YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) Türkiye'nin Ekonomi Politikaları #1

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde (1923) milli ve bağımsız bir ekonomi modeli benimsenmiş, özel teşebbüsün desteklenmesi kararlaştırılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi 1923-1932 döneminde özel teşebbüsü sanayi yatırımlarına teşvik etmek amacıyla hayata geçirilen temel yasal düzenlemedir?

1929 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde başlayan ve tüm dünyayı etkisi altına alan Dünya Ekonomik Buhranı (Büyük Buhran), Türkiye'de ekonomi politikalarında köklü bir paradigma değişikliğine yol açmıştır. Bu krizin ardından Türkiye'de zorunlu olarak benimsenen ve temel yatırımların bizzat devlet eliyle yürütülmesini öngören ekonomik ilke aşağıdakilerden hangisidir?

1933 yılında hazırlanan ve 1934 yılında yürürlüğe konan I. Beş Yıllık Sanayi Planı başarıyla uygulanmış ve Türkiye'de sanayileşmenin temelleri atılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi I. Beş Yıllık Sanayi Planı kapsamında kurulan tesisler veya oluşturulan kurumlardan biri değildir?

1939-1945 yılları arasında Türkiye II. Dünya Savaşı'na fiilen girmemiş olmasına rağmen savaş ihtimaline karşı seferberlik ilan etmiş ve genç nüfus silah altına alınmıştır. Bu durumun Türkiye ekonomisi üzerindeki doğrudan yansımaları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

1950-1960 yılları arasında iktidarda bulunan Demokrat Parti Dönemi'nde ekonomi politikalarında belirgin bir yapısal dönüşüm yaşanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemin ekonomi politikalarının belirgin özelliklerinden biridir?

1960 yılından itibaren Türkiye'de ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmayı uzun vadeli hedeflerle planlamak ve kamu kaynaklarını rasyonel kullanmak amacıyla kurulan anayasal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de 24 Ocak 1980 tarihinde alınan istikrar kararları, Cumhuriyet dönemi ekonomi tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri kabul edilir. Bu kararlarla birlikte terk edilen ve yerine benimsenen ekonomik kalkınma modelleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), başlangıçta sadece Fırat ve Dicle nehirleri üzerinde hidroelektrik enerji üretimi ve sulama amaçlı bir su kaynakları projesi olarak planlanmış; daha sonra çok sektörlü entegre bir bölgesel kalkınma projesine dönüştürülmüştür. GAP'ın tarımsal alandaki sonuçları değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Doğu Anadolu Projesi (DAP), Türkiye'nin yüzölçümü bakımından en geniş bölgesel kalkınma projelerinden biridir. Bölgenin fiziki coğrafya özellikleri (yüksek rakım, engebeli arazi, erken başlayan sert ve uzun kış koşulları) dikkate alındığında, DAP kapsamında ekonomik kalkınmanın lokomotifi olarak öncelik verilen sektör aşağıdakilerden hangisidir?

Zonguldak, Bartın ve Karabük (ZBK) Kalkınma Projesi'nin hayata geçirilmesinde; I. Taş kömürü madenciliğinde verimliliğin artırılması ve ocakların modernize edilmesi, II. Demir-çelik sanayisinin rekabet gücünün korunması ve Filyos Limanı Projesi'nin hayata geçirilmesi, III. Bölgede jeotermal seracılığın ülkenin en büyük tarım kolu haline getirilmesi amaçlarından hangileri temel gerekçeler arasında yer alır?

Konya Ovası Projesi (KOP) kapsamında Göksu Nehri'nin Akdeniz'e dökülen sularının Mavi Tünel aracılığıyla Konya Kapalı Havzası'na aktarılması hedeflenmiştir. Bu projenin en öncelikli çevresel ve hidrolojik amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamındaki illerde kıyı kuşağı ile dağlık iç kesimler arasında ulaşımın zor olması ve arazinin engebeli yapısı ekonomik kalkınmayı sınırlandırmaktadır. Bu durumun aşılması ve turizm potansiyelinin canlandırılması amacıyla DOKAP kapsamında Doğu Karadeniz yaylalarını birbirine bağlayan karayolu koridoru projesi aşağıdakilerden hangisidir?

Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsayan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) hazırlanmasında havzanın doğal afet ve çevre sorunları önemli bir tetikleyici olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi YHGP'nin öncelikli hedefleri arasında yer almaz?

Türkiye'de uygulanan Yatırım Teşvik Sistemi'nde iller sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre 1. bölgeden 6. bölgeye kadar kademelendirilmiştir. Bu teşvik sisteminde 6. bölgede yer alan illere (Hakkari, Şırnak, Muş, Van vb.) en yüksek oranlı vergi indirimi, SGK prim desteği ve arsa tahsisi sağlanmasının temel coğrafi ve ekonomik amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de sanayi politikalarının önemli bir aracı olan Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) kurulurken; I. Şehir içi trafiğini ve plansız kentsel yayılmayı önlemek, II. Sanayi atıklarını ortak arıtma tesisleriyle çevreye zarar vermeden bertaraf etmek, III. Sanayi tesislerinin su, elektrik, doğal gaz ve ulaşım gibi altyapı ihtiyaçlarını tek merkezden karşılamak hedeflerinden hangileri gözetilmektedir?

Türkiye'de dış ticareti artırmak, yabancı sermaye girişini hızlandırmak ve ihracata dönük sanayi üretimini desteklemek amacıyla Mersin, Ege (İzmir), İstanbul ve Bursa gibi merkezlerde 'Serbest Bölgeler' kurulmuştur. Serbest bölgelerde yatırımcılara sağlanan kolaylıklar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Türkiye'de özellikle 1980 sonrasında hız kazanan ve 2000'li yıllarda yoğunlaşan özelleştirme uygulamalarının temel ekonomik gayesi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye, 1996 yılında Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği Antlaşması'nı imzalamış ve sanayi ürünlerinde karşılıklı gümrük vergilerini sıfırlamıştır. Bu gelişmenin Türkiye sanayisi ve ticareti üzerindeki en belirgin doğrudan etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye, tükettiği petrol ve doğal gazın yaklaşık %90'ından fazlasını ithal etmektedir. Bu durum cari açık üzerinde büyük bir baskı oluşturmaktadır. Türkiye'nin enerji politikalarında dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla son yıllarda öncelik verdiği stratejik adımlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Günümüzde Türkiye'nin de taraf olduğu Paris İklim Anlaşması ve Avrupa Yeşil Mutabakatı süreçleri, ekonomi ve sanayi politikalarında 'Sürdürülebilir Kalkınma' yaklaşımını zorunlu kılmaktadır. Buna göre, 'Yeşil Ekonomi' ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda Türkiye'nin sanayi ve tarım politikalarında yapması gereken dönüşümler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?