TUS TUS Temel Tıp Bilimleri Kimyasal Hesaplamalar & Mol Kavramı Testi #3

1. $1\ \text{dL} = 0{,}1\ \text{L}$ olduğundan $1\ \text{L} = 10\ \text{dL}$'dir. 2. Konsantrasyon litre cinsine çevrilir: $90\ \text{mg/dL} \times 10\ \text{dL/L} = 900\ \text{mg/L} = 0{,}900\ \text{g/L}$. 3. Molar derişim hesaplanır: $M = \frac{m}{M_A \cdot V} = \frac{0{,}900\ \text{g/L}}{180\ \text{g/mol}} = 0{,}005\ \text{mol/L}$. 4. $\text{mmol/L}$ cinsine dönüştürülür: $0{,}005\ \text{mol/L} \times 1000 = 5{,}0\ \text{mmol/L}$. Doğru cevap B şıkkıdır.

1. Üre molekülünün formülü $(NH_2)_2CO$ olup yapısında 2 adet azot atomu barındırır. 2. Üre içerisindeki toplam azot kütlesi: $2 \times 14 = 28\ \text{g/mol}$'dür. 3. Toplam üre kütlesi ise $60\ \text{g/mol}$'dür. 4. Buna göre her $28\ \text{g}$ azot atomu $60\ \text{g}$ üreye karşılık gelir (Üre/BUN kütle oranı $= \frac{60}{28} = 2{,}14$). 5. BUN değeri $28\ \text{mg/dL}$ olduğuna göre, plazmadaki gerçek üre konsantrasyonu: $28 \times \frac{60}{28} = 60\ \text{mg/dL}$ bulunur. Doğru cevap C şıkkıdır.

1. Serum kalsiyumu litre bazına çevrilir: $10\ \text{mg/dL} \times 10 = 100\ \text{mg/L} = 0{,}100\ \text{g/L}$. 2. Molar konsantrasyon: $[Ca^{2+}] = \frac{100\ \text{mg/L}}{40\ \text{mg/mmol}} = 2{,}5\ \text{mmol/L}$. 3. Miliekivalan bağıntısı: $\text{mEq/L} = \text{mmol/L} \times \text{değerlik}$. 4. Kalsiyum iki değerlikli bir katyon ($Ca^{2+}$, değerlik $= 2$) olduğundan: $\text{mEq/L} = 2{,}5 \times 2 = 5{,}0\ \text{mEq/L}$ bulunur. Doğru cevap B şıkkıdır.

1. Verilen değerler formülde yerine yazılır: $2 \times [Na^+] = 2 \times 140 = 280\ \text{mOsm/L}$ $\frac{[\text{Glukoz}]}{18} = \frac{180}{18} = 10\ \text{mOsm/L}$ $\frac{[\text{BUN}]}{2{,}8} = \frac{28}{2{,}8} = 10\ \text{mOsm/L}$ 2. Toplam hesaplanan ozmolarite = $280 + 10 + 10 = 300\ \text{mOsm/L}$ bulunur. Doğru cevap D şıkkıdır.

1. 1 mol hemoglobin ($HbA$) molekülünde 4 mol $Fe$ bulunur. 2. 4 mol demirin toplam kütlesi: $4 \times 56 = 224\ \text{g}$'dır. 3. 1 mol hemoglobinin toplam kütlesi $64.000\ \text{g}$'dır. 4. Kütlece demir yüzdesi: $\% Fe = \frac{224}{64.000} \times 100 = \frac{224}{640} = 0{,}35\%$ bulunur. Doğru cevap A şıkkıdır.

1. Anyon açığı formülü: $\text{Anyon Açığı} = [Na^+] - ([Cl^-] + [HCO_3^-])$. 2. Verilen konsantrasyonlar formüle yazılır: $\text{Anyon Açığı} = 136 - (98 + 14) = 136 - 112 = 24\ \text{mEq/L}$. (Normal referans aralık $8-12\ \text{mEq/L}$ olup hastada yüksek anyon açıklı metabolik asidoz mevcuttur). Doğru cevap D şıkkıdır.

1. Seyreltme formülü: $M_1 \cdot V_1 = M_2 \cdot V_2$ 2. Bilinenler: $M_1 = 2\ \text{M}$ $M_2 = 0{,}05\ \text{M}$ $V_2 = 800\ \text{mL}$ 3. $2 \times V_1 = 0{,}05 \times 800$ $2 \times V_1 = 40 \implies V_1 = 20\ \text{mL}$. Stoktan 20 mL alınıp hacim su ile 800 mL'ye tamamlanmalıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

1. $1\ \text{dL} = 0{,}1\ \text{L}$ olduğundan: $1{,}13\ \text{mg/dL} \times 10\ \text{dL/L} = 11{,}3\ \text{mg/L} = 0{,}0113\ \text{g/L}$. 2. Molar derişim: $\frac{0{,}0113\ \text{g/L}}{113\ \text{g/mol}} = 0{,}0001\ \text{mol/L} = 10^{-4}\ \text{mol/L}$. 3. $\mu\text{mol/L}$ cinsine dönüşüm: $10^{-4}\ \text{mol/L} \times 10^6\ \mu\text{mol/mol} = 100\ \mu\text{mol/L}$ bulunur. Doğru cevap C şıkkıdır.

1. Metabolize edilen glukozun mol sayısı: $n = \frac{m}{M_A} = \frac{360\ \text{g}}{180\ \text{g/mol}} = 2\ \text{mol glukoz}$. 2. Tepkime denklemine göre 1 mol glukozdan 6 mol $H_2O$ açığa çıkar. 2 mol glukozdan $2 \times 6 = 12\ \text{mol } H_2O$ oluşur. 3. 12 mol suyun kütlesi: $m = n \times M_A = 12\ \text{mol} \times 18\ \text{g/mol} = 216\ \text{gram}$ bulunur. Doğru cevap C şıkkıdır.

1. Trigliseridler (triasilgliseroller), 1 mol gliserol ile 3 mol yağ asidinin esterleşmesiyle oluşur. 2. 1 mol trigliseridin yapısındaki 3 ester bağının hidrolizi (sabunlaşması) için tam 3 mol kuvvetli baz ($KOH$ veya $NaOH$) tüketilir. 3. Reaksiyon sonucunda 1 mol gliserol ve 3 mol yağ asidi tuzu (sabun) oluşur. Dolayısıyla harcanan $KOH = 3\ \text{mol}$, açığa çıkan gliserol $= 1\ \text{mol}$'dür. Doğru cevap D şıkkıdır.

1. $193\ \text{mg/dL} = 1930\ \text{mg/L} = 1{,}930\ \text{g/L}$. 2. Molar derişim: $[\text{Kolesterol}] = \frac{1{,}930\ \text{g/L}}{386\ \text{g/mol}} = 0{,}005\ \text{mol/L}$. 3. $\text{mmol/L}$ cinsine dönüştürülür: $0{,}005\ \text{mol/L} \times 1000 = 5{,}0\ \text{mmol/L}$. Doğru cevap A şıkkıdır.

1. %0,9 (a/h) demek $100\ \text{mL}$ çözeltide $0{,}9\ \text{g } NaCl$ demektir. 2. $1000\ \text{mL}$ ($1\ \text{L}$) çözeltide $9{,}0\ \text{g } NaCl$ bulunur. 3. $NaCl$ mol kütlesi $= 23 + 35{,}5 = 58{,}5\ \text{g/mol}$. 4. Molarite: $M = \frac{9{,}0\ \text{g/L}}{58{,}5\ \text{g/mol}} = 0{,}1538\ \text{mol/L} \approx 154\ \text{mmol/L}$. (SF bu nedenle $154\ \text{mEq/L } Na^+$ ve $154\ \text{mEq/L } Cl^-$ içerir). Doğru cevap B şıkkıdır.

1. Gaz hacimleri mol sayıları ile doğru orantılıdır (Avogadro Yasası). 2. Tepkime denkleminde üretilen $CO_2 = 16\ \text{mol}$, tüketilen $O_2 = 23\ \text{mol}$'dür. 3. $RQ = \frac{n_{CO_2}}{n_{O_2}} = \frac{16}{23} \approx 0{,}6956 \approx 0{,}70$ bulunur. (Karbonhidratlarda bu oran 1,0 iken yağlarda yaklaşık 0,7'dir). Doğru cevap C şıkkıdır.

1. Dalton Yasası gereğince bir gazın kısmi basıncı: $P_i = X_i \times P_{\text{toplam}}$. 2. $P_{N_2} = 0{,}78 \times 750\ \text{mmHg}$. 3. Çarpma işlemi: $750 \times 0{,}78 = 750 \times \frac{78}{100} = 7{,}5 \times 78 = 585\ \text{mmHg}$ bulunur. Doğru cevap E şıkkıdır.

1. $6{,}72\ \text{mg/dL} \times 10\ \text{dL/L} = 67{,}2\ \text{mg/L} = 0{,}0672\ \text{g/L}$. 2. Molar derişim: $\frac{0{,}0672\ \text{g/L}}{168\ \text{g/mol}} = 0{,}0004\ \text{mol/L} = 4 \times 10^{-4}\ \text{mol/L}$. 3. $\mu\text{mol/L}$ dönüşümü: $4 \times 10^{-4}\ \text{mol/L} \times 10^6\ \mu\text{mol/mol} = 400\ \mu\text{mol/L}$ bulunur. Doğru cevap B şıkkıdır.

1. Litre başına miligram: $45\ \text{mg/dL} \times 10 = 450\ \text{mg/L}$. 2. Molarite hesabı: $\text{mmol/L} = \frac{450\ \text{mg/L}}{90\ \text{mg/mmol}} = 5{,}0\ \text{mmol/L}$ bulunur. Doğru cevap D şıkkıdır.

1. Numunedeki proteinin %16'sı azot elementinden oluşmaktadır. 2. $0{,}16 \times \text{Protein} = 3{,}2\ \text{g}$. 3. $\text{Protein} = \frac{3{,}2}{0{,}16} = \frac{320}{16} = 20\ \text{gram}$ bulunur. (Kjeldahl çevrim faktörü: $\frac{100}{16} = 6{,}25$; $3{,}2 \times 6{,}25 = 20\ \text{g}$). Doğru cevap C şıkkıdır.

1. Konsantrasyon litreye çevrilir: $2{,}4\ \text{mg/dL} \times 10 = 24\ \text{mg/L}$. 2. Molarite: $[Mg^{2+}] = \frac{24\ \text{mg/L}}{24\ \text{mg/mmol}} = 1{,}0\ \text{mmol/L}$. 3. Magnezyum iki değerlikli bir katyondur ($Mg^{2+}$, değerlik $= 2$). 4. $\text{mEq/L} = \text{mmol/L} \times 2 = 1{,}0 \times 2 = 2{,}0\ \text{mEq/L}$ bulunur. Doğru cevap B şıkkıdır.

1. Triolein bir triasilgliseroldür ve 1 mol gliserole 3 mol oleik asidin esterleşmesiyle oluşmuştur. 2. Tam hidroliz tepkimesi: $\text{Triolein} + 3H_2O \to \text{Gliserol} + 3\ \text{Oleik Asit}$. 3. Açığa çıkan oleik asit miktarı $3\ \text{mol}$, gliserol miktarı ise $1\ \text{mol}$'dür. 4. İstenen oran = $\frac{3}{1} = 3$ bulunur. Doğru cevap C şıkkıdır.

1. Konsantrasyon litre başına dönüştürülür: $3{,}1\ \text{mg/dL} \times 10\ \text{dL/L} = 31\ \text{mg/L} = 0{,}031\ \text{g/L}$. 2. Molar konsantrasyon hesaplanır: $[P] = \frac{31\ \text{mg/L}}{31\ \text{mg/mmol}} = 1{,}0\ \text{mmol/L}$ bulunur. Doğru cevap A şıkkıdır.