“Duran bir cismi hareket ettiren, hareket eden cismi durduran veya şeklini değiştiren etkiye ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Kuvvet). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Kuvvet' ünitesi kazanımlarına göre; Cisimlerin hareketini veya şeklini değiştiren etki kuvvettir. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Kuvvet' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Enerji) ve C şıkkı (Hız) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Kuvvetin büyüklüğünü ölçmek için kullanılan araç aşağıdakilerden hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Dinamometre). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Dinamometre' ünitesi kazanımlarına göre; Kuvvet dinamometre ile ölçülür. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Dinamometre' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Termometre) ve B şıkkı (Eşit kollu terazi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Kuvvetin birimi aşağıdakilerden hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Newton (N)). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Kuvvet Birimi' ünitesi kazanımlarına göre; Kuvvet birimi İngiliz fizikçi Isaac Newton'ın anısına Newton'dır ve 'N' harfiyle gösterilir. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Newton (N)' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Kilogram (kg)) ve C şıkkı (Santigrat derece (°C)) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Dinamometrelerin çalışması yayların hangi özelliğine dayanır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Esneklik özelliği). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Esneklik' ünitesi kazanımlarına göre; Kuvvet uygulandığında uzayan, kuvvet kalkınca eski haline dönen sarmal yayın esneklik özelliğine dayanır. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Esneklik özelliği' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Erime noktası) ve B şıkkı (İletkenlik özelliği) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Bir dinamometreye uygulanan kuvvet arttıkça içindeki yayın uzama miktarı nasıl değişir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Doğru orantılı olarak artar). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Yayın Uzaması' ünitesi kazanımlarına göre; Uygulanan kuvvet arttıkça yayın uzama miktarı da artar. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Doğru orantılı olarak artar' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Azalır) ve C şıkkı (Değişmez) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“En fazla 50 N kuvvet ölçebilen 10 bölmeli bir dinamometrede her bir bölme kaç N'a karşılık gelir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (5 N). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Dinamometre Hesabı' ünitesi kazanımlarına göre; 50 N : 10 bölme = 5 N/bölme. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı '5 N' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (10 N) ve B şıkkı (2 N) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Her bölmesi 4 N ölçen bir dinamometreye asılan cisim yayı 3 bölme uzatmıştır. Cismin ağırlığı kaç N'dur?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (12 N). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Kuvvet Hesabı' ünitesi kazanımlarına göre; 3 bölme x 4 N = 12 N. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı '12 N' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (7 N) ve C şıkkı (16 N) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Bir dinamometrenin daha hassas (küçük kuvvetleri) ölçebilmesi için içinde nasıl bir yay kullanılmalıdır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (İnce ve esnek yay). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Hassas Dinamometre' ünitesi kazanımlarına göre; Hassas ölçümler için ince ve kolay uzayabilen yaylar tercih edilir. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'İnce ve esnek yay' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Kalın ve sert yay) ve B şıkkı (Çok kısa ve kalın çelik tel) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Maksimum 30 N ölçen bir dinamometreye 45 N kuvvet uygulanırsa ne olur?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Yay esneklik sınırını aşar ve bozulur). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Esneklik Sınırı' ünitesi kazanımlarına göre; Kapasitesinin üzerinde kuvvet uygulandığında yayın esneklik özelliği kaybolur. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Yay esneklik sınırını aşar ve bozulur' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Daha hassas ölçüm yapar) ve C şıkkı (Dinamometre kırılmaz hiçbir şey olmaz) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Aşağıdakilerden hangisi bir esnek cisim örneğidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Paket lastiği). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Esnek Cisimler' ünitesi kazanımlarına göre; Paket lastiği ve sünger kuvvet kalktığında eski haline dönebilen esnek maddelerdir. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Paket lastiği' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Oyun hamuru) ve B şıkkı (Tebeşir) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Oyun hamuruna parmağımızla bastırdığımızda şekli değişir ama eski haline dönmez. Bu durum oyun hamurunun hangi özelliğini gösterir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Esnek bir madde olmadığını). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Esneklik' ünitesi kazanımlarına göre; Kuvvet kalktıktan sonra eski şekline dönemeyen maddeler esnek değildir. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Esnek bir madde olmadığını' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Çok dayanıklı olduğunu) ve C şıkkı (Manyetik olduğunu) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Bir cismi Dünya'nın merkezine doğru çeken yer çekimi kuvvetine ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Ağırlık). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Ağırlık' ünitesi kazanımlarına göre; Kütleye etki eden yer çekimi kuvvetine ağırlık denir ve dinamometre ile ölçülür. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Ağırlık' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Kütle) ve B şıkkı (Hacim) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Bir cisme uygulanan 10 N'luk kuvvet yayın 2 cm uzamasını sağlıyorsa 25 N'luk kuvvet yayı kaç cm uzatır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (5 cm). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Orantı' ünitesi kazanımlarına göre; 1 cm için 5 N gerekir. 25 : 5 = 5 cm uzar. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı '5 cm' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (4 cm) ve B şıkkı (6 cm) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Ağır kamyonların ve yük trenlerinin ağırlığını ölçmek için nasıl bir dinamometre kullanılmalıdır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Kalın yaylı ve ölçüm kapasitesi yüksek dinamometre). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Dinamometre Türleri' ünitesi kazanımlarına göre; Büyük kuvvetler için kalın yaylı, kapasitesi yüksek aletler kullanılır. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Kalın yaylı ve ölçüm kapasitesi yüksek dinamometre' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (İnce yaylı dinamometre) ve B şıkkı (Cam tüplü termometre) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Aşağıdaki durumlardan hangisinde kuvvetin 'yön değiştirici' etkisi görülür?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Raketle vurulan tenis topunun karşı sahaya dönmesi). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Kuvvetin Etkileri' ünitesi kazanımlarına göre; Raket gelen topun yönünü tersine çevirir. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Raketle vurulan tenis topunun karşı sahaya dönmesi' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Masanın üzerinde duran bardağın durması) ve C şıkkı (Süngere basılınca ezilmesi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Aşağıdakilerden hangisi temas gerektirmeyen bir kuvvettir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Mıknatısın demir çiviyi çekmesi). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Temassız Kuvvet' ünitesi kazanımlarına göre; Manyetik kuvvet ve yer çekimi temas gerektirmeyen kuvvetlerdir. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Mıknatısın demir çiviyi çekmesi' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Kapıyı iterek açmak) ve B şıkkı (Masayı çekmek) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Kuvvetin sembolü nedir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (F). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Kuvvet Sembolü' ünitesi kazanımlarına göre; Kuvvet fizik biliminde 'F' (Force) sembolü ile gösterilir, birimi ise 'N'dir. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'F' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (N) ve C şıkkı (m) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Aşağıdakilerden hangisi kuvvet uygulandığında şekil değiştirip kuvvet kalktığında eski haline DÖNMEZ?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Kurşun levha veya oyun hamuru). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Esneklik' ünitesi kazanımlarına göre; Kurşun levha veya hamur plastik deformasyona uğrar, esnek değildir. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Kurşun levha veya oyun hamuru' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Yay) ve C şıkkı (Sünger) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Bir dinamometrede yay 4 bölme uzamış ve gösterge 24 N'u göstermiştir. Bu dinamometrede 1 bölme uzama kaç N'dur?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (6 N). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Hesaplama' ünitesi kazanımlarına göre; 24 : 4 = 6 N. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı '6 N' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (4 N) ve C şıkkı (8 N) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Aşağıdakilerden hangisi kuvvet etkisiyle cisimlerde meydana gelebilecek bir durum DEĞİLDİR?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Cismin kütlesinin yok olması). Bilimsel Açıklama ve Kavram Analizi: Fen Bilimleri 'Kuvvet Özellikleri' ünitesi kazanımlarına göre; Kuvvet cismin hızını, yönünü ve şeklini değiştirebilir ancak kütleyi yok edemez. Bilimsel deney, gözlem ilkeleri ve doğa kanunları çerçevesinde doğruluğu kanıtlanan bilimsel yargı 'Cismin kütlesinin yok olması' seçeneğidir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Hızlanma) ve B şıkkı (Yavaşlama) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.