YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) Sanat ve Din Felsefesi #1

Sanat felsefesi (estetik), sanatın doğasını, sanat eserinin özelliklerini ve güzellik kavramını sorgular. Sanat ile zanaat arasındaki en temel fark sanatçının yönelimiyle ilgilidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi sanat eserini zanaat ürününden ayıran temel özelliklerden biridir?

Estetikte 'Ortak estetik yargılara varılabilir mi?' sorusuna Immanuel Kant 'Güzel olan, hiçbir çıkar gözetmeksizin ve kavramsal olarak genel geçer bir biçimde beğenilendir' diyerek evrensel ortak estetik yargıların varlığını savunmuştur. Bu görüşü savunan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Platon ve Aristoteles'e göre sanat, doğanın bir taklididir (mimesis). Sanatçı doğayı, nesneleri ya da insan eylemlerini kendi bakış açısıyla yeniden yansıtır. Bu kurama göre bir sanat eserinin değeri neye göre belirlenir?

Alman filozof Friedrich Schiller'e göre sanat ile oyun arasında sıkı bir bağ vardır. İnsan günlük hayatın kaygılarından ve zorunluluklarından sanat (oyun) sayesinde kurtulur ve özgürleşir. Bu kuram aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

Biçimci (formalist) sanat kuramına göre bir eseri sanat eseri yapan şey onun içeriği veya neyi anlattığı değil, çizgilerin, renklerin, seslerin veya sözcüklerin oluşturduğu estetik biçimdir (formdur). Buna göre biçimci kuramı savunan biri aşağıdakilerden hangisini vurgular?

Din felsefesi, dini inançları, kutsal kavramını, tanrı tasavvurlarını akli ve eleştirel bir yaklaşımla inceler. Aşağıdakilerden hangisi din felsefesinin temel kavramları arasında yer almaz?

Din felsefesinde 'Tanrı var mıdır?' sorusuna farklı yanıtlar verilmiştir. Tanrı'nın varlığının bilinemeyeceğini, insan zihninin bu konuda kesin bir bilgiye ulaşmasının imkansız olduğunu savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Deizm, evreni ve doğa yasalarını yaratan bir Tanrı'nın varlığını kabul eder ancak O'nun evrene sonradan müdahale etmediğini, peygamber göndermediğini ve vahiy indirmediğini savunur. Deizmin bu tanrı anlayışı nedir?

Panteizm ile panenteizm arasındaki en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Tanrı'nın varlığını kanıtlamaya çalışan 'Ontolojik Kanıt' temel argüman olarak neyi öne sürer?

Kozmolojik kanıta göre evrende her şeyin bir nedeni vardır. Nedenler zinciri geriye doğru sonsuza gidemez; o halde her şeyi başlatan ancak kendisi başlatılmamış ilk neden (ilk hareket ettirici) olmalıdır. Bu ilk neden Tanrı'dır. Bu kanıt hangi filozofla özdeşleşmiştir?

Evrendeki kusursuz düzen, uyum ve amaçlılık (örneğin gözün görmeye, kulakların duymaya uygun yaratılmış olması) tesadüfi olamaz; bunu yaratan yüce bir tasarımcı (Tanrı) vardır. Bu görüş din felsefesinde hangi kanıt olarak adlandırılır?

Estetik bir objeye yaklaşırken günlük kaygılardan, çıkarlardan ve fayda beklentisinden uzak, sadece eserin güzelliğine odaklanan bakış açısına ne ad verilir?

Sanat felsefesinde sanatçının eseri üretirken kullandığı kendine özgü anlatım biçimi, üslup veya teknik ne olarak adlandırılır?

Aristoteles, trajedinin izleyicide acıma ve korku duyguları yaratarak bu duyguları arındırdığını ve kişiyi ruhsal bir rahatlamaya ulaştırdığını savunmuştur. Sanatın bu arındırıcı etkisine ne ad vermektedir?

Felsefe ile din arasındaki temel ilişki incelendiğinde, dinin imana ve vahye dayandığı, felsefenin ise akla ve eleştirel sorgulamaya dayandığı görülür. Aşağıdakilerden hangisi felsefe ile dinin ortak özelliklerinden biridir?

Anlatım (ekspresyonist) sanat kuramına göre sanat eseri, sanatçının iç dünyasının, duygularının, coşkularının ve heyecanlarının dışavurumudur. Buna göre başarılı bir sanat eseri neye dayanmalıdır?

Din felsefesinin en büyük problemlerinden biri 'Kötülük Problemi'dir. 'Eğer Tanrı sonsuz iyi, sonsuz güçlü ve her şeyi bilen bir varlıksa, evrende bu kadar acı, felaket ve kötülük neden var?' sorusuna yanıt arayan filozoflar bu durumu açıklamak için çeşitli argümanlar üretmiştir. Aşağıdakilerden hangisi kötülük problemini çözmek amacıyla öne sürülen yaklaşımlardan biri değildir?

Estetik kategorileri arasında 'güzel' en temel kavramdır. Bunun yanı sıra 'yüce' (sublime) kavramı da estetiğin inceleme alanına girer. 'Yüce' kavramı neyi ifade eder?

Aşağıdaki yargılardan hangisi sanat felsefesinin (estetiğin) temel sorularından biri değildir?