DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
meb DENEMESİ• 2026 Müfredatı

MEB MEB EKYS Eğitimde Liderlik - 1. Konu: Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları

Ders: Eğitimde LiderlikSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)
Soru 1 / 20
Okul yönetiminde 'Öğretimsel Liderlik' (Instructional Leadership) modelini benimseyen bir okul müdürünün en temel odak noktası aşağıdakilerden hangisidir?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
MEB Müfredat ve Çözüm Rehberi

MEB EKYS Eğitimde Liderlik - 1. Konu: Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 MEB Eğitimde Liderlik müfredatı kapsamında Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik) konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: B
Okul yönetiminde 'Öğretimsel Liderlik' (Instructional Leadership) modelini benimseyen bir okul müdürünün en temel odak noktası aşağıdakilerden hangisidir?
A
Okulun bütçesini ve inşaat ihalelerini yönetmek
B
Sınıf içi öğretimin kalitesini artırmak, öğretim programlarının etkinliğini izlemek ve öğrenci başarısını en üst düzeye çıkarmak
C
Sadece resmi protokol törenlerini düzenlemek
D
Disiplin cezalarını artırarak okulda mutlak sessizlik sağlamak
E
Okul kantini ve servis ihalelerini denetlemek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Öğretimsel liderlik; okul müdürünün bir bürokrattan ziyade doğrudan eğitim-öğretim süreçlerinin merkezinde yer alarak müfredat, öğretmen gelişimi ve öğrenci başarısına odaklanmasını ifade eder.
#2

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: E
Bernard Bass ve Avolio tarafından kavramsallaştırılan 'Dönüşümcü Liderlik' (Transformational Leadership) yaklaşımının dört temel bileşeni (4I) arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
İdealleştirilmiş Etki (Karizma)
B
Esinleyici / İlham Verici Motivasyon
C
Zihinsel / Entelektüel Uyarım
D
Bireysel İlgi ve Destek
E
Şarta Bağlı Ödüllendirme
Adım Adım Çözüm Analizi:
'Şarta bağlı ödül' (Contingent Reward) dönüşümcü değil, 'İşlemci (Etkileşimci/Transactional) Liderlik' modelinin bir bileşenidir. Dönüşümcü liderliğin 4 boyutu Karizma, İlham verici motivasyon, Entelektüel uyarım ve Bireysel destektir.
#3

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: B
Liderliğin sadece okul müdürünün tekelinde olmadığını, liderlik sorumluluklarının ve uzmanlığın öğretmenler, zümreler ve kurullar arasında paylaşıldığını savunan çağdaş liderlik yaklaşımı hangisidir?
A
Otokratik Liderlik
B
Dağıtılmış / Paylaşılan Liderlik (Distributed Leadership)
C
Paternalist Liderlik
D
Bürokratik Liderlik
E
Narsistik Liderlik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Dağıtılmış liderlik (Spillane); okuldaki karar ve liderlik pratiklerinin tek bir kişide toplanmayıp örgüt üyelerinin uzmanlıkları doğrultusunda yatay olarak paylaşıldığı modeldir.
#4

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: B
Robert Greenleaf tarafından ortaya konulan 'Hizmetkâr Liderlik' (Servant Leadership) felsefesinin merkezinde yer alan temel ilke nedir?
A
Önce lider olmak, sonra güç kazanmak
B
Önce çalışanlara ve topluma hizmet etmeyi ilke edinmek, çalışanların kişisel ve mesleki gelişimine odaklanmak
C
Çalışanları sürekli kendi emri altında çalıştırmak
D
Örgütün kârını her şeyin üstünde tutmak
E
Makam arabası ve unvanlarla otorite kurmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hizmetkâr liderlikte lider öncelikle başkalarına hizmet etme arzusu duyar; empati, dinleme, iyileştirme ve topluluk oluşturma temel özellikleridir.
#5

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: D
Hersey ve Blanchard'ın 'Durumsal Liderlik Modeli'nde astların yetenek ve isteklilik (olgunluk) düzeyi 'Çok Yüksek' olduğunda liderin uygulaması gereken en uygun liderlik stili hangisidir?
A
Talimat Verme / Anlatma (Telling)
B
İkna Etme / Satma (Selling)
C
Katılma / Destekleme (Participating)
D
Yetki Devretme / Delege Etme (Delegating)
E
Baskı Kurma (Coercing)
Adım Adım Çözüm Analizi:
Çalışanın hem görevi yapacak yeteneği hem de motivasyonu/istekliliği en üst seviyedeyse (M4), lider işi ve kararları çalışana bırakır; yani 'Yetki Devretme / Delege Etme' (Delegating) stilini benimser.
#6

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: E
Okul müdürünün okulda ortak ahlaki değerler, dürüstlük, adalet ve tarafsızlık iklimi oluşturarak tüm öğretmen ve öğrencilere örnek olması Sergiovanni'nin liderlik boyutlarından hangisine girer?
A
Teknik Liderlik
B
İnsanî Liderlik
C
Eğitimsel Liderlik
D
Sembolik Liderlik
E
Kültürel / Ahlaki Liderlik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sergiovanni'nin liderlik modelinde ahlaki ve etik değerleri yeşerten, okulun vicdanını ve paylaşılan değerlerini inşa eden liderlik 'Ahlaki/Kültürel Liderlik'tir.
#7

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: B
Blake ve Mouton'un 'Yönetim Tarzı Matrisi'nde (Managerial Grid) 'İnsana İlgi'nin en yüksek (9), 'Üretime İlgi'nin ise en düşük (1) olduğu liderlik stili hangisidir?
A
Otorite-İtaat (9,1)
B
Şehir Kulübü / Kulüp Yönetimi (1,9)
C
Cılız / Fakirleşmiş Yönetim (1,1)
D
Orta Yol / Dengeci Yönetim (5,5)
E
Takım Yönetimi (9,9)
Adım Adım Çözüm Analizi:
İnsana yüksek ilgi (9), üretime düşük ilgi (1) gösteren ve çalışanların rahatını işin önünde tutan stil 'Köy/Şehir Kulübü' (Country Club) stilidir.
#8

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: D
Öğretmen Liderliği (Teacher Leadership) yaklaşımının okullarda hayata geçirilmesinde öğretmenlerin üstlendikleri roller arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A
Meslektaşlarına yeni öğretim yöntemleri konusunda koçluk ve mentorluk yapmak
B
Okul gelişim planlarında zümreler arası iş birliğini koordine etmek
C
Müfredat geliştirme ve materyal tasarımında öncülük etmek
D
Makam gücünü kullanarak meslektaşlarına resmi disiplin cezaları kesmek
E
Okul ile aile ve yerel toplum arasında köprü kurmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Öğretmen liderliği resmi makam yetkisine ve disiplin cezası verme gücüne dayanmaz; pedagojik uzmanlık, mesleki iş birliği ve kolaylaştırıcılık esasına dayanır.
#9

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: A
Daniel Goleman'ın 'Duygusal Zekâ Liderlik Stilleri' arasında yer alan ve acil kriz anlarında 'Dediğimi yap!' yaklaşımını benimseyen ancak uzun vadede örgüt iklimini olumsuz etkileyebilen liderlik stili hangisidir?
A
Emredici / Zorlayıcı Liderlik (Coercive)
B
Vizyoner Liderlik (Authoritative)
C
Bağ Kurucu / Katılımcı Liderlik (Affiliative)
D
Demokratik Liderlik
E
Koçluk Yapan Liderlik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Goleman'a göre emredici (coercive) stil kriz dönemlerinde derhal uyum sağlamak için etkilidir, ancak sürekli uygulandığında çalışanların inisiyatifini ve motivasyonunu zedeler.
#10

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: A
Bir okul müdürünün okuldaki normları, törenleri, okul marşını, flamasını ve başarı ritüellerini canlı tutarak aidiyet duygusunu güçlendirmesi Sergiovanni'ye göre hangi liderlik rolüdür?
A
Sembolik Liderlik
B
Teknik Liderlik
C
İşlemsel Liderlik
D
Bürokratik Liderlik
E
Otokratik Liderlik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sembolik lider; okulun törenlerine, kutlamalarına, simgelerine ve ortak ritüellerine önem vererek okulun kimliğini ve değerlerini sembolize eden liderdir.
#11

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: E
Fiedler'in 'Durumsallık Kuramı'nda liderin başarısını belirleyen en önemli durumsal değişkenler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Lider - Üye İlişkilerinin Niteliği (Güven düzeyi)
B
Görevin Yapısı (Belirgin ve yapılandırılmış olma düzeyi)
C
Liderin Makam / Pozisyon Gücü
D
Liderin En Az Tercih Edilen İş Arkadaşı (LPC) Puanı
E
Liderin fiziksel boyu ve dış görünüşü
Adım Adım Çözüm Analizi:
Fiedler'in modelinde durumsal elverişlilik 3 değişkene bağlıdır: Lider-üye ilişkisi, Görev yapısı ve Makam gücü. Fiziksel özellikler ilk özellikler kuramında kalmış çağdışı bir unsurdur.
#12

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: C
Etik liderliğin (Ethical Leadership) okul ortamında gerektirdiği temel davranış kuralları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Öğretmen ve öğrencilere adil ve tarafsız yaklaşmak
B
Kaynak dağıtımında şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak
C
Okul kaynaklarını ve imkânlarını kendi şahsi çıkarları için kullanmak
D
Farklı görüşlere ve eleştirilere hoşgörüyle yaklaşmak
E
Verdiği sözlerde durarak tutarlı davranış sergilemek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kamu kaynaklarını şahsi veya yakınlarının menfaati için kullanmak etik dışı davranışların başında gelir; etik lider kamu yararını ve adaleti gözetir.
#13

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: B
Eğitimde 'Stratejik Liderlik' sergileyen bir okul yöneticisinin sahip olması gereken en ayırt edici yetkinlik nedir?
A
Günübirlik krizleri çözüp geleceği hiç planlamamak
B
Geleceğe dair vizyon oluşturabilme, değişimleri öngörme ve okulu uzun vadeli hedeflere doğru dönüştürme kapasitesi
C
Mevzuat dışındaki hiçbir öneriyi kesinlikle dinlememek
D
Bütün okul bütçesini tek bir alana harcamak
E
Yalnızca eski yöntemleri savunup dijitalleşmeye karşı durmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Stratejik lider; bugünü yönetirken geleceği tasarlayan, çevresel değişim ve tehditleri önceden sezip okulu uzun vadeli başarı vizyonuna taşıyan liderdir.
#14

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: B
Okulda öğretmenler arasında motivasyonu artırmak için 'Grup Kohezyonunu' (Grup Dayanışması ve Bağlılığı) yükseltmek isteyen bir okul müdürü hangisini yapmalıdır?
A
Öğretmenler arasında kıyasıya rekabet ve dedikodu ortamını körüklemek
B
Ortak hedefler belirleyip iş birliğine dayalı zümre projelerini teşvik etmek ve başarıları birlikte kutlamak
C
Öğretmenlerin bir araya gelmesini ve teneffüste konuşmasını yasaklamak
D
Her öğretmene farklı ve gizli kriterlerle not vermek
E
Zümre toplantılarını tamamen kaldırmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Grup bağlılığını (kohezyon) artıran faktörler; ortak başarı hedefleri, açık iletişim, dayanışma ve ortak kutlanan başarılardır.
#15

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: B
Okul müdürünün okulda köklü bir eğitim teknolojisi dönüşümü başlatırken direnç gösteren öğretmenleri ikna etmek için Kotter'ın 8 Adımlı Değişim Modeli'ndeki ilk adımı nedir?
A
Hemen direnç gösterenleri başka okullara sürgüne göndermek
B
Aciliyet duygusu (Gereklilik bilinci) oluşturmak
C
Değişimi kimseye haber vermeden bir gecede tamamlamak
D
Kısa vadeli kazanımları iptal etmek
E
Tüm bilgisayarları satıp tasarruf etmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
John Kotter'ın değişim modelinin 1. adımı 'Aciliyet hissi oluşturmak'tır (Create a Sense of Urgency). Değişimin neden zorunlu ve kaçınılmaz olduğu personelle paylaşılmalıdır.
#16

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: B
Okul ikliminde 'Psikolojik Güvenlik' (Psychological Safety) kavramı öğretmenler açısından neyi ifade eder?
A
Okulda çok sayıda güvenlik kamerasının bulunmasını
B
Bireylerin cezalandırılma, alay edilme veya dışlanma korkusu olmadan fikirlerini serbestçe söyleyebilmesi, soru sorabilmesi ve hata yapabilmesi
C
Okulda hiç kimsenin birbiriyle konuşmaması
D
Öğretmenlerin sadece müdürün söylediği her şeyi onaylaması
E
Öğrencilerin hiçbir derse girmemesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Amy Edmondson tarafından geliştirilen psikolojik güvenlik; ekip üyelerinin risk alırken, soru sorarken ya da hata yaparken kendilerini güvende hissetmeleridir.
#17

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: A
Eğitimde 'Mentorluk' ve 'Koçluk' süreçlerinin temel ayrımı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A
Mentorluk daha çok deneyimli bir kıdemlinin mesleki bilgi, kariyer ve tavsiye aktarımına dayanırken; koçluk bireyin kendi potansiyelini keşfetmesini ve sorularla çözüm bulmasını sağlayan süreçtir.
B
Mentorluk sadece yazılı ceza vermektir; koçluk spor yaptırmaktır.
C
Mentorluk 1 günlük bir iştir; koçluk 50 yıl sürer.
D
Koçluk yalnızca müdürlere yapılır, öğretmenlere yapılamaz.
E
İkisi arasında hiçbir pedagojik fark yoktur.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mentor deneyim ve tavsiye aktarırken; koç doğru sorular sorarak danışanın kendi iç kaynaklarını ve çözümlerini keşfetmesine rehberlik eder.
#18

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: C
Bir okul müdürünün 'Ben bu okulun lideriyim, kararları ben alırım, siz sadece uygularsınız' şeklindeki katı tutumu hangi liderlik yaklaşımının göstergesidir?
A
Hizmetkâr Liderlik
B
Dönüşümcü Liderlik
C
Otokratik Liderlik
D
Dağıtılmış Liderlik
E
Öğretimsel Liderlik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tüm gücü ve karar yetkisini kendinde toplayan, astların görüşlerini dikkate almayan otoriter yönetim biçimi 'Otokratik Liderlik'tir.
#19

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: A
Okul örgütlerinde 'Kültürel Liderlik' yapısının en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Okulda herkes tarafından paylaşılan ortak inanç, norm, değer ve bir 'Biz' bilinci inşa etmek
B
Okul bahçesini otoparka dönüştürmek
C
Öğretmenler odasını kilitlemek
D
Sadece tek bir dersin başarısına odaklanmak
E
Öğrenci kulüplerini kapatmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kültürel liderlik okulun simgelerini, hikâyelerini, geleneklerini ve değerlerini harmanlayarak güçlü ve olumlu bir okul kültürü ve aidiyet duygusu oluşturur.
#20

Eğitimde Liderlik • Klasik ve Çağdaş Liderlik Kuramları (Dönüşümcü, Etkileşimci, Karizmatik)

Doğru Cevap: B
Okul yönetiminde 'Yetkilendirme / Güçlendirme' (Empowerment) kavramı ne anlama gelir?
A
Yöneticinin tüm görevleri kendine devretmesi
B
Çalışanların kendi işleriyle ilgili inisiyatif ve karar alabilmeleri için gerekli bilgi, kaynak ve yetkiyle donatılması
C
Tüm personelin unvanlarının iptal edilmesi
D
Disiplin cezalarının iki katına çıkarılması
E
Sadece okul aile birliğine yetki verilmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yetkilendirme (Empowerment); çalışanların işlerini daha iyi yapabilmeleri, inisiyatif alabilmeleri ve problem çözebilmeleri için yetki ve imkânlarla donatılmasıdır.

İlgili MEB Eğitimde Liderlik Testleri

Tümünü Gör