YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) Türkiye'de İklim ve Bitki Örtüsü #4

Karadeniz Bölgesi kıyı kuşağında yer almalarına rağmen Rize'nin yıllık ortalama yağış miktarı yaklaşık 2300 mm iken, Trabzon'da bu değer yaklaşık 800-850 mm civarındadır. Birbirine oldukça yakın olan bu iki il arasındaki belirgin yağış farkının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Akdeniz ikliminin egemen olduğu Akdeniz ve Ege kıyılarında kızılçam ormanlarının tahrip edilmesiyle oluşan kısa boylu, her mevsim yeşil kalabilen, yaprakları derimsi ve cilalı bodur çalı topluluklarına 'maki' denir. Aşağıdakilerden hangisi maki formasyonu içerisinde yer alan türlerden biri değildir?

Karadeniz kıyılarında orman örtüsünün tahrip edildiği nemli sahalarda, kışın yaprağını döken çalılar ile yaprağını dökmeyen maki elemanlarının bir arada bulunduğu yalancı maki formasyonu gelişmiştir. Bu formasyona coğrafya literatüründe verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de görülen iklim tiplerinin en fazla yağış aldığı mevsimler birbirinden farklıdır. Buna göre, yıllık toplam yağışının yaklaşık yarısını kış mevsiminde alan, yaz mevsiminde ise dinamik subtropikal yüksek basınç nedeniyle belirgin bir kuraklık yaşayan iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Rize çevresinde kış mevsiminde dağları aşıp kıyıya doğru alçalan havanın sürtünmeyle her 100 metrede 1°C ısınması sonucunda 'föhn' rüzgarları oluşur. Bu durumun Rize ve çevresinde ortaya çıkardığı en belirgin tarımsal ve ekolojik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Erzurum-Kars Platosu'nda yıllık yağışın en büyük bölümü yaz başlarında konveksiyonel hareketlerle düşer. Bu yaz yağışları bölgede bozkırların kurumasını engeller ve boylu dağ çayırlarının gelişmesini sağlar. Bu iklim ve bitki örtüsü koşullarının bölge ekonomisine doğrudan yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

İç Anadolu ve Ergene Havzası gibi karasal alanlarda geçmişte var olan meşe ve karaçam ormanlarının insanlar tarafından kesilerek, yakılarak veya aşırı otlatılarak tahrip edilmesi sonucu ortaya çıkan otsu bitki topluluklarına ne ad verilir?

Kış mevsiminde Sibirya Termik Yüksek Basınç merkezinin Türkiye'yi güçlü bir şekilde etkisi altına aldığı dönemlerde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Jeolojik devirlerdeki iklim değişikliklerine rağmen kendi ekolojik sığınak alanlarında varlığını günümüze kadar koruyabilmiş kalıntı bitkilere 'relikt (kalıntı) bitki' denir. Buna göre, Karadeniz iklimine özgü bir tür olan kayın ağacının Akdeniz Bölgesi'nde Amanos (Nur) Dağları'nın nemli kuzey yamaçlarında topluluklar halinde varlığını sürdürmesi aşağıdakilerden hangisinin somut bir örneğidir?

Dünya üzerinde yalnızca belirli bir coğrafi alanda yetişen, yayılış alanı son derece sınırlı olan türlere 'endemik bitki' denir. Türkiye zengin topoğrafyası ve buzul çağlarında sığınak olması sayesinde yaklaşık 3000'den fazla endemik bitki türü barındırır. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'ye özgü endemik ağaç veya çalı türlerinden biri değildir?

Türkiye'deki mevcut orman varlığının coğrafi dağılışı incelendiğinde; ormanların yaklaşık %25'inin Karadeniz, %24'ünün Akdeniz ve %17'sinin Ege Bölgesi'nde toplandığı, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da ise bu oranın son derece düşük olduğu görülür. Türkiye genelinde ormanların dağılışını ve zenginliğini belirleyen en temel coğrafi etken aşağıdakilerden hangisidir?

Ormanların yetişebildiği en yüksek sınıra 'orman üst sınırı' denir ve bu sınır temel olarak sıcaklık yetersizliği (enlem ve yükselti) ile belirlenir. Buna göre, Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Akdeniz ve Ege kıyılarında maki bitki örtüsünün yangınlar veya aşırı otlatma sonucu tahrip edildiği kireçli, çorak ve taşlık arazilerde gelişen lavanta, kekik, abdestbozan, yasemin ve süpürge çalısı gibi çok kısa boylu ve seyrek çalılıklardan oluşan topluluğa ne ad verilir?

Ormanların başladığı en alt yükselti seviyesine 'orman alt sınırı' denir. Bu sınırın deniz seviyesine yakın olması doğrudan nem ve yağışın yeterliliğine bağlıdır. Buna göre, Türkiye'de orman alt sınırının deniz seviyesinden (0 metre) başladığı bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Iğdır Ovası ve Tuz Gölü Havzası Türkiye'nin yıllık ortalama yağış miktarı en az olan (yaklaşık 250-350 mm) sahalarıdır. Bu alanlarda yağış miktarının bu kadar düşük olmasında rol oynayan temel ortak coğrafi faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de orman alanları içerisinde en geniş yayılışa sahip olan yapraklı ağaç türü ile iğne yapraklı ağaç türü aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

İç Anadolu Bölgesi'nde nisan ve mayıs aylarında ısınan havanın dikey doğrultuda yükselerek soğuması sonucu öğleden sonraları kısa süreli, gök gürültülü sağanak yağışlar meydana gelir. Halk arasında 'Kırkikindi yağışları' olarak bilinen bu yağışların oluşum tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Karadeniz Dağları'nın denize bakan kuzey yamaçlarında deniz seviyesinden zirveye doğru çıkıldıkça bitki örtüsünün sırasıyla geniş yapraklı ormanlar, karışık ormanlar, iğne yapraklı ormanlar ve alpin çayırlar şeklinde kuşaklar oluşturduğu görülür. Bitki örtüsünün yamaç boyunca bu şekilde katlar oluşturmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Güneydoğu Anadolu Bölgesi yıllık yağış miktarı bakımından İç Anadolu Bölgesi'nden daha fazla (yaklaşık 450-600 mm) yağış almasına rağmen, Türkiye'de yaz kuraklığının ve buharlaşma şiddetinin en yüksek olduğu bölgedir. Bu çelişkili durumun ortaya çıkmasında; I. Güneydoğu'nun enlem olarak Ekvator'a daha yakın olması ve yüksek sıcaklıklar, II. Güneyden esen kuru ve sıcak Samyeli rüzgarlarının kurutucu etkisi, III. Bölgede yer şekillerinin çok engebeli ve dağlık olması faktörlerinden hangileri etkilidir?

Marmara Bölgesi; Karadeniz, Akdeniz ve Karasal iklim bölgelerinin kesişim sahasında yer alır. Bu nedenle bölgede tek bir iklim tipi yerine belirgin bir 'Geçiş İklimi' egemendir. Bu geçiş özelliğinin Marmara Bölgesi'nin bitki örtüsü üzerindeki doğrudan yansıması aşağıdakilerden hangisidir?