DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
TestAkademisi.com
dus DENEMESİ• 2026 Müfredatı

DUS DUS Fizyoloji - 5. Konu: Sindirim Sistemi & Tükürük Bezi Fizyolojisi

Ders: Fizyoloji & BiyokimyaSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Fizyoloji & Biyokimya
Soru 1 / 20
İstirahat (uyarılmamış) durumunda günlük toplam tükürük salgısının en büyük kısmını (%60-65) üreten majör tükürük bezi hangisidir?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DUS Müfredat ve Çözüm Rehberi

DUS Fizyoloji - 5. Konu: Sindirim Sistemi & Tükürük Bezi Fizyolojisi – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 DUS Fizyoloji & Biyokimya müfredatı kapsamında Sindirim & Tükürük Bezi konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
İstirahat (uyarılmamış) durumunda günlük toplam tükürük salgısının en büyük kısmını (%60-65) üreten majör tükürük bezi hangisidir?
A
Glandula parotidea
B
Glandula submandibularis
C
Glandula sublingualis
D
Von Ebner bezleri
E
Labial minör bezler
Adım Adım Çözüm Analizi:
İstirahat halindeki bazal tükürüğün yaklaşık %65'i Glandula submandibularis tarafından salgılanır (mikst seröz-müköz). Uyarılmış (örneğin çiğneme, tat alma) durumda ise en büyük katkıyı Glandula parotidea (%50'den fazla saf seröz) sağlar.
#2

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Glandula parotidea'nın sekretuvar asinus yapısı ve salgısının histolojik/fizyolojik niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Saf müköz asinuslar – koyu visköz salgı
B
Saf seröz asinuslar – proteinden ve alfa-amilazdan zengin sulu salgı
C
Eşit oranda seröz ve müköz mikst salgı
D
Yalnızca lipid salgılayan sebase bezler
E
Sadece sodyum klorür içeren asellüler sıvı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Parotis bezi tamamen saf seröz asinuslardan oluşur; salgısı sulu, akışkan olup alfa-amilaz (ptiyalin) enziminden son derece zengindir. Sublingual bez ise ağırlıklı müközdür.
#3

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Asinöz lümende başlangıçta plazma ile izoosmotik olan primer tükürük sıvısı, çizgili kanallardan (striated duct) geçerken nasıl bir iyon değişikliğine uğrayarak ağız boşluğuna hipoosmotik olarak akar?
A
Na+ ve Cl- aktif olarak geri emilir, K+ ve HCO3- lümene salgılanır; kanal epiteli suya geçirgensizdir
B
Kanal epiteli yoğun su emer, iyonlar lümende birikir
C
Lümene yoğun NaCl pompalanır
D
Primer tükürük çizgili kanallarda hiçbir değişime uğramaz
E
Tüm bikarbonat geri emilerek tükürük asitleştirilir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Çizgili kanal hücreleri Na+ ve Cl- iyonlarını aktif olarak geri emerken lümene K+ ve HCO3- salgılar. Kanal epiteli suya kesinlikle geçirgensiz olduğu için su iyonları takip edemez; bu sayede nihai tükürük plazmaya göre HİPOOSMOTİK hale gelir.
#4

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Tükürük akış hızı (salivasyon) arttığında son tükürüğün iyon konsantrasyonlarında nasıl bir değişim gözlenir?
A
Na+, Cl- ve HCO3- konsantrasyonu artar; osmolalite yükselir
B
Na+ ve Cl- konsantrasyonu sıfıra düşer
C
K+ konsantrasyonu 10 katına çıkar
D
Tükürük pH'sı 4.0'e kadar asitleşir
E
Tükürüğün tüm elektrolitleri tükenir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Akış hızı arttığında sıvı kanallardan çok hızlı geçer; çizgili kanalların Na+ ve Cl-'u geri emme kapasitesi aşılır ve lümende kalır. Ayrıca bikarbonat salınımı aktifleşir. Bu nedenle hızlı akışta Na+, Cl-, HCO3- ve pH yükselir.
#5

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Tükürüğün en önemli kimyasal tamponlama sistemi olan ve diş minesini asit demineralizasyonuna karşı koruyan anyon hangisidir?
A
Klorür (Cl-)
B
Bikarbonat (HCO3-)
C
Sülfat (SO4-2)
D
Florür (F-)
E
Asetat
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tükürükteki temel tamponlama mekanizması karbonik asit - bikarbonat (H2CO3 / HCO3-) sistemidir. Bakterilerin ürettiği asitleri nötralize ederek kritik pH'nın (5.5) altına düşülmesini engeller.
#6

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Tükürük bezlerinin parasempatik innervasyonu uyarıldığında asinus hücrelerinde hangi hücre içi ikincil haberci artar ve nasıl bir tükürük salgısı oluşur?
A
M3 reseptörü – IP3 / Ca+2 artışı – Bol miktarda, akışkan, sulu tükürük
B
Beta-1 reseptörü – cAMP artışı – Az miktarda, koyu kıvamlı tükürük
C
Alfa-2 reseptörü – cAMP azalması – Salgının tamamen durması
D
Nikotinik reseptör – Cl- çıkışı – Yağlı salgı
E
Dopamin D2 – cGMP artışı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Parasempatik postganglionik liflerden salınan Asetilkolin, asinuslardaki Muskarinik M3 reseptörlerine bağlanır; Gq proteini üzerinden IP3 ve intraselüler Ca+2'yi artırır. Bu durum bol, akışkan ve sulu tükürük salgısına yol açar.
#7

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Sempatik sinir sistemi aktivasyonunda (örneğin korku, stres anında) tükürük bezlerinde hangi reseptörler aracılığıyla nasıl bir tükürük üretilir?
A
Beta-adrenerjik reseptörler (cAMP) aracılığıyla az hacimli, musinden zengin koyu kıvamlı (visköz) tükürük
B
Muskarinik M1 ile litrelerce sulu tükürük
C
GABA reseptörleriyle saf su
D
Histamin H2 ile asidik tükürük
E
Serotonin 5-HT3 ile saf amilaz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sempatik liflerden salınan noradrenalin beta-adrenerjik reseptörleri (Gs / cAMP) uyararak organik içerik ve musin salınımını tetikler; alfa-1 reseptörleriyle de vazokonstriksiyon yapar. Sonuçta az miktarda, koyu, visköz ve yapışkan bir tükürük oluşur (stres anında ağız kuruluğu hissi).
#8

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Tükürükte bulunan ve bakteri hücre duvarındaki peptidoglikan tabakasında beta(1->4) glikozidik bağlarını hidroliz ederek antibakteriyel etki gösteren enzim hangisidir?
A
Alfa-amilaz
B
Lizozim (Muramidaz)
C
Lingual lipaz
D
Kallikrein
E
Alkali fosfataz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Lizozim (muramidaz), Gram-pozitif bakterilerin hücre duvarındaki N-asetilglukozamin ile N-asetilmuramik asit arasındaki beta(1-4) bağlarını parçalayarak bakteriyolizis yapan temel tükürük savunma enzimidir.
#9

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Tükürükte serbest demir (Fe+3) iyonlarını bağlayarak demire bağımlı bakterilerin çoğalmasını engelleyen (bakteriyostatik) demir bağlayıcı protein hangisidir?
A
Laktoferrin
B
Histatin
C
Staterin
D
Musin MG1
E
Sekretuvar IgA
Adım Adım Çözüm Analizi:
Laktoferrin tükürükteki serbest demiri çok yüksek afiniteyle bağlayarak ortamdan uzaklaştırır. Bakteriler metabolizmaları için gerekli demiri bulamaz ve çoğalamazlar (nutrisyonel bağışıklık).
#10

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Tükürükte hidroksiapatit kristallerine yüksek afiniteyle bağlanarak kalsiyum ve fosfatın tükürükten kendiliğinden çökmesini (presipitasyon) engelleyen ve mine remineralizasyon dengesini koruyan özgül proteinler hangileridir?
A
Staterin ve Prolinden Zengin Proteinler (PRP)
B
Alfa-amilaz ve Pepsin
C
Albumin ve Fibrinojen
D
Gastrik intrensek faktör
E
Histamin ve Serotonin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tükürük kalsiyum ve fosfata aşırı doygundur. Staterin ve asidik PRP'ler (proline-rich proteins) diş minesine bağlanarak kalsiyum fosfat kristallerinin kontrolsüz büyümesini ve taş oluşumunu engellerken remineralizasyonu regüle eder.
#11

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Dilde von Ebner bezlerinden salgılanan ve trigliseridlerin sindirimini midede asidik pH'da bile başlatabilen lipolitik enzim hangisidir?
A
Pankreatik lipaz
B
Lingual lipaz
C
Fosfolipaz A2
D
Hormon duyarlı lipaz
E
Lipoprotein lipaz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sirkumvallat papillaların oluklarına açılan von Ebner seröz bezlerinden salgılanan Lingual Lipaz, pH 2.0-6.0 arasında aktiftir ve mide asidinde trigliserid sindirimini sürdürür.
#12

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Midede hidroklorik asit (HCl) ve İntrensek Faktör (Intrinsic Factor) salgılayan mide mukoza hücresi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Esas (Chief) hücreler
B
Parietal (Oksintik) hücreler
C
G hücreleri
D
Enterokromaffin benzeri (ECL) hücreler
E
D hücreleri
Adım Adım Çözüm Analizi:
Parietal hücreler (oksintik hücreler) apikal H+/K+ ATPaz pompasıyla mide lümenine HCl salgılar; ayrıca ileumdan B12 vitamini emilimi için mutlak gerekli olan İntrensek Faktörü sentezleyen tek hücredir.
#13

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi mide parietal hücresinde HCl salgılanmasını doğrudan uyaran üç temel fizyolojik sekretagogdan biri DEĞİLDİR?
A
Histamin (H2 reseptörü üzerinden)
B
Asetilkolin (M3 reseptörü üzerinden)
C
Gastrin (CCK-B reseptörü üzerinden)
D
Somatostatin (SST reseptörü üzerinden)
E
Gastrin salgılatıcı peptit ile uyarılmış gastrin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Parietal hücreden asit salgısını uyaran 3 ana madde: Histamin, Asetilkolin ve Gastrindir. D hücrelerinden salınan Somatostatin ise Gi proteini üzerinden asit salgısını güçlü şekilde İNHİBE eden ana hormondur.
#14

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Kolesistokinin (CCK) hormonunun sindirim sistemindeki iki temel fizyolojik etkisi hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A
Mide asidini artırmak ve tükürüğü kesmek
B
Safra kesesini kasmak ve pankreastan enzimden zengin sıvı salgılatmak
C
İnce bağırsak peristaltizmini tamamen durdurmak
D
Oddi sfinkterini kasmak
E
Pankreastan yalnızca saf su salgılatmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Duodenum I hücrelerinden salınan CCK, safra kesesini k体系atarak safranın duodenuma akmasını sağlar, Oddi sfinkterini gevşetir ve pankreas asinöz hücrelerinden sindirim enzimlerinin (amilaz, lipaz, tripsinojen) salgılanmasını uyarır.
#15

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Pankreas duktus hücrelerinden bol miktarda bikarbonattan (HCO3-) zengin alkali sıvı salgılatarak mide asidini duodenumda nötralize eden temel hormon hangisidir?
A
Sekretin
B
Gastrin
C
Motilin
D
GIP (Glukoz bağımlı insülinotropik polipeptid)
E
Ghrelin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Duodenum S hücrelerinden asidik kimus varlığında (pH < 4.5) salınan Sekretin, pankreas duktus epiteline etki ederek lümene bol miktarda HCO3- ve su salgılatır; böylece asit nötralize edilir.
#16

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: E
Yutma refleksinin faringeal fazı sırasında soluk borusuna (laringeal girişe) besin kaçmasını engelleyen temel mekanizmalar arasında hangisi yer almaz?
A
Yumuşak damağın yukarı kalkarak nazofarinksi kapatması
B
Larenksin yukarı ve öne çekilmesi, epiglotun geriye yatarak glottisi örtmesi
C
Vokal kordların birbirine yaklaşarak adduksiyona gelmesi
D
Solunumun refleks olarak geçici süreyle durması (yutma apnesi)
E
Üst özofagus sfinkterinin (krikofaringeus) kalıcı olarak kasılı kalması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Faringeal fazda besin lokmasının özofagusa geçebilmesi için üst özofagus sfinkteri (m. cricopharyngeus) refleks olarak GEVŞEMELİDİR. Sfinkterin kasılı kalması besinin geçişini engeller.
#17

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Enterik sinir sisteminde düz kas tabakaları arasında (longitudinal ve sirküler kas arası) yer alan ve gastrointestinal motiliteyi/peristaltizmi yöneten sinir pleksusu hangisidir?
A
Meissner (submukozal) pleksusu
B
Auerbach (miyenterik) pleksusu
C
Plexus celiacus
D
Plexus hypogastricus
E
Plexus dentalis superior
Adım Adım Çözüm Analizi:
Auerbach (miyenterik) pleksusu kas tabakaları arasında yer alır ve GIS motilitesi ve peristaltik hareketlerden sorumludur. Meissner pleksusu ise submukozada bulunur ve lokal kan akımı ile bez salgılarını kontrol eder.
#18

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Pankreatik proenzimlerin (zimojenlerin) bağırsak lümeninde aktifleşmesini başlatan ve tripsinojeni aktif tripsine dönüştüren duodenal fırçamsı kenar enzimi hangisidir?
A
Enterokinaz (Enteropeptidaz)
B
Karboksipeptidaz
C
Kimotripsin
D
Elastaz
E
Laktaz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Duodenum mukozasındaki Enteropeptidaz (Enterokinaz), tripsinojeni proteolitik olarak parçalayarak aktif Tripsine dönüştürür. Oluşan aktif tripsin de diğer tüm zimojenleri (kimotripsinojen, proelastaz vb.) otokatalitik olarak aktifleştirir.
#19

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Tükürükte bulunan ve Candida albicans başta olmak üzere oral patojen mantarlara karşı antifungal etki gösteren histidinden zengin temel peptid ailesi hangisidir?
A
Histatinler (özellikle Histatin-5)
B
Musinler
C
Alfa-defensinler
D
Kalprotektin
E
Miyoglobin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Histatinler (özellikle Histatin-5), parotis ve submandibular bezlerden salınan, histidinden zengin katyonik peptitlerdir. Candida albicans hücre zarına bağlanarak hücre içi ATP ve potasyum kaybına yol açar ve güçlü antifungal aktivite gösterir.
#20

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: D
Kserostomi (ağız kuruluğu) gelişen bir hastada tükürüğün koruyucu fonksiyonlarının azalmasına bağlı olarak aşağıdakilerden hangisinin görülme olasılığı en düşüktür?
A
Servikal ve kök çürüklerinde dramatik artış
B
Oral kandidiyazis (pamukçuk) gelişimi
C
Disfaji (yutma güçlüğü) ve tat alma bozukluğu
D
Diş minesinde kendiliğinden aşırı remineralizasyon ve florozis
E
Oral mukozada yanma ve enfeksiyon sıklığında artış
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tükürük azaldığında demineralizasyon artar, asit tamponlanamaz ve hızla çürük gelişir. Kserostomide remineralizasyon artmaz, aksine tamamen çöker.

İlgili DUS Fizyoloji & Biyokimya Testleri

Tümünü Gör
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 1. Konu: Hücre & Kas Fizyolojisi

20 SoruÇöz
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 2. Konu: Sinir Sistemi, Duyu & Ağrı Fizyolojisi

20 SoruÇöz
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 3. Konu: Dolaşım, Kan & Hemostaz Fizyolojisi

20 SoruÇöz
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 4. Konu: Solunum, Boşaltım & Sıvı-Elektrolit Dengesi

20 SoruÇöz