DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
kpss DENEMESİ• 2026 Müfredatı

KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Sözcükte Anlam Olayları Testi #1

Ders: TürkçeSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Sözcükte Anlam Olayları
Soru 1 / 20
Bir sözcüğün, benzetme amacı güdülmeden, kendisiyle ilgili başka bir kavramın yerine kullanılmasına 'ad aktarması' (mecaz-ı mürsel) denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu tanıma uygun bir kullanım vardır?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
KPSS Müfredat ve Çözüm Rehberi

KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Sözcükte Anlam Olayları Testi #1 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 KPSS Türkçe müfredatı kapsamında Sözcükte Anlam Olayları konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: B
Bir sözcüğün, benzetme amacı güdülmeden, kendisiyle ilgili başka bir kavramın yerine kullanılmasına 'ad aktarması' (mecaz-ı mürsel) denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu tanıma uygun bir kullanım vardır?
A
Sonbaharın gelişiyle sararan yapraklar bahçeyi boydan boya kaplamıştı.
B
Ünlü piyanistin konserini dinlemek için gelen salon, sanatçıyı dakikalarca ayakta alkışladı.
C
Çocukluğunun geçtiği küçük köyü ve oradaki hatıralarını hiçbir zaman unutmadı.
D
Genç araştırmacı, kütüphanedeki eski ciltli kitapları günlerce titizlikle inceledi.
E
Yağmur dindikten sonra gökyüzünde beliren gökkuşağı izleyenleri büyüledi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
B seçeneğindeki 'salon' sözcüğü ile fiziksel mekân söylenmiş, ancak benzetme amacı güdülmeden o mekânda bulunan dinleyiciler ve insanlar kastedilmiştir. Bu kullanım yer-insan ilgisiyle kurulmuş bir ad aktarmasıdır. Sonuç: B şıkkı.
#2

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: B
Bir duyuya ait olan kavramın başka bir duyu alanına aktarılmasına 'duyu aktarımı' denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde duyu aktarımı vardır?
A
Güneş batarken gökyüzünü kaplayan kızıllaşmış bulutlar denizin mavisine karışıyordu.
B
Gecenin derin sessizliğini bozan acı bir çığlık, köyün bütün sokaklarında yankılandı.
C
Bahçedeki ıhlamur ağacının taze kokusu, açık pencereden odanın içine doluyordu.
D
Kış aylarında yaylanın dondurucu soğuğu, dışarıda çalışan köylüleri oldukça zorladı.
E
Kütüphanedeki eski ahşap masaların pürüzsüz yüzeyi araştırmacılara rahat bir çalışma alanı sunuyordu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
B seçeneğindeki 'acı çığlık' tamlamasında, tatma duyusuyla algılanan 'acı' sözcüğü, işitme duyusuyla algılanan 'çığlık' eylemine aktarılarak duyular arası aktarım (sinestezi) yapılmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#3

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: A
Soyut, algılanması zor bir kavramın veya duygunun, somut bir varlık ya da durum gibi anlatılarak daha kavranabilir ve belirgin kılınmasına 'somutlaştırma' denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde somutlaştırma yapılmıştır?
A
İnsanın içindeki umut, doğru sulandığında ve sabırla beklendiğinde en kurak topraklarda bile boy veren taze bir fidandır.
B
Genç mimar, tarihî köprünün restorasyon projesini tamamlayarak koruma kuruluna sundu.
C
Yağmurun ardından açan güneş, nehir boyunca uzanan yeşil tarlaları pırıl pırıl aydınlattı.
D
Üniversite yıllarında edindiği dostluklar, hayatının sonraki dönemlerinde ona daima güç verdi.
E
Bilimsel çalışmalarında her zaman nesnel verilere dayanır, kişisel kanaatlerini bir kenara bırakırdı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A seçeneğinde soyut bir kavram olan 'umut', somut bir varlık olan 'fidan'a benzetilerek ('sulandığında boy veren taze bir fidan') somutlaştırılmıştır. Böylece zihinde canlandırılması ve kavranması kolaylaştırılmıştır. Sonuç: A şıkkı.
#4

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: B
Somut anlamlı bir sözcüğün, anlam genişlemesi veya mecazlaşma yoluyla soyut bir durumu, niteliği ya da kavramı karşılayacak şekilde kullanılmasına 'soyutlaştırma' denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içine alınmış sözcük bu duruma örnek gösterilebilir?
A
Karşı yamaçtaki sarp kayalıkları aşabilmek için sağlam bir 'halat' kullanmak zorundaydılar.
B
Şirketin içine düştüğü bu mali darboğazda böylesine cesur bir adım atmak büyük bir 'yürek' ister.
C
Yaşlı balıkçı, sabahın erken saatlerinde ağlarını toplayıp limandaki 'tekneye' doğru yürüdü.
D
Kış aylarında sobanın üzerine koyduğu çaydanlığın 'buharı' odanın camlarını buğulandırdı.
E
Bahçedeki ceviz ağacının yere dökülen 'yapraklarını' süpürgeyle bir araya topladı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
B seçeneğinde somut bir iç organı karşılayan 'yürek' sözcüğü, mecazlaşarak 'cesaret, gözü peklik' anlamında kullanılmış ve soyut bir kavramı karşılayacak biçimde soyutlaştırılmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#5

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: A
Tek bir sözcükle belirtilebilecek bir kavramın, birden fazla sözcükle etkili ve kalıplaşmış bir biçimde anlatılmasına 'dolaylama' denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylama örneği vardır?
A
Zonguldak'ın can damarı olan kara elmas, yüzyıllardır binlerce ailenin en önemli geçim kaynağıdır.
B
Tören sırasında konuşma yapan belediye başkanı, yeni parkın açılış kurdelesini kesti.
C
Şair, çocukluk anılarını anlattığı denemelerinde samimi ve duru bir Türkçeyi tercih etmiştir.
D
Sonbahar aylarında göçmen kuşların nehir kenarındaki sazlıklara toplanması ilgiyle izlendi.
E
Fabrikadaki arızalı makineleri onarmak için çevre illerden uzman bir teknik ekip çağrıldı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A seçeneğinde tek bir sözcükle anlatılabilecek olan 'kömür' kavramı, birden fazla sözcükten oluşan 'kara elmas' kalıbıyla ifade edilerek dolaylama yapılmıştır. Sonuç: A şıkkı.
#6

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: B
Söylenmesi kaba, korkutucu, uğursuz ya da rahatsız edici sayılan bazı kavramların daha yumuşak, nazik ve olumlu sözlerle dile getirilmesine 'güzel adlandırma' denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu tanıma uygun bir kullanım vardır?
A
Kütüphanedeki eski el yazması belgeler, iklimlendirme odalarında büyük bir titizlikle muhafaza ediliyor.
B
Çağımızın usta öykücüsü, uzun süredir mücadele ettiği ince hastalığın pençesinden kurtulamayarak aramızdan ayrıldı.
C
Şehrin merkezindeki tarihî çarşı, hafta sonları yerli ve yabancı ziyaretçilerle dolup taşıyor.
D
Genç sporcu, uluslararası turnuvada elde ettiği şampiyonlukla ülkesini gururlandırdı.
E
Yağan yoğun kar sebebiyle ulaşıma kapanan dağ köyünün yolları ekiplerce açıldı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
B seçeneğinde söylenmesi ürkütücü bulunan 'verem' hastalığı yerine 'ince hastalık', 'öldü' ifadesi yerine ise 'aramızdan ayrıldı' sözü kullanılarak güzel adlandırma yapılmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#7

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: D
İnsana ait duygu, davranış veya özelliklerin insan dışındaki canlı ya da cansız varlıklara aktarılmasına 'insandan doğaya aktarma' (kişileştirme) denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu tür bir anlam aktarması yoktur?
A
Rüzgâr, dağların dik yamaçlarında yalnız kalan yaşlı çınar ağacına hüzünlü şarkılar fısıldıyordu.
B
Baharın gelişiyle birlikte kış uykusundan uyanan dere, kıvrıla kıvrıla neşeyle çağlıyordu.
C
Güneş dağların ardına çekilirken gökyüzü, günün vedasına hüzünle eşlik eden bir mateme bürünmüştü.
D
Deniz kenarındaki martılar, kıyıya vuran dalgaların köpükleri arasında balık avlıyordu.
E
Yorgun sonbahar, sararmış yapraklarını toprağın üstüne usulca bırakarak sessizliğe gömüldü.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A'da rüzgârın fısıldaması, B'de derenin uyanıp neşeyle çağlaması, C'de gökyüzünün mateme bürünmesi, E'de sonbaharın yorgun olması insandan doğaya aktarmadır (kişileştirme). D seçeneğinde ise martıların dalgalar arasında balık avlaması tamamen doğanın kendi akışında gerçekleşen fiziksel ve biyolojik bir durumdur; kişileştirme yoktur. Sonuç: D şıkkı.
#8

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: A
Doğadaki canlı ya da cansız varlıklara ait kimi niteliklerin, eylemlerin veya durumların insanlara aktarılmasına 'doğadan insana aktarma' denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma örnek bir kullanım vardır?
A
Uğradığı haksızlık karşısında daha fazla sessiz kalamayan yaşlı esnaf, haksız karara karşı adeta kükredi.
B
Sabahın erken saatlerinde başlayan yoğun sağanak, kentin alçak kesimlerinde su baskınlarına yol açtı.
C
Bahçedeki ceviz fidanları, ilkbaharın ılık yağmurlarıyla birlikte filizlenip boy attı.
D
Antik kentin agorasında yapılan kazı çalışmalarında mermer sütun parçaları bulundu.
E
Kütüphanedeki eski el yazmalarını inceleyen uzman heyet, belgelerin tarihini titizlikle kaydetti.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A seçeneğindeki 'kükredi' eylemi, doğada aslana özgü bir kükreme sesini ve eylemini ifade ederken insan olan 'yaşlı esnaf'a aktarılmıştır. Bu kullanım doğadan insana anlam aktarımıdır. Sonuç: A şıkkı.
#9

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: B
Doğadaki bir varlığa ait özelliğin, doğadaki başka bir varlığa aktarılmasına 'doğadan doğaya aktarma' denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma uygun bir kullanım vardır?
A
Gökyüzünü kaplayan kara bulutların arasından süzülen güneş, denizin yüzeyini parıldatıyordu.
B
Gece yarısı başlayan fırtınada vadiyi inleten rüzgâr, dağların kuytularında kurt gibi uluyordu.
C
Yaşlı çınar ağacı, yüzyıllardır mahalle sakinlerinin en huzurlu gölgeliği olmuştu.
D
Çocukluğunun geçtiği kıyı kasabası, hatıralarında daima dingin bir liman olarak kaldı.
E
Usta mimar, tarihî köprünün kemerlerini aslına uygun biçimde restore ettirdi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
B seçeneğindeki 'kurt gibi uluyordu' ifadesinde, kurda (doğadaki bir canlıya) ait olan 'uluma' eylemi, doğadaki cansız bir öge olan 'rüzgâr'a aktarılmıştır. Dolayısıyla doğadan doğaya aktarma yapılmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#10

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: E
Ad aktarmasında sözcükler arasında iç-dış, yazar-eser, parça-bütün, yer-insan, eşya-insan gibi çeşitli anlamsal ilgiler kurulur. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ötekilerden farklı bir anlamsal ilgiyle yapılmış bir ad aktarması vardır?
A
Edebiyat öğretmenimiz bu hafta sonu hepimize Sait Faik'i okumamızı tavsiye etti.
B
Lise yıllarında Dostoyevski'yi defalarca okumuş, onun kahramanlarıyla derin bağlar kurmuştu.
C
Şiir tutkunu genç, kütüphaneden ödünç aldığı Yahya Kemal'i bir gecede bitirdi.
D
Türk edebiyatını anlamak isteyenler öncelikle Ahmet Hamdi Tanpınar'ı sindirerek okumalıdır.
E
Fırından yeni çıkan tepsi, misafirlerin iştahını kabartan nefis bir koku yayıyordu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A, B, C ve D seçeneklerinde yazarın/şairin adı söylenip onun kaleme aldığı eserler kastedilmiştir ('yazar-eser ilgisi'). E seçeneğinde ise 'tepsi' denilerek tepsinin içindeki yiyecek kastedilmiş, yani 'iç-dış ilgisi' kurulmuştur. Bu nedenle anlamsal ilgisi farklı olan seçenek E'dir. Sonuç: E şıkkı.
#11

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: C
Bir sözcüğün veya sözün hem gerçek hem de mecaz anlama gelebilecek biçimde kullanılması, ancak asıl olarak mecaz anlamının kastedilmesi durumuna 'kinaye' denir. Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde kinayeli bir söyleyiş vardır?
A
Dost ile ye, iç; alışveriş etme.
B
Bugünün işini yarına bırakma.
C
Ateş düştüğü yeri yakar.
D
Akıl akıldan üstündür.
E
Son pişmanlık fayda vermez.
Adım Adım Çözüm Analizi:
C seçeneğindeki 'Ateş düştüğü yeri yakar' atasözünde söz gerçek anlamda da doğrudur (ateş fiziksel olarak temas ettiği yeri yakar); fakat asıl anlatılmak istenen mecaz anlamdır (bir felaketin acısını yalnızca onu doğrudan yaşayan kişi bütün derinliğiyle hisseder). Hem gerçek hem mecaz anlam taşırken asıl kastedilenin mecaz olması kinayedir. Sonuç: C şıkkı.
#12

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: C
'Yıllardır içinde biriktirdiği kini ve öfkeyi artık daha fazla taşıyamayacağını anlayınca nihayet sırtındaki bu ağır yükü bir kenara bıraktı.' Bu cümledeki altı çizili 'sırtındaki bu ağır yükü bir kenara bıraktı' ifadesinde görülen anlam olayı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Duyu aktarımı
B
Güzel adlandırma
C
Somutlaştırma
D
Dolaylama
E
Doğadan insana aktarma
Adım Adım Çözüm Analizi:
Cümlede soyut duygular olan 'kin' ve 'öfke', taşınabilen ve sırtından yere bırakılabilen somut 'ağır bir yük' olarak tasvir edilmiştir. Soyut bir durumun somut bir nesneye benzetilerek kavranabilir kılınması 'somutlaştırma'dır. Sonuç: C şıkkı.
#13

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'dokunma' duyusuyla ilgili bir kavram 'işitme' duyusuna aktarılmıştır?
A
Şairin okuduğu şiirdeki kadife ses, salondaki dinleyicileri derin bir huzura sürükledi.
B
Tablodaki soğuk renkler, izleyiciye ıssız bir kış manzarasının hüznünü aşılıyordu.
C
Bahçeden gelen tatlı bir esinti, yaz sıcağında çalışan köylüleri serinletti.
D
Çarşıdaki baharatçılardan yükselen keskin koku, sokaktan geçenlerin genzini yakıyordu.
E
Genç adamın yüzündeki tatlı tebessüm, çevresindekilere güven ve neşe veriyordu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A seçeneğindeki 'kadife ses' tamlamasında, kumaşın yumuşak dokusunu ifade eden ve dokunma duyusuyla algılanan 'kadife' sözcüğü, işitme duyusuyla algılanan 'ses'e aktarılmıştır. Dolayısıyla dokunma duyusundan işitme duyusuna bir aktarım gerçekleşmiştir. Sonuç: A şıkkı.
#14

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: B
Bir şiirde geçen 'Marmara'da her yelken / Uçar gibi neşeli' dizelerinde 'yelken' sözcüğüyle teknenin bir parçası söylenip geminin tamamı kastedilmiştir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde buna benzer parça-bütün ilişkisine dayalı bir ad aktarması vardır?
A
Türkiye ile komşu ülkeler arasında imzalanan yeni sınır ticaret anlaşması dün yürürlüğe girdi.
B
Küçük köşkün penceresinden dışarıyı seyreden iki göz, sokaktan geçenleri dikkatle süzüyordu.
C
Bütün mahalle, pazar yerinde çıkan yangını söndürmek için el birliğiyle seferber oldu.
D
Masadaki sürahiyi tek yudumda bitirip derin bir oh çekerek sandalyeye oturdu.
E
Ahmet Hamdi'yi anlamak için onun yaşadığı dönemin estetik tartışmalarını bilmek gerekir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
B seçeneğindeki 'iki göz' ifadesinde insanın bir organı (parçası) söylenmiş, ancak pencereden bakan insanın bütünü kastedilmiştir. Bu durum öncüldeki yelken-tekne ilişkisiyle kurulan parça-bütün ilgisinin birebir benzeridir. Sonuç: B şıkkı.
#15

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: A
İnsana ait organ adlarının şekil ya da işlev benzerliğiyle doğadaki nesnelere aktarılmasına deyim aktarması (yan anlam) denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma örnek bir kullanım vardır?
A
Dağcılar, dik yamacı aşıp vadinin boğazına vardıklarında mola verdiler.
B
Yağmurun ardından açan gökkuşağı tepelerin ardında muazzam bir manzara oluşturdu.
C
Bahçedeki elma ağaçları bu yıl beklenenden çok daha fazla meyve verdi.
D
Antik kentin tiyatrosunda düzenlenen konser akşam saatlerinde başladı.
E
Kış mevsiminin yaklaşmasıyla köylüler yakacak odun hazırlıklarına hız verdiler.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A seçeneğindeki 'vadinin boğazı' tamlamasında, insana ait bir organ adı olan 'boğaz', şekil ve konum benzerliği ilişkisiyle vadinin daralan geçit kısmına aktarılarak yan anlam kazanmıştır. Sonuç: A şıkkı.
#16

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: B
Bir kimseyi yermek, onunla alay etmek veya kusurunu yüzüne vurmak amacıyla bir sözü görünürdeki anlamının tam tersini kastedecek şekilde kullanmaya 'tariz' (iğneleme) denir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tarizli bir söyleyiş vardır?
A
Hazırladığı sunumdaki teknik hatalar sebebiyle komisyon üyelerinden geçer not alamadı.
B
O kadar çalışkan ve dakik bir memurdur ki mesaiye her sabah sadece bir saat geç gelir!
C
Çocukluğunun geçtiği kasabayı yıllar sonra ziyaret ettiğinde eski sıcaklığı bulamadı.
D
Şirketin gelir gider dengesini gösteren mali raporlar yarınki toplantıda açıklanacak.
E
Yazar, son romanında insan ruhunun derin çatışmalarını yalın bir dille gözler önüne sermiş.
Adım Adım Çözüm Analizi:
B seçeneğinde bir memurun her sabah mesaiye bir saat geç geldiği belirtildiği hâlde 'o kadar çalışkan ve dakik bir memurdur ki' denilerek sözün tam tersi (tembel, sorumsuz) kastedilmiştir. Bu durum tariz (iğneleme) sanatına örnektir. Sonuç: B şıkkı.
#17

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: E
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili söz öbeği dolaylama örneği değildir?
A
Yıllardır bacasız sanayinin gelişmesi için Akdeniz kıyılarında yeni turizm tesisleri açılıyor.
B
Maçın son dakikalarında kalecinin çeldiği meşin yuvarlak direkten döndü.
C
Yazar, uzun yıllar yaşadığı yedi tepeli şehre duyduğu aşkı şiirlerinde dile getirmiştir.
D
Türk sinemasının usta oyuncusu, beyaz perdede canlandırdığı karakterlerle hafızalara kazındı.
E
Sanatçının son sergisindeki yağlı boya tablolar, sanatseverler tarafından büyük bir hayranlıkla incelendi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A'da 'bacasız sanayi' (turizm), B'de 'meşin yuvarlak' (futbol topu), C'de 'yedi tepeli şehir' (İstanbul), D'de 'beyaz perde' (sinema) kalıplaşmış dolaylama örnekleridir. E seçeneğindeki 'yağlı boya tablolar' ise sözcüklerin kendi gerçek anlamında kullanıldığı sıradan bir sıfat tamlamasıdır; tek bir kavramı kalıplaşarak karşılayan bir dolaylama değildir. Sonuç: E şıkkı.
#18

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: E
I. Genç araştırmacının keskin zekâsı, karmaşık felsefi sorunları çözmede ona büyük kolaylık sağlıyordu. II. Çocuğun yüzündeki tatlı tebessüm, odadaki gergin havayı bir anda dağıttı. III. Rüzgârın dağ yamaçlarında kurt gibi uluyarak esmesi vadideki çobanları ürkütmüştü. IV. Mahkemenin verdiği bu haksız karar karşısında genç avukat kürsüde adeta kükredi. Numaralanmış cümlelerdeki anlam olayları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A
I. cümlede dokunma duyusuna ait bir nitelik ('keskin'), soyut bir kavrama ('zekâ') aktarılarak somutlaştırma yapılmıştır.
B
II. cümlede tatma duyusuna ait bir sözcük ('tatlı'), görme duyusuna ('tebessüm') aktarılarak duyu aktarımı yapılmıştır.
C
III. cümlede doğadaki bir canlıya ait eylem ('uluma'), doğadaki cansız başka bir varlığa ('rüzgâr') aktarılmıştır.
D
IV. cümlede doğadaki bir hayvana özgü bir eylem ('kükremek'), insana aktarılarak doğadan insana aktarma yapılmıştır.
E
I ve II. cümlelerde insana ait özellikler doğadaki cansız varlıklara aktarılarak kişileştirme yapılmıştır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
I. cümlede somutlaştırma ve duyu aktarımı, II. cümlede tatmadan görmeye duyu aktarımı, III. cümlede kurdun ulumasının rüzgâra verilmesiyle doğadan doğaya aktarma, IV. cümlede kükremenin insana aktarılmasıyla doğadan insana aktarma vardır. I ve II. cümlelerde insana ait bir özelliğin cansız doğaya aktarılması (kişileştirme) kesinlikle söz konusu değildir. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır. Sonuç: E şıkkı.
#19

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: B
'Hava o kadar soğuktu ki eve girer girmez ısınmak için iki bardak içti.' cümlesinde 'bardak' sözcüğü dış söylenip içindeki içecek kastedilerek iç-dış ilgisiyle ad aktarması yapılmıştır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde buna benzer iç-dış ilgisine dayalı bir ad aktarması vardır?
A
Bütün stadyum, son dakikada gelen beraberlik golüyle sevinçten ayağa fırladı.
B
Akşam yemeğinde annemin hazırladığı lezzetli tencereyi kardeşlerimle birlikte bir çırpıda bitirdik.
C
Türk edebiyatını tanımak isteyen herkes Ömer Seyfettin'i mutlaka dikkatle okumalıdır.
D
Şirketin Ankara ile yürüttüğü resmî diplomatik görüşmeler olumlu sonuçlandı.
E
Gökyüzünde süzülen beyaz kanatlar, boğazın serin ve mavi sularına doğru inişe geçti.
Adım Adım Çözüm Analizi:
B seçeneğindeki 'tencereyi bir çırpıda bitirdik' ifadesinde dış kap olan 'tencere' söylenmiş, ancak benzetme amacı olmadan tencerenin içindeki 'yemek' kastedilmiştir. Bu durum öncüldeki bardak-çay ilişkisiyle birebir aynı iç-dış ilgisine dayalı bir ad aktarmasıdır. Sonuç: B şıkkı.
#20

Türkçe • Sözcükte Anlam Olayları

Doğru Cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'güzel adlandırma' yapılmıştır?
A
Zonguldak'taki maden ocaklarında çıkarılan kara elmas, termik santrallerde enerjiye dönüştürülüyor.
B
Yıllardır sinemaya emek veren sanatçı, beyaz perdenin unutulmaz figürleri arasında yer aldı.
C
Yavru vatanda düzenlenen festivale Türkiye'den pek çok sanatçı ve akademisyen katıldı.
D
Ormanın derinliklerinde kamp yapan dağcılar, gece yarısı üç harflilerin sesini duyduklarını iddia ettiler.
E
Maçın uzatma dakikalarında meşin yuvarlağı ağlarla buluşturan forvet, takımına galibiyeti getirdi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A, B, C ve E seçeneklerinde tek sözcükle anlatılabilecek kavramlar birden fazla sözcükle kalıplaşarak ifade edilmiştir ('kara elmas' = kömür, 'beyaz perde' = sinema, 'yavru vatan' = KKTC, 'meşin yuvarlak' = futbol topu; bunlar dolaylamadır). D seçeneğinde ise söylenmesinden ürkülen, korkulan 'cin' kavramı yerine 'üç harfliler' denilerek güzel adlandırma yapılmıştır. Sonuç: D şıkkı.

İlgili KPSS Türkçe Testleri

Tümünü Gör