YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) Kimyasal Hesaplamalar & Mol Kavramı #2

1. Mol sayısı hesabı: $n = \frac{N}{N_A} = \frac{3.01 \cdot 10^{23}}{6.02 \cdot 10^{23}} = 0.5\text{ mol}$. 2. Molekül sayısı $0.5\text{ mol}$'dür (A şıkkı doğru). 3. $SO_2$ molekül kütlesi: $32 + (2 \cdot 16) = 64\text{ g/mol}$. Kütlesi: $m = n \cdot M_A = 0.5 \cdot 64 = 32\text{ g}$ (B şıkkı doğru). 4. Toplam atom sayısı: $0.5 \cdot 3 = 1.5\text{ mol}$ atom, yani $1.5 \cdot 6.02 \cdot 10^{23} = 9.03 \cdot 10^{23}$ tane atom içerir (C şıkkı doğru). 5. Normal koşullardaki hacmi: $0.5 \cdot 22.4 = 11.2\text{ L}$ (D şıkkı doğru). 6. Oksijen atomu molü $0.5 \cdot 2 = 1\text{ mol}$'dür ($1$ gram değil). E seçeneği yanlıştır. Sonuç: E şıkkı.

1. Basit formül kütlesi: $12 + (2 \cdot 1) = 14\text{ g/mol}$. 2. Molekül formül kütlesinin basit formül kütlesine oranı ($n$): $n = \frac{70}{14} = 5$. 3. Molekül formülü basit formülün $5$ katıdır: $(CH_2)_5 = C_5H_{10}$. Sonuç: C şıkkı.

1. Bileşiğin mol kütlesi: $40 + 12 + (3 \cdot 16) = 40 + 12 + 48 = 100\text{ g/mol}$. 2. Ca elementinin kütlece yüzdesi: $\frac{40}{100} \cdot 100 = \%40$. Sonuç: B şıkkı.

1. $N_2$ mol kütlesi $28\text{ g/mol}$ olduğundan $28\text{ gram}$ $N_2$ gazı $1\text{ mol}$'dür. 2. Katsayılara göre $1\text{ mol}$ $N_2$ tepkimeye girdiğinde $2\text{ mol}$ $NH_3$ oluşur. 3. $NH_3$ mol kütlesi: $14 + (3 \cdot 1) = 17\text{ g/mol}$. 4. Oluşan $NH_3$ kütlesi: $2 \cdot 17 = 34\text{ g}$. Sonuç: D şıkkı.

1. Başlangıç: $3\text{ mol } SO_2$, $2\text{ mol } O_2$. 2. Harcanan oran: $2\text{ mol } SO_2$ harcanırken $1\text{ mol } O_2$ harcanır. 3. $3\text{ mol } SO_2$ harcanırsa $1.5\text{ mol } O_2$ harcanır ($SO_2$ tükenir, sınırlayıcıdır). 4. Artan madde: $2 - 1.5 = 0.5\text{ mol } O_2$ artar. Sonuç: A şıkkı.

1. Başlangıç $H_2$ mol sayısı: $n = \frac{11.2}{22.4} = 0.5\text{ mol}$. 2. Katsayılara göre $0.5\text{ mol}$ $H_2$ harcandığında teorik olarak $0.5\text{ mol}$ $H_2O$ oluşmalıdır. 3. $H_2O$ mol kütlesi $18\text{ g/mol}$ olduğundan teorik verim: $0.5 \cdot 18 = 9\text{ g}$. 4. Gerçekte elde edilen miktar $8\text{ gram}$'dır. 5. Yüzde verim: $\frac{\text{Gerçek}}{\text{Teorik}} \cdot 100 = \frac{8}{9} \cdot 100$ (sorudaki sayıları tam yüzde çıkacak şekilde kurgulayalım: eğer $9\text{ g}$ yerine $4.5\text{ g}$ su oluşsaydı veya $0.25\text{ mol}$ olsaydı...) - Kurguyu güncelleyelim: $0.25\text{ mol}$ su oluşması gerekseydi ($5.6\text{ L}$ $H_2$ için $4.5\text{ g}$ teorik, $3.6\text{ g}$ gerçek verim $\%80$ olurdu). - Alternatif: $22.4\text{ L}$ ($1\text{ mol}$) $H_2$ kullanılsın. $1\text{ mol}$ $H_2O$ ($18\text{ g}$) teorik verim olsun. Gerçek verim $13.5\text{ g}$ olsun. Yüzde verim $\frac{13.5}{18} \cdot 100 = \%75$.

1. Mol kütlesi $1\text{ mol}$ ($N_A$ tane) atomun gram cinsinden kütlesidir. 2. $M_A = \text{Bir tane atomun kütlesi} \cdot N_A$. 3. $M_A = (1.2 \cdot 10^{-22}) \cdot (6 \cdot 10^{23}) = 7.2 \cdot 10^1 = 72\text{ g/mol}$. Sonuç: C şıkkı.

1. Karışımın toplam mol sayısı (normal koşullarda): $n_{\text{toplam}} = \frac{11.2}{22.4} = 0.5\text{ mol}$. 2. $CH_4$ molekülünde $4$ tane $H$ atomu vardır. $CH_4$ mol sayısı $a$, $SO_2$ mol sayısı $b$ olsun: $a + b = 0.5$. 3. Hidrojen atomu kütlesi $1.6\text{ g}$ ise mol sayısı $\frac{1.6}{1} = 1.6\text{ mol}$ $H$ atomudur. 4. Sadece $CH_4$'te hidrojen vardır ($SO_2$'de hidrojen yoktur): $4a = 1.6 \implies a = 0.4\text{ mol}$ ($CH_4$). Sonuç: D şıkkı.

1. $0.2\text{ mol}$ bileşik $32\text{ g}$ ise $1\text{ mol}$ bileşiğin kütlesi ($M_A$): $\frac{32}{0.2} = 160\text{ g/mol}$. 2. $X_2O_3$ mol kütlesi: $2 \cdot (\text{atom kütlesi of } X) + (3 \cdot 16) = 160$. 3. $2X + 48 = 160 \implies 2X = 112 \implies X = 56\text{ g/mol}$. Sonuç: B şıkkı.

1. 1 akb, bir tane ${}^{12}C$ izotopunun kütlesinin 1/12'sine eşittir ve gram cinsinden değeri $\frac{1}{N_A}\text{ gram}$'dır. Sonuç: A şıkkı.

1. Mol sayısı: $n = \frac{5.6}{22.4} = 0.25\text{ mol}$. 2. $SO_3$ mol kütlesi: $32 + (3 \cdot 16) = 32 + 48 = 80\text{ g/mol}$. 3. Kütle: $m = 0.25 \cdot 80 = 20\text{ g}$. Sonuç: C şıkkı.

1. $0.5\text{ mol}$ $C_3H_8$ molekülü içerir ($0.5\cdot N_A$ tane molekül). 2. C atomu molü: $0.5 \cdot 3 = 1.5\text{ mol}$ C atomu ($1.5 \cdot N_A$). 3. H atomu molü: $0.5 \cdot 8 = 4\text{ mol}$ H atomu ($4 \cdot N_A$). 4. Toplam atom sayısı: $1.5 + 4 = 5.5\text{ mol}$ atom ($5.5 \cdot N_A$). 5. E seçeneğinde 'Toplam 2 mol atom içerir' denilmesi yanlıştır, toplam $5.5\text{ mol}$ atom içerir. Sonuç: E şıkkı.

1. $CO_2$ içindeki C molü: $n_{CO_2} = \frac{26.4}{44} = 0.6\text{ mol} \implies 0.6\text{ mol C}$ ($7.2\text{ g}$).

1. Tepkime denklemi: $CH_4(g) + 2O_2(g) \to CO_2(g) + 2H_2O(g)$. 2. Eşit mol sayısında ($n$ şer mol) alındığında harcanma oranına göre $CH_4$ ve $O_2$ için $1:2$ harcanır. Demek ki $O_2$ sınırlayıcıdır. 3. $1.6\text{ mol}$ $CO_2$ oluştuğuna göre tepkime katsayılarından $1.6\text{ mol}$ $CH_4$ harcanmış ve $3.2\text{ mol}$ $O_2$ harcanmıştır. 4. Başlangıçta eşit alındığından başlangıç mol sayısı en az $3.2\text{ mol}$ olmalıdır. 5. Toplam başlangıç gazı: $3.2 + 3.2 = 6.4\text{ mol}$. Sonuç: B şıkkı.

1. Mol sayısı: $n = \frac{2.24}{22.4} = 0.1\text{ mol}$. 2. Mol kütlesi ($M_A$): $n = \frac{m}{M_A} \implies 0.1 = \frac{6.4}{M_A} \implies M_A = 64\text{ g/mol}$. Sonuç: D şıkkı.

1. Açığa çıkan $CO_2$ mol sayısı: $n_{CO_2} = \frac{8.8}{44} = 0.2\text{ mol}$. 2. Her iki karbonat tuzu da ısıtıldığında $1\text{ mol}$ tuzdan $1\text{ mol}$ $CO_2$ çıkar ($CaCO_3 \to CaO + CO_2$, $MgCO_3 \to MgO + CO_2$). Toplam karbonat tuzu $0.2\text{ mol}$'dür. 3. $CaCO_3$ mol kütlesi $100\text{ g/mol}$, $MgCO_3$ mol kütlesi $84\text{ g/mol}$'dür. 4. $CaCO_3$ kütlesi $x$, $MgCO_3$ kütlesi $y$ olsun: $x + y = 20$ ve $\frac{x}{100} + \frac{y}{84} = 0.2$. 5. Bu denklemi çözersek: $84x + 100y = 1680 \implies 84x + 100(20 - x) = 1680 \implies 16x = 320 \implies x = 20\text{ g}$. (Burada toplam kütle $20$ gram çıktığına göre demek ki karışımın tamamı $CaCO_3$'tür. Soruyu daha anlamlı kılmak için $CO_2$ miktarını veya toplam kütleyi ayarlayalım: Eğer toplam kütle $18.4\text{ g}$ olsaydı: $84x + 100(18.4 - x) = 1680 \implies 16x = 1840 - 1680 = 160 \implies x = 10\text{ g}$ olurdu). - Kurguyu $18.4\text{ g}$ olarak güncelleyelim.

1. $1\text{ mol}$ $Al_2(SO_4)_3$ bileşiğinde $2$ mol Al, $3$ mol S ve $12$ mol O olmak üzere toplam $2 + 3 + 12 = 17\text{ mol}$ atom vardır. 2. $0.2\text{ mol}$ bileşikteki toplam atom molü: $0.2 \cdot 17 = 3.4\text{ mol}$ atom. Sonuç: D şıkkı.

1. A) $CO$ ($12 + 16 = 28\text{ g/mol}$) 2. B) $N_2$ ($2 \cdot 14 = 28\text{ g/mol}$) 3. C) $C_2H_4$ ($(2 \cdot 12) + (4 \cdot 1) = 28\text{ g/mol}$) 4. D) $H_2O$ ($(2 \cdot 1) + 16 = 18\text{ g/mol}$) 5. E) $C_2H_4$ yerine $CH_2N$ vb. yerine $C_2H_4$ ile $CO$ aynı, $H_2O$ ise $18\text{ g/mol}$'dür. Sonuç: D şıkkı.

1. Mol, $6.02 \cdot 10^{23}$ tane tanecik içeren madde miktarı birimidir ($N_A$ tane). 2. 1 mol karbon-12 atomu tam olarak 12 gramdır. 3. E seçeneğinde '1 mol gaz normal koşullarda daima 11.2 litre hacim kaplar' denilmesi yanlıştır, 1 mol gaz normal koşullarda $22.4\text{ litre}$ hacim kaplar. Sonuç: E şıkkı.

1. Tepkime denklemi: $2Mg(k) + O_2(g) \to 2MgO(k)$. 2. $Mg$ mol sayısı: $n = \frac{4.8}{24} = 0.2\text{ mol}$. 3. Katsayılara göre $2\text{ mol}$ $Mg$'den $2\text{ mol}$ $MgO$ oluşur, yani $0.2\text{ mol}$ $Mg$'den $0.2\text{ mol}$ $MgO$ oluşur. 4. $MgO$ mol kütlesi: $24 + 16 = 40\text{ g/mol}$. 5. Oluşan kütle: $m = 0.2 \cdot 40 = 8\text{ g}$. Sonuç: C şıkkı.