DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çözümlü Deneme Sınavları Eklendi!
Eğitim Bilimleri KPSS Ölçme - 1. Konu: Ölçmede Temel Kavramlar, Ölçek ve Hata Türleri
20 Soru30 DkTam Sınav Formatında
1

Ölçme ve Değerlendirme

Soru 1 / 20
Aşağıdaki sınav ve değerlendirme durumlarından hangisinde 'Bağıl Değerlendirme' yapılması ZORUNLUDUR?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
Eğitim Bilimleri Ölçme ve Değerlendirme • Sınav Künyesi & Değerlendirme

KPSS Ölçme - 1. Konu: Ölçmede Temel Kavramlar, Ölçek ve Hata Türleri Sınav Bilgileri ve Değerlendirme Rehberi

Bu çevrimiçi deneme sınavı, Eğitim Bilimleri müfredatında yer alan "Ölçme ve Değerlendirme" dersinin güncel konu kazanımlarını ölçmek amacıyla TestAkademisi akademik içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sınav toplam 20 çoktan seçmeli sorudan oluşmakta olup, gerçek sınav kondisyonunuzu geliştirmek için önerilen çözüm süresi 30 dakikadır. Puanlama sisteminde ilgili sınavın standart net hesaplama kuralları (4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi veya doğru cevap odaklı değerlendirme) uygulanır.

Eğitim Bilimleri Sözel Muhakeme ve Paragraf Metodolojisi

Metin Analizi ve Sözel Çıkarım Yaklaşımı

Bu deneme sınavındaki sözel sorular; okuma hızından ziyade anlama derinliği, metin içi mantıksal örüntüleri yakalama ve yazarın ana düşüncesini objektif biçimde tespit etme yeteneğinizi ölçer.

Metin Bütünlüğü ve Anlamsal İlişkiler

Ölçme ve Değerlendirme dersinin "Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler" konusu kapsamında; parçada anlam, ana ve yardımcı düşünceler, düşünceyi geliştirme yolları ve akışı bozan cümlelerin tespiti hedeflenmektedir.

Kişisel Yorum Tuzağı ve Çeldiriciler

Çeldirici seçenekler genellikle parçada geçen ancak yazarın vurguladığı ana teze hizmet etmeyen tali ayrıntılardan veya metin dışı genel geçer doğrulardan kurgulanır. Yalnızca metne bağlı kalınız.

Paragraf sorularında önce soru kökünü okuyup ne aradığınızı belirleyiniz. Parçayı tek seferde, odaklanarak okuyup anahtar kelimelerin altını zihninizde çizerek hız kazanınız.

Çözüm sonrası doğru-yanlış kontrolü yaparken doğru yaptığınız sorularda bile açıklamadaki gerekçeli metin analizini okuyarak metin yorumlama perspektifinizi genişletiniz.

Sınavdaki Önemi ve Soru Dağılımı

EGITIM-BILIMLERI Ölçme ve Değerlendirme oturumunda Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler konusu adayların başarı grafiğini belirleyen temel ünitelerdendir.

Soru Çözüm Taktikleri
  • İlk etapta süre baskısına takılmadan her sorunun kural gerekçesini zihninizde netleştirerek ilerleyin.
  • İşlem adımlarında verilen sayısal verileri ve formül eşitliklerini kenara not ederek ilerleyin; birim dönüşümlerini ve sadeleştirmeleri sonuca ulaşmadan önce iki kez teyit edin.
  • Örnek olay veya durum senaryosu içeren sorularda metindeki somut şartları esas alın; kendi genel doğrularınızı metnin önüne geçirmeyin.
  • Metinde tırnak içinde verilen 'Bağıl Değerlendirme' ve 'Türetilmiş Ölçme' gibi ifadelerin metin bağlamında kazandığı özel anlama odaklanın; genel sözlük anlamının ötesindeki bağlamsal mesajı arayın.
Adayların Sık Yaptığı Hatalar ve Çeldirici Tuzaklar
  • •İşlem önceliği (parantez içi, çarpma/bölme, toplama/çıkarma) kurallarını atlayarak ardışık dört işlem hatası yapmak.
  • •Soru kökünün sizden istediği nihai hedefi (x değeri mi, x+y mi, oran mı) unutarak ara işlem sonucunu şıklarda işaretlemek.

Örnek Sorular ve Adım Adım Açıklamalı Çözümleri

Aşağıdaki ilk 3 örnek soru ve çözümleri, bu testin ana kazanımlarını ve soru tiplerini kavramanız için doğrudan listelenmiştir.

1 - 3 / 20 Soru
#1

Soru #1: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: B
Aşağıdaki sınav ve değerlendirme durumlarından hangisinde 'Bağıl Değerlendirme' yapılması ZORUNLUDUR?
A
Sürücü belgesi direksiyon sınavında
B
Kontenjanın sınırlı olduğu yüksek rekabetli seçme sınavlarında (KPSS, AGS vb.)
C
Bir ünitedeki öğrenme eksikliklerini tespit etmek için yapılan izleme testinde
D
Yüzme kursunu bitirme sertifikası sınavında
E
Tıp fakültesinde temel anatomi baraj sınavında
Adım Adım Çözüm Analizi:
Aday sayısının çok fazla, alınacak kontenjanın (kadronun) sınırlı olduğu seçme ve sıralama sınavlarında (KPSS, AGS, YKS, TUS vb.) mutlak başarı değil, adayların birbirine göre üstünlüğü belirleyici olduğu için 'Bağıl Değerlendirme' zorunludur. Doğru cevap B şıkkıdır.
#2

Soru #2: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: C
İki ya da daha fazla değişken arasındaki matematiksel bir formül ya da bağıntı yardımıyla elde edilen ölçme türüne 'Türetilmiş Ölçme' denir. Aşağıdakilerden hangisi türetilmiş ölçmeye örnektir?
A
Bir masanın uzunluğunun metre ile ölçülmesi
B
Sınıftaki öğrenci sayısının sayılarak belirlenmesi
C
Bir kentin nüfus yoğunluğunun (nüfus / yüzölçümü) hesaplanması
D
Öğrencilerin sınav kağıtlarının okunarak puanlanması
E
Bir odanın sıcaklığının civalı termometreyle ölçülmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Nüfus yoğunluğu (Kişi / km2km^2), hız (Yol / Zaman), zeka bölümü (Zeka yaşı / Takvim yaşı) matematiksel formülle türetildiği için 'Türetilmiş Ölçme'dir. Masanın boyu doğrudan, havanın sıcaklığı dolaylı ölçmedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
#3

Soru #3: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: D
İki değişken arasındaki korelasyon katsayısının -0,85 olarak bulunması bu iki değişken arasında nasıl bir ilişki olduğunu gösterir?
A
Aralarında hiçbir ilişki yoktur
B
Pozitif yönlü zayıf bir ilişki vardır
C
Mükemmel derecede doğru orantılı ilişki vardır
D
Negatif yönlü (ters orantılı) ve oldukça yüksek düzeyde güçlü bir ilişki vardır
E
Değişkenler birbirinin nedenidir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasındadır. -0,85 değeri; iki değişken arasında 'negatif yönlü ve yüksek düzeyde güçlü' bir ilişki olduğunu (biri artarken diğerinin azaldığını) gösterir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Kalan Tüm Soru Havuzu (17 Soru)

4. Sorudan 20. Soruya Kadar Tüm Soruları & Çözümleri Görüntüle

Testin geri kalan 17 sorusunu, cevap anahtarını ve detaylı analizlerini tek sayfada açmak için tıklayın.

Kalan Soruları Aç (17)
#4

Soru #4: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: A
Bir öğrencinin sınavdan aldığı puan 75, sınavın standart hatası (Se) ise 3'tür. Bu öğrencinin %95 olasılıkla gerçek puan aralığı (Z = ±2) aşağıdakilerden hangisidir?
A
69 - 81
B
72 - 78
C
66 - 84
D
70 - 80
E
71 - 79
Adım Adım Çözüm Analizi:
%95 olasılık için güven aralığı: Puan ± 2(Se)'dir. 75±2(3)=75±675 \pm 2(3) = 75 \pm 6. Alt sınır: 75−6=6975 - 6 = 69. Üst sınır: 75+6=8175 + 6 = 81. Gerçek puan aralığı 69 - 81 arasındadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
#5

Soru #5: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: B
Bir çoktan seçmeli sorunun madde güçlük indeksi (Pj) 0,50 ise bu maddenin madde varyansı (Sj2Sj^2) kaçtır ve bu değer neyi ifade eder?
A
0,50 - Madde ayırt ediciliği düşüktür
B
0,25 - Madde varyansının alabileceği en yüksek değerdir ve ayırt edicilik potansiyeli maksimumdur
C
0,10 - Soru çok kolaydır
D
0,75 - Sorunun çeldiricisi çalışmamıştır
E
0,00 - Madde homojendir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Madde varyansı formülü: Sj2=p⋅q=p⋅(1−p)Sj^2 = p \cdot q = p \cdot (1 - p). Pj=0,50  ⟹  q=1−0,50=0,50Pj = 0,50 \implies q = 1 - 0,50 = 0,50. Sj2=0,50×0,50=0,25Sj^2 = 0,50 \times 0,50 = 0,25. Bu değer bir maddenin ulaşabileceği 'maksimum' varyanstır ve testin farklılaşma ve ayırt edicilik gücünün en yüksek olduğu noktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
#6

Soru #6: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: E
Çoktan seçmeli bir maddenin seçenek analizinde; doğru cevap 'A' seçeneğidir. 'C' çeldiricisini ise üst gruptan (başarılı öğrencilerden) 45 kişi, alt gruptan (başarısız öğrencilerden) ise sadece 5 kişi işaretlemiştir. Bu çeldirici hakkında ne söylenebilir?
A
Çeldirici mükemmel çalışmıştır
B
Çeldirici doğru cevaptır
C
Hiçbir öğrenci bu seçeneği seçmemiştir
D
Soru çok kolay olduğu için böyle olmuştur
E
Çeldirici ters çalışmıştır; başarılı öğrencileri yanıltmış ve düzeltilmesi gerekir
Adım Adım Çözüm Analizi:
İdeal bir çeldiricinin alt grubu (başarısızları) daha çok çekmesi beklenir. Eğer üst grup çeldiriciye alt gruptan daha fazla gitmişse çeldirici 'ters yönde çalışmıştır' (kusurludur, muhtemelen doğru cevaba çok yakın bir ifade veya çelişki içermektedir) ve düzeltilmelidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
#7

Soru #7: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: C
Aritmetik ortalaması 50, standart sapması 10 olan bir testin Varyasyon Katsayısı (V=SSXˉ×100V = \frac{SS}{\bar{X}} \times 100) kaçtır ve grubun dağılımı hakkında ne bilgi verir?
A
V = 10 - Aşırı heterojendir
B
V = 5 - Sivri dağılımdır
C
V = 20 - Grup normal dağılıma yakın simetrik bir yapı gösterir
D
V = 30 - Çok basık dağılımdır
E
V = 50 - Test geçersizdir
Adım Adım Çözüm Analizi:
V=1050×100=20V = \frac{10}{50} \times 100 = 20. Varyasyon katsayısı 20 ile 25 arasındaysa grup 'Normal Dağılım' gösterir. 20'nin altı homojen/sivri, 25'in üstü heterojen/basıktır. Doğru cevap C şıkkıdır.
#8

Soru #8: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: A
Bir ölçme aracının hazırlanmasının, çoğaltılmasının, uygulanmasının ve puanlanmasının zaman, emek ve maliyet açısından ekonomik ve pratik olması ölçme aracının hangi niteliğidir?
A
Kullanışlılık
B
Geçerlik
C
Güvenirlik
D
Duyarlık
E
Objektiflik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bir testin ekonomik, pratik ve kolay uygulanabilir olması özelliğine 'Kullanışlılık' denir. Doğru cevap A şıkkıdır.
#9

Soru #9: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: D
Bir psikolojik testin (örneğin kaygı ölçeği), arkasındaki teorik psikolojik yapıyı (kaygı faktörlerini) ne derece doğru ölçtüğünü kanıtlamak için en sık kullanılan istatistiksel analiz hangisidir?
A
Varyans analizi
B
Regresyon analizi
C
Ki-kare testi
D
Faktör analizi
E
T testi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Testteki maddelerin ölçtüğü alt boyutları ve teorik yapıyı belirlemek için 'Faktör Analizi' uygulanır ve bu doğrudan 'Yapı Geçerliği'nin kanıtıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.
#10

Soru #10: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: B
Bir sınav sonucunda Mod = 85, Medyan = 80 ve Aritmetik Ortalama = 70 olarak bulunmuştur (Mod > Medyan > Ortalama). Bu sınıf ve sınav ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Sınav öğrencilere çok zor gelmiştir
B
Sola çarpık dağılımdır; sınıfın başarı düzeyi yüksektir ve öğretim hedeflerine büyük oranda ulaşılmıştır
C
Öğrencilerin çoğu sıfıra yakın not almıştır
D
Sağa çarpık dağılımdır
E
Standart sapma maksimum değerdedir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mod > Medyan > Ortalama dizilimi 'Sola Çarpık (Negatif Kayışlı)' dağılımdır. Bu dağılımda öğrencilerin büyük çoğunluğu yüksek notlar almıştır ve grup 'Başarılı', test ise öğrencilere 'Kolay' gelmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.
#11

Soru #11: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: E
Bir testten alınan en yüksek puan 92, en düşük puan 34 olduğuna göre bu testin Ranj (Dizi Genişliği) değeri kaçtır?
A
48
B
50
C
52
D
56
E
58
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ranj=En Yu¨ksek Puan−En Du¨s¸u¨k Puan=92−34=58Ranj = \text{En Yüksek Puan} - \text{En Düşük Puan} = 92 - 34 = 58. Doğru cevap E şıkkıdır.
#12

Soru #12: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: C
Yazılı yoklama sınav kağıtlarının iki farklı bağımsız öğretmen tarafından okunması ve iki öğretmenin verdiği puanlar arasındaki uyumun korelasyonla incelenmesi güvenirliğin hangi boyutudur?
A
İç tutarlılık
B
Kararlılık
C
Puanlayıcı güvenirliği
D
Eşdeğerlik
E
Yordama gücü
Adım Adım Çözüm Analizi:
Farklı değerlendiricilerin aynı kağıtlara verdiği puanlar arasındaki tutarlılığa 'Puanlayıcı Güvenirliği' (Puanlayıcılar Arası Tutarlık) denir. Doğru cevap C şıkkıdır.
#13

Soru #13: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: A
Geniş öğrenci kitlelerinin katıldığı merkezi sınavlarda (ÖSYM, MEB) açık uçlu klasik sınavlar yerine çoktan seçmeli testlerin tercih edilmesinin en temel iki gerekçesi nedir?
A
Kapsam geçerliğinin ve puanlama güvenirliğinin (objektifliğin) çok yüksek olması
B
Şans başarısının tamamen sıfır olması
C
Öğrencilerin yaratıcı yazma becerilerini doğrudan ölçmesi
D
Hazırlanmasının çok kısa sürmesi ve zahmetsiz olması
E
Yalnızca alt düzey ezber bilgileri ölçmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Çoktan seçmeli testler çok sayıda soru sorma imkanı vererek 'kapsam geçerliğini' artırır; ayrıca cevap anahtarı optik formla okunduğu için 'puanlama güvenirliği ve objektifliği' %100'e yakındır. Doğru cevap A şıkkıdır.
#14

Soru #14: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: B
Doğru-Yanlış türü testlerin eğitimde güvenirlik açısından en zayıf ve eleştirilen yönü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Puanlamasının çok uzun zaman alması
B
Şans başarısının %50 gibi çok yüksek bir oranda olması
C
Kapsam geçerliğinin çok dar kalması
D
Puanlama güvenirliğinin düşük olması
E
Optik okuyucu tarafından okunamaması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Doğru-Yanlış maddelerinde sadece iki seçenek olduğu için öğrencinin hiç bilmediği bir soruyu doğru cevaplama ihtimali (şans başarısı) %50 gibi çok yüksek bir orandır. Doğru cevap B şıkkıdır.
#15

Soru #15: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: D
Öğrencilerin bir bilgiyi ezberden söylemesi yerine; laboratuvarda deney yapması, müzik aleti çalması, resim çizmesi veya gerçek bir problemi projeyle çözmesi gibi süreç ve ürünü birlikte ölçen çağdaş yaklaşım hangisidir?
A
Kısa cevaplı testler
B
Yazılı yoklama
C
Eşleştirme testi
D
Performans değerlendirme (Otantik ölçme)
E
Sözlü yoklama
Adım Adım Çözüm Analizi:
Öğrencinin gerçek yaşam becerilerini somut bir performansla sergilemesini gerektiren yaklaşıma 'Performans Değerlendirme (Otantik Değerlendirme)' denir. Doğru cevap D şıkkıdır.
#16

Soru #16: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: A
Öğrencinin dönem boyunca yaptığı çalışmaların, projelerin, tasarımların ve öz değerlendirmelerinin sistematik olarak toplandığı ve gelişim sürecini izlemeye yarayan belge dosyasına ne ad verilir?
A
Öğrenci ürün dosyası (Portfolyo)
B
Rubrik
C
Kontrol listesi
D
Dereceleme ölçeği
E
Gözlem kaydı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Öğrencinin gelişimini, çabasını ve başarılarını kanıtlayan seçilmiş ürünler koleksiyonuna 'Gelişim Dosyası (Portfolyo)' denir. Doğru cevap A şıkkıdır.
#17

Soru #17: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: C
Farklı derslerden alınan notların zorluk dereceleri ve ortalamaları farklı olduğunda, bir öğrencinin hangi derste gruba göre daha başarılı olduğunu belirlemek için hangi istatistiğe bakılır?
A
Yalnızca ham puanına
B
Sınıfın mod değerine
C
Öğrencinin Z ve T standart puanlarına
D
Testin soru sayısına
E
Sınavın süresine
Adım Adım Çözüm Analizi:
Farklı ortalama ve standart sapmaya sahip testlerde öğrencilerin bağıl başarı düzeylerini karşılaştırmak için puanlar 'Z veya T standart puanına' dönüştürülür. Standart puanı yüksek olan derste öğrenci daha başarılıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.
#18

Soru #18: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: B
Ölçme sonuçlarına yönü, kaynağı ve miktarı kesin olarak kestirilemeyen; öğrencinin sınav anındaki dikkatsizliği, yorgunluğu, şans başarısı veya ortamın ısısı gibi faktörlerden kaynaklanan hata türü hangisidir?
A
Sabit hata
B
Tesadüfi (Rastlantısal) hata
C
Sistematik hata
D
Kasıtlı hata
E
Mutlak hata
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kaynağı ve miktarı bilinemeyen, rastlantısal olarak puanlara karışan hatalara 'Tesadüfi (Rastlantısal) Hata' denir ve doğrudan güvenirliği düşürür. Doğru cevap B şıkkıdır.
#19

Soru #19: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: E
Çoktan seçmeli testlerde şans başarısını engellemek için kullanılan '4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi' uygulaması (Net=D−Yk−1Net = D - \frac{Y}{k - 1}) öncelikle hangi ölçme niteliğini korumayı hedefler?
A
Sadece sınav süresini uzatmayı
B
Soru sayısını azaltmayı
C
Kullanışlılığı artırmayı
D
Puanlama maliyetini düşürmeyi
E
Şans başarısını arındırarak geçerlik ve güvenirliği korumayı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Şans başarısını arındırarak öğrencinin gerçek başarısının puanlara yansımasını sağlamak testin 'Geçerliğini ve Güvenirliğini' artırır. Doğru cevap E şıkkıdır.
#20

Soru #20: Ölçme ve Değerlendirme • Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler

Doğru Cevap: A
Bir başarı testine seçilecek en ideal sorunun madde güçlük indeksi (Pj) ve ayırt edicilik indeksi (Rjx) değerleri sırasıyla nasıl olmalıdır?
A
Pj = 0,50 (orta güçlük) ve Rjx >= 0,40 (yüksek ayırt edicilik)
B
Pj = 0,10 (çok zor) ve Rjx = 0,15 (düşük ayırt edicilik)
C
Pj = 0,90 (çok kolay) ve Rjx = 0,20 (sınırda)
D
Pj = 0,00 ve Rjx = 1,00
E
Pj = 0,80 ve Rjx = -0,30
Adım Adım Çözüm Analizi:
İdeal bir başarı testi sorusu 'orta güçlükte' (Pj≈0,50Pj \approx 0,50) ve ayırt ediciliği 'yüksek' (Rjx≥0,40Rjx \ge 0,40) olmalıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

İlgili Eğitim Bilimleri Ölçme ve Değerlendirme Testleri

Tümünü Gör

Çerez Tercihleriniz

Sitemizin düzgün çalışması, oturum güvenliğiniz ve performans ölçümleri için çerezler kullanıyoruz. Çerez Politikamız ve Gizlilik Politikamız.