KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Paragrafta Yapı ve Anlam Testi #1

(I) Geleneksel el sanatları, estetik kaygılar ile gündelik kullanım pratiklerinin iç içe geçtiği özel bir üretim alanıdır. (II) Bakırcılık, çömlekçilik veya halı dokumacılığı gibi zanaat dallarında ortaya konan her nesne; ustasının kişisel emeğini, sabrını ve kültürel birikimini yansıtır. (III) Seri üretimin ve fabrikasyon mamullerin yaygınlaşmasıyla birlikte el emeğine dayalı bu meslekler giderek kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. (IV) Fabrikalarda kullanılan yüksek teknolojili robotik kollar, üretim maliyetlerini düşürürken sanayi ürünlerinin hata oranını en aza indirmektedir. (V) Oysa el sanatlarının sunduğu özgünlük ve samimiyet, hiçbir seri üretim eşyasında tam anlamıyla yakalanamayacak manevi bir değere sahiptir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Kentler, yalnızca insanların barındığı fiziksel yerleşimler değil, asırlar boyunca biriken anıların ve yaşanmışlıkların somutlaştığı canlı birer hafıza deposudur. (II) Bir kentin sokaklarında yürürken karşılaştığımız eski bir çeşme ya da tarihî bir konak, geçmiş kuşakların gündelik hayatına dair sessiz tanıklıklar sunar. (III) Kent müzeleri, bu tarihsel mirası korumak adına son yıllarda klasik sergileme anlayışının ötesine geçerek interaktif deneyim alanlarına dönüşmektedir. (IV) Ziyaretçilerin sadece cam vitrinlere bakmakla yetinmediği bu yeni mekânlarda, dijital simülasyonlar ve canlandırmalar aktif bir öğrenme süreci sağlar. (V) Görsel ve işitsel teknolojiler sayesinde ziyaretçi, kentin geçmiş yüzyıllardaki sokaklarında sanal bir gezintiye çıkıp tarihi bizzat tecrübe edebilir. (VI) Böylece çağdaş müzecilik, tarihi pasif bir seyir nesnesi olmaktan çıkarıp katılımcı bir keşif yolculuğu hâline getirir. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

I. Elde edilen bu ilk bulgular, araştırmacıların başlangıçtaki kuramsal varsayımlarını yeniden gözden geçirmesini zorunlu kıldı. II. Arkeologlar, antik kentin güney nekropolünde yürüttükleri kazılarda daha önce bilinmeyen anıtsal mezar odalarına ulaştılar. III. Sonuç olarak hazırlanan kapsamlı rapor, bölgenin ticaret ve yerleşim tarihine dair yerleşik kabulleri bütünüyle değiştirdi. IV. Yeni hipotezler doğrultusunda laboratuvarda yapılan karbon testleri ise odalardaki kalıntıların tahmin edilenden çok daha eski olduğunu gösterdi. V. Mezar odalarında bulunan seramik parçaları ve süs eşyaları, titiz bir temizleme sürecinin ardından ayrıntılı biçimde belgelendi. Numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan üçüncü olur?

(I) Eleştirel okuma, yazarın sunduğu fikirleri peşinen doğru kabul etmek yerine metnin mantıksal kurgusunu ve kanıtlarını sorgulama sürecidir. (II) Nitelikli bir okur; metinde öne sürülen savların tutarlılığını inceler, yazarın örtük ön yargılarını ve eksik bıraktığı noktaları tespit etmeye çalışır. (III) Bu sorgulayıcı yaklaşım, bireyin sadece okuduğu metni derinlemesine kavramasını değil, kendi bağımsız düşüncelerini geliştirmesini de sağlar. (IV) Metnin satır aralarındaki çelişkileri yakalayabilen zihinler, gündelik hayattaki bilgi kirliliğine ve manipülasyonlara karşı doğal bir bağışıklık kazanır. (V) Nitekim Türkiye'de yayınevlerinin bastığı kitapların kâğıt kalitesi ve mizanpaj tasarımı son yıllarda dünya standartlarına ulaşmıştır. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

I. İnsanoğlu tarih boyunca karşılaştığı karmaşık mühendislik problemlerini çözerken çoğu zaman doğanın kusursuz tasarımlarına başvurmuştur. II. Ancak bu esinlenme süreci, sadece canlıların dış görünüşünü taklit etmekle sınırlı kalmamıştır. III. Bu disiplin; kuşların kanat yapısından esinlenerek hızlı trenler tasarlamaktan nilüfer yaprağını taklit eden leke tutmaz kumaşlar üretmeye kadar geniş bir alana uzanır. IV. Biyomimikri adı verilen bu yaklaşım, doğadaki biyolojik mekanizmaları derinlemesine inceleyerek sürdürülebilir teknolojik çözümler geliştirmeyi hedefler. V. Bilim insanları ve mühendisler, milyonlarca yıllık evrimsel süreçte kusursuzlaşmış bu biyolojik çözümleri günümüz sanayisine başarıyla uyarlamaktadır. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri birbiriyle yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

(I) Masallar, olağanüstü olayları ve gerçeküstü kahramanları konu edinerek çocukların muhayyilesini besleyen en kadim edebiyat türlerindendir. (II) İyilik ile kötülüğün çatışmasını simgesel bir dille işleyen bu anlatılar, çocuğun soyut ahlaki değerleri somutlaştırmasına yardımcı olur. (III) Masalların sonunda adaletin mutlaka tecelli etmesi, çocukta dünyada güven ve doğruluk duygusunun pekişmesini sağlar. (IV) Ayrıca dinleme ve anlama becerisini geliştiren masallar, zengin söz dağarcığıyla çocuğun ana dil gelişimine doğrudan katkıda bulunur. (V) Çizgi filmler ise günümüz çocuklarının görsel dünyasını biçimlendiren en yaygın popüler kültür ürünüdür. (VI) Hızlı kurguları ve parlak renkleriyle dikkat çeken bu animasyonlar, doğru yönetilmediğinde çocukları ekran karşısında pasif bir alıcı konumuna itebilmektedir. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

'İşte bu sanatsal sentez yakalandığında eser, sıradan bir tarih kroniği olmaktan çıkıp kalıcı bir edebiyat başyapıtına dönüşür.' (I) Tarihsel roman yazarı, sıradan bir kurgu yazarından çok daha ağır ve sorumluluk gerektiren bir yükün altına girer. (II) Çünkü ele alacağı dönemin kıyafetlerinden konuşma diline, mimarisinden toplumsal çatışmalarına kadar her ayrıntıyı arşiv belgelerinden derinlemesine incelemek zorundadır. (III) Aksi hâlde dönemle uyuşmayan tek bir anakronik ifade, metnin inandırıcılığını bir anda yerle bir edebilir. (IV) Bu araştırmaların ardından kahramanların psikolojik derinliği, dönemin somut gerçekliğiyle dengeli bir uyum yakaladığında metin sanatsal bir güç kazanır. (V) Nitekim edebiyat tarihi, tarihsel gerçeklik ile kurmaca dengesini başarıyla kurabilmiş yazarların ölümsüz metinleriyle doludur. Yukarıdaki cümle, bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra getirilmelidir?

(I) Diller, toplumların kültürel, teknolojik ve sosyolojik değişimleriyle birlikte sürekli evrilen yaşayan varlıklardır. (II) Dil bilgisi kurallarını ezberletmeye dayalı geleneksel öğretim yöntemleri öğrencilerin dil öğrenme motivasyonunu düşürmektedir. (III) Yeni icat edilen kavramlar veya değişen yaşam pratikleri, dile yeni sözcüklerin girmesini ya da eskilerin yeni anlamlar kazanmasını zorunlu kılar. (IV) Bir dilin başka dillerle temas kurarak sözcük alışverişinde bulunması, onun zayıflığından ziyade dinamik yapısının doğal bir sonucudur. (V) Önemli olan, dile giren yabancı kavramların dilin kendi ses ve morfolojik yapısına uyarlanarak benimsenmesidir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

I. Açılan bu mekânlar kısa sürede aydınların, tüccarların ve sanatçıların toplanıp güncel meseleleri tartıştığı birer kamusal foruma dönüştü. II. 16. yüzyılda Osmanlı coğrafyasında gündelik yaşamın vazgeçilmez bir parçası olan kahve, Venedikli tüccarlar aracılığıyla Avrupa kıtasına taşındı. III. Bu canlı tartışma ortamları, Aydınlanma Çağı'nın entelektüel kıvılcımlarının yayılmasında ve modern kamusal alanın doğmasında kritik bir rol oynadı. IV. Başlangıçta hekimler tarafından şifalı bir ilaç olarak tanıtılan bu egzotik içecek, çok geçmeden Londra ve Paris sokaklarında açılan kahvehanelerde geniş kitlelerce tüketilmeye başlandı. V. Böylece bir fincan kahve, yalnızca damaklarda yeni bir tat bırakmakla kalmayıp Avrupa'nın düşünsel ve toplumsal yapısını dönüştüren tarihsel bir dinamiğe dönüştü. Numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan dördüncü olur?

(I) İnsan beyni, bilgiyi işleme ve depolama süreçlerinde farklı işlevlere sahip birden çok bellek mekanizmasını eş zamanlı olarak kullanır. (II) Günlük hayatta bir telefon numarasını tuşlayana kadar akılda tutmak ya da zihinden basit bir hesap yapmak, çalışma belleğinin sorumluluğundadır. (III) Kapasitesi oldukça sınırlı olan çalışma belleği, yeni bir veri geldiğinde önceki bilgiyi hızla silerek sistemin aşırı yüklenmesini önler. (IV) Epizodik bellek ise bireyin geçmişte bizzat tecrübe ettiği olayları, zaman ve mekân bağlamıyla birlikte hatırlamasını sağlayan otobiyografik hafızadır. (V) İlk okul gününüz, mezuniyet töreniniz ya da çocukken ailenizle geçirdiğiniz bir tatil, bu bellek türünün arşivinde saklanır. (VI) Duygusal yoğunluğu yüksek olan hatıralar, beyindeki limbik sistemin uyarılmasıyla epizodik belleğe çok daha derin ve kalıcı biçimde kazınır. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

(I) İnsanoğlunun avcı-toplayıcılıktan yerleşik tarım toplumuna geçişi, mekânla kurduğu ilişkiyi kökten değiştirmiştir. (II) Barınaklar artık yalnızca hava koşullarından korunmak için kurulan geçici sığınaklar olmaktan çıkıp kalıcı taş ve kerpiç yapılara dönüşmüştür. (III) Bu kalıcı yerleşimlerle birlikte mahremiyet, mülkiyet ve komşuluk gibi yeni sosyal kavramlar ve ilişkiler filizlenmiştir. (IV) Dolayısıyla ilk mimari yapılar, insanın sadece fiziksel güvenliğini değil, kurduğu yeni toplumsal düzenin sınırlarını da somutlaştırmıştır. (V) Günümüzde tarım arazilerinin verimini artırmak amacıyla kimyasal gübreler yerine biyolojik gübrelerin kullanımı teşvik edilmektedir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

I. 18. yüzyılın sonlarında buhar gücünün üretime uygulanması, fabrika sisteminin ve büyük sanayi metropollerinin hızla yükselmesine yol açtı. II. Ancak fabrikalarda çalışan işçilerin yaşam standartları, bu ekonomik büyümenin tam tersine oldukça sefil ve insanlık dışı bir düzeydeydi. III. Bu çarpıcı dönüşüm, üretim kapasitesini ve küresel sermaye birikimini tarihte daha önce görülmemiş boyutlara taşıdı. IV. Yetersiz beslenme, günde on altı saati bulan mesailer ve sağlıksız barınma koşulları, fabrika çevrelerindeki işçi mahallelerinde salgın hastalıkları yaygınlaştırdı. V. Zamanla bu ağır mağduriyetler, işçilerin hak arayışlarını örgütlemesine ve modern sendikal hareketlerin doğmasına zemin hazırladı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri birbiriyle yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

'Çünkü her edebî yapıt, ait olduğu toplumun tarihini, inançlarını ve dil zevkini yansıtan canlı bir kültür aynasıdır.' (I) Edebî metin çevirisi, sözcüklerin sözlükteki karşılıklarını bir dilden diğerine aktarmaktan ibaret mekanik bir işlem değildir. (II) Bu nedenle kaynak dilde derin bir hüzün veya ince bir ironi barındıran yerel bir söyleyiş, hedef dilde sözcüğü sözcüğüne çevrildiğinde tüm estetik anlamını yitirebilir. (III) Başarılı bir çevirmen, mekanik bir tercüman gibi davranmak yerine kaynak metnin ruhunu hedef dilde yeniden var eden yaratıcı bir sanatçı olmak zorundadır. (IV) O, hedef dilin olanaklarını ustalıkla kullanarak kaynak metne sadık ama pürüzsüz yeni bir anlatı inşa eder. (V) İşte bu yüzden yetkin bir çeviri, iki farklı kültür havzası arasında kurulmuş en zarif köprüdür. Yukarıdaki cümle, bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra getirilmelidir?

I. Atmosfere salınan bu serbest oksijen, zamanla stratosferde ozon tabakasını oluşturarak yeryüzünü zararlı morötesi ışınlardan korumaya başladı. II. Yaklaşık 2,5 milyar yıl önce ilkel okyanuslarda ortaya çıkan siyanobakteriler, güneş ışığını kullanarak fotosentez yapmaya başladılar. III. Bu kozmik koruma kalkanı sayesinde denizlerdeki canlılık, karalara çıkarak biyolojik çeşitliliğin olağanüstü biçimde artmasını sağladı. IV. Bu mikroskobik canlıların gerçekleştirdiği kimyasal süreç sonucunda, o güne kadar metan ve karbondioksitten ibaret olan ilkel atmosfer hızla oksijenle doldu. V. Böylece fotosentez, yalnızca bitkisel bir beslenme biçimi değil, yeryüzündeki tüm karmaşık yaşamın temel mimarı hâline geldi. Numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan ikinci olur?

(I) Petrol türevlerinden üretilen geleneksel plastikler, doğada yüzyıllar boyunca çözünmeden kalarak kara ve deniz ekosistemlerini ciddi biçimde kirletmektedir. (II) Parçalanan bu plastik atıklar mikro boyutlara inerek besin zincirine karışmakta ve deniz canlılarından insanlara kadar tüm ekosistemin sağlığını tehdit etmektedir. (III) Küresel plastik üretiminin her yıl katlanarak artması, çöp depolama alanlarının yetersiz kalmasına ve geri dönüşüm altyapısının tıkanmasına yol açmaktadır. (IV) Biyoplastikler, bu küresel çevre felaketine sürdürülebilir bir alternatif geliştirmek amacıyla mısır nişastası, şeker kamışı ve yosun gibi biyolojik kaynaklardan üretilmektedir. (V) Doğada mikroorganizmalar tarafından aylar içinde tamamen parçalanabilen bu yeni nesil polimerler, fosil yakıt bağımlılığını ve karbon ayak izini belirgin biçimde düşürür. (VI) Ancak biyoplastiklerin ambalaj sektöründe yaygınlaşabilmesi için üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve tarım arazilerinin gıda yerine sanayiye ayrılması riskinin iyi yönetilmesi gerekmektedir. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

(I) Tiyatro, sahnede olup bitenlerin anlık olarak paylaşıldığı, oyuncu ile izleyici arasında doğrudan bir enerjinin dolaştığı canlı bir sanattır. (II) Şehir tiyatrolarında sahnelenen oyunların bilet fiyatları özel tiyatrolara kıyasla izleyiciler için çok daha uygundur. (III) Salondaki seyircinin nefes alış verişi, kahkahası ya da sessizliği; sahnedeki oyuncunun performansını ve temsilin ritmini doğrudan etkiler. (IV) Sahnede yapılan en küçük bir doğaçlama veya jest, temsilin o güne kadarki en benzersiz versiyonunu yaratabilir. (V) İşte bu anlık ve tekrarlanamaz canlı temas, tiyatroyu diğer bütün görsel anlatı türlerinden ayıran en belirgin niteliktir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

I. 16. yüzyıl Fransız edebiyatçısı Montaigne, kalesine çekilip hayatı ve insan ruhunu sorguladığı metinlerle edebiyata yepyeni bir tür kazandırmıştır. II. Montaigne, kaleme aldığı bu serbest düşünce yazılarına 'Denemeler' adını vererek türün kurucu babası olmuştur. III. Sayfalar boyunca kendi zaaflarını, korkularını ve kuşkularını sergilemekten çekinmeyen yazar, okura tepeden bakan bir bilgelik taslamaz. IV. Ancak onun asıl yeniliği, bu türü didaktik bir ahlak vaazı olmaktan çıkarıp bütünüyle samimi ve hesapsız bir iç döküşe dönüştürmesinde yatar. V. Bu alçakgönüllü ve sorgulayıcı üslup, sonraki yüzyıllarda Bacon'dan Alain'e kadar pek çok büyük düşünürü derinden etkilemiştir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangileri birbiriyle yer değiştirirse parçanın anlam bütünlüğü sağlanır?

Geleneksel Anadolu mimarisinde yapılar, coğrafyanın ve iklimin dayattığı koşullara boyun eğmek yerine onlarla bilgece bir uyum kurar. Güneydoğu Anadolu'daki taş evlerin kalın duvarları ve gölgeli avluları kavurucu yaz sıcaklarına meydan okurken Karadeniz'in dik yamaçlarındaki ahşap konaklar yoğun neme ve şiddetli yağışlara direnç gösterir. ----. Oysa modern mimarlık, doğayı ve iklimi tamamen dışlayarak her coğrafyada aynı tekdüze betonarme kalıpları uygulamakta ve ortaya çıkan ısıtma-soğutma sorunlarını devasa enerji tüketen yapay iklimlendirme sistemleriyle çözmeye çalışmaktadır. Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

(I) Türk yazı dilinin ve edebiyatının tarihte bilinen en eski yazılı belgeleri olan Orhun (Göktürk) Yazıtları, 8. yüzyılın başlarında dikilmiştir. (II) Bilge Kağan, Kül Tigin ve Tonyukuk adına dikilen bu anıtlar; Türklerin devlet teşkilatını, töresini ve millet bilincini son derece gelişmiş bir edebî üslupla ortaya koyar. (III) Taşlar üzerine kazınan bu metinlerde kullanılan yalın ve coşkulu dil, Türk hitabet sanatının ilk ve en yetkin şaheserleri kabul edilir. (IV) 9. yüzyıldan itibaren tarih sahnesinde ağırlığını hissettiren Uygurlar ise göçebe bozkır kültürünü terk ederek yerleşik şehir hayatına geçmişlerdir. (V) Bu kültürel dönüşümle birlikte Maniheizm ve Budizm dinlerini benimseyen Uygurlar, dinî metinlerin tercümesi yoluyla zengin bir kütüphane mirası oluşturmuşlardır. (VI) Matbaayı andıran tahta harflerle kitap basan Uygurlardan günümüze ulaşan dinî ve hukuki belgeler, dönemin sosyal yapısını aydınlatan eşsiz kaynaklardır. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

(I) Oyun, çocuk için sadece boş vakit geçirmeye yarayan bir eğlence değil; dış dünyayı keşfetmenin ve sosyalleşmenin en temel aracıdır. (II) Akranlarıyla oyun kuran bir çocuk; sırasını beklemeyi, paylaşmayı, uzlaşmayı ve karşılaştığı sorunları barışçıl yollarla çözmeyi doğal bir süreçte öğrenir. (III) Kurallı grup oyunları, çocuğun kendi dürtülerini kontrol edebilmesine ve empati kurma becerisini pekiştirmesine önemli katkılar sunar. (IV) Oyun aracılığıyla kurallara uymayı içselleştiren birey, ileriki yaşlarda toplumsal yaşama ve iş ortamına çok daha rahat uyum sağlar. (V) Oyuncak sanayisinde kullanılan plastik ve sentetik hammaddelerin geri dönüştürülebilir olması çevre kirliliğini azaltmaktadır. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?