DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çözümlü Deneme Sınavları Eklendi!
DGUY Maliye - 3. Konu: Kamu Gelirleri & Vergi Teorisi
20 Soru30 Dk
1

Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Soru 1 / 20
Kamu gelirleri içinde devletin egemenlik hakkına dayanarak cebren ve karşılıksız olarak aldığı gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DGUY Maliye Teorisi & Bütçe • Sınav Künyesi & Değerlendirme

DGUY Maliye - 3. Konu: Kamu Gelirleri & Vergi Teorisi Sınav Bilgileri ve Değerlendirme Rehberi

Bu çevrimiçi deneme sınavı, DGUY müfredatında yer alan "Maliye Teorisi & Bütçe" dersinin güncel konu kazanımlarını ölçmek amacıyla TestAkademisi akademik içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sınav toplam 20 çoktan seçmeli sorudan oluşmakta olup, gerçek sınav kondisyonunuzu geliştirmek için önerilen çözüm süresi 30 dakikadır. Puanlama sisteminde ilgili sınavın standart net hesaplama kuralları (4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi veya doğru cevap odaklı değerlendirme) uygulanır.

DGUY Hukuk Muhakemesi & Mevzuat Metodolojisi

Normlar Hiyerarşisi, Kanun Maddeleri ve Somut Olay Çözümlemesi

Hukuk alanı deneme testleri; kanun maddelerinin lafzı ve ruhuna hakimiyeti, yargı kararlarındaki içtihatları ve somut uyuşmazlıklara doğru hukuki nitelendirme yapma yetisini ölçer.

Pozitif Hukuk Normları ve Hüküm Şartları

Maliye Teorisi & Bütçe "Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri" kapsamında kanuni süreler, görevli ve yetkili merciler, dava ehliyeti ve hukuki işlemin kurucu/geçerlilik unsurları titizlikle taranmıştır.

Kural-İstisna Dengesi ve Çeldiriciler

Hukuk sorularındaki en kuvvetli çeldiriciler kuralın genel halini doğru verip istisnai şartları (örneğin hak düşürücü süre ile zamanaşımı ayrımı) göz ardı eden seçeneklerdir.

Olay sorularında taraflar arasındaki hukuki ilişkinin türünü (borç, sözleşme, ayni hak) ve talep sonucunu tespit edip seçenekleri kanun maddesi temelinde eleyiniz.

Açıklamadaki mevzuat maddesi ve doktrin dayanağını okuyarak ilgili kanun hükmünün uygulanma koşullarını zihninizde netleştiriniz.

Sınavdaki Önemi ve Soru Dağılımı

DGUY Maliye Teorisi & Bütçe oturumunda Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri konusu adayların başarı grafiğini belirleyen temel ünitelerdendir.

Soru Çözüm Taktikleri
  • İlk etapta süre baskısına takılmadan her sorunun kural gerekçesini zihninizde netleştirerek ilerleyin.
  • Metinde tırnak içinde verilen 'Ödeme Gücü İlkesi' ve 'in' gibi ifadelerin metin bağlamında kazandığı özel anlama odaklanın; genel sözlük anlamının ötesindeki bağlamsal mesajı arayın.
  • Öncüllü sorularda kesinlikle yanlış olduğundan emin olduğunuz bir seçeneği belirleyip seçenekleri eleyerek doğru cevaba ulaşma olasılığınızı artırın.
Adayların Sık Yaptığı Hatalar ve Çeldirici Tuzaklar
  • •Soru kökündeki zaman, mekan veya olay sınırlayıcı koşulları göz ardı ederek genel bir doğruyu bu soru için de geçerli saymak.
  • •Birbirine kronolojik veya kavramsal olarak yakın duran iki terimi birbiri yerine kullanarak çeldiriciye takılmak.

Örnek Sorular ve Adım Adım Açıklamalı Çözümleri

Aşağıdaki ilk 3 örnek soru ve çözümleri, bu testin ana kazanımlarını ve soru tiplerini kavramanız için doğrudan listelenmiştir.

1 - 3 / 20 Soru
#1

Soru #1: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Kamu gelirleri içinde devletin egemenlik hakkına dayanarak cebren ve karşılıksız olarak aldığı gelir türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Vergi
B
Harcama iştirak payı
C
Devlet mülk ve teşebbüs gelirleri
D
İç borçlanma hasılatı
E
Para cezası
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vergi; devletin veya vergilendirme yetkisine sahip kamu tüzel kişilerinin kamu giderlerini karşılamak amacıyla egemenlik gücüne dayanarak kanunla, cebren, karşılıksız ve kesin olarak aldığı parasal edimdir.
#2

Soru #2: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Bireylerin kamu kurumlarınca sunulan özel bir hizmetten doğrudan faydalanmaları karşılığında ödedikleri bedele ne ad verilir?
A
Harç
B
Vergi
C
Şerefiye
D
Parafiskal gelir
E
Emisyon
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tapu harcı, pasaport harcı, yargı harcı gibi kamu organlarının sunduğu belirli bir kişisel hizmetten yararlanma karşılığında ödenen tutara 'Harç' denir.
#3

Soru #3: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Kamu idarelerince yapılan bayındırlık hizmetleri (yol, kanalizasyon, metro) neticesinde gayrimenkullerin değerinde meydana gelen artış sebebiyle mülk sahiplerinden alınan bedele ne ad verilir?
A
Şerefiye (Harcamalara Katılma Payı)
B
Resim
C
Özel tüketim vergisi
D
Gümrük resmi
E
Sübvansiyon
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bayındırlık tesisleri dolayısıyla kıymeti artan gayrimenkul sahiplerinden belediyelerce alınan paya 'Şerefiye' (Değerlenme Resmi / Harcamalara Katılma Payı) denir.
Kalan Tüm Soru Havuzu (17 Soru)

4. Sorudan 20. Soruya Kadar Tüm Soruları & Çözümleri Görüntüle

Testin geri kalan 17 sorusunu, cevap anahtarını ve detaylı analizlerini tek sayfada açmak için tıklayın.

Kalan Soruları Aç (17)
#4

Soru #4: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Mesleki, ekonomik veya sosyal kamu kurumu niteliğindeki kuruluşların (SGK, Odalar, Barolar) üyelerinden topladıkları gelirlere ne ad verilir?
A
Parafiskal gelirler
B
Mülk gelirleri
C
Senyoraj gelirleri
D
Devalüasyon kârı
E
Dış yardım
Adım Adım Çözüm Analizi:
Devlet bütçesi dışında kalan, belirli mesleki veya sosyal amaçlar için kamu gücüyle toplanan prim ve aidatlara 'Parafiskal Gelirler' denir.
#5

Soru #5: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergilemede 'Ödeme Gücü İlkesi'ni (Ability to Pay) hayata geçirmek için kullanılan temel mali araçlar hangileridir?
A
Artan oranlı tarife, en az geçim indirimi ve ayırma kuramı
B
Maktu ve tek oranlı regresif tarifeler
C
Sadece dolaylı tüketim vergilerinin artırılması
D
Zenginlerden daha az oranda vergi alınması
E
Vergi aflarının her yıl tekrarlanması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ödeme gücü ilkesi; bireylerin ekonomik güçlerine göre vergilendirilmesini savunur ve bu amaçla artan oranlı vergi tarifesi, en az geçim indirimi (asgari geçim indirimi), ayırma kuramı ve muafiyet/istisnalar uygulanır.
#6

Soru #6: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Emek gelirlerinin sermaye gelirlerine kıyasla daha hafif vergilendirilmesini veya sermaye gelirlerine ek yük getirilmesini savunan ilke hangisidir?
A
Ayırma Kuramı (Emek-Sermaye Farklılaştırması)
B
Faydalanma ilkesi
C
Laffer hipotezi
D
Optimal borçlanma kuralı
E
Sıfır tabanlı bütçeleme
Adım Adım Çözüm Analizi:
Emek gelirlerinin fiziki yıpranmaya tabi olması ve sürekliliğinin olmaması nedeniyle sermaye gelirlerinden daha düşük oranla vergilendirilmesi veya sermayeye ek servet vergisi konulması ilkesine 'Ayırma Kuramı' denir.
#7

Soru #7: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergi oranları ile toplam vergi hasılatı arasındaki ilişkiyi ters-U şeklinde gösteren eğriye ne ad verilir?
A
Laffer Eğrisi
B
Lorenz Eğrisi
C
Phillips Eğrisi
D
Kuznets Eğrisi
E
Engel Eğrisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Arthur Laffer tarafından geliştirilen ve belirli bir optimal vergi oranından sonra vergi oranları artırıldıkça vergi hasılatının azalacağını gösteren modele 'Laffer Eğrisi' denir.
#8

Soru #8: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergi yansıması (Tax Incidence) sürecinde malın talebinin fiyat esnekliği arz esnekliğinden daha küçükse (Ed < Es) vergi yükü kime yansır?
A
Verginin büyük kısmı ileriye yansıtılarak alıcıya (tüketiciye) yüklenir.
B
Verginin tamamı üretici üzerinde kalır.
C
Vergi geriye yansıtılarak hammadde satıcısına aktarılır.
D
Hiçbir yansıma gerçekleşmez, devlet vergi alamaz.
E
Vergi yükü sadece yabancı ihracatçılara geçer.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Talebin fiyat esnekliği ne kadar düşük (katı/inelastik) ise alıcı fiyat artışına o kadar katlanmak zorunda kalır; dolayısıyla verginin büyük kısmı ileriye doğru yansıtılarak 'Alıcıya (Tüketiciye)' yüklenir.
#9

Soru #9: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Verginin mükellefin nispi fiyatları değiştirmesi nedeniyle bireyleri daha az vergilendirilen malları tüketmeye sevk etmesine ne ad verilir?
A
İkame Etkisi
B
Gelir Etkisi
C
Hızlandıran Etkisi
D
Çarpan Etkisi
E
Veblen Etkisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Verginin fiyat yapısını bozarak bireylerin tercihlerini değiştirmesine 'İkame Etkisi' denir. İkame etkisi ekonomik etkinsizliğe ve dara kaybına (Deadweight loss) yol açar.
#10

Soru #10: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Verginin piyasada yarattığı aşırı yükü (Deadweight Loss / Dara Kaybı) minimize etmek için talep esnekliği düşük olan mallara daha yüksek oranlı vergi konulmasını öngören kural hangisidir?
A
Ramsey Optimal Vergilendirme Kuralı (Ters Esneklik Kuralı)
B
Mirrlees Gelir Vergisi Kuralı
C
Edgeworth Eşit Fedakarlık İlkesi
D
Adam Smith İktisadilik Kuralı
E
Say Vergileme İlkesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Frank Ramsey tarafından geliştirilen 'Ters Esneklik Kuralı'na (Ramsey Kuralı) göre, verginin ikame etkisini ve dara kaybını en aza indirmek için mallar talep esneklikleriyle ters orantılı vergilendirilmelidir.
#11

Soru #11: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Milli gelirdeki yüzde bir birimlik artışın vergi gelirlerinde yarattığı yüzde artışı gösteren kavrama ne ad verilir?
A
Vergi Esnekliği (Tax Elasticity)
B
Vergi Kapasitesi
C
Vergi Gayreti
D
Vergi Yükü
E
Vergi Takozu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vergi gelirlerinin milli gelire duyarlılığına 'Vergi Esnekliği' (Tax Elasticity) denir. Yasal tarife değişiklikleri dışarıda bırakıldığında ise 'Vergi Doğal Esnekliği' (Tax Buoyancy) olarak tanımlanır.
#12

Soru #12: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Bir ülkenin ekonomik yapısı, kişi başına düşen geliri ve sektörel dağılımına göre toplayabileceği azami teorik vergi potansiyeline ne ad verilir?
A
Vergi Kapasitesi (Tax Capacity)
B
Vergi Takozu
C
Vergi Tavanı
D
Vergi Boşluğu
E
Vergi Harcaması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bir ekonominin kaynaklarını aşırı zorlamadan tahsil edebileceği teorik vergi sınırına 'Vergi Kapasitesi' denir. Fiili vergi gelirlerinin vergi kapasitesine oranına ise 'Vergi Gayreti' adı verilir.
#13

Soru #13: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Enflasyonist dönemlerde artan oranlı gelir vergisi tarifesinde dilimler güncellenmediği için mükelleflerin reel gelirleri artmadığı halde daha yüksek vergi dilimine girmesine ne ad verilir?
A
Vergi Dilimi Kayması (Bracket Creep)
B
Tanzi Etkisi
C
Patinkin Etkisi
D
Olivera-Tanzi Paradoksu
E
Balassa-Samuelson Etkisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Enflasyonun yol açtığı bu otomatik vergi artışına ve satın alma gücü kaybına 'Vergi Dilimi Kayması' veya 'Gizli Vergi Artışı' (Bracket Creep) adı verilir.
#14

Soru #14: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Yüksek enflasyon dönemlerinde verginin tarhı ile tahsili arasındaki süre uzadıkça tahsil edilen verginin reel değerinin aşınmasına ne ad verilir?
A
Olivera-Tanzi Etkisi
B
Ters Tanzi Etkisi
C
Fisher Etkisi
D
Keynes Likidite Tuzağı
E
Mundell-Tobin Etkisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vito Tanzi ve Julio Olivera tarafından ortaya konulan ve gecikme döneminde enflasyon nedeniyle reel vergi hasılatının düşmesini ifade eden kavrama 'Olivera-Tanzi Etkisi' denir.
#15

Soru #15: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Devletin para basma yetkisine (emisyon tekelinde bulunmasına) dayanarak elde ettiği reel kamu gelirine ne ad verilir?
A
Senyoraj Geliri
B
Devalüasyon kârı
C
Hazine rantı
D
Parafiskal gelir
E
İhtiyati akçe
Adım Adım Çözüm Analizi:
Paranın basım maliyeti ile nominal değeri arasındaki farktan doğan ve enflasyon vergisine kaynaklık eden kamu gelirine 'Senyoraj Geliri' (Seigniorage) denir.
#16

Soru #16: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Devletin vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, indirim ve indirimli oranlar yoluyla vazgeçtiği vergi alacaklarına bütçe tekniğinde ne ad verilir?
A
Vergi Harcaması (Tax Expenditure)
B
Vergi Ziyaı
C
Örtülü Harcama
D
Bütçe Dışı Fon
E
Reel Vergi İadesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Devletin ekonomik veya sosyal teşvik amacıyla tahsil etmekten vazgeçtiği potansiyel vergi gelirlerine 'Vergi Harcaması' (Tax Expenditure) denir ve 5018 sayılı Kanun gereği bütçe kanununa ekli cetvelde gösterilir.
#17

Soru #17: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Toplam ödenen verginin toplam vergi matrahına oranına ne ad verilir?
A
Ortalama vergi oranı
B
Marjinal vergi oranı
C
Efektif sermaye oranı
D
Vergi takozu
E
Düz oran
Adım Adım Çözüm Analizi:
T/Y (Toplam Vergi / Toplam Matrah) oranına 'Ortalama Vergi Oranı' denir. Matrahtaki son bir birimlik değişimin vergide yarattığı değişime (ΔT / ΔY) ise 'Marjinal Vergi Oranı' adı verilir.
#18

Soru #18: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Adam Smith'in 'Milletlerin Zenginliği' eserinde ortaya koyduğu dört temel vergileme ilkesi aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz verilmiştir?
A
Adalet (Eşitlik), Belirlilik (Kesinlik), Uygunluk ve İktisadilik (Tasarruf)
B
Gizlilik, Değişebilirlik, Zorunluluk ve Maktuluk
C
Verimlilik, Artan oranlılık, Kapsayıcılık ve Süreklilik
D
Merkeziyetçilik, Genellik, Tarafsızlık ve Denklik
E
Şeffaflık, Yerellik, Dinamiklik ve İhtiyarilik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Adam Smith'in dört temel vergileme kuralı: 1. Adalet (Eşitlik/Ödeme gücü), 2. Kesinlik (Belirlilik), 3. Uygunluk (Ödeme zamanının kolaylığı), 4. İktisadilik (Tasarruf/Vergi toplama maliyetinin düşüklüğü).
#19

Soru #19: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergilemede 'Yatay Adalet' ile 'Dikey Adalet' arasındaki temel ayrım nedir?
A
Yatay adalet eşit durumdakilerin eşit vergilendirilmesi, dikey adalet farklı durumdakilerin farklı vergilendirilmesidir.
B
Yatay adalet gelir vergisinde, dikey adalet kurumlar vergisinde uygulanır.
C
Yatay adalet merkezi yönetimin, dikey adalet yerel yönetimlerin vergisidir.
D
Yatay adalet sadece şirketlere, dikey adalet sadece şahıslara uygulanır.
E
İkisi arasında hiçbir fark yoktur, aynı anlama gelir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yatay adalet; aynı ekonomik güce ve koşullara sahip bireylerin aynı miktarda/oranda vergilendirilmesini (eşitlere eşit muamele) ifade eder. Dikey adalet ise farklı ödeme gücüne sahip olanların farklı oranlarda vergilendirilmesini ifade eder.
#20

Soru #20: Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Gelirleri ve Vergi Teorisi / Vergileme İlkeleri

Doğru Cevap: A
Vergi mükellefinin üzerine konulan vergi yükünden kanunlara aykırı yollarla (defter tahrifatı, sahte fatura vb.) tamamen veya kısmen kurtulmasına ne ad verilir?
A
Vergi Kaçırma (Tax Evasion)
B
Vergiden Kaçınma (Tax Avoidance)
C
Vergi Arbitrajı
D
Vergi Yansıması
E
Vergi Ertelemesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vergiyi doğuran olayı gizleyerek veya gerçeğe aykırı kayıt tutarak vergi ödemekten kaçınma yasa dışı olup 'Vergi Kaçırma' (Tax Evasion) olarak adlandırılır. Kanunların açıklarından yararlanarak yasal yollarla vergiyi azaltmaya ise 'Vergiden Kaçınma' (Tax Avoidance) denir.

İlgili DGUY Maliye Teorisi & Bütçe Testleri

Tümünü Gör

Çerez Tercihleriniz

Sitemizin düzgün çalışması, oturum güvenliğiniz ve performans ölçümleri için çerezler kullanıyoruz. Çerez Politikamız ve Gizlilik Politikamız.