DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
dus DENEMESİ• 2026 Müfredatı

DUS DUS Anatomi - 5. Konu: Diş Gelişimi, Mine & Dentin Histolojisi

Ders: Anatomi & HistolojiSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Anatomi & Histoloji
Soru 1 / 20
Diş gelişiminde (odontogenez) mine organı, dental papilla ve dental follikül sırasıyla dişin hangi dokularını oluşturur?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DUS Müfredat ve Çözüm Rehberi

DUS Anatomi - 5. Konu: Diş Gelişimi, Mine & Dentin Histolojisi – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 DUS Anatomi & Histoloji müfredatı kapsamında Diş Gelişimi, Mine & Dentin konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diş gelişiminde (odontogenez) mine organı, dental papilla ve dental follikül sırasıyla dişin hangi dokularını oluşturur?
A
Mine organı: Mine | Dental papilla: Dentin ve Pulpa | Dental follikül: Sement, Periodontal Ligament ve Alveol Kemiği
B
Mine organı: Dentin | Dental papilla: Mine | Dental follikül: Diş eti
C
Mine organı: Sement | Dental papilla: Kemik | Dental follikül: Pulpa
D
Mine organı tüm dişi tek başına oluşturur
E
Dental papilla mineyi, follikül pulpası oluşturur
Adım Adım Çözüm Analizi:
Diş jermi 3 kısımdan oluşur: 1) Ektoderm kaynaklı Mine Organı -> MİNE; 2) Ektomezenşim kaynaklı Dental Papilla -> DENTİN ve PULPA; 3) Ektomezenşim kaynaklı Dental Follikül (kese) -> SEMENT, PERIODONTAL LİGAMENT ve ALVEOL KEMİĞİ (periodonsiyum).
#2

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diş kökünün şekillenmesini, kök dentinogenezini ve kök sayısını belirleyen, iç ve dış mine epitelinin servikal halkada birleşmesiyle oluşan epitel kını hangisidir?
A
Hertwig Epitel Kök Kını (HERS)
B
Serres epitel artıkları
C
Malassez epitel artıkları
D
Tomes proçesi
E
Mine lamelleri
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hertwig Epitel Kök Kını (HERS), kuron oluştuktan sonra servikal loop bölgesinde iç ve dış mine epitelinin stellat retikulumsuz aşağı uzamasıyla oluşur; dental papilladaki mezenşim hücrelerini odontoblastlara indükleyerek kök dentini yaptırır; parçalanan artıkları Malassez epitel adacıklarını oluşturur.
#3

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Ameloblastların mine matriksini sentezleyip salgıladığı sekretuvar evrede hücrenin apikal ucunda yer alan ve mine prizmalarının konik oryantasyonunu sağlayan piramidal uzantıya ne ad verilir?
A
Tomes proçesi (Tomes uzantısı)
B
Tomes granüler tabakası
C
Odontoblastik proçes
D
Retzius çizgisi
E
Hunter-Schreger bandı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sekretuvar ameloblastların apikal kutbunda mine matriksini yönlendirerek salgılayan konik uzantıya Tomes proçesi denir; mine prizması ve interprizmatik minenin anahtar deliği şeklindeki organizasyonu bu uzantı sayesinde oluşur.
#4

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
İnsan vücudunun en sert ve en yüksek oranda mineralize (%96 inorganik, %1 organik, %3 su) dokusu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Mine (Enamel)
B
Dentin
C
Kompakt kemik
D
Sement
E
Kalsifiye kıkırdak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mine dokusu ağırlıkça %96 inorganik hidroksiapatit kristalleri içerir; damarsız, hücresiz ve sinirsizdir; vücudun en sert dokusudur. Dentin %70 inorganik, sement ve kemik ise yaklaşık %50-65 inorganiktir.
#5

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Mine dokusunun gelişimsel büyüme çizgilerini (inkremental hatlar) temsil eden ve mine prizmalarını enine keserek dış yüzeyde perikimata oluklarını oluşturan histolojik yapılar hangisidir?
A
Retzius çizgileri (Striae of Retzius)
B
Hunter-Schreger bantları
C
Mine lamelleri
D
Mine püskülleri (tufts)
E
Mine iğcikleri (spindles)
Adım Adım Çözüm Analizi:
Retzius çizgileri, amelogenez sırasında 7-9 günlük periyodik duraklama dönemlerini gösteren ritmik büyüme hatlarıdır. Minenin dış yüzeyinde sonlandıkları yerde 'perikimata' adı verilen yatay oluklar oluştururlar. Doğum anındaki en belirgin Retzius çizgisine 'neonatal çizgi' denir.
#6

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Mine dokusuna gelen çiğneme kuvvetlerini absorbe etmek ve çatlakların ilerlemesini önlemek için mine prizmalarının dalgalı bir seyir izlemesi sonucu polarize ışık mikroskobunda açık ve koyu bantlar olarak görülen optik fenomen hangisidir?
A
Hunter-Schreger bantları
B
Ebner çizgileri
C
Retzius çizgileri
D
Owen kontur çizgileri
E
Tomes lifleri
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hunter-Schreger bantları, mine prizma gruplarının birbirine paralel olmayıp dalgalı (helikoidal) seyretmesi sonucu mikroskopta ışığın farklı kırılmasıyla oluşan açık (parazon) ve koyu (diazon) optik bantlardır; minenin kırılma direncini artırır.
#7

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Dentinogenezisi başlatan, dental papilladan köken alan ve dentin tübülleri içine sitoplazmik uzantılarını (Tomes lifleri) uzatan hücreler hangisidir?
A
Odontoblastlar
B
Ameloblastlar
C
Sementoblastlar
D
Osteositler
E
Fibroblastlar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Odontoblastlar dental papilla ektomezenşiminden iç mine epitelinin indüksiyonu ile farklılaşır; predentini salgılarlar ve hücre gövdesi pulpada kalırken apikal uzantıları (Tomes lifi / odontoblastik proçes) dentin tübülü içinde uzanır.
#8

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Dentin tübüllerinin iç çeperini doğrudan saran, tübül lümenini daraltan ve tübüller arası dentine (intertübüler dentin) göre çok daha yüksek oranda mineralize olan dentin tipi hangisidir?
A
Peritübüler dentin (İntratübüler dentin)
B
İntertübüler dentin
C
Manto dentini
D
Tersiyer dentin
E
Predentin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Peritübüler dentin, her bir dentin tübülünün lümenini çevreleyen halkasal kılıftır; kollajenden fakir fakat aşırı derecede hipermineralizedir. Yaşla veya çürük uyarısıyla lümeni tıkayarak sklerotik dentin oluşturur.
#9

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Dişin sürmesi ve fonksiyonel oklüzyona gelmesinden sonra odontoblastlar tarafından ömür boyu yavaş ve düzenli olarak pulpa odası tavanı ve tabanında sentezlenen fizyolojik dentin hangisidir?
A
Sekonder dentin
B
Primer dentin
C
Tersiyer dentin (Reaksiyonel / Reparatif)
D
Manto dentini
E
Sklerotik dentin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Primer dentin kök oluşumu tamamlanana kadar yapılan dentindir. Diş oklüzyona geldikten sonra tüm yaşam boyu yavaşça yapılan dentin Sekonder Dentindir; yaşla birlikte pulpa odasını daraltır.
#10

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Çürük, atrizyon, travma veya kavite preparasyonu gibi patolojik dış uyaranlara karşı pulpada hasar bölgesine komşu alanda hızla üretilen savunma dentinine ne ad verilir?
A
Tersiyer dentin (Reaksiyonel veya Reparatif dentin)
B
Primer dentin
C
Sekonder dentin
D
Manto dentini
E
Globüler dentin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tersiyer dentin sadece irritasyonun olduğu lokal bölgede üretilir. Hafif uyaranla mevcut odontoblastlar yaparsa Reaksiyonel dentin; şiddetli uyaranla odontoblastlar ölüp kök hücrelerden yeni odontoblast benzeri hücreler yaparsa Reparatif dentin adını alır.
#11

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Kök dentininde sement-dentin sınırının (CDJ) hemen altında yer alan ve histolojik kesitlerde ışığı kırması nedeniyle granüler görülen yapı hangisidir?
A
Tomes'un granüler tabakası (Tomes granular layer)
B
İnterglobüler dentin
C
Retzius çizgileri
D
Weil tabakası
E
Predentin zonu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tomes granüler tabakası yalnızca KÖK dentininde sementin hemen altında görülür; dentin tübüllerinin kök ucunda kıvrılarak birbirine ilmek yapması ve hipomineralize alanlar oluşturması sonucu granüler görünüm kazanır.
#12

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Mine matriksinin en bol bulunan (%90) majör yapısal proteini olan, ameloblastlarca salgılanıp olgunlaşma evresinde proteazlarla tamamen parçalanıp uzaklaştırılan protein hangisidir?
A
Amelogenin
B
Enamelin
C
Ameloblastin
D
Kollajen Tip I
E
Dentin sialoproteini
Adım Adım Çözüm Analizi:
Amelogenin, gelişen mine matriksinin %90'ını oluşturan hidrofobik proteindir; hidroksiapatit kristallerinin boyuna büyümesini organize eder. Matürasyon evresinde kalikrein-4 (KLK4) ile sindirilerek mineden uzaklaştırılır; böylece kristaller kalınlaşır.
#13

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Dentin organik matriksinin yaklaşık %90'ını oluşturan ana kollajen tipi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tip I Kollajen (ve az miktarda Tip III/V)
B
Tip II Kollajen
C
Tip IV Kollajen
D
Tip VII Kollajen
E
Tip X Kollajen
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kemik, dentin ve sementin organik çatısının %90'ı Tip I Kollajenden oluşur. Minenin organik matriksinde ise kollajen kesinlikle bulunmaz (amelogenin ve enamelin içerir).
#14

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Mine-dentin sınırından (EDJ) başlayıp mine içine doğru uzanan, odontoblast uzantılarının embriyolojik olarak iç mine epitel hücreleri arasına sıkışmasıyla oluşan yapılara ne ad verilir?
A
Mine iğcikleri (Enamel spindles)
B
Mine püskülleri (Enamel tufts)
C
Mine lamelleri
D
Perikimata
E
Tomes granülleri
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mine iğcikleri (enamel spindles), odontoblast uzantılarının amelogenez öncesi ameloblastlar arasına uzanıp mineralizasyon sırasında minenin ilk tabakası içinde hapsolmasıyla oluşan hipomineralize yapılardır; EDJ'de dentin hassasiyetine katkı sağlarlar.
#15

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Mine organının çan (bell) evresinde iç ve dış mine epiteli arasında yer alan, glikozaminoglikan birikimiyle suyu emerek yıldızsı ağ oluşturan ve mine organını dış basınca karşı koruyan hücre tabakası hangisidir?
A
Stellat retikulum (Yıldızsı retikulum)
B
Stratum intermedium
C
Dental papilla
D
Dental follikül
E
Mine düğümü
Adım Adım Çözüm Analizi:
Stellat retikulum, hidrofilik glikozaminoglikanlar salgılayarak aralıklarına su çeker; hücreler uzun sitoplazmik uzantılarla desmozomlarla birbirine bağlanıp yıldız şeklini alır; yastık görevi yaparak iç mine epitelini korur.
#16

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diş gelişiminde kuron morfolojisini (tüberkül sayısını ve lokalizasyonunu) belirleyen primer morfogenetik sinyal merkezi hangisidir?
A
Mine düğümü (Enamel knot)
B
Hertwig kını
C
Servikal halka
D
Serres artığı
E
Dental lamina
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mine düğümü (enamel knot), iç mine epitelinde yer alan proliferasyon göstermeyen geçici bir hücre kümesidir; FGF-4, Wnt, BMP ve Sonic Hedgehog (Shh) sinyalleri salgılayarak tüberkül tepelerini ve diş kuron formunu haritalandırır.
#17

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Dentin kalsifikasyonunun küresel (globüler) kalsifiye kütlelerin birbiriyle tam kaynaşamaması sonucu aralarında kalan mineralize olamamış dentin alanlarına ne ad verilir?
A
İnterglobüler dentin
B
Manto dentini
C
Sklerotik dentin
D
Peritübüler dentin
E
Kemiksi dentin
Adım Adım Çözüm Analizi:
İnterglobüler dentin, kalsokristalitlerin (globüler kalsifikasyon odakları) birbiriyle kaynaşamaması sonucu mineralize olmadan kalan organik matriks alanlarıdır; D vitamini eksikliğinde ve yüksek flor alımında sayıları çok artar; dentin tübülleri bu alandan kesintisiz geçer.
#18

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diş erüpsiyonu (sürme) tamamlandıktan sonra mine yüzeyini örten ameloblastların ve dış mine epitelinin yassılaşarak oluşturduğu ve diş eti cebinin tabanında primer epitelyal ataşmanı kuran yapı hangisidir?
A
İndirgenmiş mine epiteli (Reduced enamel epithelium - REE)
B
Malassez artığı
C
Hertwig kını
D
Nasmyth zarı
E
Tomes tabakası
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mine yapımı bittikten sonra mine organı tabakaları birleşerek İndirgenmiş Mine Epitelini (REE) oluşturur. Diş sürerken ağız epiteliyle kaynaşır ve dişin boynunda 'bağlantı epitelini' (junctional epithelium) meydana getirir.
#19

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Dentinogenezisin en başında odontoblastlar tarafından ilk salgılanan, von Korff lifleri içeren ve mineralizasyonunu matriks vezikülleri aracılığıyla gerçekleştiren yaklaşık 20-150 mikrometre kalınlığındaki en dış dentin tabakası hangisidir?
A
Manto dentini (Mantle dentin)
B
Sirkumpulpal dentin
C
Sekonder dentin
D
Tersiyer dentin
E
Predentin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Manto dentini kuronda mine-dentin sınırına komşu ilk oluşan dentindir; kalın von Korff kollajen lifleri içerir ve mineralizasyonu matriks vezikülleriyle başlar. Geriye kalan dentin kitlesine ise sirkumpulpal dentin denir.
#20

Anatomi & Histoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Yaşla veya hafif irritasyonla dentin tübüllerinin peritübüler dentin apozisyonu ile tamamen tıkanması sonucu ışığı geçirgen (translüsent) hale gelen ve dentin geçirgenliğini sıfırlayan dentin formu hangisidir?
A
Sklerotik dentin (Translüsent dentin)
B
Ölü yollar (Dead tracts)
C
Reaksiyonel dentin
D
Manto dentini
E
İnterglobüler dentin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sklerotik dentinde kalsiyum tuzları dentin tübülleri lümenini tamamen doldurur; tübül ile intertübüler dentinin kırılma indisi eşitlenir ve doku şeffaf (translüsent) görünür; bakterilerin pulpaya geçişini engelleyen bir savunma bariyeridir.

İlgili DUS Anatomi & Histoloji Testleri

Tümünü Gör