KPSS KPSS Ortaöğretim (Lise) Sözcükte Anlam ve Söz Öbekleri Testi #1

E seçeneğinde geçen 'rengini bıraktı' ifadesindeki 'bırakmak' sözcüğü 'saklamak, muhafaza etmek' değil, 'rengi solmak, rengini kaybetmek' anlamında kullanılmıştır. Dolayısıyla ayraç içindeki anlamla uyuşmamaktadır. Sonuç: E şıkkı.

Parçada geçen 'kendi patikasını açmak' söz öbeği; başkalarının izinden gitmeyip onları taklit etmemeyi, kendine özgü, yeni ve özgün bir anlatım tarzı (üslup) geliştirmeyi ifade etmektedir. Bu durum B seçeneğinde doğru biçimde açıklanmıştır. Sonuç: B şıkkı.

A, B ve E seçeneklerinde 'pişmek' sözcüğü ısı etkisiyle yenilebilir duruma gelmek veya sertleşmek gibi gerçek anlamında kullanılmıştır. C seçeneğinde aşırı sıcaktan etkilenip yanmak anlamında yan anlamıyla yer almıştır. D seçeneğinde ise bir işte çalışarak deneyim kazanmak, olgunlaşmak anlamında mecaz anlamda kullanılmıştır. Sonuç: D şıkkı.

Cümlenin ilk bölümünde insan ruhunun derinliklerine inmenin esere kazandırdığı 'kalıcılık' vurgulanmış; ikinci bölümünde ise yerel bir olayın bütün insanlığı kucaklamasıyla 'evrensel' bir boyut kazandığı belirtilmiştir. Bu nedenle boşluklara sırasıyla 'kalıcılığı' ve 'evrensel' sözcükleri getirilmelidir. Sonuç: B şıkkı.

A, B, C ve D seçeneklerindeki 'iyi kötü', 'aşağı yukarı', 'acı tatlı' ve 'ileri geri' ikilemeleri birbirine zıt (karşıt) anlamlı sözcüklerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. E seçeneğindeki 'yırtık pırtık' ikilemesi ise 'biri anlamlı biri anlamsız' sözcüklerin birleşimiyle kurulmuştur. Sonuç: E şıkkı.

C seçeneğinde geçen 'Yahya Kemal'i hayranlıkla okurdu' ifadesinde, sanatçının kendisi değil onun 'şiirleri ve eserleri' kastedilmiştir. Sanatçı-eser ilişkisiyle benzetme amacı olmadan yapılan bu kullanım bir ad aktarmasıdır (mecazımürsel). Sonuç: C şıkkı.

A seçeneğindeki 'derin' (vadi), B seçeneğindeki 'ağır' (koli), D seçeneğindeki 'geniş' (meydan) ve E seçeneğindeki 'yüksek' (duvar) sözcükleri fiziksel olarak ölçülebilen nicelikleri bildirdiği için nicel anlamlıdır. C seçeneğinde geçen 'ince ve nazik tutum' ifadesindeki 'ince' sözcüğü ise ölçülemeyen bir davranış özelliğini, yani niteliği ifade ettiğinden nitel anlamlıdır. Sonuç: C şıkkı.

D seçeneğinde yer alan 'penaltı' sözcüğü, futbol sporuna özgü bir kural ve kavramı ifade ettiği için bir spor terimidir. Diğer seçeneklerde herhangi bir bilim, sanat, meslek veya spor dalına özgü terim anlamlı sözcük bulunmamaktadır. Sonuç: D şıkkı.

B seçeneğinde yer alan 'bacasız sanayi' söz öbeği, tek bir sözcükle anlatılabilecek olan 'turizm' kavramının yerine kullanılmıştır. Bu kullanım dolaylamanın en yaygın ve belirgin örneklerinden biridir. Sonuç: B şıkkı.

'Canını dişine takmak' deyimi, büyük tehlikeleri ve zahmetleri göze alarak son derece yoğun ve olağanüstü bir çabayla çalışmak anlamını taşır. C seçeneğinde bu deyim soru kökünde verilen anlama tamamen uygun şekilde kullanılmıştır. Sonuç: C şıkkı.

D seçeneğinde beş duyuyla algılanamayan soyut bir kavram olan 'zaman', elle tutulabilen ve avuçtan dökülen 'su' nesnesine benzetilerek somutlaştırılmıştır. Sonuç: D şıkkı.

A seçeneğinde yer alan 'durağan' (hareketsiz, sabit) ve 'devingen' (hareketli, dinamik) sözcükleri anlamca birbirinin tam zıddı (karşıtı) olan kavramlardır ve aynı cümlede bir arada kullanılmıştır. Sonuç: A şıkkı.

A, B, C ve D seçeneklerindeki atasözleri tutumluluk, tasarruf ve gelecekteki zor günleri düşünerek hazırlıklı olma öğüdü içerir. E seçeneğindeki 'Meyve veren ağaç taşlanır' atasözü ise başarılı, bilgili ve üretken insanların kıskanılıp hedef alınmasıyla ilgilidir; tutumluluk konusuyla bir ilgisi yoktur. Sonuç: E şıkkı.

Tatma duyusuyla ilgili olan 'tatlı' sözcüğü, işitme duyusuyla algılanan 'melodi' sözcüğüne aktarılarak B seçeneğinde 'tatlı bir melodi' biçiminde duyular arası aktarma yapılmıştır. Sonuç: B şıkkı.

'Hazır reçetelerle çıkmamak' ifadesi; insanlara kesin, kalıplaşmış ve tek tip çözüm önerileri dayatmamak, okuyucunun düşünme ve sorgulama yetisini harekete geçirerek çözümü kendisinin bulmasını sağlamak anlamına gelir. Bu anlam A seçeneğinde eksiksiz verilmiştir. Sonuç: A şıkkı.

'Çıtırtı' (çıt), 'şırıldamak' (şır), 'fısıltı' (fıs) ve 'vızıltı' (vız) sözcükleri doğadaki işitsel seslerin taklit edilmesiyle oluşmuş yansıma sözcüklerdir. E seçeneğindeki 'parıldamak' sözcüğü ise sese değil, görme duyusuna (ışığa) dayalı bir kavram olduğu için yansıma kökten türememiştir. Sonuç: E şıkkı.

A seçeneğinde 'papatya' (özel ve dar kapsamlı bir varlık) adından 'çiçek' (daha geniş ve genel kapsamlı bir kategori) adına doğru bir sıralama yapılmış, yani özelden genele doğru gidilmiştir. Diğer seçeneklerde ise 'sanat -> şiir', 'canlılar -> hayvanlar' gibi genelden özele bir anlatım vardır. Sonuç: A şıkkı.

A seçeneğindeki 'rüzgârın asırlık çam ağaçlarına hüzünlü bir ninni fısıldaması' ifadesinde; fısıldamak, ninni söylemek ve hüzünlenmek gibi insana özgü nitelikler rüzgâra aktarılarak insandan doğaya aktarma (kişileştirme) yapılmıştır. Sonuç: A şıkkı.

D seçeneğinde yer alan 'büyük çileler çekti' ifadesindeki 'çekmek' sözcüğü; zorlu hayat koşullarına, acıya ve sıkıntıya katlanmak anlamında kullanılmıştır. Diğer seçeneklerde ise fiziksel kuvvet uygulamak (A), bir yere yanaştırmak (B), kumaşın kısalması/daralması (C) ve fotoğraf kaydetmek (E) anlamlarında kullanılmıştır. Sonuç: D şıkkı.