“Tarihte parayı ilk kez icat ederek takas (değiş-tokuş) usulüne son veren Anadolu uygarlığı hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Lidyalılar). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Lidyalılar' konusu çerçevesinde; Lidyalılar parayı icat ederek ticareti kolaylaştırmış ve Kral Yolu'nu canlandırmıştır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Frigler) ve C şıkkı (Urartular) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Başkenti Hattuşaş (Çorum) olan, tarihin ilk yazılı antlaşması Kadeş Antlaşması'nı Mısırlılarla imzalayan uygarlık hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Hititler). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Hititler' konusu çerçevesinde; Hititler Anadolu'da güçlü bir krallık kurmuş ve Kadeş Antlaşması'na imza atmıştır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (İyonlar) ve B şıkkı (Sümerler) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Hitit krallarının tanrılara hesap vermek amacıyla tarafsız bir şekilde yazdırdığı yıllık tabletlere ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Anal (Yıllıklar)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Anal Yıllıkları' konusu çerçevesinde; Anallar kralların zaferleri kadar yenilgilerini de yazdığı için ilk objektif tarih yazıcılığı sayılır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Ziggurat) ve B şıkkı (Fibula) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Tarihte çivi yazısını icat ederek tarih çağlarını başlatan Mezopotamya uygarlığı hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Sümerler). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Sümerler' konusu çerçevesinde; MÖ 3200 civarında çivi yazısını bulan Sümerler tarih çağlarını başlatmıştır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Babiller) ve C şıkkı (Asurlar) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Sümerlilerin çok katlı inşa ettiği; tapınak, rasathane (gözlemevi) ve tahıl ambarı olarak kullandığı yapılara ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Ziggurat). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Ziggurat' konusu çerçevesinde; Zigguratlar Sümerlerde hem ibadet hem bilim hem de depolama merkeziydi. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Piramit) ve C şıkkı (Kervansaray) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Tarıma ve hayvancılığa büyük önem veren, öküz öldüreni veya saban kıranı ölümle cezalandıran sert kanunlara sahip Anadolu uygarlığı hangisid...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Frigler). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Frigler' konusu çerçevesinde; Başkenti Gordion olan Frigler tarımı korumak için çok ağır cezalar koymuştur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Lidyalılar) ve C şıkkı (İyonlar) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Friglerin icat ettiği çengelli iğneye ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Fibula). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Fibula' konusu çerçevesinde; Maden işlemeciliğinde gelişen Frigler 'fibula' adı verilen çengelli iğneleri üretmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Tapates) ve B şıkkı (Patesi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Friglerin dokuduğu ünlü renkli yün halı ve kilimlere ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Tapates). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Tapates' konusu çerçevesinde; Frig dokumacılığının simgesi tapates adlı halı ve kilimlerdir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Fibula) ve B şıkkı (İpek) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Başkenti Tuşpa (Van) olan, taş işçiliğinde ve su kanalları (Şamran Kanalı) yapımında ileri giden uygarlık hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Urartular). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Urartular' konusu çerçevesinde; Urartular Doğu Anadolu'da Van Gölü çevresinde kaleler ve sulama kanalları kurmuştur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Lidyalılar) ve C şıkkı (Hititler) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Ege kıyılarında kurulan, deniz ticaretiyle zenginleşen, Tales, Hipokrat ve Herodot gibi bilim insanlarının yetiştiği demokratik şehir devlet...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (İyonlar). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'İyonlar' konusu çerçevesinde; Efes, Milet, Foça gibi polislerde özgür düşünce ortamı sayesinde bilim gelişmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Frigler) ve B şıkkı (Asurlar) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Dünyanın yedi harikasından biri sayılan Asma Bahçeleri ve sert Hamurabi Kanunları ile ünlü Mezopotamya uygarlığı hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Babiller). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Babiller' konusu çerçevesinde; Babil Kulesi, Asma Bahçeleri ve 'kısasa kısas' esaslı kanunlar Babillere aittir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Sümerler) ve B şıkkı (Asurlar) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Kayseri Kültepe'de ticaret kolonileri kurarak Anadolu'ya yazıyı getiren ve Anadolu'da tarih çağlarını başlatan Mezopotamya uygarlığı hangisi...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Asurlar). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Asurlar' konusu çerçevesinde; Asurlu tüccarlar Kültepe tabletleri ile Anadolu'yu yazı kültürüyle tanıştırmıştır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Sümerler) ve C şıkkı (Babiller) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Tarihteki ilk kütüphaneyi başkentleri Ninova'da kuran Mezopotamya uygarlığı hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Asurlar). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Asur Kütüphanesi' konusu çerçevesinde; Ninova Kütüphanesi tarihin bilinen ilk büyük kütüphanesidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Sümerler) ve C şıkkı (Babiller) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Mezopotamya neresidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Fırat ve Dicle nehirleri arasında kalan verimli topraklar). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Mezopotamya Coğrafyası' konusu çerçevesinde; Mezopotamya, Fırat ve Dicle nehirleri arasındaki bereketli hilal bölgesidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Nil Nehri vadisi) ve B şıkkı (Tuna boyları) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Hititlerde kraliçeye ne ad verilirdi ve devlet yönetiminde söz hakkı var mıydı?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Tavananna denirdi ve mühür basma, elçi kabul etme yetkisi vardı). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Tavananna' konusu çerçevesinde; Hititlerde 'Tavananna' adı verilen kraliçe siyasi ve dini büyük yetkilere sahipti. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Sultan denirdi ve yetkisi yoktu) ve B şıkkı (Hatun denirdi savaşa gitmezdi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Hititlerde soylulardan oluşan ve kralın kararlarını denetleyen meclise ne ad verilirdi?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Pankuş Meclisi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Pankuş Meclisi' konusu çerçevesinde; Pankuş, kralın yetkilerini sınırlayabilen ilk meclis örneklerindendir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Senato) ve B şıkkı (Divan) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Tekerleği icat ederek ulaşımı ve taşımacılığı kolaylaştıran uygarlık hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Sümerler). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Tekerlek' konusu çerçevesinde; Tekerlek Sümerler tarafından icat edilip öküz arabalarında kullanılmıştır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Hititler) ve C şıkkı (Mısırlılar) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Ay yılı esasına dayanan ilk takvimi hazırlayan uygarlık hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Sümerler). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Ay Takvimi' konusu çerçevesinde; Ziggurat tepesinden gökyüzünü izleyen Sümerler ay takvimini geliştirmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Romalılar) ve B şıkkı (Yunanlar) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Efes Antik Kenti, Celsus Kütüphanesi ve Artemis Tapınağı hangi uygarlıktan günümüze kalmıştır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (İyonlar). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'İyon Eserleri' konusu çerçevesinde; İzmir Selçuk'taki Efes kalıntıları İyon medeniyetinin başyapıtlarıdır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Hititler) ve C şıkkı (Urartular) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Gordion (Ankara Polatlı) antik kenti hangi Anadolu uygarlığının başkentidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Frigler (Kral Midas)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Frigler' konusu çerçevesinde; Eşek kulaklarıyla ve dokunduğu her şeyi altına çevirmesiyle efsaneleşen Midas'ın kenti Gordion'dur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Lidyalılar) ve C şıkkı (Urartular) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.