“Geniş bir alanda uzun yıllar boyunca görülen hava olaylarının ortalamasına ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (İklim). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'İklim' konusu çerçevesinde; Uzun süreli atmosfer ortalamalarına iklim denir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Hava durumu) ve B şıkkı (Rüzgâr) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Dar bir alanda gün içerisinde değişebilen kısa süreli hava olaylarına ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Hava durumu). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Hava Durumu' konusu çerçevesinde; Günlük veya anlık hava değişimlerine hava durumu denir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (İklim) ve C şıkkı (Mevsim) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Türkiye'de kaç temel iklim tipi görülür?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (3 (Karadeniz, Akdeniz ve Karasal iklim)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Türkiye İklimi' konusu çerçevesinde; Ülkemizde Karadeniz iklimi, Akdeniz iklimi ve Karasal iklim olmak üzere 3 ana iklim tipi etkilidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (1) ve B şıkkı (5) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Her mevsim yağışlı geçen, yazları serin kışları ılık olan ve doğal bitki örtüsü gür ormanlar olan iklim hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Karadeniz iklimi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Karadeniz İklimi' konusu çerçevesinde; Karadeniz kıyılarında nemli ve bol yağışlı Karadeniz iklimi görülür. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Karasal iklim) ve C şıkkı (Akdeniz iklimi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen; bitki örtüsü 'maki' olan iklim türü hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Akdeniz iklimi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Akdeniz İklimi' konusu çerçevesinde; Akdeniz ve Ege kıyılarında zeytin, defne gibi bodur çalılardan oluşan maki bitki örtülü Akdeniz iklimi hâkimdir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Karasal iklim) ve B şıkkı (Karadeniz iklimi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlı; bitki örtüsü ilkbaharda yeşerip yazın sararan 'bozkır' (step) olan iklim hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Karasal iklim). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Karasal İklim' konusu çerçevesinde; İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu'da denizden uzak karasal iklim egemendir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Akdeniz iklimi) ve B şıkkı (Karadeniz iklimi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Karasal iklimin görüldüğü köylerde evler genellikle hangi malzemeden inşa edilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Kerpiç (toprak ve saman karışımı)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Konut Tipi' konusu çerçevesinde; Karasal bölgelerde az yağış ve sıcaklık farkı nedeniyle evler kerpiçten yapılır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Ahşap) ve B şıkkı (Taş) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Karadeniz ikliminin görüldüğü kırsal kesimlerde ev yapımında en çok hangi malzeme kullanılır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Ahşap (Ağaç)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Ahşap Konut' konusu çerçevesinde; Orman örtüsünün zenginliği ahşap konut mimarisini doğurmuştur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Kerpiç) ve C şıkkı (Taş) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Akdeniz iklim bölgesinde yaz aylarının uzun ve güneşli geçmesi hangi ekonomik faaliyeti canlandırmıştır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Deniz turizmi). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Turizm' konusu çerçevesinde; Sıcak yazlar ve berrak deniz Akdeniz ve Ege'de kıyı turizmini geliştirmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Madencilik) ve C şıkkı (Ağır sanayi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Yer kabuğundaki fay hatlarının kırılmasıyla meydana gelen sarsıntılara ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Deprem (Zelzele)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Deprem' konusu çerçevesinde; Fay hatlarındaki tektonik hareketler sonucu depremler meydana gelir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Heyelan) ve C şıkkı (Çığ) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Eğimli arazilerde aşırı yağışlar sonucu toprağın kütle halinde aşağıya doğru kaymasına ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Heyelan (Toprak kayması)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Heyelan' konusu çerçevesinde; Özellikle bol yağışlı ve dik yamaçlı Karadeniz'de heyelan çok sık görülür. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Erozyon) ve C şıkkı (Çığ) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Toprağın üstündeki verimli tabakanın rüzgâr ve sular tarafından süpürülüp yok olmasına ne ad verilir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Erozyon). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Erozyon' konusu çerçevesinde; Bitki örtüsü tahrip edilen yerlerde verimli toprak rüzgar ve sularla erozyona uğrar. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Heyelan) ve B şıkkı (Sel) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Erozyonu önlemek ve toprağı korumak için alınabilecek EN ETKİLİ tedbir hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Ağaçlandırma yapmak ve ormanları korumak). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Erozyon Önleme' konusu çerçevesinde; Ağaç kökleri toprağı tutarak erozyonu büyük oranda engeller. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Ağaçları kesmek) ve C şıkkı (Tarlaları eğime dik sürmek) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Karlı ve dik dağ yamaçlarından büyük kar kütlelerinin aşağıya doğru kaymasıyla oluşan felaket hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: A seçeneğidir (Çığ). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Çığ' konusu çerçevesinde; Doğu Anadolu gibi dağlık ve karlı alanlarda çığ tehlikesi yüksektir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi A şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan B şıkkı (Heyelan) ve C şıkkı (Sel) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Deprem anında kapalı alandaysak kendimizi korumak için hangi pozisyonu almalıyız?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (Çök - Kapan - Tutun pozisyonu). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Deprem Önlemi' konusu çerçevesinde; Sağlam bir eşyanın yanında Çök - Kapan - Tutun yaparak baş ve boyun korunmalıdır. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Balkondan aşağı atlamak) ve C şıkkı (Asansöre binmek) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Aşırı ve şiddetli yağışlar sonucu akarsuların taşarak çevresini su altında bırakması olayına ne denir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Sel). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Sel' konusu çerçevesinde; Ani ve yoğun yağışlar taşkın ve sellere neden olur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Kuraklık) ve B şıkkı (Çığ) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Türkiye'de deprem, sel gibi afetlerde arama-kurtarma ve koordinasyonu sağlayan resmi devlet kurumu hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: B seçeneğidir (AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı)). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'AFAD' konusu çerçevesinde; AFAD afetlere müdahale ve kriz yönetiminde yetkili resmi kurumdur. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi B şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (TEMA) ve C şıkkı (TÜBİTAK) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Aşağıdakilerden hangisi bir deprem çantası içinde MUTLAKA bulunmalıdır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Düdük, el feneri, ilk yardım çantası ve su). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Deprem Çantası' konusu çerçevesinde; Acil durum çantası hayatta kalma ve iletişim materyallerini içermelidir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Televizyon) ve B şıkkı (Ağır ders kitapları) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“İklim şartları aşağıdakilerden hangisini DOĞRUDAN ETKİLEMEZ?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: D seçeneğidir (Madenlerin yer altındaki rezerv miktarını). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'İklimin Etkileri' konusu çerçevesinde; Madenler jeolojik zamanlarda oluşmuştur, yer üstü ikliminden etkilenmez. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi D şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (İnsanların giyim kuşamını) ve B şıkkı (Yetiştirilen tarım ürünlerini) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.

“Erzurum-Kars platosunda yaz yağışlarıyla gürleşen çayırlarda hangi ekonomik faaliyet yaygınlaşmıştır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Doğru Cevap: C seçeneğidir (Büyükbaş hayvancılık). Tarih ve Sosyal Bilgiler Analizi: 5. Sınıf Sosyal Bilgiler dersi 'Hayvancılık' konusu çerçevesinde; Yaz yağışları ve gür çayırlar büyükbaş mera hayvancılığını geliştirmiştir. MEB ders kitabı ve kazanım hedeflerine göre soruda aranan tarihsel/coğrafi doğru bilgi C şıkkında açıkça ifade edilmiştir. Çeldirici Değerlendirmesi: Diğer seçeneklerde yer alan A şıkkı (Zeytincilik) ve B şıkkı (Pamuk üretimi) ifadeleri soruda aranan temel kazanımla uyuşmamakta veya kavram yanılgısına işaret etmektedir.