“Yeryüzünün tamamının veya bir parçasının kuş bakışı görünüşünün belli bir ölçekle küçültülerek düzleme çizilmesine ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Harita). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Harita Tanımı' konusu çerçevesinde; Haritanın üç temel unsuru: kuş bakışı, ölçek ve düzleme aktarmadır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Krokiler) ve B şıkkı (Plan) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Haritalardaki küçültme oranına ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Ölçek). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Ölçek' konusu çerçevesinde; Gerçek uzunlukların haritada ne kadar küçültüldüğünü gösteren orana ölçek denir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Lejant) ve C şıkkı (Koordinat) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Fiziki haritalarda deniz seviyesine yakın alçak yerler (0 - 500 metre) hangi renkle gösterilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Yeşil). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Fiziki Harita Renkleri' konusu çerçevesinde; Fiziki haritalarda yeşil renk bitki örtüsünü değil, 0-500 metre arasındaki alçak yerleri gösterir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Sarı) ve B şıkkı (Kahverengi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Fiziki haritalarda kahverengi ve tonları neyi ifade eder?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Yüksek dağlık ve engebeli arazileri (1500 metre üzeri)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Yükselti Renkleri' konusu çerçevesinde; Yükselti arttıkça renk sarıdan kahverengiye ve koyu kahverengiye döner. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Çölleri) ve C şıkkı (Ovaları) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Fiziki haritalarda deniz ve göllerin derinliği arttıkça mavi renk nasıl değişir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Açık maviden koyu maviye döner). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Deniz Derinliği' konusu çerçevesinde; Sığ sular açık mavi, derinleştikçe koyu mavi ile gösterilir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Yeşile döner) ve B şıkkı (Beyaza döner) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Çevresine göre alçakta kalan, akarsuların taşıdığı alüvyonlarla kaplı düzlüklere ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Ova). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Ova' konusu çerçevesinde; Tarıma son derece elverişli alçak düzlüklere ova denir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Plato) ve C şıkkı (Vadi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Akarsular tarafından derin vadilerle yarılmış, çevresine göre yüksekte kalan geniş düzlüklere ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Plato (Yayla)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Plato' konusu çerçevesinde; Yüksek düzlüklere plato denir (İç Anadolu platoları gibi). MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Ova) ve B şıkkı (Dağ) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Akarsuyun yatağını aşındırarak oluşturduğu 'V' veya tabanlı çukurluklara ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Vadi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Vadi' konusu çerçevesinde; Akarsuların dağlar ve araziler arasında oluşturduğu yarıklara vadi denir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Tepe) ve B şıkkı (Boğaz) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Üç tarafı sularla çevrili, bir tarafı karaya bağlı kara parçasına ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Yarımada). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Yarımada' konusu çerçevesinde; Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımadadır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Ada) ve C şıkkı (Burun) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Dört tarafı tamamen sularla çevrili olan kara parçasına ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Ada). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Ada' konusu çerçevesinde; Tüm çevresi suyla çevrili kara parçası adadır (Kıbrıs, Gökçeada). MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Yarımada) ve C şıkkı (Körfez) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Denizin karanın içine doğru sokulduğu büyük su girintilerine ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Körfez). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Körfez' konusu çerçevesinde; İzmir Körfezi, İskenderun Körfezi denizin karaya sokulduğu girintilerdir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Burun) ve C şıkkı (Ada) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Karanın denize doğru uzanmış sivri ucuna ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Burun). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Burun' konusu çerçevesinde; Sinop İnceburun karanın denize uzantısıdır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Körfez) ve C şıkkı (Kanyon) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“İki denizi birbirine bağlayan dar su yoluna ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Boğaz). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Boğaz' konusu çerçevesinde; İstanbul ve Çanakkale boğazları Karadeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlar. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Nehir) ve C şıkkı (Göl) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Haritanın alt köşesinde yer alan, haritadaki sembol ve işaretlerin ne anlama geldiğini açıklayan bölüme ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Lejant (Harita anahtarı)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Lejant' konusu çerçevesinde; Harita işaret tablosuna lejant denir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Ölçek) ve C şıkkı (Yön oku) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Türkiye'nin yükseltisi batıdan doğuya doğru gidildikçe nasıl değişir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Giderek artar (kahverengi tonları yoğunlaşır)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Türkiye Yükseltisi' konusu çerçevesinde; Ege kıyılarından Doğu Anadolu'ya gidildikçe ortalama yükselti belirgin biçimde artar. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Azalır) ve B şıkkı (Hiç değişmez) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Türkiye'nin en yüksek dağı hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Ağrı Dağı (5 137 m)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Ağrı Dağı' konusu çerçevesinde; 5137 metre ile Ağrı Dağı yurdumuzun en yüksek zirvesidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Erciyes Dağı) ve C şıkkı (Uludağ) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Akarsuların taşıdığı verimli toprakları denize döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşan ovalara ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Delta ovası). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Delta' konusu çerçevesinde; Çukurova (Seyhan ve Ceyhan nehirleri) ve Bafra ovası birer delta ovasıdır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Karstik ova) ve B şıkkı (Tektonik ova) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Yeryüzü şekillerini ve dağ, ova, plato gibi oluşumları gösteren harita türü hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Fiziki harita). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Fiziki Harita' konusu çerçevesinde; Yükselti ve yer şekillerini fiziki haritalar gösterir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Siyasi (İdari) harita) ve B şıkkı (Beşerî harita) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“İl ve ilçe sınırlarını, komşu ülkeleri gösteren haritalara ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Siyasi (İdari) harita). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Siyasi Harita' konusu çerçevesinde; Ülke ve şehir sınırları idari (siyasi) haritalarda yer alır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Fiziki harita) ve B şıkkı (İklim haritası) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Kroki ile harita arasındaki EN BÜYÜK fark nedir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Krokide ölçek kullanılmaz, kabataslak çizilir; haritada ise mutlaka ölçek vardır). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Kroki ve Harita' konusu çerçevesinde; Kroki ölçeksiz ve kaba taslak çizimdir, harita ise matematiksel ölçeklidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Krokiler renkli çizilir) ve B şıkkı (Haritalar sadece duvara asılır) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.