EHLIYET 22 Eylül 2026 Ehliyet Motor Sınav Denemesi

Şekildeki sarı renkli 'check engine' (motor arıza) lambası, motor yönetim veya emisyon kontrol sisteminde elektriksel veya sensör tabanlı bir arıza olduğunu bildirir. Bu lamba yandığında araç güvenli bir şekilde servise götürülmelidir. Yağ basıncı uyarı lambası kırmızı yağdanlık, hararet kırmızı termometre, şarj ise akü simgesidir.

Sağa doğru bakan, düz çizgilerle ve üzerinde dikey bir dalga işaretiyle gösterilen sarı renkli far simgesi 'Arka Sis Farı'nı temsil eder. Arka sis farları, yoğun sis, şiddetli yağmur veya kar yağışı gibi görüş mesafesinin çok düştüğü hava koşullarında arkadan gelen araçların sizi fark etmesini sağlamak amacıyla kullanılır. Normal hava koşullarında arkadaki sürücünün gözünü alacağı için kullanılmamalıdır.

Sola doğru eğik çizgilerle tasvir edilen yeşil renkli far simgesi, 'Kısa Hüzmeli Farlar'ın açık olduğunu gösterir. Kısa farlar gece şehir içi sürüşlerde, aydınlatması yeterli yollarda veya karşıdan araç gelirken kullanılır ve yaklaşık 25 metre ileriyi aydınlatır. Uzun farlar ise mavi renkli ve düz çizgili bir simgeye sahiptir (100 metre aydınlatır).

İç içe geçmiş iki kırmızı üçgenden oluşan sembol, 'Dörtlü Flaşör' (Tehlike uyarı lambası) butonudur. Kaza, arıza, acil sağlık durumu veya trafiğin aniden durması gibi arkadan ve önden gelen araçları tehlikeye karşı uyarmak gereken durumlarda kullanılır. Keyfi park etmelerde kullanılması yasaktır.

Dikdörtgen şekil içinde yukarı doğru kıvrımlı okların bulunduğu sarı sembol 'Arka Cam Rezistansı' (ısıtıcısı) anlamına gelir. Arka cama entegre edilmiş ince tel ızgaralara elektrik akımı vererek camı ısıtır, bu sayede buzlanmayı çözer ve buğuyu gidererek arka görüşü netleştirir. Ön cam için kullanılan sembolde ise dikdörtgen yerine yelpaze/kavisli bir cam şekli bulunur.

Bir ön cam kesiti ve fıskiye ile sıçrayan su damlalarından oluşan sembol, silecek (cam yıkama) suyunun azaldığını veya tamamen bittiğini gösterir. Bu durumda sürücü, en kısa sürede cam suyu deposuna temizleyici etkili sıvı eklemelidir. Soğutma suyu, yağ veya fren hidroliği sembolleri tamamen farklıdır.

İçerisinde bir ünlem işareti barındıran sarı ampul simgesi, aracın dış aydınlatma sistemindeki (farlar, sinyaller, stop lambaları vb.) bir veya birden fazla ampulün patladığını veya devresinde arıza olduğunu gösterir. Akü şarj ikazı artı-eksi kutuplu batarya şeklindedir, buji uyarısı yay/rezistans sembolüdür.

Antifriz (soğutma sıvısı katkısı), suyun donma noktasını düşürerek kışın motor bloğunun çatlamasını engeller. Aynı zamanda suyun kaynama noktasını yükselterek yazın harareti önler ve korozyonu engelleyerek motorun ömrünü uzatır. Dört mevsim kullanılması tavsiye edilir.

Hidrolik fren sistemlerinde fren pedalındaki kuvvet sıvı basıncı (fren hidroliği) aracılığıyla tekerleklere iletilir. Sistemde hidrolik sıvısının bitmesi veya sistemin hava yapması durumunda basınç iletilemez, pedal boşalır (yumuşar) ve frenler tutmaz. Direksiyon veya motor yağı ile frenin doğrudan bağlantısı yoktur.

Lastik hava basıncı düşük olduğunda, lastiğin tabanının ortası yere tam basamaz, yük omuzlara (kenarlara) biner. Bu nedenle lastikler kenar kısımlarından aşınır. Ayrıca yuvarlanma direnci artacağı için motor aracı çekmekte zorlanır ve yakıt tüketimi artar. Çok şişirilmiş lastik ise ortadan aşınır.

Akünün içerisinde sülfürik asit ve saf su karışımından oluşan elektrolit bulunur. Sağlıklı bir aküde bu sıvı, kurşun plakaların yaklaşık 1 cm (veya 1-1.5 cm) üzerinde olmalıdır. Eksildiğinde sadece 'saf su' ilave edilir, asit konmaz.

Motor yağ seviyesi, karterden çıkarılıp silindikten sonra tekrar daldırılan yağ çubuğu üzerindeki min ve max (alt ve üst) çizgileri arasında olmalıdır. İki çizginin ortası idealdir. Çizginin üstü (fazla yağ) keçeleri patlatabilir, altı (eksik yağ) motoru sardırıp kilitlenmesine sebep olabilir.

Buji, benzinli (ve LPG'li) motorların ateşleme sisteminin uç elemanıdır. Yüksek voltajlı elektriği kıvılcıma dönüştürerek silindir içindeki basınçlı yakıt-hava karışımını patlatır. Dizel motorlarda ise buji değil, sıcak hava üzerine enjektör ile yakıt püskürtülmesi prensibi geçerlidir.

Süspansiyon sistemi (amortisörler, helezon yaylar, makaslar vs.), tekerleklerin yol yüzeyi ile temasını optimize ederken, yoldan gelen darbeleri sönümleyerek sürücü ve yolculara yansımasını engeller. Bu da hem konfor hem de güvenli bir yol tutuşu (direksiyon hakimiyeti) sağlar.

Rodaj (alıştırma) dönemi, yeni veya işlem görmüş motor içindeki mekanik hareketli parçaların birbirlerine sürtünerek uyum sağladığı dönemdir. Bu dönemde aracın yüksek devirlerde kullanılmaması ve ani hızlanmalardan kaçınılması motor ömrü açısından kritik öneme sahiptir. Rölanti ise aracın hareketsizken motorunun çalışmaya devam ettiği minimum devirdir.

Hararet yapan bir aracın motoru aşırı ısınmıştır. Aracı derhal güvenli bir şekilde sağa çekmek, motoru stop etmek (veya kılavuza göre rölantide bir süre dinlendirmek) gerekir. Radyatör kapağını hemen açmak ciddi yanıklara yol açar, sisteme soğuk su eklemek ise motor bloğunu çatlatabilir (termal şok). Klima veya gaza basmak motorun yükünü ve ısısını artırır. Kaloriferi açmak motor ısısını kabine çekip geçici bir düşüş sağlasa da asıl çözüm güvenle durmaktır.

Marş sistemi, motorun ilk hareketini sağlayan elektrikli sistemdir. Marşa basıldığında zayıf bir 'tık' sesi (marş otomatiği sesi) gelip motor hiç dönmüyorsa, marş motoruna yeterli elektrik akımı gelmiyor demektir. Bunun başlıca sebebi akünün zayıflaması/bitmesi veya akü kutup başlarının gevşeyip oksitlenmesidir. Yakıt ve buji sorunlarında marş motoru döner (ciyav ciyav eder) ancak motor ateşleme yapıp çalışmaz.

Egzoz gazının rengi motorun durumu hakkında bilgi verir. Siyah duman, yakıt-hava karışımının orantısız olduğunu, yani aracın yanmamış çiğ yakıt attığını (zengin karışım) gösterir; enjektör, hava filtresi veya pompada sorun olabilir. Mavi duman motorun yağ yaktığını, beyaz duman ise yanma odasına su (soğutma sıvısı) sızdığını ifade eder.

Güç aktarma sırası: Motorda üretilen hareket sırasıyla Volan -> Debriyaj (Kavrama) -> Vites Kutusu (Şanzıman) -> Şaft (Kardan mili) -> Diferansiyel -> Akslar (Yarım mil) -> Tekerlekler şeklindedir. Diferansiyel dönüşlerde tekerleklerin farklı hızlarda dönmesini, debriyaj ise motor gücünün isteğe bağlı kesilip bağlanmasını sağlar.

Yağlama sistemi, karterdeki motor yağını yağ pompası vasıtasıyla hareketli parçaların (pistonlar, supaplar, krank vb.) üzerine basar. Parçalar arasında bir yağ filmi (tabakası) oluşturarak kuru sürtünmeyi önler, parçaların birbirini yemesini engeller ve aynı zamanda sürtünme kaynaklı ısıyı üzerine alarak dolaylı yoldan soğutmaya katkı sağlar.