KPSS KPSS Ön Lisans Anlatım Bozuklukları Testi #2

A seçeneğinde 'Eminim ki' sözü cümleye kesinlik anlamı katarken, cümlenin sonunda yer alan 'olmalı' sözcüğü ihtimal (olasılık) anlamı taşımaktadır. Kesinlik ve ihtimal bildiren sözcüklerin aynı cümlede kullanılması çelişkiye ve anlatım bozukluğuna neden olmuştur. Sonuç: A şıkkı.

Cümlede geçen 'fiyatların pahalı olması' ifadesi yanlıştır. Eşya, mal veya ürün 'pahalı' veya 'ucuz' olabilir; ancak fiyat 'yüksek' veya 'düşük' olur. Sözcüğün yanlış anlamda (yerinde) kullanılmaması kuralı ihlal edilmiştir. Sonuç: B şıkkı.

B seçeneğinde miktar zarfı olan 'çok' sözcüğü ismin (canım) önüne getirilerek sıfat gibi kullanılmış ve 'canın sayısı' gibi mantıksız bir anlama yol açmıştır. Zarf görevindeki 'çok' sözcüğü miktarını bildirdiği kelimenin önüne gelmelidir. Cümlenin doğrusu 'Bugün canım çok sıkkın olduğu için...' şeklinde olmalıdır. Sonuç: B şıkkı.

'Etekleri tutuşmak' deyimi büyük bir telaşa kapılmak, paniklemek, heyecan ve korku duymak anlamlarına gelir. Sevinçli veya şaşkınlıkla karşılanan olumlu bir buluşma durumunda kullanılması anlama uygun değildir. 'Şaşkınlıktan ne yapacağını bilemedi' veya sevinç bildiriyorsa 'etekleri zil çaldı' gibi bir ifade kullanılmalıydı. Sonuç: D şıkkı.

Cümlede bir sıfat (sanatsal) ve bir isim (kültür), aynı isim tamlananına (etkinliklerinin) bağlanmıştır. Sıfat tamlaması ile isim tamlamasının ortak tamlanana bağlanması 'Sanatsal etkinliklerinin' şeklinde hatalı bir kullanıma yol açtığı için bu durum tamlama yanlışlığıdır. Doğrusu 'Sanatsal etkinliklerin ve kültür etkinliklerinin...' olmalıdır. Sonuç: C şıkkı.

Türkçe dil bilgisi kurallarına göre bitkiler, hayvanlar, cansız varlıklar ve soyut kavramlar çoğul eki alarak cümlede özne olduklarında (eğer kişileştirme sanatı yapılmamışsa) yüklem her zaman tekil kişi ekine göre çekimlenmelidir. B seçeneğinde özne cansız varlık olan 'yapraklar'dır; bu nedenle yüklem 'savruldular' değil, 'savruldu' olmalıdır. Sonuç: B şıkkı.

Sıralı cümlelerde birinci cümlenin nesnesi olan 'kitabın yazarını' ögesi, ikinci cümlenin yüklemi olan 'teşekkür ettim' eylemine uymaz ('kitabın yazarını teşekkür ettim' denemez). Anlamın tamamlanabilmesi için kime teşekkür edildiğinin belirtilmesi, yani ikinci cümlenin başına 'ona' veya 'yazara' (dolaylı tümleç / yer tamlayıcısı) getirilmesi zorunludur. Sonuç: C şıkkı.

Cümledeki 'hastalara' dolaylı tümleci, birinci yüklem olan 'yardımcı oluyor' fiiliyle uyumludur ancak ikinci yüklem olan 'ilgileniyordu' fiiline uymaz ('hastalara ilgileniyordu' denemez). İkinci fiilin kiminle ilgilendiğini belirtecek bir edat/zarf tümlecine ihtiyacı vardır. 'ilgileniyordu' kelimesinden önce 'onlarla' veya 'hastalarla' sözcüğü getirilerek bozukluk giderilir. Sonuç: C şıkkı.

Sıralı cümlelerde birinci cümlenin öznesi olan 'hiçbiri' olumsuzluk bildiren belgisiz bir zamirdir ve 'söz almadı' şeklindeki olumsuz yüklemle uyumludur. Ancak ikinci cümle olumlu bir yükleme (dinledi) sahip olduğundan 'hiçbiri' öznesiyle ('hiçbiri dinledi') kullanılamaz. İkinci cümlenin başına olumlu bir özne (herkes, hepsi) getirilmesi zorunluluğundan doğan bir özne eksikliği (özne-yüklem uyuşmazlığı) söz konusudur. Sonuç: A şıkkı.

B seçeneğinde bir hastalığın yol açabileceği olumsuz durumlar aşamalı olarak verilirken 'hatta' bağlacından sonra daha ağır bir sonucun söylenmesi gerekir. Ölüm zaten en kötü ve son aşamadır. Doğru mantık sırası 'Kalıcı hasarlara, hatta ölümlere yol açabilir' şeklinde kurulmalıydı. Sonuç: B şıkkı.

İsim-fiil (mastar) grubunun fiile bağlanmasında gereksiz iyelik ekinin araya girmesi anlatım bozukluğu oluşturur. '-me / -ma' isim-fiil ekinden sonra doğrudan belirtme durumu eki (-i) getirilmelidir. B seçeneğinde 'araba sürme-si-ni' ifadesindeki iyelik eki (-si) gereksizdir; kelimenin doğru kullanımı 'araba sürme-yi' şeklinde olmalıdır. Sonuç: B şıkkı.

C seçeneğinde birinci yargının yüklemi olan 'varıldı' fiili başkası tarafından yapılma (edilgen/meçhul) anlamı taşırken, ikinci yargının yüklemi olan 'dinlendik' fiili öznenin bizzat yaptığı (etken) bir eylemi ifade eder. Ortak eylem bütünlüğünde bir fiilin edilgen diğerinin etken olması çatı uyuşmazlığına yol açar. Doğrusu 'şehre varıp otelde dinlendik' olmalıdır. Sonuç: C şıkkı.

'Fısıldamak' sözcüğü kelime anlamı olarak 'başkalarının duyamayacağı şekilde alçak sesle konuşmak' eylemini ifade eder. Bu yüzden eylemin zaten içinde olan 'alçak sesle' ifadesinin aynı cümlede kullanılması gereksiz sözcük kullanımı hatasıdır. Sonuç: C şıkkı.

Bağlı cümlelerde ortak kullanılan ek eylemin her iki yükleme de anlamca uyum sağlaması gerekir. B seçeneğinde 'etkileyici' kelimesinden sonra ek eylem (idi) kullanılmadığı için cümlenin sonundaki olumsuzluk bildiren 'değildi' ek eylemi her iki ismi de kapsıyormuş gibi algılanır ('etkileyici değildi, uzun değildi'). Bu çelişkiyi gidermek için doğrusu 'film oldukça etkileyiciydi, fakat...' şeklinde olmalıdır. Sonuç: B şıkkı.

C seçeneğinde yer alan 'okula gitmediğini' fiilimsi grubunun kime ait olduğu cümleden tam olarak anlaşılamamaktadır. 'Senin okula gitmediğini' mi yoksa 'onun okula gitmediğini' mi kastedildiği belli değildir. Bu kişi zamiri (tamlayan) eksikliği anlam belirsizliğine yol açmaktadır. Sonuç: C şıkkı.

Cümlenin ikinci kısmında sanatçının eserlerinde 'neye' yer vermesi gerektiği dil bilgisel olarak ifade edilmemiştir. Birinci yükleme bağlanan 'toplumsal sorunlara' ifadesi anlamı verse de virgül veya bağlaç sonrası cümle bağımsızlaştığında ikinci kısım için 'onlara' veya 'bu sorunlara' şeklinde bir dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı) kullanılması zorunludur. Sonuç: B şıkkı.

E seçeneğinde, sıralı cümlenin ilk kısmındaki olumsuz yüklem 'bilmiyor', özne olan 'kimse' zamiriyle uyumludur. Ancak ikinci cümlenin yüklemi olan 'bekliyordu' fiili olumludur ve 'kimse' öznesini alamaz ('kimse bekliyordu' söylenemez). İkinci cümlenin başına 'herkes' zamirinin getirilmesi gereklidir, kuralın ihlali özne-yüklem uyuşmazlığı yaratmıştır. Sonuç: E şıkkı.

A şıkkında 'ilk tanıştığımızda' sözünde 'ilk' gereksizdir. B şıkkında 'neden sağladı' sözü yanlış anlamda kullanılmıştır ('neden oldu' olmalı). C şıkkında 'siyasi alan' ve 'ekonomi alanı' farklı yapılar olduğundan ortak tamlanana bağlanamaz (Siyasi alanda ve ekonomi alanında olmalı). E şıkkında 'kısa sürede hastaneye yetiştiriyordu' kısmında 'onları' nesnesi eksiktir. D şıkkında ise dil bilgisi veya anlama dayalı herhangi bir anlatım kusuru bulunmamaktadır. Sonuç: D şıkkı.