DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
TestAkademisi.com
dus DENEMESİ• 2026 Müfredatı

DUS DUS Fizyoloji - 4. Konu: Solunum, Boşaltım & Sıvı-Elektrolit Dengesi

Ders: Fizyoloji & BiyokimyaSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Fizyoloji & Biyokimya
Soru 1 / 20
Hemoglobin-oksijen disosiasyon eğrisini SAĞA kaydırarak (Bohr etkisi) hemoglobinin dokulara oksijeni daha kolay bırakmasını sağlayan faktörler hangileridir?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DUS Müfredat ve Çözüm Rehberi

DUS Fizyoloji - 4. Konu: Solunum, Boşaltım & Sıvı-Elektrolit Dengesi – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 DUS Fizyoloji & Biyokimya müfredatı kapsamında Solunum, Boşaltım & Sıvı-Elektrolit konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Hemoglobin-oksijen disosiasyon eğrisini SAĞA kaydırarak (Bohr etkisi) hemoglobinin dokulara oksijeni daha kolay bırakmasını sağlayan faktörler hangileridir?
A
pH artışı (alkaloz), sıcaklık düşüşü, 2,3-DPG azalması
B
pH düşüşü (asidoz / H+ artışı), pCO2 artışı, sıcaklık artışı ve 2,3-DPG artışı
C
Karbonmonoksit varlığı ve fetal hemoglobin
D
pCO2 düşmesi ve hipoventilasyon
E
Yalnızca barometrik basınç artışı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Metabolik olarak aktif dokularda (veya egzersizde) CO2 artar, asidoz (H+ artışı) gelişir, sıcaklık yükselir ve 2,3-DPG artar. Bu durum Hb-O2 eğrisini sağa kaydırır (P50 artar); Hb'nin oksijene afinitesi azalır ve dokulara O2 salınımı kolaylaşır.
#2

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Kanda karbondioksitin (CO2) dokulardan akciğerlere taşınmasında en büyük paya (%70) sahip olan temel kimyasal form hangisidir?
A
Plazmada fiziksel çözünmüş CO2
B
Plazma bikarbonat (HCO3-) iyonu şeklinde
C
Karbaminohemoglobin şeklinde
D
Karbonmonoksit gazı şeklinde
E
Karbonik asit kristalleri şeklinde
Adım Adım Çözüm Analizi:
Karbondioksitin yaklaşık %70'i eritrosit içindeki karbonik anhidraz enzimi ile H2CO3'e, oradan H+ ve HCO3-'a dönüştürülür. HCO3- anyon değiştirici ile plazmaya verilerek kanda en yüksek oranda taşınır.
#3

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: C
Dental koltukta akut anksiyete ve panik atak nedeniyle aşırı hızlı ve derin nefes alan (hiperventilasyon) bir hastada gelişen primer asit-baz bozukluğu hangisidir?
A
Metabolik asidoz
B
Respiratuar asidoz
C
Respiratuar alkaloz
D
Metabolik alkaloz
E
Mikst asidoz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hiperventilasyon sonucu kanda pCO2 aşırı oranda akciğerlerden atılır (hipokapni). Karbonik asit azaldığından kan pH'sı 7.45'in üzerine çıkar ve akut respiratuar alkaloz tablosu gelişir (ellerde karpopedal spazm, perioral parestezi).
#4

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Böbrek nefronlarında glomerülden filtre edilen su, sodyum, potasyum ve bikarbonatın en büyük kısmının (%65-70) ve glukoz ile aminoasitlerin %100'ünün geri emildiği nefron segmenti hangisidir?
A
Distal kıvrıntılı tübül
B
Proksimal tübül
C
Henle kulpunun inen ince kolu
D
Kortikal toplayıcı kanal
E
Medüller toplayıcı kanal
Adım Adım Çözüm Analizi:
Proksimal tübül apikal fırçamsı kenarı ve yüksek Na+/K+ ATPaz aktivitesi sayesinde filtrelenen su ve elektrolitlerin yaklaşık üçte ikisini izoosmotik olarak geri emer. Glukoz ve aminoasitlerin tamamı sekonder aktif transportla (SGLT vb.) burada geri emilir.
#5

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Henle kulpunun inen ince kolu (descending limb) ile çıkan kalın kolunun (thick ascending limb) su ve iyon geçirgenliği farkı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A
İnen kol suya geçirgen, NaCl'ye geçirgensiz; çıkan kalın kol suya geçirgensiz, Na+/K+/2Cl- aktif kotransportu yapar
B
Her iki kol da suya tamamen geçirgendir
C
İnen kol NaCl pompalar, çıkan kol su emer
D
Çıkan kalın kolda sadece pasif glukoz emilimi olur
E
İnen kol suya geçirgensizdir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Karşı akım çoğaltıcı mekanizmanın temeli şudur: İnen ince kol suya son derece geçirgendir (AQP-1) fakat tuzlara geçirgensizdir; çıkan kalın kol ise suya tamamen geçirgensizdir ve lümenden NKCC2 kotransportörü ile aktif olarak Na+, K+, 2Cl- çeker.
#6

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Aldosteron hormonu distal tübül ve toplayıcı kanallardaki esas (principal) hücrelerde hangi taşıyıcıları artırarak sodyum geri emilimini ve potasyum atılımını sağlar?
A
SGLT-2 taşıyıcısı
B
Apikal ENaC sodyum kanalları ve bazolateral Na+/K+ ATPaz pompaları
C
NKCC2 kotransportörü
D
Akuporin-2 su kanalları
E
H+/K+ ATPaz pompası
Adım Adım Çözüm Analizi:
Aldosteron nükleer reseptörüne bağlanarak apikal membran epiteliyal sodyum kanallarının (ENaC) ve bazolateral Na+/K+ ATPaz pompalarının sentez ve aktivitesini artırır; Na+ tutulur, K+ idrarla atılır.
#7

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Antidiüretik Hormon (ADH / Vazopressin) toplayıcı kanallarda su geçirgenliğini artırmak için hangi tip reseptör üzerinden hangi kanalların apikal membrana yerleşmesini sağlar?
A
V1 reseptörü – ENaC kanalları
B
V2 reseptörü (Gs / cAMP) – Akuaporin-2 (AQP2) su kanalları
C
AT1 reseptörü – SGLT-1
D
Beta-2 reseptörü – GLUT-4
E
M3 reseptörü – Cl- kanalları
Adım Adım Çözüm Analizi:
Böbrek toplayıcı kanallarındaki esas hücrelerde ADH, V2 reseptörüne bağlanır; cAMP artışı hücre içindeki veziküllerde depolanan Akuaporin-2 (AQP2) kanallarının apikal membrana ekzositozla yerleşmesini sağlayarak suyun geri emilmesini temin eder.
#8

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Böbrek jukstaglomerüler aparatından (JGA) renin salınımını tetikleyen temel fizyolojik uyaran hangisidir?
A
Afferent arteriyol perfüzyon basıncının düşmesi ve macula densa'ya gelen NaCl'nin azalması
B
Aşırı hipervolemi ve yüksek tuz alımı
C
Renal arteriyollerin aşırı gerilmesi
D
Parasempatik sistem uyarısı
E
Atriyal Natriüretik Peptid (ANP) artışı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Afferent arteriyolde kan basıncının düşmesi (renal hipoperfüzyon), sempatik beta-1 uyarısı ve distal tübüldeki macula densa hücrelerine ulaşan NaCl konsantrasyonunun azalması jukstaglomerüler granüler hücrelerden renin salınımını tetikler.
#9

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Akciğer alveollerinde tip II pnömositler tarafından sentezlenen sürfaktanın (dipalmitoilfosfatidilkolin) temel fizyolojik işlevi nedir?
A
Alveollerin mukozal yüzeyinde bakteri üremesini sağlamak
B
Alveoler yüzey gerilimini düşürerek ekspiryum sonunda alveollerin kollabe olmasını (atelektazi) önlemek
C
Akciğer kan akımını durdurmak
D
Oksijenin hemoglobinle bağlanmasını engellemek
E
Göğüs kafesi elastikiyetini yok etmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sürfaktan, alveol iç yüzeyindeki hava-sıvı temasındaki yüzey gerilimini belirgin şekilde azaltır. Laplace kanununa göre küçük alveollerin büzüşmesini (atelektazi) engeller, akciğer kompliyansını artırır ve solunum işini azaltır.
#10

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Santral kemoreseptörler (medulla oblongata ventral yüzeyinde) solunum hız ve derinliğini artırmak için esas olarak beyin-omurilik sıvısındaki (BOS) hangi kimyasal değişikliğe duyarlıdır?
A
BOS pO2 seviyesinin 60 mmHg altına inmesine
B
CO2'nin kan-beyin bariyerini geçmesiyle BOS'ta artan H+ (hidrojen iyonu) konsantrasyonuna
C
BOS sodyum düzeyinin yükselmesine
D
Glukoz düşüklüğüne
E
Plazma proteinlerinin azalmasına
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kan-beyin bariyeri H+ iyonlarına geçirgensizdir fakat CO2 serbestçe geçer. BOS'a geçen CO2 su ile birleşerek H2CO3 ve H+ üretir. Oluşan serbest H+ iyonları santral kemoreseptörleri doğrudan uyararak solunumu şiddetle stimüle eder.
#11

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Periferik kemoreseptörler (glomus caroticum ve glomus aorticum) solunum merkezini uyarmak için kanda en çok hangi parametrenin düşüşüne duyarlıdır?
A
Arteryel parsiyel oksijen basıncının (pO2) 60 mmHg altına düşmesine (hipoksi)
B
Arteryel bikarbonatın artmasına
C
Hemoglobin saturasyonunun %98 olmasına
D
Venöz kan pCO2 artışına
E
Plazma kalsiyumunun düşmesine
Adım Adım Çözüm Analizi:
Periferik kemoreseptörler (özellikle glomus caroticum Tip I hücreleri) kandaki çözünmüş oksijen basıncının (pO2) 60 mmHg altına inmesine son derece duyarlıdır. Hipoksi durumunda n. glossopharyngeus aracılığıyla medulladaki solunum merkezini uyarır.
#12

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Eritrositlerde klor kayması (chloride shift / Hamburger fenomeni) süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Doku kılcallarında HCO3- eritrosit dışına çıkarken elektriksel nötraliteyi korumak için plazmadan eritrosit içine Cl- girer
B
Akciğer kılcallarında eritrosite bol miktarda Cl- pompalanır
C
Klor kayması tamamen ATP tüketen aktif bir pompadır
D
Yalnızca lökositlerde gözlenir
E
Oksijen taşınmasını doğrudan imkansız kılar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Doku kapillerinde eritrositte üretilen HCO3- plazmaya geçerken membran potansiyelini nötr tutmak için Anyon Değiştirici-1 (Band 3 proteini) aracılığıyla plazmadan eritrosit içine Cl- girer (Klorür kayması). Akciğerde bu işlem tersine döner.
#13

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Glomerüler Filtrasyon Hızının (GFH) ölçümünde 'altın standart' kabul edilen, glomerülden serbestçe filtre olan, tübüllerden ne geri emilen ne de salgılanan polisakkarit hangisidir?
A
Glikojen
B
İnülin
C
Kreatinin
D
Üre
E
Para-aminohippürik asit (PAH)
Adım Adım Çözüm Analizi:
İnülin glomerülden tamamen serbest filtre olur; tübüller tarafından hiç geri emilmez ve salgılanmaz. Bu nedenle inülin klirensi doğrudan Glomerüler Filtrasyon Hızına (GFH ≈ 125 ml/dk) eşittir. Klinik pratikte ise endojen kreatinin klirensi kullanılır.
#14

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Renal plazma akımının (RPA) ölçümünde kullanılan, tübüllerden neredeyse %100 oranında klerense uğrayarak idrara atılan organik anyon hangisidir?
A
İnülin
B
PAH (Para-aminohippürik asit)
C
Glukoz
D
Albumin
E
Ürik asit
Adım Adım Çözüm Analizi:
PAH (para-aminohippuric acid) düşük plazma konsantrasyonlarında hem glomerülden filtre olur hem de peritübüler kapillerlerden proksimal tübül lümenine aktif olarak salgılanır; böbrekten tek geçişte kandan %90 temizlendiği için Efektif Renal Plazma Akımını (ERPA) ölçer.
#15

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Sakin bir soluk alma (istirahat inspiryumu) sırasında akciğerlere hava girişini sağlayan temel inspiratuar kas hangisidir?
A
İç interkostal kaslar
B
Diyafragma (ve dış interkostal kaslar)
C
Musculus rectus abdominis
D
Musculus sternocleidomastoideus
E
Musculus scalenus anterior
Adım Adım Çözüm Analizi:
Normal dinlenim inspiryumunun %75'ini diyafragma kasılması gerçekleştirir (n. phrenicus uyarısıyla kubbesi düzleşir, toraks dikey çapı artar). Dış interkostal kaslar da kaburgaları yukarı-dışa kaldırarak ön-arka çapı artırır.
#16

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
İntraplevral basıncın (plevra yaprakları arasındaki basınç) normal istirahat solunumu boyunca sürekli atmosfer basıncına göre negatif (-3 ile -5 cmH2O) olmasının temel nedeni nedir?
A
Akciğerlerin içeriye doğru elastik geri çekilme kuvveti ile göğüs duvarının dışarıya doğru genişleme eğiliminin zıt yönlü çekişi
B
Plevra boşluğundaki aşırı hava basıncı
C
Diyafragmanın sürekli kasılı kalması
D
Kalbin sağ atriyumundaki negatif basınç
E
Trakedeki kıkırdak halkaların baskısı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Akciğer elastik lifleri ve yüzey gerilimi nedeniyle içeriye doğru büzüşmek (kollabe olmak) isterken, toraks duvarı elastikiyeti gereği dışarıya doğru açılmak ister. Bu iki zıt kuvvet plevral aralıkta sürekli negatif bir vakum basıncı oluşturur.
#17

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Hücre dışı sıvı (ECF) ile hücre içi sıvı (ICF) arasındaki temel katyon farkı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A
ECF ana katyonu: Na+ | ICF ana katyonu: K+
B
ECF ana katyonu: K+ | ICF ana katyonu: Na+
C
ECF ana katyonu: Mg+2 | ICF ana katyonu: Ca+2
D
Her iki kompartımanda da ana katyon kalsiyumdur
E
ECF ana katyonu: Bikarbonat | ICF ana katyonu: Klorür
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hücre dışı sıvının (ECF - plazma ve interstisyel sıvı) en bol bulunan ana katyonu Sodyum (Na+ ≈ 140 mEq/L); hücre içi sıvının (ICF) ana katyonu ise Potasyumdur (K+ ≈ 140-150 mEq/L).
#18

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Metabolik asidoz gelişen bir hastada (örneğin diyabetik ketoasidoz) solunum sisteminin kompanzasyon mekanizması olarak ortaya çıkan derin ve hızlı solunuma ne ad verilir?
A
Cheyne-Stokes solunumu
B
Kussmaul solunumu
C
Biot solunumu
D
Apneik solunum
E
Ataksik solunum
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kandaki aşırı H+ iyonları periferik kemoreseptörleri uyarır; solunum merkezi uyarılır ve CO2'yi hızla vücuttan atarak pH'yı yükseltmek için derin, hızlı ve gürültülü solunum (Kussmaul solunumu) gerçekleşir.
#19

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Böbrek tübüllerinde asit salgılanması sırasında lümende H+ iyonunu bağlayarak idrarla güvenli atılmasını sağlayan en önemli idrar tampon sistemleri hangileridir?
A
Fosfat tampon sistemi (HPO4-2 -> H2PO4-) ve Amonyak/Amonyum (NH3 -> NH4+) sistemi
B
Yalnızca glukoz tamponu
C
Sadece plazma albümini
D
Üre kristalleri
E
Potasyum-klorür tamponu
Adım Adım Çözüm Analizi:
İdrar pH'sının 4.5'in altına inmesini engellemek için salgılanan serbest H+ iyonları filtre edilen dibazik fosfat (titre edilebilir asit) ve tübül hücresinde glutaminden sentezlenen amonyak (NH3) tarafından bağlanarak NH4+ halinde atılır.
#20

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Böbreklerden Kalsiyum (Ca+2) geri emilimini artıran, buna karşılık Fosfat (PO4-3) geri emilimini inhibe ederek fosfatüri oluşturan temel hormon hangisidir?
A
Kalsitonin
B
Parathormon (PTH)
C
Tiroksin (T4)
D
İnsülin
E
Aldosteron
Adım Adım Çözüm Analizi:
Parathormon (PTH), distal kıvrıntılı tübülde Ca+2 geri emilimini artırır; ancak proksimal tübülde sodyum-fosfat kotransportörlerini (NaPi-IIa) inhibe ederek fosfatın geri emilimini engeller (fosfatürik etki); böylece kanda serbest kalsiyum düzeyi yükselir.

İlgili DUS Fizyoloji & Biyokimya Testleri

Tümünü Gör
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 1. Konu: Hücre & Kas Fizyolojisi

20 SoruÇöz
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 2. Konu: Sinir Sistemi, Duyu & Ağrı Fizyolojisi

20 SoruÇöz
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 3. Konu: Dolaşım, Kan & Hemostaz Fizyolojisi

20 SoruÇöz
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 5. Konu: Sindirim Sistemi & Tükürük Bezi Fizyolojisi

20 SoruÇöz