DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çözümlü Deneme Sınavları Eklendi!
KPSS›Türkçe
29:00
KPSS Ortaöğretim (Lise) Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri Testi #1
19 Soru29 DkTam Sınav Formatında
1

Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Soru 1 / 19
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'bırakmak' sözcüğü, ayraç ( ) içinde verilen anlamıyla uyuşmamaktadır?

Soru Navigasyonu

0/19 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
KPSS Türkçe • Sınav Künyesi & Değerlendirme

KPSS Ortaöğretim (Lise) Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri #1 Sınav Bilgileri ve Değerlendirme Rehberi

Bu çevrimiçi deneme sınavı, KPSS müfredatında yer alan "Türkçe" dersinin güncel konu kazanımlarını ölçmek amacıyla TestAkademisi akademik içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sınav toplam 19 çoktan seçmeli sorudan oluşmakta olup, gerçek sınav kondisyonunuzu geliştirmek için önerilen çözüm süresi 29 dakikadır. Puanlama sisteminde ilgili sınavın standart net hesaplama kuralları (4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi veya doğru cevap odaklı değerlendirme) uygulanır.

KPSS Sözel Muhakeme ve Paragraf Metodolojisi

Metin Analizi ve Sözel Çıkarım Yaklaşımı

Bu deneme sınavındaki sözel sorular; okuma hızından ziyade anlama derinliği, metin içi mantıksal örüntüleri yakalama ve yazarın ana düşüncesini objektif biçimde tespit etme yeteneğinizi ölçer.

Metin Bütünlüğü ve Anlamsal İlişkiler

Türkçe dersinin "KPSS Ortaöğretim (Lise) Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri #1" konusu kapsamında; parçada anlam, ana ve yardımcı düşünceler, düşünceyi geliştirme yolları ve akışı bozan cümlelerin tespiti hedeflenmektedir.

Kişisel Yorum Tuzağı ve Çeldiriciler

Çeldirici seçenekler genellikle parçada geçen ancak yazarın vurguladığı ana teze hizmet etmeyen tali ayrıntılardan veya metin dışı genel geçer doğrulardan kurgulanır. Yalnızca metne bağlı kalınız.

Paragraf sorularında önce soru kökünü okuyup ne aradığınızı belirleyiniz. Parçayı tek seferde, odaklanarak okuyup anahtar kelimelerin altını zihninizde çizerek hız kazanınız.

Çözüm sonrası doğru-yanlış kontrolü yaparken doğru yaptığınız sorularda bile açıklamadaki gerekçeli metin analizini okuyarak metin yorumlama perspektifinizi genişletiniz.

Sınavdaki Önemi ve Soru Dağılımı

KPSS Türkçe oturumunda Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri başlığından düzenli olarak soru gelmektedir. Bu konudaki netler Genel Yetenek - Genel Kültür puan türünü doğrudan etkiler.

Soru Çözüm Taktikleri
  • İlk etapta süre baskısına takılmadan her sorunun kural gerekçesini zihninizde netleştirerek ilerleyin.
  • Soru köklerindeki "değildir", "ulaşılamaz", "söylenemez" gibi olumsuz ifadelere dikkat edin; soruyu olumlu gibi algılayıp ilk doğru görünen şıkkı işaretleme hatasına düşmeyin.
  • Örnek olay veya durum senaryosu içeren sorularda metindeki somut şartları esas alın; kendi genel doğrularınızı metnin önüne geçirmeyin.
  • Metinde tırnak içinde verilen 'bırakmak' ve 'kendi patikasını açarak' gibi ifadelerin metin bağlamında kazandığı özel anlama odaklanın; genel sözlük anlamının ötesindeki bağlamsal mesajı arayın.
Adayların Sık Yaptığı Hatalar ve Çeldirici Tuzaklar
  • •Kendi kişisel yorum ve kanaatinizi metne katarak, paragrafta veya cümlede açıkça belirtilmeyen bir yargıyı doğru kabul etmek.
  • •Mecaz anlam ile terim anlam veya gerçek anlam arasındaki ince anlam geçişlerini gözden kaçırarak ilk akla gelen anlamı işaretlemek.

Örnek Sorular ve Adım Adım Açıklamalı Çözümleri

Aşağıdaki ilk 3 örnek soru ve çözümleri, bu testin ana kazanımlarını ve soru tiplerini kavramanız için doğrudan listelenmiştir.

1 - 3 / 19 Soru
#1

Soru #1: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: E
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'bırakmak' sözcüğü, ayraç ( ) içinde verilen anlamıyla uyuşmamaktadır?
A
Masanın üzerinde duran kalın kitapları salondaki dolaba bıraktı. (Koymak)
B
Doktorun kesin uyarısı üzerine her gün içtiği demli çayı bıraktı. (Bir alışkanlıktan vazgeçmek)
C
Çocukların hafta sonu bakımını ve gözetimini teyzesine bıraktı. (Bir işin sorumluluğunu birine devretmek)
D
Genel kurul toplantısını üyelerin talebi doğrultusunda haftaya bıraktılar. (Ertelemek, sonraya atmak)
E
Güneşin altında uzun süre kalan perdeler zamanla rengini bıraktı. (Saklamak, muhafaza etmek)
Adım Adım Çözüm Analizi:
E seçeneğinde geçen 'rengini bıraktı' ifadesindeki 'bırakmak' sözcüğü 'saklamak, muhafaza etmek' değil, 'rengi solmak, rengini kaybetmek' anlamında kullanılmıştır. Dolayısıyla ayraç içindeki anlamla uyuşmamaktadır. Sonuç: E şıkkı.
#2

Soru #2: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: B
Gerçek bir edebiyatçı, yazın dünyasında kalıcı bir iz bırakabilmek için başkalarının çiğnediği yollarda yürümekle yetinmez; her eserinde 'kendi patikasını açarak' yola devam eder. Bu parçadaki altı çizili sözle edebiyatçıyla ilgili olarak asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
A
Dönemin moda ve popüler edebi akımlarını yakından takip etmek
B
Başkalarını taklit etmekten kaçınarak kendine özgü, özgün bir üslup ve yol oluşturmak
C
Geçmişin kültürel ve sanatsal mirasını tamamen yok sayarak eser vermek
D
Edebi kuralları ve dil disiplinini göz ardı ederek gelişi güzel yazmak
E
Okurların estetik beklentilerine ve beğenilerine göre konular seçmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Parçada geçen 'kendi patikasını açmak' söz öbeği; başkalarının izinden gitmeyip onları taklit etmemeyi, kendine özgü, yeni ve özgün bir anlatım tarzı (üslup) geliştirmeyi ifade etmektedir. Bu durum B seçeneğinde doğru biçimde açıklanmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#3

Soru #3: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'pişmek' sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?
A
Toprak güveçteki kuru fasulye kısık ateşte yaklaşık iki saat pişti.
B
Ustanın titizlikle şekillendirdiği vazolar yüksek dereceli fırında pişti.
C
Öğle güneşinin altında saatlerce bekleyen işçilerin sırtı sıcaktan pişti.
D
Genç gazeteci, mesleğin zorlu saha koşullarında yıllarca görev yaparak pişti.
E
Fırından yeni çıkarılan köy ekmekleri tam kıvamında ve nar gibi pişmişti.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A, B ve E seçeneklerinde 'pişmek' sözcüğü ısı etkisiyle yenilebilir duruma gelmek veya sertleşmek gibi gerçek anlamında kullanılmıştır. C seçeneğinde aşırı sıcaktan etkilenip yanmak anlamında yan anlamıyla yer almıştır. D seçeneğinde ise bir işte çalışarak deneyim kazanmak, olgunlaşmak anlamında mecaz anlamda kullanılmıştır. Sonuç: D şıkkı.
Kalan Tüm Soru Havuzu (16 Soru)

4. Sorudan 19. Soruya Kadar Tüm Soruları & Çözümleri Görüntüle

Testin geri kalan 16 sorusunu, cevap anahtarını ve detaylı analizlerini tek sayfada açmak için tıklayın.

Kalan Soruları Aç (16)
#4

Soru #4: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: B
Usta bir romancı, insan ruhunun derinliklerine inmeyi başardığı ölçüde eserinde ---- yakalar ve anlattığı küçük bir kasaba olayını bile bütün insanlığı kucaklayan ---- bir niteliğe ulaştırır. Bu cümlede boş bırakılan yerlere düşüncenin akışına göre sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A
sıradanlığı - yerel
B
kalıcılığı - evrensel
C
özensizliği - çarpıcı
D
yapaylığı - millî
E
tekdüzeliği - çağdaş
Adım Adım Çözüm Analizi:
Cümlenin ilk bölümünde insan ruhunun derinliklerine inmenin esere kazandırdığı 'kalıcılık' vurgulanmış; ikinci bölümünde ise yerel bir olayın bütün insanlığı kucaklamasıyla 'evrensel' bir boyut kazandığı belirtilmiştir. Bu nedenle boşluklara sırasıyla 'kalıcılığı' ve 'evrensel' sözcükleri getirilmelidir. Sonuç: B şıkkı.
#5

Soru #5: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: E
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan ikileme, oluşum biçimi bakımından diğerlerinden farklıdır?
A
Karşılaştığı sorunları iyi kötü çözüme kavuşturarak yoluna devam etti.
B
İki taraf arasındaki anlaşmazlık dün akşam aşağı yukarı tatlıya bağlandı.
C
Bunca yıllık meslek hayatında çalışma arkadaşlarıyla acı tatlı pek çok hatıra biriktirdi.
D
Toplantı boyunca ileri geri konuşarak kurul üyelerinin dikkatini dağıttı.
E
Masanın üzerinde duran yırtık pırtık evrakları özenle dosyaya yerleştirdi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A, B, C ve D seçeneklerindeki 'iyi kötü', 'aşağı yukarı', 'acı tatlı' ve 'ileri geri' ikilemeleri birbirine zıt (karşıt) anlamlı sözcüklerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. E seçeneğindeki 'yırtık pırtık' ikilemesi ise 'biri anlamlı biri anlamsız' sözcüklerin birleşimiyle kurulmuştur. Sonuç: E şıkkı.
#6

Soru #6: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: C
Bir sözcüğün benzetme amacı güdülmeksizin, aralarındaki bir ilgi dolayısıyla başka bir sözcük yerine kullanılmasına 'ad aktarması (mecazımürsel)' denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması vardır?
A
Bahçedeki yaşlı ceviz ağacının dalları şiddetli rüzgârın etkisiyle yerlere kadar eğilmişti.
B
Sabah serinliğinde yürüyüşe çıkan komşular göl kenarındaki tahta bankta oturup dinlendi.
C
Gençlik yıllarında Yahya Kemal'i hayranlıkla okur, mısralarındaki iç ahengi yakalamaya çalışırdı.
D
Kütüphanedeki eski el yazması kitaplar görevliler tarafından özenle temizlenip raflara dizildi.
E
Yeni açılan kültür merkezinde her hafta sonu klasik müzik konserleri düzenleniyor.
Adım Adım Çözüm Analizi:
C seçeneğinde geçen 'Yahya Kemal'i hayranlıkla okurdu' ifadesinde, sanatçının kendisi değil onun 'şiirleri ve eserleri' kastedilmiştir. Sanatçı-eser ilişkisiyle benzetme amacı olmadan yapılan bu kullanım bir ad aktarmasıdır (mecazımürsel). Sonuç: C şıkkı.
#7

Soru #7: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: C
Sözcüklerin sayılabilen, ölçülebilen veya derecelendirilebilen özelliklerini bildiren kullanımlarına 'nicel anlam'; varlıkların nasıl olduğunu, sayılamayan ve ölçülemeyen özelliklerini bildiren kullanımlarına ise 'nitel anlam' denir. Buna göre aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi nitel anlamda kullanılmıştır?
A
Köyün çıkışındaki derin vadiden aşağıya doğru berrak bir dağ deresi akıyordu.
B
Kamyonete yüklenen ağır kolileri taşımak için çevredekilerden yardım istediler.
C
Genç yazarın misafirlere sergilediği bu ince ve nazik tutum salondakileri büyüledi.
D
Mahallenin ortasındaki geniş meydanda toplanan çocuklar neşeyle oyun oynuyordu.
E
Bahçenin etrafını çevreleyen yüksek duvarlar sokağın gürültüsünü biraz olsun engelliyordu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A seçeneğindeki 'derin' (vadi), B seçeneğindeki 'ağır' (koli), D seçeneğindeki 'geniş' (meydan) ve E seçeneğindeki 'yüksek' (duvar) sözcükleri fiziksel olarak ölçülebilen nicelikleri bildirdiği için nicel anlamlıdır. C seçeneğinde geçen 'ince ve nazik tutum' ifadesindeki 'ince' sözcüğü ise ölçülemeyen bir davranış özelliğini, yani niteliği ifade ettiğinden nitel anlamlıdır. Sonuç: C şıkkı.
#8

Soru #8: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır?
A
Hayatta karşılaştığı tüm zorluklara ve güçlüklere rağmen iyimserliğini hiçbir zaman kaybetmedi.
B
Bahar aylarında yaylaya çıkan köylüler taze süt ve peynir üreterek geçimlerini sağlardı.
C
Akşam serinliğinde balkonda oturup çocukluk günlerinden ve eski dostlardan uzun uzun söz ettik.
D
Maçın son dakikalarında hakem, ceza sahası içindeki sert müdahaleye tereddütsüz penaltı kararı verdi.
E
Kütüphanenin sessiz çalışma salonunda saatlerce masa başında oturup sınav notlarını düzenledi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
D seçeneğinde yer alan 'penaltı' sözcüğü, futbol sporuna özgü bir kural ve kavramı ifade ettiği için bir spor terimidir. Diğer seçeneklerde herhangi bir bilim, sanat, meslek veya spor dalına özgü terim anlamlı sözcük bulunmamaktadır. Sonuç: D şıkkı.
#9

Soru #9: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: B
Tek bir sözcükle anlatılabilecek bir kavramı veya varlığı, anlatımı zenginleştirmek amacıyla birden fazla sözcükle ifade etmeye 'dolaylama' denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylama yapılmıştır?
A
Genç ressam, açtığı ilk kişisel sergisinde doğanın sunduğu tüm renkleri tuvaline yansıttı.
B
Ülkemizin bacasız sanayisi olan turizm sektörü, bu yıl hedeflenen döviz gelirine ulaştı.
C
Dağ köylerinde yaşayan vatandaşlar kışın zorlu şartlarına karşı hazırlıklarını şimdiden tamamladı.
D
Tarihî köprünün aslına uygun restorasyon çalışmaları uzman ekiplerce titizlikle yürütülüyor.
E
Fırtına nedeniyle günlerce denize açılamayan balıkçılar limanda yıpranan ağlarını onardı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
B seçeneğinde yer alan 'bacasız sanayi' söz öbeği, tek bir sözcükle anlatılabilecek olan 'turizm' kavramının yerine kullanılmıştır. Bu kullanım dolaylamanın en yaygın ve belirgin örneklerinden biridir. Sonuç: B şıkkı.
#10

Soru #10: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'bir işi başarmak veya zor bir durumun üstesinden gelebilmek için olağanüstü çaba göstermek' anlamında bir deyim kullanılmıştır?
A
Sınav sonuçlarının ilan edileceği saati beklerken salondakilerin heyecandan içi içine sığmıyordu.
B
Çevresindekilerin tüm yapıcı eleştirilerine ve uyarılarına rağmen bildiğini okumaktan asla vazgeçmedi.
C
Genç sporcu, uluslararası şampiyonaya hazırlanırken canını dişine takarak gece gündüz antrenman yaptı.
D
Aldığı aceleci kararlarla iş hayatında sonunda kendi ayağına sıktığının farkında bile değildi.
E
Tüm maddi sıkıntılarına rağmen kimseden borç istemeden kendi ayakları üzerinde durmayı bildi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
'Canını dişine takmak' deyimi, büyük tehlikeleri ve zahmetleri göze alarak son derece yoğun ve olağanüstü bir çabayla çalışmak anlamını taşır. C seçeneğinde bu deyim soru kökünde verilen anlama tamamen uygun şekilde kullanılmıştır. Sonuç: C şıkkı.
#11

Soru #11: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: D
Duyu organlarıyla algılanamayan soyut bir kavramın, anlatımı güçlendirmek ve zihinde somut bir varlık gibi canlandırmak amacıyla somut nesnelerle ilişkilendirilmesine 'somutlaştırma' denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde somutlaştırma yapılmıştır?
A
Çam ormanlarının arasından kıvrılarak geçen dar patika yol köyün tarihi meydanına ulaşıyordu.
B
Kütüphanenin eski ahşap raflarında yer alan ciltli ansiklopedileri büyük bir dikkatle inceledi.
C
Akşam saatlerinde aniden başlayan sert fırtına bahçedeki meyve ağaçlarının dallarını salladı.
D
Zaman, avuçlarımızın arasından hızla akıp giden bir avuç su gibidir; onu hiçbir güç tutamaz.
E
Çalışma masasının üzerinde duran porselen çay bardağından hafif beyaz dumanlar tütüyordu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
D seçeneğinde beş duyuyla algılanamayan soyut bir kavram olan 'zaman', elle tutulabilen ve avuçtan dökülen 'su' nesnesine benzetilerek somutlaştırılmıştır. Sonuç: D şıkkı.
#12

Soru #12: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birbirinin karşıtı (zıddı) olan kavramlar bir arada kullanılmıştır?
A
Yazar, eserinde geleneksel yaşamın durağanlığı ile modern şehir hayatının devingen yapısını ustalıkla işlemiştir.
B
Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte tarlaya doğru yürüyen çiftçiler neşeyle türküler söylüyordu.
C
Büyük kentin karmaşasından ve gürültüsünden uzaklaşarak sakin bir sahil kasabasına yerleşmeyi hayal ediyordu.
D
Sanatçı, son kişisel sergisinde pastel tonların ağırlıkta olduğu dingin bir kış manzarasını resmetti.
E
Tarihî arşiv belgelerini titizlikle inceleyen araştırma heyeti, elde ettiği bulguları raporlaştırdı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A seçeneğinde yer alan 'durağan' (hareketsiz, sabit) ve 'devingen' (hareketli, dinamik) sözcükleri anlamca birbirinin tam zıddı (karşıtı) olan kavramlardır ve aynı cümlede bir arada kullanılmıştır. Sonuç: A şıkkı.
#13

Soru #13: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: E
Aşağıdaki atasözlerinden hangisi 'tedbirli olma, geleceği düşünme ve tutumluluk' konusuyla ilgili değildir?
A
Ak akçe kara gün içindir.
B
Güvenme varlığa, düşersin darlığa.
C
Ayağını yorganına göre uzat.
D
Sakla samanı, gelir zamanı.
E
Meyve veren ağaç taşlanır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A, B, C ve D seçeneklerindeki atasözleri tutumluluk, tasarruf ve gelecekteki zor günleri düşünerek hazırlıklı olma öğüdü içerir. E seçeneğindeki 'Meyve veren ağaç taşlanır' atasözü ise başarılı, bilgili ve üretken insanların kıskanılıp hedef alınmasıyla ilgilidir; tutumluluk konusuyla bir ilgisi yoktur. Sonuç: E şıkkı.
#14

Soru #14: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: B
Bir duyuya ait olan kavramın başka bir duyu alanına aktarılmasına 'duyular arası aktarma' denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde duyular arası aktarmaya örnek bir kullanım vardır?
A
Soğuk kış günlerinde sıcacık bir sobanın başında oturup kitap okumayı çok severdi.
B
Vapurun güvertesinde martıları izlerken uzaktan gelen tatlı bir melodi hepimizi büyüledi.
C
Çam ağaçlarının keskin reçine kokusu sabah rüzgârıyla birlikte penceremizden içeri doluyordu.
D
Masmavi gökyüzünde süzülen yalnız kartal, dağın karlı doruklarına doğru kanat çırptı.
E
Kıyıya çarpan hırçın dalgaların çıkardığı uğultulu sesler gecenin sessizliğini bozuyordu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tatma duyusuyla ilgili olan 'tatlı' sözcüğü, işitme duyusuyla algılanan 'melodi' sözcüğüne aktarılarak B seçeneğinde 'tatlı bir melodi' biçiminde duyular arası aktarma yapılmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#15

Soru #15: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: A
Edebiyatımızın usta kalemi, eserlerinde okuyucunun karşısına 'hazır reçetelerle çıkmaz'; aksine okuru kendi zihninde sorular sormaya ve olayların ardındaki gizli gerçekleri araştırmaya sevk eder. Bu parçada geçen 'hazır reçetelerle çıkmamak' sözüyle yazarla ilgili olarak asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
A
Okuyucuya kesin çözümler ve hazır doğrular dayatmayıp onu sorgulamaya ve düşünmeye yöneltmek
B
Eserlerinde bilimsel, sosyolojik ve tıbbi kavramlara yer vermekten özenle kaçınmak
C
Geniş okur kitlelerinin ilgisini çekecek popüler ve güncel konuları işlemekten uzak durmak
D
Romanlarındaki olay akışını bilerek karmaşıklaştırıp anlaşılması güç bir kurgu oluşturmak
E
Karakterlerin psikolojik durumlarını tahlil ederken gereksiz ayrıntılara girmemek
Adım Adım Çözüm Analizi:
'Hazır reçetelerle çıkmamak' ifadesi; insanlara kesin, kalıplaşmış ve tek tip çözüm önerileri dayatmamak, okuyucunun düşünme ve sorgulama yetisini harekete geçirerek çözümü kendisinin bulmasını sağlamak anlamına gelir. Bu anlam A seçeneğinde eksiksiz verilmiştir. Sonuç: A şıkkı.
#16

Soru #16: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: E
Doğadaki seslerin taklit edilmesiyle oluşan sözcüklere 'yansıma sözcük' denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan altı çizili sözcük yansıma kökünden türememiştir?
A
Şöminedeki kuru meşe odunlarının çıtırtısı odaya huzur veren tatlı bir sıcaklık katıyordu.
B
Berrak derenin taşlar arasından şırıldayarak akması insanın ruhuna ferahlık veriyordu.
C
Kütüphanenin arka masalarından yükselen hafif fısıltılar salondaki görevlinin dikkatini çekti.
D
Bahçedeki rengârenk çiçeklerin üzerinde uçuşan bal arılarının vızıltısı her yerden duyuluyordu.
E
Karanlık geceyi aydınlatan şimşeğin gökyüzünde aniden parıldaması sokaktakileri korkuttu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
'Çıtırtı' (çıt), 'şırıldamak' (şır), 'fısıltı' (fıs) ve 'vızıltı' (vız) sözcükleri doğadaki işitsel seslerin taklit edilmesiyle oluşmuş yansıma sözcüklerdir. E seçeneğindeki 'parıldamak' sözcüğü ise sese değil, görme duyusuna (ışığa) dayalı bir kavram olduğu için yansıma kökten türememiştir. Sonuç: E şıkkı.
#17

Soru #17: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: A
Sözcükler kapsam bakımından dar anlamlı olandan geniş anlamlı olana (özelden genele) doğru sıralanabilir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'özelden genele' doğru bir sıralama ve anlatım söz konusudur?
A
Papatya, kırlarda en sık rastlanan, narin yapısıyla doğanın zarafetini simgeleyen güzel bir çiçektir.
B
Sanat, insanın iç dünyasını dışa vurduğu en soylu alanlardan biri olarak şiir türüyle doruğa ulaşır.
C
Canlılar dünyasında hayvanlar, ekosistemin dengesini ve sürekliliğini sağlayan önemli unsurlardır.
D
Edebiyat, roman türü sayesinde toplumsal dönüşümün tüm evrelerini derinlemesine yansıtır.
E
Varlıklar içinde bitkiler, fotosentez yaparak yeryüzündeki oksijen döngüsünü ayakta tutar.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A seçeneğinde 'papatya' (özel ve dar kapsamlı bir varlık) adından 'çiçek' (daha geniş ve genel kapsamlı bir kategori) adına doğru bir sıralama yapılmış, yani özelden genele doğru gidilmiştir. Diğer seçeneklerde ise 'sanat -> şiir', 'canlılar -> hayvanlar' gibi genelden özele bir anlatım vardır. Sonuç: A şıkkı.
#18

Soru #18: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: A
İnsana özgü bir niteliğin, eylemin veya duygunun doğadaki cansız varlıklara ya da hayvanlara aktarılmasına 'insandan doğaya aktarma (kişileştirme)' denir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde insandan doğaya aktarma yapılmıştır?
A
Akşam çökerken vadiyi saran serin rüzgâr, asırlık çam ağaçlarına hüzünlü bir ninni fısıldıyordu.
B
Genç adamın salondakilere yönelttiği o keskin bakışlar herkesin bir an duraksamasına neden oldu.
C
Dağın eteklerinde yer alan küçük krater gölünün suyu dondurucu kış aylarında tamamen buz tutardı.
D
Hafta sonundaki güneşli havayı fırsat bilen kasaba halkı erkenden pazar yerine akın etti.
E
Çiftlikteki atlar baharın gelişiyle birlikte uçsuz bucaksız yeşil çayırlarda özgürce koşuyordu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A seçeneğindeki 'rüzgârın asırlık çam ağaçlarına hüzünlü bir ninni fısıldaması' ifadesinde; fısıldamak, ninni söylemek ve hüzünlenmek gibi insana özgü nitelikler rüzgâra aktarılarak insandan doğaya aktarma (kişileştirme) yapılmıştır. Sonuç: A şıkkı.
#19

Soru #19: Türkçe • Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri

Doğru Cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'çekmek' sözcüğü 'bir acıya, sıkıntıya veya zorluğa katlanmak' anlamında kullanılmıştır?
A
Geleneksel yarışmada yarışan sporcular halatı var güçleriyle kendi taraflarına doğru çekti.
B
Balıkçı teknesini beklenen fırtınadan koruyabilmek için kayalıkların arasındaki koya çektiler.
C
Yeni satın aldığı yünlü kazağı sıcak suda yıkayınca ürünün kolları bir beden çekti.
D
Gurbet ellerde ailesinin geçimini sağlayabilmek için gençlik yılları boyunca büyük çileler çekti.
E
Fotoğraf sanatçısı, tarihi taş köprünün sabah sisleri arasındaki eşsiz manzarasını çekti.
Adım Adım Çözüm Analizi:
D seçeneğinde yer alan 'büyük çileler çekti' ifadesindeki 'çekmek' sözcüğü; zorlu hayat koşullarına, acıya ve sıkıntıya katlanmak anlamında kullanılmıştır. Diğer seçeneklerde ise fiziksel kuvvet uygulamak (A), bir yere yanaştırmak (B), kumaşın kısalması/daralması (C) ve fotoğraf kaydetmek (E) anlamlarında kullanılmıştır. Sonuç: D şıkkı.

İlgili KPSS Türkçe Testleri

Tümünü Gör

Çerez Tercihleriniz

Sitemizin düzgün çalışması, oturum güvenliğiniz ve performans ölçümleri için çerezler kullanıyoruz. Çerez Politikamız ve Gizlilik Politikamız.