DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
kpss DENEMESİ• 2026 Müfredatı

KPSS KPSS ÖABT Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) Testi #3

Ders: Tarih Öğretmenliği Alan BilgisiSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)
Soru 1 / 20
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyeleri arasında yer alan kazasker, hem adli hem de ilmiye sınıfının en üst düzey yöneticilerindendi. Kazaskerin görev ve yetkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
KPSS Müfredat ve Çözüm Rehberi

KPSS ÖABT Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) Testi #3 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 KPSS Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi müfredatı kapsamında Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyeleri arasında yer alan kazasker, hem adli hem de ilmiye sınıfının en üst düzey yöneticilerindendi. Kazaskerin görev ve yetkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Kadı ve müderrislerin atama, terfi ve tayin işlemlerini yürütmek
B
Divanda görüşülen davalarda şeri hukuka uygunluk denetimi yapmak
C
Yabancı devletlerle yapılan antlaşmaları tercüme etmek ve diplomatik yazışmaları idare etmek
D
Divan-ı Hümayun'daki önemli ve büyük davalarda karar vermek
E
Anadolu ve Rumeli kazaskerliği olarak ikiye ayrılarak geniş yetkilerle donatılmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kazasker, kadı ve müderrislerin atama, tayin ve nakil işlemlerini yapar, büyük davalara temyiz mercii olarak bakardı. Ancak kazasker örfi davalara ve divandaki elçilerin ağırlanması veya yabancı yazışmalara bakmaz; örfi hukuk davaları nişancı veya sadrazam/divan yetkisine girerken dış yazışmalar nişancı tarafından yürütülürdü. Doğru cevap C şıkkıdır.
#2

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde mirlik (devlet) arazileri içinde yer alan ve gelirleri doğrudan devlet adamlarına ya da askeri görevlilere hizmet karşılığı verilen toprak türüne dirlik denirdi. Dirlik toprakları gelir miktarına göre haritasında ve tahsisinde sınıflandırılırdı. Buna göre yıllık geliri 100 bin akçeden fazla olan ve yüksek düzeyli devlet memurlarına ve komutanlara verilen dirlik çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Has
B
Zeamet
C
Tımar
D
Mukataa
E
Vakıf
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osmanlı'da dirlik toprakları gelirlerine göre tımar (20 bin akçeye kadar), zeamet (20 bin ile 100 bin akçe arası) ve has (100 bin akçeden fazla) olmak üzere üçe ayrılırdı. Has topraklar padişaha, vezirlere ve yüksek rütbeli devlet adamlarına verilirdi. Doğru cevap A şıkkıdır.
#3

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde padişahın mutlak vekili olan sadrazam (veziriazam), divan kararlarını uygulamakla ve devlet işlerini koordine etmekle yükümlüydü. Padişahın seferde olmadığı durumlarda orduya komuta ederken kullandığı unvan aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kapudan-ı Derya
B
Kazasker
C
Nişancı
D
Serdar-ı Ekrem
E
Şeyhülislam
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sadrazam padişah sefere gitmediği zamanlarda orduya başkomutan olarak katıldığında 'Serdar-ı Ekrem' unvanını alırdı. Doğru cevap D şıkkıdır.
#4

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde tımar sahiplerinin mazeretsiz olarak topraklarını üç yıl üst üste boş bırakması durumunda köylüye verdiği zararı tazmin etmek amacıyla toprağın elinden alınması kanunlarla düzenlenmiştir. Tımar sahibinden alınan bu toprağın yeniden üretime kazandırılması için uygulanan vergi cezasına ne ad verilir?
A
İspenç
B
Çiftbozan
C
Resim-i çift
D
Anam
E
Bâd-ı hevâ
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tımar sahibinin toprağını mazeretsiz boş bırakması durumunda elinden alınmasına 'çift boz-bozan' denir ve bu durumdaki kişilerden alınan cezai vergiye 'çiftbozan vergisi' adı verilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
#5

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun'da nişancıya bağlı olarak çalışan ve dış devletlerle yapılan yazışmaları,namzet tayinlerini ve fermanları yöneten kalem aşağıdakilerden hangisidir?
A
Amedi Kalemi
B
Tahvil Kalemi
C
Ruznamçe Kalemi
D
Maliyeciler Kalemi
E
Beylikçi Kalemi (Nişancılık bürosu)
Adım Adım Çözüm Analizi:
Nişancıya bağlı çalışan kalemlerden biri olan 'Amedi Kalemi' veya daha genel adıyla divandaki yazışma ve ferman kayıtlarını tutan bürokratik birimler nişancılık bürosu içinde yer alır. Özellikle dış ilişkiler ve fermanlar 'Beylikçi Kalemi' tarafından yürütülürdü. Doğru cevap E şıkkıdır.
#6

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı Devleti'nde bütçe hazırlama, devletin gelir ve giderlerini dengede tutma ve mali hesapları denetleme görevini yürüten defterdarın bağlı olduğu divan görevlisi ve divan kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Nişancı - Divan-ı İnşa
B
Kazasker - Divan-ı Mezalim
C
Defterdar - Divan-ı Hümayun
D
Şeyhülislam - İlmiye Teşkilatı
E
Reisülküttap - Dışişleri Kalemi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Defterdar, mali işleri yürüten divan üyesidir ve Divan-ı Saltanat / Divan-ı Hümayun üyesi olarak maliye nezaretini (Divan-ı İstifa benzeri yapı) yönetir. Doğru cevap C şıkkıdır.
#7

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde kadılar, görev yaptıkları bölgelerde hem adli hem de idari yetkilere sahip önemli görevlilerdi. Aşağıdakilerden hangisi kadıların idari ve belediyî görevleri arasında yer almaz?
A
Savaş zamanında orduya komuta ederek başkomutanlık yapmak
B
Piyasadaki fiyatları denetleyerek narh uygulamak
C
Vakıfların kurallara uygun çalışıp çalışmadığını denetlemek
D
Belediye hizmetlerini yürütmek ve şehir içi güvenliğe katkı sağlamak
E
Esnafın üretim kalitesini ve dürüstlüğünü kontrol etmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kadılar, narh koyma, esnafı denetleme (ihtisap işleri), mahalli idareyi yönetme, vakıfları denetleme gibi belediyî ve idari görevler üstlenirdi. Ancak ordunun başkomutanlığını yapmak veya ordu sevk etmek kadıların yetki ve görevleri arasında kesinlikle yer almaz. Doğru cevap A şıkkıdır.
#8

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde gelirleri doğrudan dini, sosyal ve hayır kurumlarının (cami, medrese, imaret, hastane) masraflarını karşılamak üzere ayrılan toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Mülk arazi
B
Dirlik arazi
C
Mukataa arazi
D
Vakıf arazi
E
Paşmaklık arazi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Gelirleri hayır kurumlarına ve vakıflara tahsis edilen, alınıp satılamayan ve vergiden muaf tutulan toprak türüne 'Vakıf Arazi' denir. Doğru cevap D şıkkıdır.
#9

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte uzak eyaletlerdeki vergilerin peşin olarak toplanması amacıyla uygulanan, devlet gelirlerinin açık artırma usulüyle mültezimlere kiralandığı mali sistem aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tımar sistemi
B
İltizam sistemi
C
Pençik sistemi
D
Devşirme sistemi
E
Mülk sistemi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vergilerin ihale yoluyla toplanmasını sağlayan ve mültezimler aracılığıyla yürütülen sisteme 'İltizam Sistemi' denir. Doğru cevap B şıkkıdır.
#10

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı Devleti'nde idari ve askeri bürokrasiyi oluşturan Seyfiye (Kılıç ehli) sınıfı içinde yer alan ve doğrudan yürütme erkinin temsilcisi olan üyeler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A
Veziriazam
B
Vezirler
C
Beylerbeyi
D
Sancakbeyi
E
Kazasker
Adım Adım Çözüm Analizi:
Seyfiye sınıfı askeri ve idari yürütme erbaplarından oluşur. Veziriazam, vezirler, beylerbeyi ve sancakbeyi sefiyi sınıfındandır. Ancak kazasker, ilmiye sınıfının en üst düzey yargı ve eğitim görevlisidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
#11

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı Devleti'nde padişahın eşlerine, kızlarına ve saraydaki kadın hanedan üyelerine masraflarını karşılamak üzere ayrılan mirlik arazi türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Ocaklık
B
Yurtluk
C
Paşmaklık
D
Malikane
E
Mukataa
Adım Adım Çözüm Analizi:
Padişah hanımlarına ve saray kadınlarına ayrılan dirlik/mirlik topraklarına 'Paşmaklık Arazi' denir. Doğru cevap C şıkkıdır.
#12

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Divan-ı Hümayun, Osmanlı Devleti'nin ilk dönemlerinden itibaren en üst düzey karar organı olarak görev yapmıştır. Fatih Sultan Mehmed dönemine kadar divana bizzat padişahlar başkanlık ederken, Fatih'ten sonra bu görevi sadrazamlar üstlenmiştir. Bu değişikliğin temel hukuki ve siyasi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Divanın bir danışma meclisine dönüştürülmesi ve padişah otoritesinin mutlaklaştırılması
B
Sadrazamın yetkilerinin kısıtlanarak tamamen etkisiz hale getirilmesi
C
Yargı yetkisinin tamamen ilmiye sınıfından alınarak padişaha verilmesi
D
Merkeziyetçi yapının gevşetilerek eyaletlerin serbest bırakılması
E
Divan üyelerinin seçimle iş başına gelmesinin sağlanması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Padişahların divana başkanlık etme usulünün kaldırılıp yerine sadrazamın getirilmesi, divanın padişah karşısında karar organı olmaktan çıkıp danışma meclisine dönüşmesini ve padişahın otoritesinin mutlaklaşmasını sağlamıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.
#13

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde tımarlı sipahilerin en önemli yükümlülüklerinden biri, dirlik gelirlerinin belirli bir kısmıyla 'Cebelü' adı verilen atlı ve tam teçhizatlı askerler yetiştirmektir. Cebelü yetiştirilmesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Merkezi hazinenin gelirlerini artırarak vergi toplamak
B
Sarayın iç güvenliğini sağlamak ve isyanları bastırmak
C
Deniz ticaret yollarını korsanlardan korumak
D
Hazineden para ödemeden güçlü ve kalabalık bir süvari ordusu bulundurmak
E
Yabancı devletlerle diplomatik yazışmaları yürütmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tımarlı sipahilerin yanlarında Cebelü adı verilen askerler yetiştirmesi, devlet hazinesinden para harcamadan büyük, sürekli ve hazır bir süvari ordusunun her an sefere hazır tutulmasını sağlamaktır. Doğru cevap D şıkkıdır.
#14

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde ilmiye sınıfı eğitim, adalet ve din işlerini yürütmekle görevliydi. Aşağıdakilerden hangisi ilmiye sınıfı mensupları arasında yer almaz?
A
Şeyhülislam
B
Nişancı
C
Kazasker
D
Müderris
E
Kadı
Adım Adım Çözüm Analizi:
İlmiye sınıfı şeyhülislam, kazasker, müderris ve kadılardan oluşur. Nişancı ise kalemiye sınıfına mensup bir bürokrattır. Doğru cevap B şıkkıdır.
#15

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı Devleti'nde gelirleri sınır boylarındaki kalelerin muhafızlarına ve sınır akıncılarına ayrılan toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Paşmaklık
B
Mukataa
C
Vakıf
D
Malikane
E
Ocaklık (Yurtluk)
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sınır boylarında görev yapan askerlere ve akıncılara verilen gelirleri tahsis edilen toprak türüne 'Yurtluk ve Ocaklık Arazi' denir. Doğru cevap E şıkkıdır.
#16

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı Devleti'nde donanmanın başkomutanı olan ve kaptan-ı derya unvanıyla anılan denizcilik komutanı, hangi dönemden itibaren Divan-ı Hümayun'un doğal üyesi haline gelmiştir?
A
Osman Bey dönemi
B
Fatih Sultan Mehmed dönemi
C
Kanuni Sultan Süleyman dönemi
D
Yavuz Sultan Selim dönemi
E
II. Mahmud dönemi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kaptan-ı derya, Barbaros Hayrettin Paşa'nın Osmanlı hizmetine girerek Kaptanpaşalık unvanını almasıyla birlikte Kanuni Sultan Süleyman döneminde Divan-ı Hümayun üyeliğine getirilmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır.
#17

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde fethedilen bölgelerin arazi yapısını, üzerindeki halkın ekonomik durumunu, ödedikleri vergileri ve dirlik sahiplerinin haklarını kaydetmek amacıyla tutulan resmi sicil defterlerine ne ad verilir?
A
Tahrir Defteri
B
Şer'iye Sicili
C
Mühimme Defteri
D
Amedi Kalemi Defteri
E
Vakfiye Defteri
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osmanlı'da fethedilen yerlerin detaylı yazımının yapıldığı ve tımarların kaydedildiği resmi defterlere 'Tahrir Defteri' denir. Doğru cevap A şıkkıdır.
#18

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde bürokratik yazışmaları yürüten, mali ve idari defterleri tutan 'Kalemiye' sınıfı içinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Defterdar
B
Nişancı
C
Reisülküttap
D
Kadı
E
Divan katipleri
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kalemiye sınıfı katiplerden ve bürokratlardan oluşur; nişancı, defterdar ve reisülküttap bu sınıftandır. Ancak kadı, adli ve ilmiye sınıfına mensup bir yargıçtır. Doğru cevap D şıkkıdır.
#19

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde mülk araziler kendi içinde 'öşri' ve 'haraci' olmak üzere ikiye ayrılırdı. Buna göre haraci arazilerin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Müslümanlara ait olan ve öşür vergisi ödenen mülk araziler olması
B
Gayrimüslimlere ait olan ve haraç vergisi ödenen mülk araziler olması
C
Doğrudan devlet hazinesine ait olup kiraya verilen mirlik araziler olması
D
Gelirleri cami ve medreselere vakfedilen topraklar olması
E
Sınır boylarındaki akıncılara tahsis edilen topraklar olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Haraci araziler, Müslüman olmayan gayrimüslim tebaaya ait olan mülk arazilerdir ve sahipleri devlete haraç vergisi öderdi. Öşri araziler ise Müslümanlara ait mülkler olup öşür vergisi öderdi. Doğru cevap B şıkkıdır.
#20

Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı Devleti'nde kadı kararlarına karşı yapılan itirazların incelendiği, devlet memurlarının yargılandığı ve ağır siyasi suçların görüldüğü en yüksek adli kurul olan Divan-ı Mezalim'in Osmanlı'daki işlevini büyük ölçüde yürüten ve divanın adli kararlarını denetleyen en yetkili merci aşağıdakilerden hangisidir?
A
Nişancı
B
Defterdar
C
Reisülküttap
D
Sadrazam
E
Kazasker
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osmanlı Devleti'nde en yüksek yargı mercii ve kazaskerlik makamı olup, divandaki adli işleri ve kadı kararlarını denetleyen en üst düzey yetkili kazaskerdir (ayrıca padişah huzurundaki mezalim davaları da bu kapsamdadır). Doğru cevap E şıkkıdır.

İlgili KPSS Tarih Öğretmenliği Alan Bilgisi Testleri

Tümünü Gör