KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Anlatım Bozuklukları Testi #1

B seçeneğinde geçen 'çekimser' sözcüğü 'oy vermekten veya taraf tutmaktan kaçınan, tarafsız kalan' anlamındadır. Cümlede ise utangaç, sıkılgan, cesaretsiz anlamı kastedildiği için 'çekimser' yerine 'çekingen' sözcüğü kullanılmalıdır. Sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu mevcuttur. Sonuç: B şıkkı.

C seçeneğinde yer alan 'husumet' ve 'düşmanlık' sözcükleri eş anlamlıdır. Aynı anlama gelen bu iki sözcüğün bir arada kullanılması duruluk ilkesine aykırıdır ve gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Sonuç: C şıkkı.

B seçeneğindeki 'Şüphesiz ki' ifadesi kesinlik bildirirken cümlenin yükleminde yer alan 'yol gösteriyor olabilir' ifadesi olasılık (ihtimal) bildirmektedir. Kesinlik ve olasılık bildiren ifadelerin bir arada kullanılması anlamca çelişen sözcüklerin kullanımından doğan anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Sonuç: B şıkkı.

D seçeneğinde geçen 'çok bilgisayar ekranına bakan' ifadesinde 'çok' miktar zarfı yanlış yerde kullanılmıştır. Bu kullanım, bilgisayar ekranlarının sayısının çok olduğu anlamını doğurmaktadır. Cümlenin doğru biçimi 'bilgisayar ekranına çok bakan kişilerin' şeklinde olmalıdır. Sonuç: D şıkkı.

B seçeneğinde 'bırakın yürümeyi, ayağa bile kalkamıyordu' denilmiştir. Yürümek, ayağa kalkmaktan daha zor ve ileri bir eylemdir. Dolayısıyla derecelendirme 'bırakın ayağa kalkmayı, yürüyemiyordu bile' şeklinde yapılmalıydı. Bu mantık ve sıralama hatası anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Sonuç: B şıkkı.

'Etekleri tutuşmak' deyimi, büyük bir telaşa, korkuya veya paniğe kapılmak anlamında kullanılır. B seçeneğinde tıp fakültesini birincilikle kazanmanın getirdiği büyük sevinç anlatılmaktadır; bu durumda 'etekleri zil çaldı' deyimi kullanılmalıydı. Deyimin anlamına uygun kullanılmaması anlatım bozukluğuna neden olmuştur. Sonuç: B şıkkı.

Cümlede birinci yüklem 'tamamlandı', öznesi ise 'Yazarın son kitabının basımı'dır. İkinci yüklem 'raflardaki yerini alacak' ifadesine bu özne bağlanırsa 'kitabının basımı raflardaki yerini alacak' gibi mantıksız bir durum oluşur. Raflardaki yerini alacak olan 'kitap'tır. Dolayısıyla 've' bağlacından sonra 'kitap' öznesi getirilerek özne eksikliği giderilmelidir. Sonuç: B şıkkı.

A seçeneğindeki birinci yüklem 'saygı duyar' dolaylı tümleç almıştır (kime saygı duyar? -> 'mahalle bakkalına'). Ancak ikinci yüklem 'ziyaret ederdi' geçişli bir fiildir ve nesne ister. Cümle bu haliyle 'mahalle bakkalına ziyaret ederdi' şeklinde bağlanmakta ve belirtili nesne eksikliği doğmaktadır. İkinci cümlenin başına 'onu' nesnesi getirilmelidir. Sonuç: A şıkkı.

C seçeneğindeki ilk yargıda 'Yeni taşındığı mahalleyi çok çabuk benimsedi' ifadesinde nesne kullanılmıştır (neyi benimsedi? -> mahalleyi). İkinci yargıdaki 'alıştı' fiili ise yönelme durumu eki almış bir yer tamlayıcısı gerektirir ('mahalleyi alıştı' denemez). Cümle 've birkaç hafta içinde oraya alıştı' şeklinde düzeltilmelidir. Yer tamlayıcısı eksikliği vardır. Sonuç: C şıkkı.

A seçeneğinde birinci cümledeki nesne 'genç şairleri'dir (Kimi yüreklendirir? -> genç şairleri). İkinci cümlenin yüklemi olan 'sohbet ederdi' eylemi ise 'kiminle?' sorusuna cevap veren bir edat tümleci ister. Bağlaçtan sonra 'onlarla' edat tümleci getirilmediğinde 'genç şairleri sohbet ederdi' gibi bir anlam kusuru oluşmaktadır. Sonuç: A şıkkı.

A seçeneğinde yer alan 'inceleyip' zarf-fiili etken çatılı iken, temel cümlenin yüklemi olan 'geçirildi' fiili edilgen çatılıdır. Fiilimsi ile yüklem arasındaki bu çatı uyuşmazlığı anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Cümle '...dikkatle incelenip resmi tutanağa geçirildi' biçiminde düzeltilmelidir. Sonuç: A şıkkı.

B seçeneğinde sıfat tamlaması oluşturan 'ekonomik' sözcüğü ile belirtisiz isim tamlaması oluşturan 'çevre' sözcüğü ortak bir tamlanana ('sorunları') bağlanmıştır. 'Ekonomik sorunları' denilemeyeceği için bu kullanım bir tamlama yanlışıdır. Cümlenin 'ekonomik sorunlar ve çevre sorunları' şeklinde kurulması gerekir. Sonuç: B şıkkı.

B seçeneğindeki özne 'sen ve mühendis Ali Bey'dir (yani 'siz' - ikinci çoğul şahıs). Ancak yüklem 'yapacak' şeklinde üçüncü tekil şahıs ekine göre çekimlenmiştir. Öznede ikinci tekil ve üçüncü tekil şahıs bir aradaysa yüklem ikinci çoğul şahıs ('yapacaksınız') olmalıdır. Kişi bakımından özne-yüklem uyumsuzluğu vardır. Sonuç: B şıkkı.

Cümledeki birinci yüklem 'kabul etmedi' olumsuzdur ve öznesi olan 'Hiçbiri' sözcüğüyle uyumludur. Ancak ikinci cümlenin yüklemi olan 'terk etti' olumludur. Bu yükleme 'Hiçbiri' öznesi bağlandığında 'Hiçbiri terk etti' gibi mantıksız ve kurala aykırı bir kullanım ortaya çıkar. İkinci cümlenin başına 'hepsi' öznesi getirilmelidir. Dolayısıyla bozukluk özne-yüklem uyumsuzluğundan (ikinci cümlede özne eksikliğinden) kaynaklanmaktadır. Sonuç: A şıkkı.

A seçeneğinde 'ben açık bir bardak çay, arkadaşım ise şekersiz kahve içti' denilmiştir. Ortak kullanılan 'içti' yüklemi birinci tekil şahıs olan 'ben' öznesine bağlanamaz ('ben açık bir bardak çay içti' denemez). Cümlenin 'ben açık bir bardak çay içtim, arkadaşım ise...' şeklinde yüklem eklenerek kurulması gerekir. Yüklem eksikliği anlatım bozukluğuna yol açmıştır. Sonuç: A şıkkı.

B seçeneğinde 'tarihî konağın' sözcüğünde tamlayan eki (-ın) gereksiz yere kullanılmıştır. Bu ek yüzünden cümlenin öznesi tamlama içinde kaybolmuş ve 'konağın açıldı' gibi dil bilgisi hatası oluşmuştur. Cümledeki tamlayan eki atılarak 'Belediye tarafından restore edilen tarihî konak, açılış töreninin ardından halkın ziyaretine açıldı' şeklinde kurulmalıdır. Sonuç: B şıkkı.

A seçeneğindeki 'Yarışmada birinci olduğunu...' yan yargısının başına hem 'senin' hem de 'onun' kişi zamiri getirilebilmektedir ('Senin birinci olduğunu öğrendim' ya da 'Onun birinci olduğunu öğrendim'). Kişi zamirinin belirtilmemesi anlam belirsizliğine yol açmıştır. Sonuç: A şıkkı.

A seçeneğinde 'Yaralı polisin söylediklerini...' ifadesinde virgül kullanılmadığı için iki farklı anlam ortaya çıkmaktadır: 'Yaralı olan bir kişi mi polisin söylediklerini dinledi?' yoksa 'Birisi yaralı durumdaki polisin söylediklerini mi dinledi?'. Bu belirsizliği gidermek için 'Yaralı' sözcüğünden sonra virgül getirilmelidir. Sonuç: A şıkkı.

A seçeneğinde 'pek çok' sıfatından sonra isim çoğul yapılmıştır ('bilim insanları' yerine 'bilim insanı' olmalı). B seçeneğinde 'Hiç şüphesiz' ile 'olabilir' çelişmektedir. D seçeneğinde 'gözden geçirip' (etken) ile 'teslim edildi' (edilgen) arasında çatı uyuşmazlığı vardır. E seçeneğinde 'etekleri tutuştu' deyimi yanlış anlamda kullanılmıştır. C seçeneğinde ise hiçbir anlatım bozukluğu bulunmamaktadır. Sonuç: C şıkkı.

Cümlede yer alan 'yaklaşık' sözcüğü ile 'civarında' sözü aynı anlamı (aşağı yukarı, yaklaşık olarak) ifade etmektedir. Bu iki sözün aynı cümlede bir arada kullanılması anlatımda duruluk kuralına aykırıdır ve gereksiz sözcük kullanımına örnektir. Sonuç: C şıkkı.