DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çözümlü Deneme Sınavları Eklendi!
AGS Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu #2
20 Soru30 DkTam Sınav Formatında
1

Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Soru 1 / 20
Bir lisede fizik öğretmenleri, dönem sonu başarı sınavını hazırlarken bir belirtke tablosu oluşturmuş ve soruları bu tabloya göre 'kazanım-bilişsel düzey' matrisine oturtmuştur. Ancak hazırlanan soruların %70'inin yalnızca 'bilgi' düzeyinde kaldığı, üst düzey bilişsel becerileri (analiz, sentez) ölçen maddelerin ise belirtke tablosunda öngörülen ağırlığın çok altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu durum öncelikle testin hangi psikometrik özelliğini ve nasıl zedeler?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
AGS Ölçme ve Değerlendirme • Sınav Künyesi & Değerlendirme

AGS Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu #2 Sınav Bilgileri ve Değerlendirme Rehberi

Bu çevrimiçi deneme sınavı, AGS müfredatında yer alan "Ölçme ve Değerlendirme" dersinin güncel konu kazanımlarını ölçmek amacıyla TestAkademisi akademik içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sınav toplam 20 çoktan seçmeli sorudan oluşmakta olup, gerçek sınav kondisyonunuzu geliştirmek için önerilen çözüm süresi 30 dakikadır. Puanlama sisteminde ilgili sınavın standart net hesaplama kuralları (4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi veya doğru cevap odaklı değerlendirme) uygulanır.

AGS Sözel Muhakeme ve Paragraf Metodolojisi

Metin Analizi ve Sözel Çıkarım Yaklaşımı

Bu deneme sınavındaki sözel sorular; okuma hızından ziyade anlama derinliği, metin içi mantıksal örüntüleri yakalama ve yazarın ana düşüncesini objektif biçimde tespit etme yeteneğinizi ölçer.

Metin Bütünlüğü ve Anlamsal İlişkiler

Ölçme ve Değerlendirme dersinin "AGS Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu #2" konusu kapsamında; parçada anlam, ana ve yardımcı düşünceler, düşünceyi geliştirme yolları ve akışı bozan cümlelerin tespiti hedeflenmektedir.

Kişisel Yorum Tuzağı ve Çeldiriciler

Çeldirici seçenekler genellikle parçada geçen ancak yazarın vurguladığı ana teze hizmet etmeyen tali ayrıntılardan veya metin dışı genel geçer doğrulardan kurgulanır. Yalnızca metne bağlı kalınız.

Paragraf sorularında önce soru kökünü okuyup ne aradığınızı belirleyiniz. Parçayı tek seferde, odaklanarak okuyup anahtar kelimelerin altını zihninizde çizerek hız kazanınız.

Çözüm sonrası doğru-yanlış kontrolü yaparken doğru yaptığınız sorularda bile açıklamadaki gerekçeli metin analizini okuyarak metin yorumlama perspektifinizi genişletiniz.

Sınavdaki Önemi ve Soru Dağılımı

AGS Ölçme ve Değerlendirme oturumunda Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu konusu adayların başarı grafiğini belirleyen temel ünitelerdendir.

Soru Çözüm Taktikleri
  • Soru kökündeki standart kalıpları tanımaya ve benzer sorular arasındaki çözüm adımlarını eşleştirmeye çalışın.
  • İşlem adımlarında verilen sayısal verileri ve formül eşitliklerini kenara not ederek ilerleyin; birim dönüşümlerini ve sadeleştirmeleri sonuca ulaşmadan önce iki kez teyit edin.
  • Örnek olay veya durum senaryosu içeren sorularda metindeki somut şartları esas alın; kendi genel doğrularınızı metnin önüne geçirmeyin.
  • Metinde tırnak içinde verilen 'kazanım-bilişsel düzey' ve 'inin yalnızca' gibi ifadelerin metin bağlamında kazandığı özel anlama odaklanın; genel sözlük anlamının ötesindeki bağlamsal mesajı arayın.
Adayların Sık Yaptığı Hatalar ve Çeldirici Tuzaklar
  • •İşlem önceliği (parantez içi, çarpma/bölme, toplama/çıkarma) kurallarını atlayarak ardışık dört işlem hatası yapmak.
  • •Soru kökünün sizden istediği nihai hedefi (x değeri mi, x+y mi, oran mı) unutarak ara işlem sonucunu şıklarda işaretlemek.

Örnek Sorular ve Adım Adım Açıklamalı Çözümleri

Aşağıdaki ilk 3 örnek soru ve çözümleri, bu testin ana kazanımlarını ve soru tiplerini kavramanız için doğrudan listelenmiştir.

1 - 3 / 20 Soru
#1

Soru #1: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: D
Bir lisede fizik öğretmenleri, dönem sonu başarı sınavını hazırlarken bir belirtke tablosu oluşturmuş ve soruları bu tabloya göre 'kazanım-bilişsel düzey' matrisine oturtmuştur. Ancak hazırlanan soruların %70'inin yalnızca 'bilgi' düzeyinde kaldığı, üst düzey bilişsel becerileri (analiz, sentez) ölçen maddelerin ise belirtke tablosunda öngörülen ağırlığın çok altında kaldığı tespit edilmiştir. Bu durum öncelikle testin hangi psikometrik özelliğini ve nasıl zedeler?
A
İç tutarlılık katsayısını düşürerek güvenirlik sorununa yol açar.
B
Yapı geçerliğini zedeler çünkü öğrencilerin zihinsel süreçleri yanlış ölçülmüştür.
C
Eşzaman geçerliğini olumsuz etkiler çünkü dış ölçütle uyum sağlanamamıştır.
D
Kapsam geçerliğini düşürür çünkü test, hedeflenen davranış evrenini dengeli temsil edememektedir.
E
Testin kullanışlılığını azaltır çünkü belirtke tablosu hazırlamak zaman kaybettirmiştir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kapsam geçerliği, bir testin ölçülmek istenen davranışları ve konuları ne derece temsil ettiğini gösterir. Belirtke tablosu, konu ve bilişsel düzey ağırlıklarının teste yansıtılmasında temel araçtır. Tablodaki hedeflenen ağırlıklar ile testteki maddelerin ağırlıkları uyuşmadığında, test hedeflenen evreni temsil edemez hale gelir. Bu da kapsam geçerliğini doğrudan düşürür. A şıkkı, güvenirlik kavramı ile ilgilidir ancak buradaki temel sorun temsil kabiliyetidir. B şıkkı, yapı geçerliği ile ilgilidir ve daha soyut psikolojik yapıları hedefler. C şıkkı, ölçüt geçerliğinin tanımıdır ve dış ölçütle korelasyonu ifade eder. D şıkkı, testin kapsam geçerliğinin azaldığını doğru açıklar. E şıkkı, kullanışlılık ile ilgilidir ve maliyet/zaman unsurlarını barındırır. Sonuç: D şıkkı.
#2

Soru #2: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: C
Eğitim bilimleri alanında geliştirilen yeni bir 'Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği' için uzmanlar, ölçeğin alt boyutlarının teorik alanyazınla uyumlu çalışıp çalışmadığını incelemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapmışlardır. Analiz sonucunda, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen beş faktör altında değil, tek bir genel faktör altında toplandığı görülmüştür. Bu bulgu ölçek geliştirme sürecinde en çok hangi geçerlik kanıtını zedeler?
A
Yordama geçerliği
B
İç tutarlılık geçerliği
C
Yapı geçerliği
D
Görünüş geçerliği
E
Kestirimci geçerlik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yapı geçerliği, testin soyut bir kavramı (yapıyı) ne ölçüde doğru ölçtüğünü gösterir. Faktör analizi, yapı geçerliği için en güçlü kanıt sağlayan istatistiksel yöntemdir. Eğer kuramsal olarak çok boyutlu (örneğin 5 faktörlü) olması beklenen bir yapı tek faktörlü çıkıyorsa, teorik altyapı ile ampirik veri uyuşmuyor demektir; bu da yapı geçerliğini doğrudan zedeler. A şıkkı, dış ölçütlerle ilişkiyi inceler (kestirimci veya eşzaman). B şıkkı, test maddelerinin homojenliği ile ilgilidir ancak temel sorun teorik yapının doğrulanamamasıdır. C şıkkı, testin ölçmek istediği soyut yapıyı temsil etme derecesini (yapı geçerliği) doğrudan ifade eder. D şıkkı, uzman incelemesine dayalı kapsam geçerliğidir. E şıkkı, gelecekteki bir ölçütle ilişkiyi inceler. Sonuç: C şıkkı.
#3

Soru #3: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: C
Üniversiteye giriş sınavı olarak tasarlanan bir yetenek testinin yordama geçerliğini incelemek isteyen araştırmacılar, adayların testten aldıkları puanlar ile üniversite birinci sınıf sonunda elde ettikleri genel akademik başarı ortalamaları (GPA) arasındaki korelasyonu hesaplamışlardır. Ancak lise mezuniyet notlarının ve sosyoekonomik durumun başarı üzerindeki karıştırıcı etkileri kontrol edilmemiştir. Bu araştırma tasarımındaki en temel metodolojik hata aşağıdakilerden hangisidir?
A
Testin iç tutarlılık katsayısının hesaplanmamış olması
B
Uzman görüşüne başvurulmadan maddelerin yazılmış olması
C
Karıştırıcı değişkenlerin kontrol edilmemesinin yordama geçerliği katsayısını saptırması
D
Norm grubunun evreni temsil etmeyen kişilerden seçilmesi
E
Görünüş geçerliği için öğrencilerden dönüt alınmamış olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yordama geçerliği, gelecekteki bir başarıyı tahmin etme gücünü inceler. Ancak bu süreçte karıştırıcı değişkenlerin (lise başarı puanı, sosyoekonomik düzey vb.) kontrol edilmemesi, korelasyon katsayısının yapay olarak yüksek veya düşük çıkmasına yol açarak yordama geçerliği katsayısının yorumlanmasını yanıltıcı hale getirir. A şıkkı, güvenirlik katsayısının kararlılığı ile ilgilidir. B şıkkı, kapsam geçerliğinin uzmanlarca onaylanmasıyla ilgilidir. C şıkkı, karıştırıcı değişkenlerin kontrol edilmemesinin yordama katsayısını doğrudan saptı\fracağını belirtir. D şıkkı, norm grubu oluşturma aşamasıyla ilgilidir. E şıkkı, görünüş geçerliğinin yüzeysel yapısıyla ilgilidir. Sonuç: C şıkkı.
Kalan Tüm Soru Havuzu (17 Soru)

4. Sorudan 20. Soruya Kadar Tüm Soruları & Çözümleri Görüntüle

Testin geri kalan 17 sorusunu, cevap anahtarını ve detaylı analizlerini tek sayfada açmak için tıklayın.

Kalan Soruları Aç (17)
#4

Soru #4: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: A
Bir ilkokul rehberlik öğretmeni, öğrencilerin akran zorbalığı eğilimlerini belirlemek amacıyla bir anket geliştirmiştir. Ankette yer alan maddelerin doğrudan 'Okulda başkalarını tehdit eder misin?' şeklinde açık ifadeler içermesi nedeniyle, öğrenciler gerçek durumlarını yansıtmaktan kaçınmış ve sosyal istenirlik yanlılığı ile yanıt vermişlerdir. Bu durum, ölçeğin hangi geçerlik türünü ve testin temel amacını en çok zedeler?
A
Görünüş ve yapı geçerliğini; çünkü öğrencilerin sosyal istenirlik nedeniyle gerçek tutumlarını gizlemelerine yol açmıştır.
B
Eşzaman geçerliğini; çünkü mevcut dış ölçütlerle tam bir korelasyon sağlanamamıştır.
C
Kapsam geçerliğini; çünkü belirtke tablosu dışına çıkılmıştır.
D
Test-tekrar test güvenirliğini; çünkü zaman içinde puanlar kararsızlık göstermiştir.
E
Kullanışlılığı; çünkü uygulama süresi aşırı uzamıştır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Görünüş geçerliği, testin neyi ölçüyor gibi göründüğüyle ilgilidir. Ancak hassas konularda (akran zorbalığı, tutum vb.) maddelerin aşırı açık ve yargılayıcı olması 'sosyal istenirlik yanlılığı' yaratır. Öğrenciler kendilerini olduğundan iyi gösterme eğilimine girer. Bu durum, testin gerçek yapıyı (psikolojik gerçekliği) ölçmesini engeller ve yapı geçerliği ile görünüş geçerliği arasındaki dengeyi bozar. A şıkkı, testin şekilsel olarak neyi ölçtüğünün görünmesiyle ilgilidir ve sosyal istenirlik bu algıyı yönetir. B şıkkı, eşzaman geçerliği ile ilgilidir. C şıkkı, kapsam geçerliğini belirtir ancak burada doğrudan bir davranış gizleme sorunu vardır. D şıkkı, testin güvenirlik kestirim yöntemidir. E şıkkı, kullanışlılıkla ilgilidir. Sonuç: A şıkkı.
#5

Soru #5: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: B
Yeni geliştirilen bir yabancı dil yeterlik sınavının geçerliğini test etmek amacıyla, aynı gün içinde geçerliliği uluslararası düzeyde kabul görmüş ve altın standart kabul edilen başka bir dil sınavı aynı gruba uygulanmıştır. İki sınavdan elde edilen puanlar arasındaki korelasyon katsayısı r=0.42r = 0.42 olarak bulunmuştur. Bu araştırma sonucuna dayanarak test hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?
A
Testin iç tutarlılık güvenirliği oldukça yüksektir.
B
Testin eşzaman geçerliği zayıftır çünkü altın standart ölçütle istenen düzeyde bir uyum (r=0.42r = 0.42) sağlanamamıştır.
C
Testin kapsam geçerliği uzmanlarca onaylanmıştır.
D
Test, yapı geçerliği için kusursuz kanıt sunmuştur.
E
Testin kullanışlılık düzeyi uygulama kolaylığı nedeniyle yüksektir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Eşzaman geçerliği, geliştirilen test ile aynı zamanda uygulanabilen ve geçerliliği kanıtlanmış bir dış ölçüt test arasındaki korelasyona bakılarak belirlenir. Korelasyon katsayısının yeterince yüksek (genellikle 0.70 ve üzeri) olması beklenir. 0.420.42 gibi orta düzey bir korelasyon, yeni testin ölçüt test ile istenen düzeyde örtüşmediğini, yani eşzaman geçerliğinin zayıf olduğunu gösterir. A şıkkı, güvenirlik katsayısının yüksek olduğunu iddia eder ancak korelasyon düşüktür. B şıkkı, eşzaman geçerliğinin zayıf olduğunu doğru vurgular. C şıkkı, kapsam geçerliğinden bahseder ancak burada dış ölçüt karşılaştırması vardır. D şıkkı, yapı geçerliğinin tamamen sağlandığını söyler ki düşük korelasyon bunu engeller. E şıkkı, testin çok kullanışlı olduğunu söyler ancak geçerlik düşüktür. Sonuç: B şıkkı.
#6

Soru #6: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: C
Bir öğretmen hazırladığı matematik sınavının güvenirlik katsayısını (Cronbach Alfa) 0.920.92 olarak hesaplamış ve testin son derece güvenilir olduğunu belirtmiştir. Ancak soru kağıdı incelendiğinde, soruların tamamının kimya dersine ait olduğu ve matematik müfredatındaki hiçbir kazanıma temas etmediği görülmüştür. Bu durum ölçme araçlarının temel özellikleri açısından aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
A
Güvenirlik ve geçerlik aynı psikometrik özellikleri ifade eder.
B
Yüksek güvenirlik katsayısı, her zaman yüksek geçerliğin garantisidir.
C
Güvenirlik, geçerlik için gerekli bir koşuldur ancak tek başına yeterli değildir; güvenilir bir test tamamen geçersiz olabilir.
D
Kapsam geçerliği yüksek olan testlerin güvenirlik katsayısı sıfıra yakındır.
E
Ölçme aracının kullanışlılığı, geçerlik ve güvenirliğin üzerindedir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Güvenirlik, ölçme sonuçlarının hatasızlık derecesidir ve yüksek iç tutarlılık (Cronbach Alfa) yüksek güvenirlik gösterir. Ancak geçerlik, amaca hizmet etme derecesidir. Kimya sorularıyla matematik ölçmek güvenilir sonuçlar verse bile (öğrenciler benzer puanlar alabilir) geçerli değildir. Bu durum, 'bir testin geçerli olması için güvenilir olması şarttır ancak güvenilir olması onun geçerli olduğu anlamına gelmez' kuralının en net örneğidir. A şıkkı, güvenirlik ile geçerliğin aynı şey olduğunu iddia eder ki yanlıştır. B şıkkı, güvenirlik yüksekse geçerliğin de kesin yüksek olacağını savunur. C şıkkı, güvenilir bir testin geçerli olmayabileceğini doğru açıklar. D şıkkı, kapsam geçerliğinin güvenirlikten bağımsız olduğunu reddeder. E şıkkı, kullanışlılığın en önemli kriter olduğunu öne sürer. Sonuç: C şıkkı.
#7

Soru #7: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: B
Bir araştırmacı, geliştirdiği 'Özgüven Ölçeği'nin yapı geçerliğini kanıtlamak amacıyla, aynı örnekleme hem kendi ölçeğini hem de yıllardır geçerliği kanıtlanmış olan 'Sosyal Anksiyete Ölçeği'ni uygulamıştır. İki ölçekten alınan puanlar arasında negatif yönlü ve yüksek düzeyde bir korelasyon (r=−0.78r = -0.78) elde etmiştir. Bu bulgu yapı geçerliği açısından hangi kavramla açıklanır?
A
Yakınsak (benzer) geçerlik
B
Uyuşmaz (ayırt edici) geçerlik
C
Yordama geçerliği
D
Görünüş geçerliği
E
Eşzaman geçerliği
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yapı geçerliği çalışmalarında 'yakınsak (convergent)' ve 'uyuşmaz/ayırt edici (discriminant)' geçerlik kullanılır. Özgüven ile sosyal anksiyete teorik olarak zıt yönlü iki yapıdır. Negatif ve yüksek korelasyon, ölçeğin ölçmeyi amaçlamadığı veya zıt yapılarla (sosyal anksiyete) ayrışabildiğini, benzer yapılarla ise doğru yakınsadığını gösterir. Bu durum uyuşmaz/ayırt edici geçerlik kanıtı sunar. A şıkkı, aynı yapıyı ölçen testler arasındaki pozitif uyumu ifade eder (yakınsak). B şıkkı, zıt yapıların birbirinden ayırt edilebildiğini gösterir (ayırt edici/uyuşmaz geçerlik). C şıkkı, gelecekteki başarıyı tahmin etme sürecidir. D şıkkı, uzmanın testi incelemesidir. E şıkkı, dış ölçütle eşzamanlı korelasyondur. Sonuç: B şıkkı.
#8

Soru #8: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: B
Uzman görüşüne başvurularak hazırlanan bir başarı testinde kapsam geçerliği indeksini hesaplamak isteyen bir uzman, Lawshe Tekniği'ni kullanmıştır. 10 uzmandan oluşan bir gruba maddeler sunulmuş ve maddelerin 'gerekli', 'yararlı fakat gereksiz' veya 'gerekersiz' şeklinde oylanması istenmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda maddelerin kapsam geçerliği oranlarının (KGO) kritik değerin altında kaldığı saptanmıştır. Bu durumda uzmanların yapması gereken ilk ve en doğru işlem aşağıdakilerden hangisidir?
A
Testin iç tutarlılık katsayısını hesaplayıp Cronbach Alfa değerini yükseltmek
B
Kritik değerin altında kalan maddeleri testten çıkarmak veya yeniden düzenlemek
C
Öğrenci grubunu genişleterek puan dağılımını normalleştirmek
D
Dış ölçüt testi ekleyerek yordama geçerliği katsayısını hesaplamak
E
Testin uygulama süresini uzatarak yönergeyi netleştirmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Lawshe (Kapsam Geçerliği İndeksi) tekniğinde, uzman oylarına dayanarak maddelerin KGO'su hesaplanır. Eğer bir maddenin KGO'su tablodaki kritik değerin altında kalırsa, o madde testten çıkarılmalı veya uzman dönütlerine göre yeniden yapılandırılmalıdır. A şıkkı, güvenirlik katsayısını artırmak için çeldirici değiştirmeyi önerir ancak sorun kapsam temsilidir. B şıkkı, KGO'su düşük maddelerin testten çıkarılması gerektiğini söyler. C şıkkı, norm grubunu değiştirmeyi önerir. D şıkkı, eşzaman geçerliği için başka test uygulamayı söyler. E şıkkı, test süresini uzatmayı önerir. Sonuç: B şıkkı.
#9

Soru #9: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: B
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan bir memurluk sınavında, adayların sadece yazılı sınav puanları dikkate alınmıştır. Ancak işe alım sonrasında başarılı olan personelin iş performanslarının düşük olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmacılar, yazılı sınav sorularının adayların sadece ezber bilgi düzeyini ölçtüğünü, pratik becerileri ve mesleki tutumları yansıtmadığını tespit etmişlerdir. Bu senaryoda karşılaşılan en temel geçerlik sorunu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Testin iç tutarlılık katsayısının düşük olması
B
Yazılı sınav puanlarının iş performansını yordama (ölçüt) geçerliğinin zayıf kalması
C
Görünüş geçerliğinin öğrencilerin motivasyonunu düşürmesi
D
Kapsam geçerliğinin uzman onayından geçmemesi
E
Kullanışlılık maliyetinin yüksek olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ölçüt geçerliği (yordama/eşzaman), test puanlarının dış bir kriterle ne kadar uyuştuğunu gösterir. Eğer kullanılan sınav (seçme aracı) iş performansını yordayamıyorsa, ölçüt geçerliği düşüktür. Soru kökünde ezber bilginin ölçülmesi ve pratik becerilerin yansıtılamaması, testin geçerlik türlerinden yordama/ölçüt geçerliğinin kurulamadığını gösterir. A şıkkı, iç tutarlılık güvenirliği ile ilgilidir. B şıkkı, ölçüt geçerliğinin (yordama) kurulamadığını açıklar. C şıkkı, görünüş geçerliğinin yüzeysel algısını belirtir. D şıkkı, kapsam geçerliğindeki uzman eksikliğini vurgular. E şıkkı, testin kullanışlılığını açıklar. Sonuç: B şıkkı.
#10

Soru #10: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: B
Fen bilgisi öğretmenleri, hazırladıkları başarı testinde yer alan maddelerin dil bilgisini karmaşık tutmuş ve uzun hukuki cümleler kurmuşlardır. Sınav sonucunda, fen bilimleri konularına tam hakim olan ancak okuduğunu anlamada (sözel beceride) zorlanan bazı öğrencilerin düşük puanlar aldığı görülmüştür. Bu durum ölçme aracının geçerliğini en çok hangi yolla ve nasıl tehdit eder?
A
İç tutarlılık katsayısını düşürerek testin kararlılığını zedeler.
B
Ölçülmek istenmeyen yabancı bir değişkeni (sözel beceri) teste karıştırarak yapı ve kapsam geçerliğini zedeler.
C
Eşzaman geçerliğini artırarak dış ölçütle tam uyum sağlar.
D
Görünüş geçerliğini artırarak öğrencilerin motivasyonunu yükseltir.
E
Kullanışlılık süresini kısaltarak uygulama hatalarını önler.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bir testin ölçmek istediği özellik dışındaki başka bir özelliği de (örneğin sözel okuryazarlık, yabancı dil düzeyi) işe karıştırması 'ölçme aracına karışan hata' (systematic error/bias) yaratır ve yapı geçerliği ile kapsam geçerliğini tehdit eder. Fen bilgisi testinde sözel becerinin ölçülmesi, geçerliği bozan en büyük tehdittir. A şıkkı, testin güvenirlik katsayısının kararlılığını açıklar. B şıkkı, yapı geçerliğinin alakasız yeteneklerin karıştırılmasıyla zedelendiğini belirtir. C şıkkı, eşzaman geçerliğinin dış ölçütle kurulduğunu söyler. D şıkkı, görünüş geçerliğinin yüksek olduğunu iddia eder. E şıkkı, kapsam geçerliğinin belirtke tablosu ile sağlandığını söyler. Sonuç: B şıkkı.
#11

Soru #11: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: B
Biyoloji öğretmenliği sertifika programı için hazırlanan bir alan yeterlik testinde, uzman görüşlerine başvurulmuş ancak hazırlanan maddelerin sadece bilgi düzeyindeki hatırlama davranışlarını ölçtüğü, üst düzey analiz ve sentez becerilerini kapsamadığı tespit edilmiştir. Bu durumda testi geliştiren ekibin yapması gereken en doğru akademik hamle aşağıdakilerden hangisidir?
A
Testin güvenirlik katsayısını artırmak için madde sayısını iki katına çıkarmak
B
Belirtke tablosunu yeniden ele alarak bilişsel alanın üst basamaklarına ait maddeler eklemek
C
Testi norm referanslı bir değerlendirme formatına dönüştürmek
D
Madde güçlük indekslerini düşürerek tüm soruları zorlaştırmak
E
Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısını hesaplayarak homojenliği artırmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kapsam geçerliği, bir testin ölçülmek istenen özellikleri ne derece temsil ettiğini gösterir. Belirtke tablosu olmadan hazırlanan testlerde konu ve davranış dengesi bozulur, üst düzey beceriler ihmal edilebilir. Bu eksikliği gidermek için belirtke tablosu güncellenmeli ve bilişsel basamakların ağırlıkları yeniden düzenlenmelidir. A seçeneği testin güvenirliğini artırabilir ancak kapsam geçerliği sorununu çözmez. C seçeneği norm tabanlı standart sapmayı etkiler fakat kapsamı düzeltmez. D seçeneği maddelerin ayırt ediciliğini ölçer, temsil gücünü değil. E seçeneği iç tutarlılık katsayısını artırır ancak hedef davranış eksikliğini gidermez. Sonuç: B şıkkı.
#12

Soru #12: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: D
Bir psikolojik danışmanlık merkezi tarafından geliştirilen 'Yalnızlık Ölçeği' üzerinde yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda, maddelerin teorik olarak iki alt boyutlu (sosyal yalnızlık, duygusal yalnızlık) olması beklenirken tek bir faktör altında toplandığı görülmüştür. Ölçeğin bu özelliği öncelikli olarak hangi kavramsal soruna işaret eder?
A
Test-tekrar test güvenirliğinin düşük olmasına
B
Ölçme sonuçlarına karışan tesadüfi hataların artmasına
C
Grup varyansının daralarak ayırt ediciliğin düşmesine
D
Ölçeğin yapı geçerliğinin zedelendiğine ve teorik temelle uyuşmadığına
E
Kapsam geçerliğinin uzman onayından geçememesine
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yapı geçerliği, bir testin soyut bir kavramı (yapıyı) ne derece doğru ölçtüğünü gösterir. Faktör analizi, testin alt boyutlarını ve teorik yapısını doğrulamak için kullanılır. Beklenen alt boyutların tek faktörde toplanması, ölçeğin yapı geçerliğini zedeler ve teorik altyapıyla çelişir. A seçeneği kararlılık güvenirliği ile ilgilidir. B seçeneği rasgele hatalarla ilgilidir. C seçeneği bireylerin puanlarının homojenliğiyle ilgilidir. E seçeneği testin amaca hizmet etme derecesidir ancak yapı analizini açıklamaz. Sonuç: D şıkkı.
#13

Soru #13: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: D
Üniversiteye giriş sınavı puanlarının, öğrencilerin birinci sınıf akademik başarı not ortalamaları (GANO) ile olan ilişkisini inceleyen bir araştırmada katsayı düşük çıkmıştır. Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdaki durumlardan hangisi en güçlü potansiyel neden olarak gösterilebilir?
A
Testin madde sayısının analitik becerileri ölçmek için yetersiz kalması
B
Sınav sorularının genel olarak çok zor veya çok kolay hazırlanmış olması
C
Öğrencilerin test sırasında kaygı düzeylerinin yüksek seyretmesi
D
Kabul edilen öğrenci grubundaki puan aralığının daralmasından kaynaklanan varyans kısıtlılığı
E
Uygulama esnasında gözetmen hatalarından kaynaklanan sabit hatalar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yordama geçerliği, gelecekteki bir kriter durumu tahmin etme gücüdür. Üniversite sınavı ile 1. sınıf GANO karşılaştırılırken kısıtlılık (restricted range) problemi sık görülür; çünkü sınava girenlerin sadece belirli bir kesimi (barajı geçenler veya yerleşenler) üniversiteye kabul edilir. Bu durum varyansı daraltarak korelasyonu düşürür. A seçeneği iç tutarlılığı etkiler fakat yordama geçerliği düşüklüğünün temel istatistiksel sebebi kısıtlılıktır. B seçeneği puanların genel ortalamasını etkiler. C seçeneği doğrudan madde analiziyle ilgilidir. E seçeneği tesadüfi hata kaynağıdır. Sonuç: D şıkkı.
#14

Soru #14: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: C
Yeni geliştirilen dijital bir zeka testinin geçerlik çalışması kapsamında, uzun yıllardır geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış standart bir zeka testi aynı gün aynı gruba uygulanmıştır. Bu uygulama aşağıdaki geçerlik türlerinden hangisinin kanıtını elde etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir?
A
Yordama geçerliği
B
Kapsam geçerliği
C
Uyum geçerliği
D
Yapı geçerliği
E
Kalıcı izli geçerlik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Uyum (benzer ölçüt) geçerliği, yeni geliştirilen bir test ile aynı özelliği ölçen ve geçerliği kanıtlanmış eski bir testin aynı anda (veya yakın zamanda) uygulanarak aralarındaki korelasyonun incelenmesidir. Yüksek korelasyon uyum geçerliğinin yüksek olduğunu gösterir. A seçeneği geleceği tahmin eder. B seçeneği uzman incelemesine dayanır. C seçeneği testin alt bileşenlerini inceler. E seçeneği ölçülen özelliğin zaman içindeki kararlılığıdır. Sonuç: C şıkkı.
#15

Soru #15: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: D
Bir okul müdürü, matematik testinin sonuçlarını incelediğinde testin iç tutarlılık katsayısının (Cronbach Alpha) 0.92 gibi oldukça yüksek bir değerde olduğunu, ancak öğretmenlerin hazırladığı ders kazanımlarıyla test sorularının uyuşmadığını fark etmiştir. Bu senaryoya göre testin psikometrik özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Testin hem geçerliği hem de güvenirliği son derece düşüktür.
B
Testin yapı geçerliği yüksek, kapsam geçerliği düşüktür.
C
Güvenirlik yüksek olduğu için geçerlik kesinlikle yüksektir.
D
Testin güvenirliği yüksek ancak kapsam geçerliği düşüktür.
E
Ölçme aracı geçerli fakat güvenilir değildir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Güvenirlik (iç tutarlılık), ölçmelerin hatalardan arınıklık derecesidir ve Alpha 0.92 olması yüksek güvenirliğe işaret eder. Ancak soruların ders kazanımlarıyla uyuşmaması 'kapsam geçerliği' sorunudur. Güvenirlik, geçerliğin ön koşuludur ancak yüksek güvenirlik tek başına geçerliğin yüksek olacağını garanti etmez. A seçeneği yanlıştır çünkü güvenirlik yüksektir. B seçeneği yapı geçerliğini ifade eder ancak burada temel sorun kazanımdır. C seçeneği tutarsızdır çünkü güvenirlik yüksektir. E seçeneği iki kavramın eşdeğer olduğunu iddia eder ki bu yanlıştır. Sonuç: D şıkkı.
#16

Soru #16: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: E
Lise fizik sınavında optik okumaya uygun hazırlanan çoktan seçmeli soruların, öğrencilerin şekil yorumlama becerilerini ölçmesine rağmen formatta sadece düz metin kullanılması ve görsellere yer verilmemesi öğrencilerin testi eleştirmesine neden olmuştur. Bu durum testin hangi geçerlik türünü doğrudan tehlikeye atar?
A
Yordama geçerliği
B
Uyum geçerliği
C
Yapı geçerliği
D
Kapsam geçerliği
E
Görünüş geçerliği
Adım Adım Çözüm Analizi:
Görünüş geçerliği, bir testin şekilsel olarak neyi ölçüyor göründüğü ile ilgilidir. Öğrencilerin testin amaca uygun olmadığını düşünmesi motivasyonu ve testin görünüş geçerliğini düşürür. A seçeneği gelecekteki başarıyı yordar. B seçeneği ölçüt ilişkisidir. C seçeneği iç yapı analizidir. D seçeneği konu kapsamıdır. Sonuç: E şıkkı.
#17

Soru #17: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: D
Tarih öğretmenliği mülakatında adaylara sorulan soruların hukuki mevzuat yerine ağırlıklı olarak Osmanlı Türkçesi el yazısı okuma metinlerinden seçilmesi, mülakat puanlarının öğretmenlik mesleki yeterliği ile olan bağını zayıflatmıştır. Bu durum geçerliği tehdit eden unsurlardan hangisiyle doğrudan açıklanır?
A
Testin uygulama süresinin öğrencilere yetmemesi
B
Soruların dilbilgisi kurallarına uygun yazılmamış olması
C
Puanlayıcıların sübjektif değerlendirme yapması
D
Ölçülmek istenen hedef davranışın dışına çıkılarak yabancı niteliklerin karıştırılması
E
Öğrencilerin sınav esnasında kopya çekme imkanı bulması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ölçülmek istenen ana yapının dışına çıkarak başka niteliklerin (örneğin sadece hat sanatını veya eski yazı okumayı) işe karıştırılması 'yapıya karışan yabancı maddeler' veya geçerliği düşüren amaca uygunsuzluk sorunudur. Kapsam ve yapı geçerliğini doğrudan bozar. A seçeneği zaman eksikliğidir. B seçeneği yönerge belirsizliğidir. C seçeneği puanlama yanlılığıdır. E seçeneği kopya çekme durumudur. Sonuç: D şıkkı.
#18

Soru #18: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: D
Eğitim bilimleri alanında hazırlanan 'Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği' için yapı geçerliği kanıtı arayan bir araştırmacı aşağıdakilerden hangi yöntemi kullanırsa hatalı bir işlem yapmış olur?
A
Açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulamak
B
Bilinen grup karşılaştırmaları yapmak
C
Benzer yapıyı ölçen başka ölçeklerle korelasyona bakmak
D
Ölçeğin basım kalitesini ve sayfa tasarımının estetiğini incelemek
E
Maddelerin test toplam puanıyla olan korelasyon katsayılarını hesaplamak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yapı geçerliği kanıtları için iç tutarlılık analizi, faktör analizi, benzer ölçeklerle korelasyon ve grup karşılaştırmaları yapılır. Ancak testin basım kalitesi veya maliyeti yapı geçerliğinin istatistiksel bir kanıtı değildir. A seçeneği faktör analizidir ve yapı geçerliği için temeldir. B seçeneği gruplar arası fark bakmaktır. C seçeneği yakınsak geçerlik kanıtıdır. E seçeneği iç tutarlılık göstergesidir. Sonuç: D şıkkı.
#19

Soru #19: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: D
Bir test geliştirme sürecinde kapsam geçerliğini sayısal olarak hesaplamak isteyen uzmanlar Lawshe Tekniği'ni kullanmıştır. Her bir madde için uzmanların 'Gerekli', 'Kullanışlı fakat gerekli değil' ve 'Gerekli değil' seçeneklerini oylaması istenmiştir. Bu teknikte Kapsam Geçerlik Oranı (KGO) hesaplanırken aşağıdakilerden hangisi dikkate alınır?
A
Tüm uzmanların verdiği 'gerekli değil' oylarının toplam uzman sayısına oranı
B
Testteki toplam madde sayısının uzman sayısına bölünmesiyle elde edilen değer
C
Gerekli diyen uzman sayısının tüm uzman sayısına doğrudan bölünmesi
D
Madde için 'gerekli' diyen uzman sayısının toplam uzman sayısının yarısına oranının 1 eksiği
E
Kullanışlı diyenlerin sayısının gerekli diyenlerin sayısına oranı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Lawshe (Kapsam Geçerliği) Tekniğinde her madde için 'Gerekli' diyen uzman sayısının toplam uzman sayısının yarısına oranı alınıp 1 çıkarılır. Yani formül: KGO = (Gerekli Olan Uzman Sayısı / (Toplam Uzman Sayısı / 2)) - 1 şeklindedir. A, B, C ve E seçenekleri Lawshe formülünün mantığına aykırı yanlış matematiksel oranlamaları içerir. Sonuç: D şıkkı.
#20

Soru #20: Ölçme ve Değerlendirme • Geçerlik Türleri ve Test Uygunluğu

Doğru Cevap: B
Hazırlanan bir başarı testinin geçerliğini artırmak isteyen bir uzman; I. Soru sayısını artırarak kapsam temsil gücünü genişletmek, II. Puanlama güvenirliğini artırmak için dereceli puanlama anahtarı (rubric) kullanmak, III. Testin uygulandığı grubun heterojenliğini maksimum düzeyde daraltmak işlemlerinden hangilerini yapmalıdır?
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Adım Adım Çözüm Analizi:
Geçerliği artırmak için testin kapsam temsil gücünü artırmak (I) ve puanlama hatalarını azaltarak güvenirlik ve dolayısıyla geçerliği desteklemek (II) doğrudur. Ancak grubun heterojenliğini daraltmak (homojenleştirmek) varyansı düşürür; düşük varyans güvenirlik ve geçerlik katsayılarını olumsuz etkiler, bu yüzden III yanlıştır. Sonuç: B şıkkı.

İlgili AGS Ölçme ve Değerlendirme Testleri

Tümünü Gör

Çerez Tercihleriniz

Sitemizin düzgün çalışması, oturum güvenliğiniz ve performans ölçümleri için çerezler kullanıyoruz. Çerez Politikamız ve Gizlilik Politikamız.