DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
egitim-bilimleri DENEMESİ• 2026 Müfredatı

EGITIM-BILIMLERI KPSS Ölçme - 1. Konu: Ölçmede Temel Kavramlar, Ölçek ve Hata Türleri

Ders: Ölçme ve DeğerlendirmeSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Ölçme ve Değerlendirme
Soru 1 / 20
Aşağıdaki sınav ve değerlendirme durumlarından hangisinde 'Bağıl Değerlendirme' yapılması ZORUNLUDUR?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
EGITIM-BILIMLERI Müfredat ve Çözüm Rehberi

KPSS Ölçme - 1. Konu: Ölçmede Temel Kavramlar, Ölçek ve Hata Türleri – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 EGITIM-BILIMLERI Ölçme ve Değerlendirme müfredatı kapsamında Ölçmede Temel Kavramlar & Ölçekler konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Aşağıdaki sınav ve değerlendirme durumlarından hangisinde 'Bağıl Değerlendirme' yapılması ZORUNLUDUR?
A
Sürücü belgesi direksiyon sınavında
B
Kontenjanın sınırlı olduğu yüksek rekabetli seçme sınavlarında (KPSS, AGS vb.)
C
Bir ünitedeki öğrenme eksikliklerini tespit etmek için yapılan izleme testinde
D
Yüzme kursunu bitirme sertifikası sınavında
E
Tıp fakültesinde temel anatomi baraj sınavında
Adım Adım Çözüm Analizi:
Aday sayısının çok fazla, alınacak kontenjanın (kadronun) sınırlı olduğu seçme ve sıralama sınavlarında (KPSS, AGS, YKS, TUS vb.) mutlak başarı değil, adayların birbirine göre üstünlüğü belirleyici olduğu için 'Bağıl Değerlendirme' zorunludur. Doğru cevap B şıkkıdır.
#2

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: C
İki ya da daha fazla değişken arasındaki matematiksel bir formül ya da bağıntı yardımıyla elde edilen ölçme türüne 'Türetilmiş Ölçme' denir. Aşağıdakilerden hangisi türetilmiş ölçmeye örnektir?
A
Bir masanın uzunluğunun metre ile ölçülmesi
B
Sınıftaki öğrenci sayısının sayılarak belirlenmesi
C
Bir kentin nüfus yoğunluğunun (nüfus / yüzölçümü) hesaplanması
D
Öğrencilerin sınav kağıtlarının okunarak puanlanması
E
Bir odanın sıcaklığının civalı termometreyle ölçülmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Nüfus yoğunluğu (Kişi / km2km^2), hız (Yol / Zaman), zeka bölümü (Zeka yaşı / Takvim yaşı) matematiksel formülle türetildiği için 'Türetilmiş Ölçme'dir. Masanın boyu doğrudan, havanın sıcaklığı dolaylı ölçmedir. Doğru cevap C şıkkıdır.
#3

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: D
İki değişken arasındaki korelasyon katsayısının -0,85 olarak bulunması bu iki değişken arasında nasıl bir ilişki olduğunu gösterir?
A
Aralarında hiçbir ilişki yoktur
B
Pozitif yönlü zayıf bir ilişki vardır
C
Mükemmel derecede doğru orantılı ilişki vardır
D
Negatif yönlü (ters orantılı) ve oldukça yüksek düzeyde güçlü bir ilişki vardır
E
Değişkenler birbirinin nedenidir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasındadır. -0,85 değeri; iki değişken arasında 'negatif yönlü ve yüksek düzeyde güçlü' bir ilişki olduğunu (biri artarken diğerinin azaldığını) gösterir. Doğru cevap D şıkkıdır.
#4

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bir öğrencinin sınavdan aldığı puan 75, sınavın standart hatası (Se) ise 3'tür. Bu öğrencinin %95 olasılıkla gerçek puan aralığı (Z = ±2) aşağıdakilerden hangisidir?
A
69 - 81
B
72 - 78
C
66 - 84
D
70 - 80
E
71 - 79
Adım Adım Çözüm Analizi:
%95 olasılık için güven aralığı: Puan ± 2(Se)'dir. 75±2(3)=75±675 \pm 2(3) = 75 \pm 6. Alt sınır: 75−6=6975 - 6 = 69. Üst sınır: 75+6=8175 + 6 = 81. Gerçek puan aralığı 69 - 81 arasındadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
#5

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Bir çoktan seçmeli sorunun madde güçlük indeksi (Pj) 0,50 ise bu maddenin madde varyansı (Sj2Sj^2) kaçtır ve bu değer neyi ifade eder?
A
0,50 - Madde ayırt ediciliği düşüktür
B
0,25 - Madde varyansının alabileceği en yüksek değerdir ve ayırt edicilik potansiyeli maksimumdur
C
0,10 - Soru çok kolaydır
D
0,75 - Sorunun çeldiricisi çalışmamıştır
E
0,00 - Madde homojendir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Madde varyansı formülü: Sj2=p⋅q=p⋅(1−p)Sj^2 = p \cdot q = p \cdot (1 - p). Pj=0,50  ⟹  q=1−0,50=0,50Pj = 0,50 \implies q = 1 - 0,50 = 0,50. Sj2=0,50×0,50=0,25Sj^2 = 0,50 \times 0,50 = 0,25. Bu değer bir maddenin ulaşabileceği 'maksimum' varyanstır ve testin farklılaşma ve ayırt edicilik gücünün en yüksek olduğu noktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
#6

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: E
Çoktan seçmeli bir maddenin seçenek analizinde; doğru cevap 'A' seçeneğidir. 'C' çeldiricisini ise üst gruptan (başarılı öğrencilerden) 45 kişi, alt gruptan (başarısız öğrencilerden) ise sadece 5 kişi işaretlemiştir. Bu çeldirici hakkında ne söylenebilir?
A
Çeldirici mükemmel çalışmıştır
B
Çeldirici doğru cevaptır
C
Hiçbir öğrenci bu seçeneği seçmemiştir
D
Soru çok kolay olduğu için böyle olmuştur
E
Çeldirici ters çalışmıştır; başarılı öğrencileri yanıltmış ve düzeltilmesi gerekir
Adım Adım Çözüm Analizi:
İdeal bir çeldiricinin alt grubu (başarısızları) daha çok çekmesi beklenir. Eğer üst grup çeldiriciye alt gruptan daha fazla gitmişse çeldirici 'ters yönde çalışmıştır' (kusurludur, muhtemelen doğru cevaba çok yakın bir ifade veya çelişki içermektedir) ve düzeltilmelidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
#7

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: C
Aritmetik ortalaması 50, standart sapması 10 olan bir testin Varyasyon Katsayısı (V=SSXˉ×100V = \frac{SS}{\bar{X}} \times 100) kaçtır ve grubun dağılımı hakkında ne bilgi verir?
A
V = 10 - Aşırı heterojendir
B
V = 5 - Sivri dağılımdır
C
V = 20 - Grup normal dağılıma yakın simetrik bir yapı gösterir
D
V = 30 - Çok basık dağılımdır
E
V = 50 - Test geçersizdir
Adım Adım Çözüm Analizi:
V=1050×100=20V = \frac{10}{50} \times 100 = 20. Varyasyon katsayısı 20 ile 25 arasındaysa grup 'Normal Dağılım' gösterir. 20'nin altı homojen/sivri, 25'in üstü heterojen/basıktır. Doğru cevap C şıkkıdır.
#8

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bir ölçme aracının hazırlanmasının, çoğaltılmasının, uygulanmasının ve puanlanmasının zaman, emek ve maliyet açısından ekonomik ve pratik olması ölçme aracının hangi niteliğidir?
A
Kullanışlılık
B
Geçerlik
C
Güvenirlik
D
Duyarlık
E
Objektiflik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bir testin ekonomik, pratik ve kolay uygulanabilir olması özelliğine 'Kullanışlılık' denir. Doğru cevap A şıkkıdır.
#9

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: D
Bir psikolojik testin (örneğin kaygı ölçeği), arkasındaki teorik psikolojik yapıyı (kaygı faktörlerini) ne derece doğru ölçtüğünü kanıtlamak için en sık kullanılan istatistiksel analiz hangisidir?
A
Varyans analizi
B
Regresyon analizi
C
Ki-kare testi
D
Faktör analizi
E
T testi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Testteki maddelerin ölçtüğü alt boyutları ve teorik yapıyı belirlemek için 'Faktör Analizi' uygulanır ve bu doğrudan 'Yapı Geçerliği'nin kanıtıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.
#10

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Bir sınav sonucunda Mod = 85, Medyan = 80 ve Aritmetik Ortalama = 70 olarak bulunmuştur (Mod > Medyan > Ortalama). Bu sınıf ve sınav ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Sınav öğrencilere çok zor gelmiştir
B
Sola çarpık dağılımdır; sınıfın başarı düzeyi yüksektir ve öğretim hedeflerine büyük oranda ulaşılmıştır
C
Öğrencilerin çoğu sıfıra yakın not almıştır
D
Sağa çarpık dağılımdır
E
Standart sapma maksimum değerdedir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mod > Medyan > Ortalama dizilimi 'Sola Çarpık (Negatif Kayışlı)' dağılımdır. Bu dağılımda öğrencilerin büyük çoğunluğu yüksek notlar almıştır ve grup 'Başarılı', test ise öğrencilere 'Kolay' gelmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.
#11

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: E
Bir testten alınan en yüksek puan 92, en düşük puan 34 olduğuna göre bu testin Ranj (Dizi Genişliği) değeri kaçtır?
A
48
B
50
C
52
D
56
E
58
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ranj=En Yu¨ksek Puan−En Du¨s¸u¨k Puan=92−34=58Ranj = \text{En Yüksek Puan} - \text{En Düşük Puan} = 92 - 34 = 58. Doğru cevap E şıkkıdır.
#12

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: C
Yazılı yoklama sınav kağıtlarının iki farklı bağımsız öğretmen tarafından okunması ve iki öğretmenin verdiği puanlar arasındaki uyumun korelasyonla incelenmesi güvenirliğin hangi boyutudur?
A
İç tutarlılık
B
Kararlılık
C
Puanlayıcı güvenirliği
D
Eşdeğerlik
E
Yordama gücü
Adım Adım Çözüm Analizi:
Farklı değerlendiricilerin aynı kağıtlara verdiği puanlar arasındaki tutarlılığa 'Puanlayıcı Güvenirliği' (Puanlayıcılar Arası Tutarlık) denir. Doğru cevap C şıkkıdır.
#13

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Geniş öğrenci kitlelerinin katıldığı merkezi sınavlarda (ÖSYM, MEB) açık uçlu klasik sınavlar yerine çoktan seçmeli testlerin tercih edilmesinin en temel iki gerekçesi nedir?
A
Kapsam geçerliğinin ve puanlama güvenirliğinin (objektifliğin) çok yüksek olması
B
Şans başarısının tamamen sıfır olması
C
Öğrencilerin yaratıcı yazma becerilerini doğrudan ölçmesi
D
Hazırlanmasının çok kısa sürmesi ve zahmetsiz olması
E
Yalnızca alt düzey ezber bilgileri ölçmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Çoktan seçmeli testler çok sayıda soru sorma imkanı vererek 'kapsam geçerliğini' artırır; ayrıca cevap anahtarı optik formla okunduğu için 'puanlama güvenirliği ve objektifliği' %100'e yakındır. Doğru cevap A şıkkıdır.
#14

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Doğru-Yanlış türü testlerin eğitimde güvenirlik açısından en zayıf ve eleştirilen yönü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Puanlamasının çok uzun zaman alması
B
Şans başarısının %50 gibi çok yüksek bir oranda olması
C
Kapsam geçerliğinin çok dar kalması
D
Puanlama güvenirliğinin düşük olması
E
Optik okuyucu tarafından okunamaması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Doğru-Yanlış maddelerinde sadece iki seçenek olduğu için öğrencinin hiç bilmediği bir soruyu doğru cevaplama ihtimali (şans başarısı) %50 gibi çok yüksek bir orandır. Doğru cevap B şıkkıdır.
#15

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: D
Öğrencilerin bir bilgiyi ezberden söylemesi yerine; laboratuvarda deney yapması, müzik aleti çalması, resim çizmesi veya gerçek bir problemi projeyle çözmesi gibi süreç ve ürünü birlikte ölçen çağdaş yaklaşım hangisidir?
A
Kısa cevaplı testler
B
Yazılı yoklama
C
Eşleştirme testi
D
Performans değerlendirme (Otantik ölçme)
E
Sözlü yoklama
Adım Adım Çözüm Analizi:
Öğrencinin gerçek yaşam becerilerini somut bir performansla sergilemesini gerektiren yaklaşıma 'Performans Değerlendirme (Otantik Değerlendirme)' denir. Doğru cevap D şıkkıdır.
#16

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Öğrencinin dönem boyunca yaptığı çalışmaların, projelerin, tasarımların ve öz değerlendirmelerinin sistematik olarak toplandığı ve gelişim sürecini izlemeye yarayan belge dosyasına ne ad verilir?
A
Öğrenci ürün dosyası (Portfolyo)
B
Rubrik
C
Kontrol listesi
D
Dereceleme ölçeği
E
Gözlem kaydı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Öğrencinin gelişimini, çabasını ve başarılarını kanıtlayan seçilmiş ürünler koleksiyonuna 'Gelişim Dosyası (Portfolyo)' denir. Doğru cevap A şıkkıdır.
#17

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: C
Farklı derslerden alınan notların zorluk dereceleri ve ortalamaları farklı olduğunda, bir öğrencinin hangi derste gruba göre daha başarılı olduğunu belirlemek için hangi istatistiğe bakılır?
A
Yalnızca ham puanına
B
Sınıfın mod değerine
C
Öğrencinin Z ve T standart puanlarına
D
Testin soru sayısına
E
Sınavın süresine
Adım Adım Çözüm Analizi:
Farklı ortalama ve standart sapmaya sahip testlerde öğrencilerin bağıl başarı düzeylerini karşılaştırmak için puanlar 'Z veya T standart puanına' dönüştürülür. Standart puanı yüksek olan derste öğrenci daha başarılıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.
#18

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Ölçme sonuçlarına yönü, kaynağı ve miktarı kesin olarak kestirilemeyen; öğrencinin sınav anındaki dikkatsizliği, yorgunluğu, şans başarısı veya ortamın ısısı gibi faktörlerden kaynaklanan hata türü hangisidir?
A
Sabit hata
B
Tesadüfi (Rastlantısal) hata
C
Sistematik hata
D
Kasıtlı hata
E
Mutlak hata
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kaynağı ve miktarı bilinemeyen, rastlantısal olarak puanlara karışan hatalara 'Tesadüfi (Rastlantısal) Hata' denir ve doğrudan güvenirliği düşürür. Doğru cevap B şıkkıdır.
#19

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: E
Çoktan seçmeli testlerde şans başarısını engellemek için kullanılan '4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi' uygulaması (Net=D−Yk−1Net = D - \frac{Y}{k - 1}) öncelikle hangi ölçme niteliğini korumayı hedefler?
A
Sadece sınav süresini uzatmayı
B
Soru sayısını azaltmayı
C
Kullanışlılığı artırmayı
D
Puanlama maliyetini düşürmeyi
E
Şans başarısını arındırarak geçerlik ve güvenirliği korumayı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Şans başarısını arındırarak öğrencinin gerçek başarısının puanlara yansımasını sağlamak testin 'Geçerliğini ve Güvenirliğini' artırır. Doğru cevap E şıkkıdır.
#20

Ölçme ve Değerlendirme • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bir başarı testine seçilecek en ideal sorunun madde güçlük indeksi (Pj) ve ayırt edicilik indeksi (Rjx) değerleri sırasıyla nasıl olmalıdır?
A
Pj = 0,50 (orta güçlük) ve Rjx >= 0,40 (yüksek ayırt edicilik)
B
Pj = 0,10 (çok zor) ve Rjx = 0,15 (düşük ayırt edicilik)
C
Pj = 0,90 (çok kolay) ve Rjx = 0,20 (sınırda)
D
Pj = 0,00 ve Rjx = 1,00
E
Pj = 0,80 ve Rjx = -0,30
Adım Adım Çözüm Analizi:
İdeal bir başarı testi sorusu 'orta güçlükte' (Pj≈0,50Pj \approx 0,50) ve ayırt ediciliği 'yüksek' (Rjx≥0,40Rjx \ge 0,40) olmalıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

İlgili EGITIM-BILIMLERI Ölçme ve Değerlendirme Testleri

Tümünü Gör