YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) Türkiye'nin Sanayisi ve Ulaşım Ağları #3

Türkiye'de sanayi tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken ham maddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık, pazar koşulları, ulaşım kolaylığı ve iş gücü temini gibi faktörler dikkate alınır. Buna göre, Karabük ve İskenderun'da demir-çelik fabrikalarının kurulmasında belirleyici olan birincil faktörler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Çabuk bozulabilen tarımsal ürünleri işleyen sanayi kollarında fabrikalar doğrudan ürünün yetiştirildiği üretim alanlarının yakınına kurulmak zorundadır. Aşağıdaki sanayi kollarından hangisinin Türkiye'deki mekânsal dağılışında bu zorunluluk diğerlerine göre daha az belirleyicidir?

Türkiye'de otomotiv ve yan sanayi fabrikaları Bursa, Kocaeli, Sakarya, İstanbul ve İzmir gibi illerde yoğunlaşmıştır. Bu sanayi kolunun anılan merkezlerde toplanmasında; I. Nitelikli iş gücünün ve teknik personelin varlığı, II. Liman bağlantıları sayesinde ihracat ve ithalat kolaylığı, III. Zengin demir cevheri yataklarının bu illerde yer alması faktörlerinden hangileri etkili olmuştur?

Türkiye'de faaliyet gösteren petrol rafinerilerinin kuruluş yerleri incelendiğinde farklı etkenlerin öne çıktığı görülür. Buna göre, Kırıkkale'de Orta Anadolu Rafinerisi'nin kuruluş yerinin belirlenmesinde diğer etkenlerin yanı sıra en çok gözetilen stratejik faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Kağıt, kereste, mobilya ve sunta gibi orman ürünlerine dayalı sanayi kollarının Türkiye'deki mekânsal dağılışında ham maddeye yakınlık öncelikli rol oynamaktadır. Buna göre, aşağıdaki şehirlerden hangisi zengin orman varlığına bağlı olarak orman ürünleri ve kereste sanayisinin geliştiği merkezlerden biri değildir?

Türkiye'de yer şekillerinin engebeli ve dağlık olduğu bazı kıyı ve iç kesim merkezlerine demir yolu hattı ulaştırılamamıştır. Aşağıdaki şehir çiftlerinden hangisinde her iki kente de günümüzde aktif bir demir yolu ulaşımı bulunmamaktadır?

Akdeniz Bölgesi'nde Toros Dağları'nın kıyıya paralel uzanması kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımı sınırlandırır ve ulaşım belirli tektonik geçitler üzerinden sağlanır. Çukurova'yı ve Akdeniz kıyısını İç Anadolu'ya (Niğde-Konya hattına) bağlayan tarihi ve stratejik geçit aşağıdakilerden hangisidir?

Tekerlekli kara yolu araçlarının (tır ve kamyonların) gemilerle deniz üzerinden taşınmasını sağlayan sisteme 'Ro-Ro taşımacılığı' denir. Bu sistem kara yolu transit sürelerini kısaltır ve gümrük geçiş maliyetlerini düşürür. Türkiye'nin Avrupa'ya yönelik Ro-Ro taşımacılığında en işlek ve stratejik uluslararası limanları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cam sanayisinin temel ham maddesi silisli kum (kuvars kumu), seramik ve porselen sanayisinin ham maddesi ise kil, kaolen ve feldispattır. Buna göre, Türkiye'de seramik ve porselen sanayisinin Kütahya, Bilecik (Bozüyük) ve Çanakkale (Çan) çevresinde gelişmesinde belirleyici olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de Yüksek Hızlı Tren (YHT) projeleriyle büyükşehirler arasındaki seyahat süreleri önemli ölçüde kısaltılmıştır. Aşağıdaki güzergahlardan hangisi Türkiye'de doğrudan YHT (Yüksek Hızlı Tren) seferlerinin yapıldığı hatlardan biri değildir?

Uluslararası yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan ulaşım sistemlerinin birim taşıma maliyetleri birbirinden farklıdır. Buna göre, tek seferde binlerce ton yük taşıyabilmesi, yol yapım ve bakım masrafının bulunmaması nedeniyle 'en düşük maliyetli' olan ulaşım türü ile hızlı olmasına rağmen birim taşıma maliyeti 'en yüksek' olan ulaşım türü aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Türkiye'de dağların doğu-batı yönünde uzanması ve yükseltinin batıdan doğuya doğru artması kara yolu ve demir yolu güzergahlarının belirlenmesinde belirleyici bir faktördür. Buna göre, aşağıdaki hatların hangisinde 1 kilometrelik kara yolu veya demir yolu yapım maliyetinin köprü, viyadük ve tünel ihtiyacının az olmasından dolayı diğerlerine göre daha düşük olması beklenir?

Türkiye'de tarımda kullanılan kimyasal gübre fabrikalarının bir kısmı ham maddeye yakınlık nedeniyle Mardin (Mazıdağı) çevresinde kurulmuşken; Bandırma, Mersin, İskenderun ve İzmit gibi liman kentlerinde de büyük gübre tesisleri bulunmaktadır. Liman kentlerinde gübre fabrikalarının yoğunlaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de son yıllarda sivil havacılık altyapısı hızla gelişmiş ve coğrafi koşulların elverişsiz olduğu kıyılarda deniz dolgusu yapılarak modern havalimanları inşa edilmiştir. Türkiye'de deniz yüzeyi doldurularak inşa edilen ilk havalimanı aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihi İpek Yolu'nu Pekin'den Londra'ya kadar kesintisiz bir demir yolu hattı ile bağlamayı amaçlayan Modern İpek Yolu (Bir Kuşak Bir Yol / Orta Koridor) projesinde Türkiye kritik bir geçiş noktasıdır. Bu demir yolu koridorunda Asya ve Avrupa kıtalarını İstanbul Boğazı'nın altından denizaltı batırma tüp tünelle kesintisiz birbirine bağlayan ulaşım projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Boru hatları, sıvı ve gaz halindeki enerji kaynaklarının en güvenli, kesintisiz ve çevre dostu yöntemle uzun mesafelere taşınmasını sağlar. Hazar Denizi'nden çıkarılan Azerbaycan petrolünü Gürcistan üzerinden Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan Deniz Terminali'ne ulaştıran stratejik ham petrol boru hattı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de kaliteli tütün üretiminin yapıldığı Manisa, İzmir, Samsun, Tokat, Malatya ve Adıyaman gibi merkezlerin çevresinde tütün işleme ve sigara sanayisi tesisleri kurulmuştur. Bu sanayi kolunun anılan illerde kümelenmesinde belirleyici olan temel kuruluş etkeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet'in ilk yıllarından itibaren Türkiye'de Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) fabrikaları ile askeri mühimmat tesisleri Ankara, Kırıkkale ve Çankırı gibi İç Anadolu illerinde toplanmıştır. Bu tesislerin özellikle İç Anadolu'da kurulmasında; I. Denizden gelebilecek askeri saldırılara karşı korunaklı ve güvenli bir iç bölgede yer alması, II. Hammadde olarak sadece linyit kömürünün kullanılması, III. Ankara'daki siyasi ve askeri karar merkezine (başkente) yakın konumda bulunması faktörlerinden hangileri belirleyici olmuştur?

Trabzon Limanı'na deniz yoluyla gelen uluslararası ticaret mallarının karayolu ile Zigana ve Kop tünelleri aşılarak Erzurum üzerinden İran'a ulaştırılması transit taşımacılıkta tarihi bir koridordur. Bu güzergahın Türkiye'nin dış ticaretindeki temel fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de sanayinin çok yoğunlaştığı Marmara Bölgesi'nde (Kocaeli, Dilovası, Ergene Havzası) sanayileşme birtakım ciddi çevre sorunlarını beraberinde getirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi sanayinin yoğun olduğu bu havzalarda ortaya çıkan doğrudan çevresel problemlerden biri değildir?