamu düzenine ilişkindir.
B
Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.
C
Görevsizlik iddiası davanın her aşamasında ileri sürülebilir ve hâkim tarafından re'sen gözetilir.
D
Taraflar kendi aralarında sözleşme yaparak görevsiz bir mahkemeyi görevli hale getirebilirler (Görev Sözleşmesi).
E
Görevsizlik kararı veren mahkeme dava dosyasını kendiliğinden görevli mahkemeye gönderemez; taraflardan birinin 2 hafta içinde başvurması şarttır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 1 uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir ve kamu düzenindendir. Taraflar anlaşarak (sözleşmeyle) görevi değiştiremezler; görev sözleşmesi kesinlikle geçersizdir.
#2

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: A
HMK m. 6 uyarınca genel yetkili mahkeme neresidir?
A
Davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi
B
Davacının yerleşim yeri mahkemesi
C
Sözleşmenin imzalandığı yer mahkemesi
D
Dava konusu malın bulunduğu yer mahkemesi
E
Herhangi bir adliye mahkemesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 6 gereğince genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
#3

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: A
HMK m. 12 uyarınca taşınmaz üzerindeki ayni haklara (mülkiyet, irtifak vb.) ilişkin davalarda yetki kuralı nedir?
A
Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
B
Davacının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
C
Taraflar yetkili mahkemeyi serbestçe seçebilirler.
D
Davalının yerleşim yeri mahkemesi ihtiyari yetkilidir.
E
Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 12 uyarınca taşınmaz üzerindeki ayni haklara ilişkin veya ayni hak sahipliğinde kısıtlamalara yol açabilecek davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi 'kesin yetkili'dir. Kesin yetki kamu düzenindendir.
#4

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: B
HMK m. 17'ye göre 'Yetki Sözleşmesi' yapabilme ehliyeti yalnızca kimlere tanınmıştır?
A
Tüm vatandaşlara
B
Yalnızca tacirler veya kamu tüzel kişilerine
C
Sadece yabancı uyruklu kişilere
D
Yalnızca dernek ve vakıflara
E
Tüketicilere
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 17 gereğince tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi yetki sözleşmesiyle yetkili kılabilirler. Tacir olmayan gerçek kişiler yetki sözleşmesi yapamaz.
#5

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: C
Hukuk yargılamasında 'Dava Şartları' (HMK m. 114) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
Dava şartları mahkemenin davanın esasına girebilmesi için zorunlu ön koşullardır.
B
Hâkim dava şartlarının bulunup bulunmadığını davanın her aşamasında re'sen araştırır.
C
Dava şartı eksikliği halinde mahkeme davayı esastan reddeder.
D
Dava şartı noksanlığı giderilebilir bir noksanlık ise mahkeme bunun giderilmesi için kesin süre verir.
E
Giderilemeyen dava şartı eksikliğinde dava usulden reddedilir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Dava şartı eksikliği davanın esastan reddini değil, 'usulden reddini' (HMK m. 115) gerektirir. Dava şartı eksikliği nedeniyle verilen ret kararı maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez.
#6

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: B
HMK m. 122 ve 127 uyarınca dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren davalının 'Cevap Dilekçesi' verme süresi kural olarak ne kadardır?
A
10 gün
B
İki hafta (14 gün)
C
1 ay
D
30 gün
E
7 gün
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 127 gereğince cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Zorunlu hallerde mahkemece bir defaya mahsus bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.
#7

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: B
Hukuk muhakemesinde davalının süresi içinde cevap dilekçesi vermemesi halinde ortaya çıkan kanuni sonuç nedir?
A
Davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü bütün vakıaları ikrar etmiş (kabul etmiş) sayılır.
B
Davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır.
C
Mahkeme davayı hemen davacı lehine kabul eder.
D
Davalı duruşmaya katılma hakkını tamamen kaybeder.
E
Davalıya para cezası verilir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 128 gereğince süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır; ancak savunmasını genişletme ve karşı delil bildirme imkânını kaybeder.
#8

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: E
HMK m. 137-142'de düzenlenen 'Ön İnceleme' aşamasında mahkemenin yapacağı işlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Dava şartları ve ilk itirazları inceleyip karara bağlamak
B
Uyuşmazlık konularını tam olarak tespit etmek
C
Tarafları sulhe veya arabuluculuğa teşvik etmek
D
Delillerin sunulması ve toplanması için gerekli işlemleri yapmak
E
Tanıkları dinleyip dosya hakkında nihai esasa ilişkin hüküm kurmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ön inceleme duruşmasında tanık dinlenmez veya bilirkişi raporu alınıp nihai hüküm kurulmaz; bunlar ön inceleme tamamlandıktan sonra geçilen 'Tahkikat' evresinde yapılır.
#9

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: B
HMK'da kabul edilen 'Kesin Deliller' arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
A
Tanık beyanı
B
Senet (Kesin Delil)
C
Bilirkişi raporu
D
Keşif
E
Uzman görüşü
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hukuk yargılamasında kesin deliller hâkimi bağlar ve kanunda sınırlı sayılmıştır: Senet, İkrar, Kesin Hüküm ve Yemin. Tanık, bilirkişi ve keşif ise takdiri delildir.
#10

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: B
HMK m. 200 uyarınca bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi veya ertelenmesi amacıyla yapılan hukuki işlemlerin senetle (yazılı delille) ispat edilmesi zorunluluğunda (Senetle İspat Sınırı) kural nedir?
A
Miktarı ne olursa olsun tüm hukuki işlemler senetle ispat edilir.
B
İşlem yapıldığı zamanki değeri kanunda belirlenen parasal sınırı (her yıl yeniden değerlenen tutarı) aşan işlemler senetle ispat edilmek zorundadır.
C
Sadece 1 milyon TL'yi aşan işlemler senetle ispat edilir.
D
Tanık dinletmek her zaman serbesttir.
E
Yalnızca gayrimenkul davalarında senet aranır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 200 gereğince bir hakkın doğumu veya devri için yapılan hukuki işlemler, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri kanuni parasal sınırı aşıyorsa senetle ispatlanmak zorundadır; karşı tarafın açık muvafakati olmadıkça tanık dinlenemez.
#11

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: E
Senetle ispat kuralının istisnaları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz (Tanık dinlenmesine izin verilen haller)?
A
Delil Başlangıcının bulunması (HMK m. 202)
B
Altsoy ve üstsoy, kardeşler veya eşler arasındaki işlemler (HMK m. 203)
C
Yangın, deniz kazası, deprem gibi senet alınmasında imkânsızlık bulunan haller
D
Hukuki işlemde hata, hile, korkutma, gabin veya irade fesadının bulunması
E
Sırf davalının çok zengin olması ve davacının paraya ihtiyacı olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Maddi veya manevi imkânsızlık halleri (yakın akrabalık, tabii afetler, delil başlangıcı, irade bozuklukları vb.) HMK m. 202-203'te sayılmıştır. Ekonomik durum tanık dinleme istisnası yaratmaz.
#12

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: A
HMK m. 176 uyarınca taraflardan her birinin yapmış olduğu usul işlemlerini tamamen veya kısmen düzeltmesine ne ad verilir ve bir davada kaç kez uygulanabilir?
A
Islah - Bir davada her bir taraf yalnızca bir defa ıslah yapabilir
B
Feragat - Sınırsız sayıda yapılabilir
C
Kabul - En fazla iki defa yapılabilir
D
Tavzih - Her duruşmada yapılabilir
E
İstinaf - 3 defa yapılabilir
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 176 gereğince taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. Aynı davada, taraflardan her biri ön inceleme veya tahkikat bitinceye kadar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.
#13

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: E
HMK m. 307-312 uyarınca 'Davadan Feragat' ve 'Davayı Kabul' beyanları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
Feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.
B
Kabul, davalının talep sonucunu kısmen veya tamamen kabul etmesidir.
C
Feragat ve kabul tek taraflı irade beyanıyla sonuç doğurur; karşı tarafın veya mahkemenin kabulüne bağlı değildir.
D
Feragat ve kabul kayıtsız ve şartsız olmalıdır ve kesin hükmün sonuçlarını doğurur.
E
Feragat eden davacı dilediği zaman feragatinden vazgeçip aynı davayı tekrar açabilir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 311 gereğince feragat ve kabul kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Feragat eden davacı feragat beyanından tek taraflı dönemez ve aynı konuda tekrar dava açamaz (kesin hüküm engeliyle karşılaşır).
#14

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: B
Davanın taraflarından birinin vefat etmesi halinde vefat eden tarafın mirasçıları davaya dâhil edilinceye kadar yargılama hakkında HMK gereğince nasıl bir işlem yapılır?
A
Dava derhal reddedilir.
B
Mirasçılar davaya katılana veya atanacak temsilci davayı takip edene kadar yargılama durur.
C
Dava otomatikman karşı tarafın lehine sonuçlanır.
D
Ölen tarafın avukatı ömür boyu vekâletini sürdürür.
E
Dava dosyası imha edilir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 55 uyarınca taraflardan birinin ölümü hâlinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava durur; dava takip yetkisi mirasçılara geçer.
#15

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: B
HMK m. 341 ve 345 uyarınca ilk derece mahkemelerinin nihai kararlarına karşı 'İstinaf' yoluna başvuru süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ne kadardır?
A
7 gün
B
İki hafta
C
1 ay
D
15 gün
E
30 gün
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 345 gereğince istinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır. Bu süre, ilamın (gerekçeli kararın) usulüne uygun olarak taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar.
#16

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: A
Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) hukuk dairelerinin kararlarına karşı Yargıtay'a 'Temyiz' başvuru süresi HMK m. 361 uyarınca kararın tebliğinden itibaren ne kadardır?
A
İki hafta
B
10 gün
C
1 ay
D
30 gün
E
15 gün
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 361 gereğince Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.
#17

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: A
HMK m. 389'a göre 'İhtiyati Tedbir' kararı verilebilmesi için aranan temel şart nedir?
A
Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikmesinde sakınca bulunmasından dolayı ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi
B
Davacının borçlunun iflasını istemiş olması
C
Karşı tarafın suç işlemiş olması
D
Alacağın rehinle temin edilmiş olması
E
Mutlaka savcılık izninin bulunması
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 389 uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da gecikmesinde sakınca bulunması hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.
#18

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: A
HMK m. 305'te düzenlenen 'Tavzih' (Hükmün Açıklanması ve Düzeltilmesi) kurumu hangi hallerde uygulanır?
A
Hükmün açık olmaması veya birbirine aykırı fıkralar içermesi halinde, hüküm fıkrasındaki hak ve borçlar değiştirilmeksizin hükmün aydınlatılması ve açık hale getirilmesi için
B
Hâkimin verdiği yanlış beraat veya ret kararını tamamen değiştirmek için
C
Dava konusunun değerini 10 katına çıkarmak için
D
Yeni bir davalı eklemek için
E
Zamanaşımını durdurmak için
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tavzih (HMK m. 305); hüküm müphem (belirsiz) veya çelişkili fıkralar içeriyorsa bunun açıklığa kavuşturulmasıdır. Hâkim tavzih yoluyla hükümle taraflara tanıdığı hakları ve yüklediği borçları kesinlikle sınırlandıramaz veya genişletemez.
#19

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: B
HMK m. 304 uyarınca hükümdeki yazı ve hesap hataları (Maddi Hatalar) nasıl düzeltilir?
A
Sadece temyiz incelemesi sonucu Yargıtay tarafından düzeltilir.
B
Mahkemece re'sen veya taraflardan birinin talebi üzerine iki taraf dinlendikten sonra düzeltilebilir (Tashih).
C
Yeniden baştan dava açılması zorunludur.
D
Düzeltilemez, karar öylece kesinleşir.
E
Noter onayı ile düzeltilir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
HMK m. 304 gereğince hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece re'sen veya taraflardan birinin istemi üzerine düzeltilebilir (hükmün tashihi).
#20

Hukuk Muhakemeleri (HMK) • Mahkemelerin Görev ve Yetkisi, Dava Şartları & İlk İtirazlar

Doğru Cevap: B
HMK m. 375'te düzenlenen 'Yargılamanın İadesi' kurumu hangi tür kanun yoludur ve hangi hallerde başvurulur?
A
Olağan kanun yoludur, her karara karşı 15 gün içinde başvurulur.
B
Kesinleşmiş bir hükme karşı, kanunda sınırlı sayılan ağır hukuka aykırılık ve hile hallerinde (sahte belge, tanığın yalan söylemesi, AİHM ihlal kararı vb.) başvurulan istisnai ve olağanüstü bir kanun yoludur.
C
Yalnızca Sulh Hukuk kararlarına karşı başvurulur.
D
Tarafların sözleşmeyle kararlaştırdığı bir tahkim yoludur.
E
Hâkime karşı açılan tazminat davasıdır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yargılamanın iadesi (HMK m. 375); kesinleşen hükümlere karşı kanunda tahdidi olarak sayılan çok ağır nedenlerin (sahte belgeye dayanılması, yalan tanıklık, hâkimin rüşvet alması, AİHM kararı vb.) varlığı halinde başvurulan olağanüstü kanun yoludur.

İlgili HMGS Hukuk Muhakemeleri (HMK) Testleri

Tümünü Gör