DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
TestAkademisi.com
dguy DENEMESİ• 2026 Müfredatı

DGUY DGUY Maliye - 1. Konu: Kamu Maliyesi Teorisi & Piyasa Başarısızlıkları

Ders: Maliye Teorisi & BütçeSoru Sayısı: 20
30:00
1
Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları
Soru 1 / 20
Tam kamusal malların (Pure Public Goods) temel iki iktisadi özelliği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DGUY Müfredat ve Çözüm Rehberi

DGUY Maliye - 1. Konu: Kamu Maliyesi Teorisi & Piyasa Başarısızlıkları – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 DGUY Maliye Teorisi & Bütçe müfredatı kapsamında Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Tam kamusal malların (Pure Public Goods) temel iki iktisadi özelliği aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A
Tüketimde rekabetsizlik (Non-rivalry) ve Tüketimden dışlanamama (Non-excludability)
B
Fiyat esnekliğinin sıfır olması ve piyasada serbestçe satılması
C
Sadece özel sektör tarafından kâr amacıyla üretilmesi
D
Tüketiminde dışsallık bulunmaması ve bölünebilir olması
E
Marjinal maliyetinin sonsuz olması ve tükenir olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tam kamusal mallar; tüketimde rekabetin olmaması (non-rivalry) ve tüketicilerin tüketimden dışlanamaması (non-excludability) özelliklerine sahiptir (Örn: Milli savunma, adalet, diplomasi).
#2

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Piyasa mekanizmasının Pareto optimumu kaynak dağılımını tek başına sağlayamaması sonucu ortaya çıkan duruma ne ad verilir?
A
Piyasa başarısızlığı (Market Failure)
B
Görünmez el dengesi
C
Say Yasası dengesi
D
Ricardocu denklik teoremi
E
Walrasgil genel denge
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tam rekabet şartlarının sağlanamadığı, dışsallıkların, kamusal malların, asimetrik bilginin ve doğal tekellerin var olduğu durumlara 'Piyasa Başarısızlığı' (Market Failure) denir ve devlet müdahalesinin meşru gerekçesini oluşturur.
#3

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Kamusal mallarda tüketicilerin gerçek tercihlerini gizleyerek maliyete katlanmaktan kaçınmaları olgusuna ne ad verilir?
A
Bedavacılık sorunu (Free-Rider Problem)
B
Ahlaki tehlike (Moral Hazard)
C
Ters seçim (Adverse Selection)
D
Tükenme trajedisi (Tragedy of Commons)
E
Dışlama maliyeti paradoksu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kamusal mallardan kimse dışlanamadığı için bireyler bedel ödemeden o malın faydasından yararlanma eğilimi gösterirler. Bu duruma 'Bedavacılık Sorunu' (Free-Rider Problem) denir.
#4

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Richard Musgrave'e göre devletin üstlendiği üç temel ekonomik fonksiyon aşağıdakilerden hangisinde tam olarak sayılmıştır?
A
Tahsis (Etkinlik), Dağıtım (Adalet) ve İstikrar fonksiyonları
B
Planlama, Denetim ve Tasfiye fonksiyonları
C
Monopolleşme, Vergilendirme ve İhracat fonksiyonları
D
Kamulaştırma, Özelleştirme ve Borçlanma fonksiyonları
E
Gümrükleme, Fiyat Tespiti ve Teşvik fonksiyonları
Adım Adım Çözüm Analizi:
Musgrave'e göre maliyenin üç temel fonksiyonu: 1. Kaynak tahsisinde etkinlik sağlama fonksiyonu (Allocation), 2. Gelir dağılımında adalet sağlama fonksiyonu (Distribution), 3. Ekonomik istikrarı sağlama fonksiyonu (Stabilization).
#5

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Bireylerin kendi faydalarını tam olarak değerlendirememeleri nedeniyle devletin tüketimini teşvik ettiği (eğitim, aşı vb.) mallara ne ad verilir?
A
Erdemli mallar (Merit Goods)
B
Erdemsiz mallar (Demerit Goods)
C
Giffen malları
D
Veblen gösteriş malları
E
Düşük mallar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Musgrave tarafından tanımlanan, bireylerin bilgi eksikliği veya miyopik davranışı nedeniyle piyasada eksik tüketilen ve devletçe tüketimi özendirilen mallara 'Erdemli Mallar' (Merit Goods) denir.
#6

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Üretim veya tüketim sürecinde taraflar arasında herhangi bir fiyat ilişkisi olmaksızın üçüncü kişilere fayda veya zarar verilmesine ne ad verilir?
A
Dışsallık (Externality)
B
Marjinal ikame oranı
C
Tüketici rantı
D
Ölü ağırlık kaybı
E
Fiyat farklılaştırması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Piyasa işlemlerinin üçüncü kişilere piyasa mekanizması dışında sağladığı fayda (pozitif) veya yüklediği maliyet (negatif) 'Dışsallık' (Externality) olarak adlandırılır.
#7

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Negatif dışsallık yaratan üreticilerin marjinal sosyal maliyeti içselleştirmesini sağlamak amacıyla birim çıktı başına konulan vergiye ne ad verilir?
A
Pigou Vergisi (Pigouvian Tax)
B
Lump-sum (götürü) vergi
C
Tobin vergisi
D
Gümrük tarifesi
E
Ramsey optimal vergisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Arthur Pigou tarafından önerilen ve negatif dışsallığın marjinal dışsal zararına eşit miktarda konulan düzeltici vergilere 'Pigouvian Vergi' (Pigou Vergisi) denir.
#8

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
İşlem maliyetlerinin sıfır olduğu ve mülkiyet haklarının net olarak tanımlandığı durumda tarafların pazarlıkla dışsallığı piyasada çözeceğini savunan teorem hangisidir?
A
Coase Teoremi
B
Wagner Yasası
C
Arrow İmkânsızlık Teoremi
D
Pareto Etkinlik Teoremi
E
Peacock-Wiseman Tezi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ronald Coase tarafından geliştirilen ve devlet müdahalesi yerine mülkiyet haklarının dağıtımı ile pazarlık mekanizmasını öneren yaklaşıma 'Coase Teoremi' denir.
#9

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Bir piyasada ölçek ekonomileri nedeniyle üretim hacmi arttıkça uzun dönem ortalama maliyetin sürekli düşmesi ve tek firmanın piyasayı daha ucuza beslemesi durumuna ne ad verilir?
A
Doğal Tekel (Natural Monopoly)
B
Yasal tekel
C
İkili tekel (Bilateral Monopoly)
D
Monopson piyasası
E
Düopol dengesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Şebeke hatları, demiryolları, elektrik dağıtımı ve su şebekesi gibi yüksek sabit maliyetli sektörlerde tek firmanın tüm talebi en düşük ortalama maliyetle karşılamasına 'Doğal Tekel' (Natural Monopoly) denir.
#10

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Kamusal malların optimal üretim miktarının belirlenmesinde 'Samuelson Kuralı' (Samuelson Koşulu) aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tüm tüketicilerin marjinal ikame oranları toplamının marjinal dönüşüm oranına eşit olması (Σ MRS = MRT)
B
Marjinal hasılatın ortalama maliyete eşit olması
C
Herkesin ödediği verginin milli gelire eşit olması
D
Marjinal maliyetin sıfır olması
E
Fiyatın marjinal kâra eşit olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Özel mallarda MRT = MRS_A = MRS_B iken, tam kamusal mallarda tüm tüketicilerin marjinal ikame oranlarının toplamı marjinal dönüşüm oranına eşit olmalıdır: Toplam MRS_i = MRT.
#11

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Piyasada taraflardan birinin diğerinden daha fazla veya daha doğru bilgiye sahip olması sonucu oluşan aksaklığa ne ad verilir?
A
Asimetrik bilgi (Asymmetric Information)
B
Tam bilgi varsayımı
C
Örümcek ağı teoremi
D
Akılcı beklentiler hipotezi
E
Doygunluk noktası
Adım Adım Çözüm Analizi:
Alıcı ve satıcı arasındaki bilgi dengesizliğine 'Asimetrik Bilgi' (Asymmetric Information) denir ve ters seçim (işlem öncesi) ile ahlaki tehlike (işlem sonrası) problemlerine yol açar.
#12

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Sigorta poliçesi imzalayan bir bireyin poliçeden sonra riskli davranışlardan kaçınma özenini azaltması durumu hangi iktisadi kavramla açıklanır?
A
Ahlaki tehlike (Moral Hazard)
B
Ters seçim (Adverse Selection)
C
Bedavacılık
D
Dışsal tasarruf
E
Pareto üstünlüğü
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sözleşme yapıldıktan sonra tarafın davranışını değiştirerek risk ve maliyeti sigorta şirketine veya karşı tarafa yıkmasına 'Ahlaki Tehlike' (Moral Hazard / Kötü niyet riski) denir.
#13

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
George Akerlof'un 'Limon Piyasası' makalesinde açıkladığı, kalitesiz ürünlerin kaliteli ürünleri piyasadan kovması süreci hangi kavramdır?
A
Ters seçim (Adverse Selection)
B
Ahlaki tehlike
C
Gresham Kanunu
D
Fiyat rijitliği
E
Nash dengesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
İşlem öncesinde alıcının kaliteyi tam bilememesi yüzünden ortalama bir fiyat teklif etmesi ve bu fiyattan yalnızca düşük kaliteli malların (limonlar) satılmak istenmesi 'Ters Seçim' (Adverse Selection) olgusudur.
#14

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Tüketiminde rekabet olan ancak tüketimden kimsenin dışlanamadığı (Örn: Açık deniz balıkçılığı, otlaklar) mallara ne ad verilir?
A
Ortak mallar / Ortak kaynaklar (Common Property Resources)
B
Tam kamusal mallar
C
Özel mallar
D
Kulüp malları (Club Goods)
E
Serbest mallar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tüketimden dışlamanın imkansız olduğu fakat aşırı tüketildiğinde tükenen/rekabetçi olan mallara 'Ortak Mallar' (Ortak Mülkiyet Kaynakları - Common Resources) denir ve bu durum 'Ortak Malların Trajedisi'ne yol açar.
#15

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Tüketimden dışlamanın mümkün olduğu ancak tüketimde rekabetin olmadığı (Örn: Şifreli uydu yayını, paralı boş otoyol) mallara ne ad verilir?
A
Kulüp malları (Club Goods)
B
Erdemsiz mallar
C
Tam kamusal mallar
D
Ortak mallar
E
Düşük mallar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Fiyat ödemeyenin dışlanabildiği ancak ilave tüketicinin marjinal maliyetinin sıfır olduğu mallara James Buchanan tarafından 'Kulüp Malları' (Club Goods) adı verilmiştir.
#16

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Kamu tercihi teorisinde (Public Choice) siyasal karar alma sürecinde 'Ortanca Seçmen Teoremi' (Median Voter Theorem) neyi öngörür?
A
Siyasal partilerin oy maksimizasyonu için ortanca seçmenin tercihlerine yaklaşacağını
B
En zengin seçmenlerin tüm kamu harcamalarını tek başına belirleyeceğini
C
Bürokratların harcamaları minimum seviyede tutacağını
D
Hiçbir zaman hükümet kurulamayacağını
E
Oylamanın her zaman diktatörlükle sonuçlanacağını
Adım Adım Çözüm Analizi:
Çoğunluk kuralı altında tek boyutlu siyasal yelpazede ve tek zirveli tercihlerde seçim sonucunu ve kamu harcama hacmini siyasal yelpazenin tam ortasında yer alan ortanca seçmenin tercihleri belirler.
#17

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
William Niskanen'in bürokrasi modeline göre kamu bürokratlarının temel amacı nedir?
A
Yönettikleri kamu dairesinin bütçesini maksimize etmek
B
Devletin vergi gelirlerini sıfırlamak
C
Kamu açıklarını tamamen ortadan kaldırmak
D
Özel sektör şirketleriyle rekabet ederek kâr elde etmek
E
Sosyal refahı Pareto optimumu düzeyine çıkarmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Niskanen'e göre bürokratlar kâr maksimizasyonu yapamazlar; bunun yerine güç, prestij, maaş ve nüfuzlarını artırmak için 'Bütçe Maksimizasyonu' (Budget Maximization) yaparlar ve kamu harcamalarının aşırı büyümesine neden olurlar.
#18

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Kenneth Arrow'un 'İmkânsızlık Teoremi' (Arrow's Impossibility Theorem) demokratik oylama sistemleri hakkında neyi kanıtlamıştır?
A
Bireysel tercihlerden tutarlı ve adil bir toplumsal tercih sıralaması türetmenin imkânsız olduğunu
B
Piyasada arz ve talebin asla kesişemeyeceğini
C
Devletin vergi toplamadan tüm harcamaları finanse edebileceğini
D
Enflasyon ile işsizliğin aynı anda düşürülemeyeceğini
E
Kamusal malların sadece özel sektörce üretilebileceğini
Adım Adım Çözüm Analizi:
Belirli rasyonel demokratik koşullar (geçişlilik, diktatör olmama, Pareto prensibi, ilgisiz seçeneklerden bağımsızlık) altında bireysel tercihlerden tutarlı ve döngüsel olmayan bir toplumsal tercih sıralaması elde etmenin imkânsız olduğunu kanıtlamıştır.
#19

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Oylama sürecinde birbiriyle ilgisiz iki farklı yasa teklifinin karşılıklı oy değiş tokuşu yapılarak geçirilmesine ne ad verilir?
A
Oy ticareti (Logrolling)
B
Rant kollama (Rent seeking)
C
Gerrymandering
D
Kondorse paradoksu
E
Bürokratik atalet
Adım Adım Çözüm Analizi:
Siyasetçilerin kendi seçmen bölgelerine menfaat sağlayan projeleri geçirmek için birbirlerinin yasa tasarılarına destek vermesine 'Oy Ticareti' (Logrolling) denir.
#20

Maliye Teorisi & Bütçe • Kamu Maliyesi Teorisi ve Piyasa Başarısızlıkları

Doğru Cevap: A
Devletin piyasaya müdahale ederek (ruhsat, kota, tekel imtiyazı, tarife gibi yollarla) yarattığı ayrıcalıklardan pay kapmak için harcanan kaynaklara ne ad verilir?
A
Rant kollama (Rent Seeking)
B
Tüketici artığı
C
Teknoloji transferi
D
Finansal derinleşme
E
Vergi arbitrajı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Gordon Tullock ve Anne Krueger tarafından kavramsallaştırılan, üretken bir faaliyette bulunmaksızın devlet regülasyonlarından transfer veya ayrıcalık elde etme çabasına 'Rant Kollama' (Rent Seeking) denir ve toplumsal refah kaybı doğurur.

İlgili DGUY Maliye Teorisi & Bütçe Testleri

Tümünü Gör
dguy • Maliye Teorisi & Bütçe

DGUY Maliye - 2. Konu: Kamu Harcamaları & Harcama Teorisi

20 SoruÇöz
dguy • Maliye Teorisi & Bütçe

DGUY Maliye - 3. Konu: Kamu Gelirleri & Vergi Teorisi

20 SoruÇöz
dguy • Maliye Teorisi & Bütçe

DGUY Maliye - 4. Konu: Devlet Borçları & Maliye Politikası

20 SoruÇöz
dguy • Maliye Teorisi & Bütçe

DGUY Maliye - 5. Konu: 5018 Sayılı Kanun & Bütçe Sistemi

20 SoruÇöz