YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) Maddenin Halleri ve Gazlar #2

1. İdeal gazlarda basınç sıcaklıkla doğru orantılıdır ($P \propto T$). Sıcaklık $3\text{ katına}$ çıkarsa basınç da $3\text{ katına}$ çıkar. 2. Ortalama kinetik enerji yalnızca mutlak sıcaklığa bağlıdır ($E_k \propto T$). Sıcaklık $3\text{ katına}$ çıkarsa ortalama kinetik enerji de $3\text{ katına}$ çıkar. Sonuç: A şıkkı.

1. Boyle-Mariotte yasasına göre sabit sıcaklıkta basınç ile hacim ters orantılıdır ($P_1 \cdot V_1 = P_2 \cdot V_2$). 2. Hacim yarıya inerse ($V_2 = \frac{V_1}{2}$), basınç $2\text{ katına}$ çıkar ($P_2 = 2P_1$). Sonuç: C şıkkı.

1. Graham difüzyon yasası: $\frac{v_1}{v_2} = \sqrt{\frac{M_2}{M_1}}$. 2. $\frac{v_{CH_4}}{v_{SO_2}} = \sqrt{\frac{64}{16}} = \sqrt{4} = 2$. Sonuç: C şıkkı.

1. $CO_2$ molekül kütlesi: $12 + (2 \cdot 16) = 44\text{ g/mol}$. 2. Mol sayısı: $n = \frac{4.4}{44} = 0.1\text{ mol}$. 3. Normal koşullarda ($0^{\circ}\text{C}$ ve $1\text{ atm}$) $1\text{ mol}$ gaz $22.4\text{ L}$ hacim kaplar. 4. $V = 0.1 \cdot 22.4 = 2.24\text{ L}$. Sonuç: B şıkkı.

1. Toplam mol sayısı: $n_{\text{toplam}} = 0.3 + 0.2 + 0.5 = 1.0\text{ mol}$. 2. Ne gazının mol kesri: $X_{Ne} = \frac{0.2}{1.0} = 0.2$. 3. Kısmi basınç: $P_{Ne} = X_{Ne} \cdot P_{\text{toplam}} = 0.2 \cdot 400 = 80\text{ mmHg}$. Sonuç: A şıkkı.

1. Viskozite sıvının akmaya karşı direncidir. Sıcaklık artırıldığında moleküller arası çekim kuvvetleri zayıflar ve viskozite azalır (akışkanlık artar). 2. Moleküller arası çekim kuvveti büyük olan sıvıların viskozitesi büyüktür (örneğin balın viskozitesi sudan büyüktür). 3. E seçeneğinde 'Sıcaklık artırıldığında viskozite artar' denilmesi yanlıştır, sıcaklıkla viskozite azalır. Sonuç: E şıkkı.

1. Buhar basıncı sıvının cismine, sıcaklığına ve safsızlığına bağlıdır. 2. Sıvının miktarına, hacmine veya kabın yüzey alanına bağlı değildir. 3. D seçeneğinde 'Sıvı miktarı artırıldığında buhar basıncı artar' denilmesi yanlıştır, miktar buhar basıncını değiştirmez. Sonuç: D şıkkı.

1. İdeal gaz varsayımlarında gaz taneciklerinin öz hacimleri toplam hacim yanında ihmal edilir ve aralarındaki etkileşimlerin sıfır olduğu kabul edilir. Gerçek gazlarda ise taneciklerin öz hacmi sıfırdan farklıdır ve moleküller arası çekim kuvvetleri bulunur. Sonuç: B şıkkı.

1. Joule-Thomson olayı, gerçek gazların ani genleşme (genleşme/soğuma) sırasında sıcaklıklarının düşmesi olayıdır. Bu ilke buzdolabı ve klimalarda soğutucu akışkanların çalışmasında kullanılır. Sonuç: A şıkkı.

1. İyonik katılar (örneğin $NaCl$) güçlü iyonik bağlar içerdiği için erime noktaları çok yüksektir, katı halde iyonlar sabit olduğu için elektriği iletmezler ancak erimiş halleri ve sulu çözeltileri iyon hareketliliğinden dolayı elektriği iletir. Sonuç: C şıkkı.

1. Bir gazın basınçla sıvılaştırılabileceği en yüksek sıcaklık sınırına kritik sıcaklık denir. Kritik sıcaklığın üzerindeki gazlar basınçla sıvılaştırılamaz ve bu haldeki akışkanlara akışkan gaz (veya süperkritik akışkan) denir. Sonuç: D şıkkı.

1. Charles yasası: $\frac{V_1}{T_1} = \frac{V_2}{T_2}$ (sıcaklık mutlaka Kelvin cinsinden alınmalıdır). 2. İlk sıcaklık: $T_1 = 27 + 273 = 300\text{ K}$. 3. İkinci sıcaklık: $T_2 = 327 + 273 = 600\text{ K}$. 4. $\frac{V_1}{300} = \frac{V_2}{600} \implies V_2 = 2V_1$. Sonuç: C şıkkı.

1. Plazma hali iyonlaşmış gaz bulutudur; pozitif iyonlar ve serbest elektronlar içerir. 2. Elektrik ve ısıyı çok iyi iletirler, belirli bir şekil ve hacimleri yoktur. 3. D seçeneğinde 'Elektrik akımını iletmezler' denilmesi yanlıştır, plazmalar serbest iyon ve elektronlar içerdiği için elektrik akımını çok iyi iletirler. Sonuç: D şıkkı.

1. Buharlaşma her sıcaklıkta ve sıvının sadece yüzeyinde gerçekleşir; kaynama ise belirli bir sıcaklıkta (kaynama noktasında) ve sıvının her yerinde (kabarcıklar halinde) gerçekleşir. Sonuç: A şıkkı.

1. Kapalı uçlu manometrelerde gazın basıncı doğrudan cıva sütununun yüksekliğine eşittir ($P_{gaz} = h$). 2. $15\text{ cm} = 150\text{ mmHg}$'dir. 3. Açık hava basıncı kapalı uçlu manometrelerde hesaba katılmaz (çünkü diğer uç vakumludur). 4. $P_{gaz} = 150\text{ mmHg}$. Sonuç: A şıkkı.

1. Normal koşullarda ($0^{\circ}\text{C}$ ve $1\text{ atm}$) gazların mol kütlesi ile özkütleleri arasındaki ilişki: $d = \frac{M_A}{22.4}$ veya $M_A = d \cdot 22.4$. 2. $M_A = 1.25 \cdot 22.4 = 28\text{ g/mol}$. Sonuç: C şıkkı.

1. Yüzey gerilimi sıvı moleküllerinin iç kısımlardaki moleküller tarafından çekilmesinden kaynaklanan ve yüzeyin esnek bir zar gibi davranmasını sağlayan kuvvettir. 2. Sıcaklık artırıldığında yüzey gerilimi azalır, deterjan eklendiğinde yüzey gerilimi azalır. 3. E seçeneğinde 'Sıvının sıcaklığı artırıldığında yüzey gerilimi artar' denilmesi yanlıştır, sıcaklıkla yüzey gerilimi azalır. Sonuç: E şıkkı.

1. Su üstünde toplanan gazlarda toplam basınç gazın kısmi basıncı ile suyun buhar basıncının toplamına eşittir: $P_{\text{toplam}} = P_{H_2} + P_{H_2O}$. 2. $750 = P_{H_2} + 30 \implies P_{H_2} = 750 - 30 = 720\text{ mmHg}$. Sonuç: B şıkkı.

1. Kristal katıların belirli bir erime noktası vardır ve tanecikleri düzenli bir örgü yapısındadır. 2. Amorf katıların belirli bir erime noktası yoktur, yumuşadıkları bir erime aralığı (camsı geçiş sıcaklığı) vardır. 3. E seçeneğinde 'Amorf katıların belirli bir erime noktası vardır' denilmesi yanlıştır. Sonuç: E şıkkı.

1. Bir gazın ideal gaza en yakın olması için molekül kütlesi küçük, moleküller arası çekim kuvvetleri çok zayıf olmalı ve yüksek sıcaklık/düşük basınçta bulunmalıdır. 2. Seçeneklerde verilen gazlar arasından molekül kütlesi en küçük ve apolar olan $He$ (Helyum) soygazı idealliğe en yakın davranışı sergiler. Sonuç: A şıkkı.