KPSS KPSS ÖABT Osmanlı Devleti Kuruluş ve Yükselme Dönemi Testi #3

Osmanlı Beyliği'nin kurulduğu coğrafya (uç beyliği olması), Bizans sınırında yer alması, merkeziyetçi ve adil bir iskân politikası izlemesi, Ahilerin desteğini alması ve güçlü bir merkezi idare kurması kısa sürede büyümesini sağlamıştır. Ancak diğer Türk beylikleriyle sürekli ve yıkıcı savaşlar yaparak Anadolu Türk siyasi birliğini erkenden sağlamak bu dönemde büyümesini hızlandırmamış, aksine Türk beylikleriyle mücadele etmek zaman zaman fetih hareketlerini yavaşlatmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Orhan Bey döneminde kurulan Yaya ve Müsellem birlikleri, aşiret kuvvetlerinin yetersiz kalması ve kalelerin kuşatılmasında düzenli orduya duyulan ihtiyaç nedeniyle kurulmuştur. Ancak bu birlikler zamanla savaş şartlarına tam uymayınca Murad Hüdavendigar döneminde Pençik sistemi ve Yeniçeri Ocağı kurulmuştur. Yaya ve müsellemlerin asıl amacı düzenli bir askeri güç oluşturarak fetihleri hızlandırmaktır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Çimpe Kulesi'nin alınmasıyla Osmanlı Devleti ilk kez Rumeli'de (Balkanlar'da) toprak elde etmiştir. Bu durum Süleyman Paşa komutasında gerçekleştirilmiş olup Anadolu'dan getirilen Türkmen ailelerin buraya yerleştirilmesiyle iskan politikası başlatılmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

I. Kosova Savaşı (1389) sonrasında savaş alanını gezerken bir Sırp milis (Miloş Obiliç) tarafından hançerlenerek şehit edilen Osmanlı padişahı I. Murad'dır (Hüdavendigar). Doğru cevap B şıkkıdır.

Fetret Devri'nde Anadolu'da beylikler yeniden kurulup siyasi birlik bozulmasına rağmen, Balkanlar'da Osmanlı'nın uyguladığı başarılı iskan ve hoşgörü politikası (istimalet) sayesinde yerli halk Osmanlı yönetiminden memnun olduğundan büyük isyanlar çıkmamış ve kalıcı toprak kayıpları asgari düzeyde kalmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

İstanbul'un fethinde Rumelihisarı'nın (Boğazkesen) yapılması, şahi toplarının dökülmesi, Bizans'ın denizden yardım almasını engellemek için hazırlık yapılması ve Cenevizlilerle tarafsızlık anlaşmaları yapılması etkili olmuştur. Ancak Haçlılarla Varna ve II. Kosova savaşlarının yapılması fetihten önce gerçekleşmiş ve doğu sınırını güvene almıştır; fetih hazırlığı olarak doğrudan İstanbul surlarını aşmaya yönelik değildir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Ridaniye Savaşı (1517) ile Memluk Devleti son bulmuş, Mısır Osmanlı topraklarına katılmış ve en önemlisi 'Halifelik' makamı Osmanlı padişahı Yavuz Sultan Selim'e geçmiştir. Böylece Osmanlı Devleti teokratik yapısını güçlendirmiştir. Doğru cevap A şıkkıdır.

1526 yılında yapılan ve Kanuni Sultan Süleyman'ın Macar ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattığı, yaklaşık iki saat süren savaş Mohaç Meydan Muharebesi'dir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Fatih Sultan Mehmed Kanunnamesi ile padişahın divana başkanlık etmesi usulü kaldırılmış ve sadrazam başkanlığa getirilmiştir. Bunun temel amacı, divanın bir karar organından ziyade bir danışma meclisi haline getirilmesi, padişahın mutlak otoritesinin artırılması ve kararların daha hızlı ve bürokratik bir süzgeçten geçirilmesidir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Nişancı, padişahın tuğrasını çeker, tıkas (dirlik) kayıtlarını tutar, mülk ve arazi defterlerini (tahrir defterleri) düzenler ve fethedilen toprakları ilgili kişilere dağıtırdı. Ancak devletin bütçesini hazırlamak, gelir ve gider dengesini denetlemek nişancının değil, defterdarın görevidir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Dirlik (tımar) sisteminin temel amacı, hazineden para ödemeden büyük bir ordu (Cebelü adı verilen askerler) beslemek, tarımsal üretimin sürekliliğini sağlamak ve taşrada merkezi otoriteyi güçlendirmektir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Barbaros Hayrettin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Andrea Doria komutasındaki Haçlı donanmasını yendiği ve Akdeniz'de Türk hakimiyetini kesinleştiren savaş Preveze Deniz Savaşı'dır (1538). Doğru cevap E şıkkıdır.

Fatih Sultan Mehmed döneminde kurulan ve Sahn-ı Seman medreseleri, dönemin en yüksek ihtisas ve yüksek öğrenim kurumlarıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Örfi hukukun kurallarını belirleyen ve bunları derleyerek kanunname haline getiren en büyük padişah 'Kanunî' unvanıyla bilinen I. Süleyman'dır (Ayrıca Fatih Sultan Mehmed de örfi kanunnameler çıkarmıştır ancak örfi hukukun zirvesi Kanuni Sultan Süleyman'dır). Doğru cevap A şıkkıdır.

Enderun Mektebi, saray içinde yer alan ve devletin üst düzey idareci ve komutanlarını yetiştiren çöldeki en önemli eğitim kurumudur. Doğru cevap B şıkkıdır.

1533 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması (İbrahim Paşa Antlaşması) ile Avusturya kralı Osmanlı sadrazamına denk sayılmış, böylece Osmanlı Devleti Avusturya karşısında üstünlük sağlamıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

II. Murad döneminde Şeyh Bedrettin önderliğinde çıkan, özel mülkiyetin kaldırılmasını ve ortak mülkiyeti savunan dini ve sosyal nitelikli ayaklanma Şeyh Bedrettin İsyanı'dır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Osmanlı Beyliği'ne çeyiz, satın alma veya vasiyet yoluyla katılan ilk Anadolu beyliki Karesioğulları Beyliği'dir. Bu beyliğin alınmasıyla Osmanlı denizciliğe adım atmıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Kanuni Sultan Süleyman'ın ilk İran Seferi sonucunda 1555 yılında Safevilerle imzalanan ilk resmi antlaşma Amasya Antlaşması'dır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Yıldırım Bayezid döneminde Gelibolu'da ilk tersane kurulmuş, daha sonra Fatih Sultan Mehmed döneminde Haliç Tersanesi kurularak donanma güçlendirilmiştir. Ancak ilk büyük tersane ve deniz üssü Gelibolu'dur. Doğru cevap B şıkkıdır.