DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
dguy DENEMESİ• 2026 Müfredatı

DGUY DGUY Maliye - 3. Konu: Kamu Gelirleri & Vergi Teorisi

Ders: Maliye Teorisi & BütçeSoru Sayısı: 20
30:00
1
Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri
Soru 1 / 20
Kamu gelirleri içinde devletin egemenlik hakkına dayanarak cebren ve karşılıksız olarak aldığı gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DGUY Müfredat ve Çözüm Rehberi

DGUY Maliye - 3. Konu: Kamu Gelirleri & Vergi Teorisi – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 DGUY Maliye Teorisi & Bütçe müfredatı kapsamında Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Kamu gelirleri içinde devletin egemenlik hakkına dayanarak cebren ve karşılıksız olarak aldığı gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Vergi
B
Harcama iştirak payı
C
Devlet mülk ve teşebbüs gelirleri
D
İç borçlanma hasılatı
E
Para cezası
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vergi; devletin veya vergilendirme yetkisine sahip kamu tüzel kişilerinin kamu giderlerini karşılamak amacıyla egemenlik gücüne dayanarak kanunla, cebren, karşılıksız ve kesin olarak aldığı parasal edimdir.
#2

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Bireylerin kamu kurumlarınca sunulan özel bir hizmetten doğrudan faydalanmaları karşılığında ödedikleri bedele ne ad verilir?
A
Harç
B
Vergi
C
Şerefiye
D
Parafiskal gelir
E
Emisyon
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tapu harcı, pasaport harcı, yargı harcı gibi kamu organlarının sunduğu belirli bir kişisel hizmetten yararlanma karşılığında ödenen tutara 'Harç' denir.
#3

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Kamu idarelerince yapılan bayındırlık hizmetleri (yol, kanalizasyon, metro) neticesinde gayrimenkullerin değerinde meydana gelen artış sebebiyle mülk sahiplerinden alınan bedele ne ad verilir?
A
Şerefiye (Harcamalara Katılma Payı)
B
Resim
C
Özel tüketim vergisi
D
Gümrük resmi
E
Sübvansiyon
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bayındırlık tesisleri dolayısıyla kıymeti artan gayrimenkul sahiplerinden belediyelerce alınan paya 'Şerefiye' (Değerlenme Resmi / Harcamalara Katılma Payı) denir.
#4

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Mesleki, ekonomik veya sosyal kamu kurumu niteliğindeki kuruluşların (SGK, Odalar, Barolar) üyelerinden topladıkları gelirlere ne ad verilir?
A
Parafiskal gelirler
B
Mülk gelirleri
C
Senyoraj gelirleri
D
Devalüasyon kârı
E
Dış yardım
Adım Adım Çözüm Analizi:
Devlet bütçesi dışında kalan, belirli mesleki veya sosyal amaçlar için kamu gücüyle toplanan prim ve aidatlara 'Parafiskal Gelirler' denir.
#5

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergilemede 'Ödeme Gücü İlkesi'ni (Ability to Pay) hayata geçirmek için kullanılan temel mali araçlar hangileridir?
A
Artan oranlı tarife, en az geçim indirimi ve ayırma kuramı
B
Maktu ve tek oranlı regresif tarifeler
C
Sadece dolaylı tüketim vergilerinin artırılması
D
Zenginlerden daha az oranda vergi alınması
E
Vergi aflarının her yıl tekrarlanması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ödeme gücü ilkesi; bireylerin ekonomik güçlerine göre vergilendirilmesini savunur ve bu amaçla artan oranlı vergi tarifesi, en az geçim indirimi (asgari geçim indirimi), ayırma kuramı ve muafiyet/istisnalar uygulanır.
#6

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Emek gelirlerinin sermaye gelirlerine kıyasla daha hafif vergilendirilmesini veya sermaye gelirlerine ek yük getirilmesini savunan ilke hangisidir?
A
Ayırma Kuramı (Emek-Sermaye Farklılaştırması)
B
Faydalanma ilkesi
C
Laffer hipotezi
D
Optimal borçlanma kuralı
E
Sıfır tabanlı bütçeleme
Adım Adım Çözüm Analizi:
Emek gelirlerinin fiziki yıpranmaya tabi olması ve sürekliliğinin olmaması nedeniyle sermaye gelirlerinden daha düşük oranla vergilendirilmesi veya sermayeye ek servet vergisi konulması ilkesine 'Ayırma Kuramı' denir.
#7

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergi oranları ile toplam vergi hasılatı arasındaki ilişkiyi ters-U şeklinde gösteren eğriye ne ad verilir?
A
Laffer Eğrisi
B
Lorenz Eğrisi
C
Phillips Eğrisi
D
Kuznets Eğrisi
E
Engel Eğrisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Arthur Laffer tarafından geliştirilen ve belirli bir optimal vergi oranından sonra vergi oranları artırıldıkça vergi hasılatının azalacağını gösteren modele 'Laffer Eğrisi' denir.
#8

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergi yansıması (Tax Incidence) sürecinde malın talebinin fiyat esnekliği arz esnekliğinden daha küçükse (Ed < Es) vergi yükü kime yansır?
A
Verginin büyük kısmı ileriye yansıtılarak alıcıya (tüketiciye) yüklenir.
B
Verginin tamamı üretici üzerinde kalır.
C
Vergi geriye yansıtılarak hammadde satıcısına aktarılır.
D
Hiçbir yansıma gerçekleşmez, devlet vergi alamaz.
E
Vergi yükü sadece yabancı ihracatçılara geçer.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Talebin fiyat esnekliği ne kadar düşük (katı/inelastik) ise alıcı fiyat artışına o kadar katlanmak zorunda kalır; dolayısıyla verginin büyük kısmı ileriye doğru yansıtılarak 'Alıcıya (Tüketiciye)' yüklenir.
#9

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Verginin mükellefin nispi fiyatları değiştirmesi nedeniyle bireyleri daha az vergilendirilen malları tüketmeye sevk etmesine ne ad verilir?
A
İkame Etkisi
B
Gelir Etkisi
C
Hızlandıran Etkisi
D
Çarpan Etkisi
E
Veblen Etkisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Verginin fiyat yapısını bozarak bireylerin tercihlerini değiştirmesine 'İkame Etkisi' denir. İkame etkisi ekonomik etkinsizliğe ve dara kaybına (Deadweight loss) yol açar.
#10

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Verginin piyasada yarattığı aşırı yükü (Deadweight Loss / Dara Kaybı) minimize etmek için talep esnekliği düşük olan mallara daha yüksek oranlı vergi konulmasını öngören kural hangisidir?
A
Ramsey Optimal Vergilendirme Kuralı (Ters Esneklik Kuralı)
B
Mirrlees Gelir Vergisi Kuralı
C
Edgeworth Eşit Fedakarlık İlkesi
D
Adam Smith İktisadilik Kuralı
E
Say Vergileme İlkesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Frank Ramsey tarafından geliştirilen 'Ters Esneklik Kuralı'na (Ramsey Kuralı) göre, verginin ikame etkisini ve dara kaybını en aza indirmek için mallar talep esneklikleriyle ters orantılı vergilendirilmelidir.
#11

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Milli gelirdeki yüzde bir birimlik artışın vergi gelirlerinde yarattığı yüzde artışı gösteren kavrama ne ad verilir?
A
Vergi Esnekliği (Tax Elasticity)
B
Vergi Kapasitesi
C
Vergi Gayreti
D
Vergi Yükü
E
Vergi Takozu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vergi gelirlerinin milli gelire duyarlılığına 'Vergi Esnekliği' (Tax Elasticity) denir. Yasal tarife değişiklikleri dışarıda bırakıldığında ise 'Vergi Doğal Esnekliği' (Tax Buoyancy) olarak tanımlanır.
#12

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Bir ülkenin ekonomik yapısı, kişi başına düşen geliri ve sektörel dağılımına göre toplayabileceği azami teorik vergi potansiyeline ne ad verilir?
A
Vergi Kapasitesi (Tax Capacity)
B
Vergi Takozu
C
Vergi Tavanı
D
Vergi Boşluğu
E
Vergi Harcaması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bir ekonominin kaynaklarını aşırı zorlamadan tahsil edebileceği teorik vergi sınırına 'Vergi Kapasitesi' denir. Fiili vergi gelirlerinin vergi kapasitesine oranına ise 'Vergi Gayreti' adı verilir.
#13

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Enflasyonist dönemlerde artan oranlı gelir vergisi tarifesinde dilimler güncellenmediği için mükelleflerin reel gelirleri artmadığı halde daha yüksek vergi dilimine girmesine ne ad verilir?
A
Vergi Dilimi Kayması (Bracket Creep)
B
Tanzi Etkisi
C
Patinkin Etkisi
D
Olivera-Tanzi Paradoksu
E
Balassa-Samuelson Etkisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Enflasyonun yol açtığı bu otomatik vergi artışına ve satın alma gücü kaybına 'Vergi Dilimi Kayması' veya 'Gizli Vergi Artışı' (Bracket Creep) adı verilir.
#14

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Yüksek enflasyon dönemlerinde verginin tarhı ile tahsili arasındaki süre uzadıkça tahsil edilen verginin reel değerinin aşınmasına ne ad verilir?
A
Olivera-Tanzi Etkisi
B
Ters Tanzi Etkisi
C
Fisher Etkisi
D
Keynes Likidite Tuzağı
E
Mundell-Tobin Etkisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vito Tanzi ve Julio Olivera tarafından ortaya konulan ve gecikme döneminde enflasyon nedeniyle reel vergi hasılatının düşmesini ifade eden kavrama 'Olivera-Tanzi Etkisi' denir.
#15

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Devletin para basma yetkisine (emisyon tekelinde bulunmasına) dayanarak elde ettiği reel kamu gelirine ne ad verilir?
A
Senyoraj Geliri
B
Devalüasyon kârı
C
Hazine rantı
D
Parafiskal gelir
E
İhtiyati akçe
Adım Adım Çözüm Analizi:
Paranın basım maliyeti ile nominal değeri arasındaki farktan doğan ve enflasyon vergisine kaynaklık eden kamu gelirine 'Senyoraj Geliri' (Seigniorage) denir.
#16

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Devletin vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, indirim ve indirimli oranlar yoluyla vazgeçtiği vergi alacaklarına bütçe tekniğinde ne ad verilir?
A
Vergi Harcaması (Tax Expenditure)
B
Vergi Ziyaı
C
Örtülü Harcama
D
Bütçe Dışı Fon
E
Reel Vergi İadesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Devletin ekonomik veya sosyal teşvik amacıyla tahsil etmekten vazgeçtiği potansiyel vergi gelirlerine 'Vergi Harcaması' (Tax Expenditure) denir ve 5018 sayılı Kanun gereği bütçe kanununa ekli cetvelde gösterilir.
#17

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Toplam ödenen verginin toplam vergi matrahına oranına ne ad verilir?
A
Ortalama vergi oranı
B
Marjinal vergi oranı
C
Efektif sermaye oranı
D
Vergi takozu
E
Düz oran
Adım Adım Çözüm Analizi:
T/Y (Toplam Vergi / Toplam Matrah) oranına 'Ortalama Vergi Oranı' denir. Matrahtaki son bir birimlik değişimin vergide yarattığı değişime (ΔT / ΔY) ise 'Marjinal Vergi Oranı' adı verilir.
#18

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Adam Smith'in 'Milletlerin Zenginliği' eserinde ortaya koyduğu dört temel vergileme ilkesi aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz verilmiştir?
A
Adalet (Eşitlik), Belirlilik (Kesinlik), Uygunluk ve İktisadilik (Tasarruf)
B
Gizlilik, Değişebilirlik, Zorunluluk ve Maktuluk
C
Verimlilik, Artan oranlılık, Kapsayıcılık ve Süreklilik
D
Merkeziyetçilik, Genellik, Tarafsızlık ve Denklik
E
Şeffaflık, Yerellik, Dinamiklik ve İhtiyarilik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Adam Smith'in dört temel vergileme kuralı: 1. Adalet (Eşitlik/Ödeme gücü), 2. Kesinlik (Belirlilik), 3. Uygunluk (Ödeme zamanının kolaylığı), 4. İktisadilik (Tasarruf/Vergi toplama maliyetinin düşüklüğü).
#19

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergilemede 'Yatay Adalet' ile 'Dikey Adalet' arasındaki temel ayrım nedir?
A
Yatay adalet eşit durumdakilerin eşit vergilendirilmesi, dikey adalet farklı durumdakilerin farklı vergilendirilmesidir.
B
Yatay adalet gelir vergisinde, dikey adalet kurumlar vergisinde uygulanır.
C
Yatay adalet merkezi yönetimin, dikey adalet yerel yönetimlerin vergisidir.
D
Yatay adalet sadece şirketlere, dikey adalet sadece şahıslara uygulanır.
E
İkisi arasında hiçbir fark yoktur, aynı anlama gelir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yatay adalet; aynı ekonomik güce ve koşullara sahip bireylerin aynı miktarda/oranda vergilendirilmesini (eşitlere eşit muamele) ifade eder. Dikey adalet ise farklı ödeme gücüne sahip olanların farklı oranlarda vergilendirilmesini ifade eder.
#20

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergi mükellefinin üzerine konulan vergi yükünden kanunlara aykırı yollarla (defter tahrifatı, sahte fatura vb.) tamamen veya kısmen kurtulmasına ne ad verilir?
A
Vergi Kaçırma (Tax Evasion)
B
Vergiden Kaçınma (Tax Avoidance)
C
Vergi Arbitrajı
D
Vergi Yansıması
E
Vergi Ertelemesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vergiyi doğuran olayı gizleyerek veya gerçeğe aykırı kayıt tutarak vergi ödemekten kaçınma yasa dışı olup 'Vergi Kaçırma' (Tax Evasion) olarak adlandırılır. Kanunların açıklarından yararlanarak yasal yollarla vergiyi azaltmaya ise 'Vergiden Kaçınma' (Tax Avoidance) denir.

İlgili DGUY Maliye Teorisi & Bütçe Testleri

Tümünü Gör