“Tarihte Orta Asya'da kurulan İLK Müslüman Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Karahanlılar). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Karahanlılar' konusu çerçevesinde; Karahanlılar Satuk Buğra Han döneminde İslamiyet'i resmi din kabul etmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Gazneliler) ve B şıkkı (Büyük Selçuklu Devleti) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“İslamiyet'i kabul eden ilk Türk boyu hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Karluklar). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Karluklar' konusu çerçevesinde; Talas Savaşı'nda Müslümanlara yardım eden Karluk boyu İslam'ı ilk seçen boydur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Kınık boyu) ve B şıkkı (Kayı boyu) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Yusuf Has Hacib tarafından yazılan, hakanlara adaletli devlet yönetimini öğütleyen ilk Türk-İslam edebi eseri hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Kutadgu Bilig' konusu çerçevesinde; 1069'da yazılan Kutadgu Bilig ilk siyasetname ve ilk mesnevidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Divanü Lugati't-Türk) ve B şıkkı (Atabetü'l-Hakayık) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Kaşgarlı Mahmud tarafından Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türkçenin üstün bir dil olduğunu göstermek için yazılan ilk Türkçe sözlük hangisidi...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Divanü Lugati't-Türk). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Divanü Lugati't-Türk' konusu çerçevesinde; İlk Türkçe sözlük, ansiklopedi ve harita içeren dev eser Divanü Lugati't-Türk'tür. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Kutadgu Bilig) ve B şıkkı (Muhakemetü'l-Lugateyn) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Hoca Ahmed Yesevi'nin tasavvufi şiirlerinin ve hikmetlerinin toplandığı eser hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Divan-ı Hikmet). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Divan-ı Hikmet' konusu çerçevesinde; Pir-i Türkistan Ahmed Yesevi'nin şiirleri Divan-ı Hikmet'tedir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Atabetü'l-Hakayık) ve B şıkkı (Kutadgu Bilig) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Edip Ahmed Yükneki tarafından yazılan ve 'hakikatlerin eşiği' anlamına gelen ahlak ve öğüt kitabı hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Atabetü'l-Hakayık). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Atabetü'l-Hakayık' konusu çerçevesinde; Dini ve ahlaki erdemleri anlatan eser Atabetü'l-Hakayık'tır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Kutadgu Bilig) ve C şıkkı (Mesnevi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Hindistan'a 17 sefer düzenleyerek İslamiyet'in ve kast sistemini yıkarak eşitliğin yayılmasını sağlayan Türk hükümdarı kimdir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Gazneli Mahmud). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Gazneli Mahmud' konusu çerçevesinde; Gazneli Mahmud tarihte 'Sultan' unvanını kullanan ilk Türk hükümdardır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Sultan Alparslan) ve C şıkkı (Tuğrul Bey) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Gazneli Mahmud'un sarayında ağırladığı ve 'Sarayımın en değerli hazinesi' dediği ünlü bilim insanı kimdir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Biruni). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Biruni' konusu çerçevesinde; Gökbilimci ve matematikçi Biruni Gazneli sarayında himaye edilmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (İbn-i Sina) ve C şıkkı (Farabi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“1040 yılında Gazneliler ile Büyük Selçuklular arasında yapılan ve Selçukluların resmen kurulduğu savaş hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Dandanakan Savaşı). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Dandanakan Savaşı' konusu çerçevesinde; Dandanakan zaferi ile Büyük Selçuklu Devleti bağımsızlığını ilan etmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Pasinler Savaşı) ve B şıkkı (Malazgirt Savaşı) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucuları olan iki kardeş kimdir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Tuğrul Bey ve Çağrı Bey). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Tuğrul ve Çağrı Bey' konusu çerçevesinde; Devleti Tuğrul Bey siyasi, Çağrı Bey askeri kanattan yönetmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Alparslan ve Melikşah) ve C şıkkı (Selçuk Bey ve Arslan Yabgu) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“1048 yılında Bizans ve Gürcü kuvvetlerine karşı kazanılan ve Anadolu için yapılan İLK büyük Selçuklu zaferi hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Pasinler Savaşı). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Pasinler Savaşı' konusu çerçevesinde; Erzurum Pasinler Ovası'nda Bizans ordusu mağlup edilmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Malazgirt Savaşı) ve B şıkkı (Dandanakan Savaşı) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“26 Ağustos 1071'de Sultan Alparslan'ın Bizans İmparatoru Romen Diyojen'i mağlup ederek 'Anadolu'nun kapılarını Türklere açtığı' tarihi zafer...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Malazgirt Meydan Muharebesi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Malazgirt Zaferi' konusu çerçevesinde; Malazgirt Zaferi ile Anadolu kesin olarak Türk yurdu olma sürecine girmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Pasinler Savaşı) ve C şıkkı (Miryokefalon) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Büyük Selçuklu Devleti'nin en parlak dönemini yaşatan hükümdar kimdir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Sultan Melikşah). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Sultan Melikşah' konusu çerçevesinde; Melikşah döneminde devlet sınırları Aral Gölü'nden Akdeniz'e kadar uzanmıştır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Sultan Alparslan) ve C şıkkı (Tuğrul Bey) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Alparslan ve Melikşah dönemlerinde vezirlik yapan, 'Siyasetname' adlı eseri yazan ve kendi adıyla anılan medreseleri kuran büyük devlet adam...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Nizamülmülk). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Nizamülmülk' konusu çerçevesinde; Nizamülmülk Bağdat'ta tarihin ilk üniversitelerinden Nizamiye Medreselerini kurmuştur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Tonyukuk) ve C şıkkı (Piri Reis) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Nizamiye Medreselerinde başmüderrislik (rektörlük) yapan ünlü İslam düşünürü ve felsefecisi kimdir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (İmam Gazali). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'İmam Gazali' konusu çerçevesinde; Hüccetü'l-İslam İmam Gazali Nizamiye Medresesi'nin en meşhur hocasıdır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (İbn Rüşd) ve C şıkkı (Farabi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Melikşah adına Ömer Hayyam başkanlığındaki heyet tarafından hazırlanan güneş yılı esaslı takvim hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Celali Takvimi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Celali Takvimi' konusu çerçevesinde; Tarımsal vergilerin toplanması için hazırlanan hassas takvim Celali Takvimi'dir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Hicri Takvim) ve B şıkkı (Rumi Takvim) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Türklerin İslamiyet'i kabul etmelerini kolaylaştıran etkenlerden biri hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Gök Tengri inancındaki tek tanrı, kurban, cennet-cehennem ve ahlak anlayışının İslamiyet'e çok benzemesi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'İslamiyet'i Seçme Nedeni' konusu çerçevesinde; Eski Türk inançlarındaki adalet, cihat ve teklik anlayışı İslam ile örtüşmüştür. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Çin baskısının tamamen bitmesi) ve C şıkkı (Zenginleşmek istemeleri) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Karahanlı Devleti'nin resmi dil olarak Türkçe kullanması ve Uygur alfabesini sürdürmesi neyi gösterir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Milli kültürlerine ve Türk kimliğine sıkı sıkıya bağlı kaldıklarını). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Milli Kimlik' konusu çerçevesinde; Karahanlılar Türkçeyi resmi dil ve edebiyat dili yaparak milli şuuru korumuştur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (İslam'ı benimsemediklerini) ve C şıkkı (Arapçayı bilmediklerini) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Selçuklularda ticaret yolları üzerine inşa edilen ve tüccarların 3 gün boyunca ücretsiz konakladığı güvenlikli hanlara ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Kervansaray (Ribat)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Kervansaray' konusu çerçevesinde; Kervansaraylar uluslararası ticaretin gelişmesini sağlayan sigortalı konaklama merkezleridir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Ziggurat) ve B şıkkı (Medrese) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“İlk Türk-İslam devletlerinde devlet ve hükümet meselelerinin görüşülüp karara bağlandığı meclise ne ad verilirdi?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Divan-ı Saltanat). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Divan-ı Saltanat' konusu çerçevesinde; Selçuklularda vezir başkanlığında toplanan en üst yürütme organı Divan'dır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Kurultay) ve B şıkkı (Töre) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.