“Osmanlı Devleti'nde mülkiyeti devlete ait olan arazilerin gelirlerinin maaş karşılığı asker ve memurlara bırakılması sistemine ne ad verilir...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Tımar sistemi (Dirlik sistemi)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Tımar Sistemi' konusu çerçevesinde; Tımar tarım ve askeri düzenin temelidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (İltizam sistemi) ve B şıkkı (Ahilik teşkilatı) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Tımar sahibi olan dirlik yöneticisi (tımar beyi) elde ettiği gelirle devlete hangi askeri gücü beslemek zorundaydı?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Cebelü (Atlı tımarlı sipahi)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Cebelü' konusu çerçevesinde; Tımar gelirleriyle cebelü denilen atlı asker beslenirdi. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Yeniçeri askeri) ve C şıkkı (Kaptan-ı derya) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Tımar sisteminin devlete sağladığı EN BÜYÜK ekonomik ve askeri fayda nedir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Devletin kasasından para çıkmadan hazır devasa bir ordu kurulması ve tarımsal üretimin aralıksız sürmesi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Tımarın Faydası' konusu çerçevesinde; Hazineye yük olmadan 100 bini aşkın ordu beslenmiş ve tarım denetlenmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Donanmanın güçlenmesi) ve B şıkkı (Şehirlerde fabrikaların açılması) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Tımar sisteminde bir köylü toprağını mazeretsiz olarak üst üste 3 yıl boş bırakırsa ne olurdu?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Toprağı elinden alınır ve başkasına verilirdi (Çiftbozan vergisi alınırdı).). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Çiftbozan' konusu çerçevesinde; Üretimde süreklilik için çiftbozan cezası ve el koyma uygulanırdı. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Köylü idam edilirdi.) ve C şıkkı (Köylüye para ödülü verilirdi.) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Kişilerin kendi mülklerini toplum yararına (eğitim, sağlık, hayır) ebedi olarak bağışlamasıyla oluşan kurumlara ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Vakıf). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Vakıf' konusu çerçevesinde; Vakıf karşılıksız kamu hizmeti sunan hayır kurumudur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Lonca) ve B şıkkı (Kervansaray) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Osmanlı'da vakıflar aracılığıyla inşa edilen ve yoksullara, yolculara ücretsiz sıcak yemek dağıtan aşevlerine ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (İmarethane (İmaret)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'İmaret' konusu çerçevesinde; İmaretler ücretsiz yemek dağıtan sosyal dayanışma mekanlarıdır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Darüşşifa) ve B şıkkı (Tabhane) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Vakıf sistemi sayesinde devlet hazinesine yük olmadan hangi hizmetler karşılanmıştır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Eğitim (medreseler), sağlık (hastaneler), yol, köprü ve camilerin inşası ve bakımı). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Vakfın Rolü' konusu çerçevesinde; Sosyal devlet hizmetleri vakıflarla yürütülmüştür. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Sadece savaş silahlarının üretimi) ve B şıkkı (Yeniçeri maaşlarının ödenmesi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Selçuklu ve Osmanlı'da esnaf ve zanaatkarların dayanışma, meslek eğitimi, ahlak ve kalite denetimini sağlayan teşkilata ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Ahilik Teşkilatı (Loncalar)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Ahilik' konusu çerçevesinde; Ahilik esnaf birliği ve ahlak okuludur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Tımar teşkilatı) ve C şıkkı (Enderun) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Ahilik teşkilatının kurucusu olan ve Kırşehir'de türbesi bulunan büyük Türk düşünürü kimdir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Ahi Evran). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Ahi Evran' konusu çerçevesinde; Ahi Evran esnaf teşkilatının piridir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Şeyh Edebali) ve B şıkkı (Hacı Bektaş-ı Veli) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Ahilikte mesleki eğitim aşamaları basitten ustaya doğru hangi sırada gerçekleşirdi?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Çırak -> Kalfa -> Usta). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Meslek Eğitimi' konusu çerçevesinde; Meslek çıraklık, kalfalık ve ustalık silsilesiyle öğrenilirdi. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Usta -> Kalfa -> Çırak) ve C şıkkı (Müderris -> Talebe) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Halk arasında kullanılan 'pabucu dama atılmak' deyimi Ahilik teşkilatındaki hangi uygulamadan türemiştir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Hileli, kusurlu ve kalitesiz ayakkabı üreten esnafın ayakkabısının dama atılarak dükkanının kapatılması). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Pabucu Dama Atılmak' konusu çerçevesinde; Tüketiciyi korumak için kusurlu mal üreten esnaf cezalandırılırdı. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Ayakkabıların damda kurutulması) ve C şıkkı (Yeni ayakkabı alınca sevinilmesi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Ahilik teşkilatında satılan malların tavan fiyatının devlet ve esnaf temsilcilerince belirlenmesine ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Narh sistemi (Narh koymak)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Narh Sistemi' konusu çerçevesinde; Narh haksız kazanç ve fahiş fiyatı önlerdi. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (İltizam) ve C şıkkı (Haraç) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Ahi teşkilatının kadınlar kolu olarak kurulan ve dünyanın ilk kadın sivil toplum örgütü sayılan teşkilat hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Bacıyan-ı Rum (Anadolu Kadınları)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Bacıyan-ı Rum' konusu çerçevesinde; Ahi Evran'ın eşi Fatma Bacı Bacıyan-ı Rum'u kurmuştur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Gaziyan-ı Rum) ve B şıkkı (Abdalan-ı Rum) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Osmanlı'da ticaret yolları üzerinde tüccarların güvenliğini, konaklamasını ve hayvanlarının bakımını 3 gün ücretsiz sağlayan yapılara ne ad ...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Kervansaray (Han)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Kervansaray' konusu çerçevesinde; Kervansaraylar ticaret yollarının güvenli otelleridir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (İmarethane) ve C şıkkı (Medrese) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Ticaret kervanlarının güvenliğini sağlayan ve haberleşmeyi hızlandıran teşkilata ne ad verilirdi?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Menzil ve Derbent teşkilatı). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Menzil ve Derbent' konusu çerçevesinde; Menzil haberleşme, Derbent geçit güvenliğidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Tımar teşkilatı) ve C şıkkı (Ahilik) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Değerli kumaşların, mücevherlerin ve ipeklerin satıldığı, kapalı çarşıların merkezindeki korunaklı çarşılara ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Bedesten). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Bedesten' konusu çerçevesinde; Bedesten değerli eşyaların satıldığı çarşı merkezidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Arasta) ve C şıkkı (İmarethane) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte devletin nakit para ihtiyacını karşılamak için vergileri peşin satan sisteme ne ad verilmiştir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (İltizam sistemi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'İltizam' konusu çerçevesinde; İltizam peşin vergi ihalesidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Devşirme sistemi) ve B şıkkı (Narh sistemi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Ahilik teşkilatında esnaf sandığında toplanan paralar ne için kullanılırdı?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (İhtiyacı olan zor durumdaki esnafa faizsiz yardım kredisi vermek ve dükkan açmalarına destek olmak). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Esnaf Sandığı' konusu çerçevesinde; Teavün sandığı dayanışma ve sigorta fonuydu. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Savaş gemisi satın almak) ve B şıkkı (Saraya hediye göndermek) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Toprağın mülkiyetinin devlete ait olması (Miri arazi) Osmanlı'da neyi engellemiştir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Avrupa'daki gibi toprağa dayalı zalim feodal (derebeylik) düzeninin oluşmasını). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Miri Arazi Önemi' konusu çerçevesinde; Toprak devletindir; aristokrat ve derebeyi sınıfı oluşamazdı. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Tarım yapılmasını) ve C şıkkı (Köylerin kurulmasını) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Bir cami etrafında toplanmış medrese, darüşşifa, kütüphane, imarethane ve hamamdan oluşan yapılar topluluğuna ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Külliye). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 7. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Külliye' konusu çerçevesinde; Külliye çok amaçlı bir sosyal kampüstür. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Bedesten) ve B şıkkı (Kervansaray) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.