YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) Kimyasal Türler Arası Etkileşimler #2

1. İyonik bağlı bileşiklerde çok atomlu kökler (örneğin $SO_4^{2-}$, $NO_3^-$, $OH^-$, $NH_4^+$) varsa, kök içindeki atomlar birbirine kovalent bağla bağlanmış olup kök ile zıt yüklü iyon arasında iyonik bağ bulunur. 2. $\text{NaOH}$, $\text{CaCO}_3$, $\text{NH}_4\text{Cl}$ ve $\text{K}_2\text{SO}_4$ bileşiklerinde çok atomlu kökler olduğundan hem iyonik hem kovalent bağ bulunur. 3. $\text{NaCl}$ ise sadece sodyum ($Na^+$) ve klor ($Cl^-$) iyonlarından oluştuğu için yapısında sadece iyonlık bağ bulunur, kovalent bağ içermez. Sonuç: B şıkkı.

1. $N$ (Azot) atomunun değerlik elektron sayısı $5$'tir, $3$ tane tekli elektronuyla $F$ atomlarıyla kovalent bağ yapar ve $1$ çift ortaklanmamış elektronu kalır. 2. Merkez atom azot ($N$) üzerinde $1$ çift ortaklanmamış elektron bulunur. Sonuç: A şıkkı.

1. $\text{CO}_2$, $\text{CH}_4$, $\text{BF}_3$ ve $\text{CCl}_4$ molekülleri simetrik geometrilere sahip olduğundan apolardır. 2. $\text{H}_2\text{O}$ molekülü ise kırık doğru (açısal) geometriye sahip olduğu ve merkez atom üzerinde ortaklanmamış elektron çiftleri barındırdığı için polardır. Sonuç: C şıkkı.

1. Hidrojen bağının oluşması için $H$ atomunun elektronegatifliği çok yüksek olan $F, O, N$ atomlarına bağlı olması gerekir. 2. Su molekülleri ($H_2O$) ile amonyak molekülleri ($NH_3$) arasında hidrojen bağı etkindir. Sonuç: D şıkkı.

1. Apolar moleküller ve soygazlar arasında sadece London kuvvetleri etkindir. 2. $CH_4$ (metan) apolar bir moleküldür, diğer seçenekler ($H_2O, NH_3, HCl, H_2S$) ise polar moleküllerdir ve dipol-dipol etkileşimleri içerir. Sonuç: B şıkkı.

1. Güçlü etkileşimlerin kırılması veya oluşması kimyasal değişimi ifade eder. 2. Su sıtıldığında buharlaşması, şekerin suda çözünmesi, naftalinin süblimleşmesi ve iyot katısının erimesi fiziksel değişimlerdir (zayıf etkileşimler kopar). 3. Suyun elektrik enerjisiyle hidrojen ve oksijen gazlarına ayrışması ise kimyasal bir değişimidir (güçlü bağlar kopar). Sonuç: E şıkkı.

1. İyonik bileşikler katı halde elektriği iletmezler, ancak sıvı halleri ve sulu çözeltileri elektrik akımını iletir. 2. Kristal örgü yapısına sahiptirler, oda koşullarında katı haldedirler ve molekül yapılı değil birim hücrelerden oluşurlar. 3. E seçeneğinde 'Oda koşullarında moleküler yapıda gaz veya sıvı haldedirler' ifadesi tamamen yanlıştır, iyonik bileşikler oda koşullarında katıdır ve molekül yapılı değildir. Sonuç: E şıkkı.

1. Metalik bağ, pozitif metal iyonları ile elektron denizi arasındaki elektrokimyasal çekim kuvvetidir. 2. Metaller ısı ve elektriği iyi iletir, işlenebilirler (tel ve levha haline gelebilirler). Sonuç: A şıkkı.

1. Güçlü etkileşimlerin kopması veya oluşması için gereken enerji genellikle $40\text{ kJ/mol}$'den büyüktür; zayıf etkileşimlerde ise bu değer küçüktür ($40\text{ kJ/mol}$ altı). 2. Fiziksel bağlar zayıf, kimyasal bağlar güçlüdür. Sonuç: B şıkkı.

1. Aynı tür ametal atomları arasında oluşan kovalent bağlar apolardır (örneğin $Cl_2, O_2, H_2$). 2. Farklı tür ametal atomları arasındaki bağlar polardır. 3. $Cl_2$ (klor gazı) molekülünde bağ apolardır. Sonuç: D şıkkı.

1. Hidrojen bağının olması için molekülde $H$ atomunun $F, O, N$ atomlarına bağlı olması gerekir ($HF, H_2O, NH_3$). 2. $CH_3OH$ (metanol) ve $CH_3COOH$ (asetik asit) bu grubu içerir. 3. $CH_4$ (metan) molekülünde hidrojen bağı yoktur, sadece London kuvvetleri etkindir. Sonuç: C şıkkı.

1. İyonik bağ sağlamlığı iyon yüklerinin çarpımı ile doğru, iyonlar arası uzaklıkla (çapla) ters orantılıdır ($F \propto \frac{q_1 \cdot q_2}{d^2}$).İyon yükü büyük olanın erime noktası daha yüksektir. 2. $MgO$ bileşiğinde iyon yükleri $+2$ ve $-2$'dir ($Mg^{2+}O^{2-}$); $NaCl$ bileşiğinde ise $+1$ ve $-1$'dir ($Na^+Cl^-$). 3. Bu nedenle $MgO$'nun erime noktası $NaCl$'ninkinden çok daha yüksektir. Sonuç: A şıkkı.

1. $H_2O$ molekülünde merkez atom oksijen ($A$) etrafında $2$ tane bağlanmış hidrojen atomu ($X_2$) ve $2$ çift ortaklanmamış elektron ($E_2$) vardır. 2. VSEPR gösterimi $AX_2E_2$ şeklindedir ve merkez otokta $2$ çift ortaklanmamış elektron bulunur. Sonuç: D şıkkı.

1. Su polar bir çözücüdür. Polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür. 2. $NaCl$ (iyonik/polar karakterli tuz) ve $NH_3$ (polar molekül) suda iyi çözünür. Seçeneklerde $NH_3$ (amonyak) polar bir molekül olduğu için suda iyi çözünür. Sonuç: B şıkkı.

1. ${}_{6}\text{C}$ atomu $sp^3$ hibritleşmesi yapar. $H$ atomunun ise $1s$ orbitali vardır. 2. Bağlar karbonun $sp^3$ hibrit orbitali ile hidrojenin $1s$ orbitalinin uç uca örtüşmesiyle ($\sigma$ bağı) oluşur. Sonuç: A şıkkı.

1. $H_2O$ moleküllerinin kendi aralarında güçlü hidrojen bağları oluşturması kaynama noktasını diğer 6A grubu hidrojenli bileşiklerine göre oldukça yükseltir. Sonuç: C şıkkı.

1. $\text{H}_2\text{O}_2$ (Hidrojen peroksit) molekülünün yapısı $H-O-O-H$ şeklindedir. 2. O-O bağı apolar kovalent bağdır, H-O bağları ise polar kovalent bağdır. Molekülün bütünü ise polardır. Sonuç: B şıkkı.

1. İyonik bir katının polar bir çözücüde (suda) çözünmesi sırasında iyonlar ile polar moleküller arasında iyon-dipol etkileşimi meydana gelir. Sonuç: D şıkkı.

1. Bor triflorür ($\text{BF}_3$) molekülünde Bor ($B$) atomu etrafında toplam $6$ elektron bulunur, yani oktetini tamamlayamamıştır (oktet boşluğu / eksikliği vardır). Sonuç: A şıkkı.

1. Güçlü etkileşimler atomlar arasında, zayıf etkileşimler ise genellikle moleküller arasında (veya soygaz atomları arasında) gerçekleşir. 2. Fiziksel değişimlerde zayıf etkileşimler kopar veya oluşur. 3. D seçeneğinde 'Zayıf etkileşimlerin koptuğu tüm olaylar kimyasaldır' ifadesi yanlıştır, zayıf etkileşimlerin kopması fiziksel bir değişimdir. Sonuç: D şıkkı.