DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
yks DENEMESİ• 2026 Müfredatı

YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti #4

Ders: TarihSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti
Soru 1 / 20
İlk Türk devletlerinde hükümdarın ülkeyi yönetme yetkisini Gök Tanrı'dan aldıklarına inanılan 'kut' anlayışı veraset sistemiyle birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine zemin hazırlamıştır?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
YKS Müfredat ve Çözüm Rehberi

TYT (Temel Yeterlilik Testi) İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti #4 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 YKS Tarih müfredatı kapsamında İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: B
İlk Türk devletlerinde hükümdarın ülkeyi yönetme yetkisini Gök Tanrı'dan aldıklarına inanılan 'kut' anlayışı veraset sistemiyle birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine zemin hazırlamıştır?
A
Veraset sisteminin kesin kurallara bağlanarak taht kavgalarının tamamen önlenmesine
B
Hanedan üyeleri arasında taht kavgalarının yaşanmasına ve devletlerin çabuk yıkılmasına
C
Hükümdar yetkilerinin din adamları sınıfı tarafından kısıtlanmasına
D
Merkeziyetçi imparatorluk modelinin yüzyıllarca kesintisiz sürdürülmesine
E
Halkın yönetime doğrudan katılımını sağlayan meclislerin oluşturulmasına
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kut anlayışına göre iktidar yetkisi Hanedanın erkek üyelerinin tamamına Gök Tanrı tarafından verilmiş kabul edilirdi. Bu durum hanedan içindeki tüm erkek üyelerin taht üzerinde hak iddia etmesine, dolayısıyla taht kavgalarının yaşanmasına ve devletlerin kısa ömürlü olmasına zemin hazırlamıştır. Sonuç: B şıkkı.
#2

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: C
İlk Türk devletlerinde toplumsal yapının 'Urug' (aile), 'Oguş' (sülük/boy birliği olmasın, obalar), 'Boy', 'Bod' (budun) ve 'İl' (devlet) şeklinde halka halka büyümesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Sınıflı toplum yapısının ve sosyal eşitsizliğin kanunlarla korunduğunun
B
Yerleşik hayata geçilmesiyle birlikte merkezi otoritenin güçlendiğinin
C
Güçlü bir teşkilatçılık anlayışının ve boylar federasyonu yapısının hâkim olduğunun
D
Dinî kuralların toplumsal hayatı tamamen şekillendirdiğinin
E
Özel mülkiyetin gelişmesiyle birlikte sosyal sınıfların ortaya çıktığının
Adım Adım Çözüm Analizi:
İlk Türk toplumlarında aileden devlete doğru giden teşkilatlanma modeli, Türklerin birbirine sıkı bağlarla bağlı, teşkilatçı ve boylar federasyonu şeklinde örgütlenen bir sosyal yapıya sahip olduğunun açık göstergesidir. Sonuç: C şıkkı.
#3

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: A
İlk Türk devletlerinde yazısız hukuk kuralları olan 'Töre', hakan dahil herkesin uymak zorunda olduğu kurallardı. Törenin değiştirilebilmesi için kurultayda oy birliği aranması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
A
Hükümdarın yetkilerinin töre ile sınırlandırıldığının ve hukukun üstünlüğü anlayışının bulunduğunun
B
Dinî kuralların hukuk kuralları üzerinde mutlak baskı kurduğunun
C
Hukuk kurallarının dış baskılar sonucunda sürekli değiştirildiğinin
D
Halkın doğrudan kanun teklif etme yetkisine sahip olduğunun
E
Yazılı hukuka geçişin ilk örneklerinin bu dönemde görüldüğünün
Adım Adım Çözüm Analizi:
Törenin değiştirilmesinde kurultay kararı ve genel uzlaşı aranması, hükümdarın yetkilerinin sınırsız olmadığını, törenin üstünlüğü ilkesinin (kanun üstünlüğü) geçerli olduğunu gösterir. Sonuç: A şıkkı.
#4

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: D
İlk Türk devletlerinde temel geçim kaynağının bozkır coğrafyasına bağlı olarak hayvancılık olması, sosyal ve ekonomik hayatı doğrudan etkilemiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu durumun sonuçlarından biri olamaz?
A
Göçebe yaşam tarzının benimsenmesi
B
Taşınabilir sanat eserlerinin ve çadır mimarisinin gelişmesi
C
Et ve süt ürünlerine dayalı beslenme kültürünün oluşması
D
Şehir yerleşimlerinde anıtsal taş binaların ve tapınakların inşa edilmesi
E
Ticarette değiş tokuş (barter) usulünün ve hayvansal ürünlerin ön planda olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bozkır yaşamı ve hayvancılık göçebe yaşam tarzını, atlı-göçebe kültürü, dokumacılığı ve değiş-tokuş (barter) ekonomisini doğurmuştur. Ancak kalıcı mimari eserler ve tapınaklar bozkır göçebe yaşamında yaygın değildir. Sonuç: D şıkkı.
#5

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: B
İlk Türklerde Gök Tanrı inancının yanı sıra ölümden sonra yaşamın olduğuna inanılması (cennet-cehennem benzeri uçmağ-tamu inancı), mezar kültürünü doğrudan etkilemiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu anlayışın bir yansımasıdır?
A
Cenazelerin yakılarak küllerinin nehre savrulması
B
Kurgan adı verilen mezarlara ölen kişinin eşyalarıyla birlikte gömülmesi
C
Ölülerin hatırasına büyük mabetler ve piramitler inşa edilmesi
D
Ölen kişilerin mallarının devlet hazinesine devredilmesi
E
Anıt mezar yapımının dinî kurallarca kesin olarak yasaklanması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ölümden sonraki yaşama inanıldığı için ölüler eşyalarıyla birlikte 'kurgan' adı verilen mezarlara gömülmüştür. Ayrıca mezarların başına ölen kişinin öldürdüğü düşman sayısı kadar 'balbal' dikilmiştir. Sonuç: B şıkkı.
#6

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: C
İlk Türk devletlerinde 'ordu-millet' anlayışı benimsenmiş olup, eli silah tutan her birey asker kabul edilmiştir. Bu durumun ortaya çıkmasında temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
A
Düzenli ücretli askerlik sistemine erken dönemde geçilmesi
B
Dinî savaşların devlet politikası haline getirilmesi
C
Coğrafi koşullar, zorlu yaşam şartları ve dış tehditler
D
Merkezi ordunun masraflarını karşılamak için halktan ağır vergiler alınması
E
Yerleşik hayata geçişle birlikte savunma ihtiyacının artması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Türklerin yaşadığı coğrafyanın sert iklim koşulları, çevre göçebe kabilelerin sürekli saldırıları ve hayvancılığa dayalı göçebe yaşam tarzı, her an savaşa hazır olmayı gerektirmiş ve ordu-millet anlayışını doğurmuştur. Sonuç: C şıkkı.
#7

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: D
İlk Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı meclise Kurultay (Toy / Kengeş) denirdi. Kurultaya hanedan üyeleri, hatun ve boy beyi olan 'şad' ve 'tigin'ler de katılırken, son sözü hakan söylerdi. Bu bilgilere dayanarak kurultay için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Geniş katılımlı bir danışma meclisi niteliği taşıdığı
B
Devlet işlerinin görüşüldüğü ve karara bağlandığı
C
Yöneticilerin yanı sıra hatunun da mecliste yer aldığı
D
Demokratik bir parlamento gibi doğrudan halkın oylarıyla seçildiği
E
Son söz hakkının hakanın elinde bulunduğu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kurultaya boy beyi ve yöneticilerin katılması onun danışma meclisi niteliğinde olduğunu gösterir; ancak son sözün hakanın söylemesi kurultayın doğrudan demokratik bir parlamento veya nihai karar mercii olmadığını, danışma niteliği taşıdığını gösterir. Sonuç: D şıkkı.
#8

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: E
İlk Türk devletlerinde sanat anlayışı göçebe yaşam tarzına paralel olarak gelişmiştir. Buna göre Türklerin kullandığı sanat eserleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Hayvan üslubuyla süslenmiş metal eşyalar
B
Taşınabilir halı ve kilim dokumaları
C
Mezar başlarına dikilen balbal taşları
D
Keçeden yapılmış çadırlar ve süslemeler
E
Geniş kubbeli anıtsal saray mimarisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Göçebe yaşam tarzından ötürü Türk sanatı taşınabilir nitelikteki halı, kilim, çadır süslemeleri, kemer tokaları ve hayvan figürlü takılardan (Hayvan Üslubu) oluşmuştur. Saray mimarisi ve katedraller yerleşik hayat gerektirdiği için bu dönemde yoktur. Sonuç: E şıkkı.
#9

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: A
İlk Türk devletlerinde milli alfabeler olan Göktürk ve Uygur alfabesi kullanılmıştır. Türklerin kendi alfabesini oluşturup kullanmaları aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Milli kimliğin ve kültürel bağımsızlığın korunduğunun
B
Komşu devletlerle yazı birliğine varıldığının
C
Yerleşik hayata geçişin ilk ve kesin kanıtı olduğunun
D
Dış ticaretin tamamen yazılı sözleşmelere bağlandığının
E
Sözlü edebiyat ürünlerinin tamamen unutulduğunun
Adım Adım Çözüm Analizi:
Milli bir alfabenin oluşturulması ve kullanılması, ulusal bilincin (milli kimliğin) yüksek olduğunun ve kültürel bağımsızlığın korunmaya çalışıldığının açık bir göstergesidir. Sonuç: A şıkkı.
#10

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: B
İlk Türklerde aile (oguş) yapısı oldukça güçlüdür. Kadının sosyal hayatta ve yönetimde söz sahibi olması, hutbelerde adının geçmesi ve kurultaya katılabilmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Matriarkal aile düzeninin kesintisiz devam ettiğinin
B
Kadına toplumsal yaşamda ve devlette büyük değer verildiğinin
C
Hükümdar eşlerinin doğrudan kanun çıkarma yetkisine sahip olduğunun
D
Dinî ritüellerin yalnızca kadınlar tarafından yönetildiğinin
E
Erkeklerin sosyal hayattan tamamen dışlandığının
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kadının toplumda ve devlette saygın bir konuma sahip olması, erkekle eşit hakları paylaşması ve yönetimde söz sahibi olması Türklerde kadına verilen değerin ve ataerkil yapının yanında anaerkil unsurların izlerinin bulunduğunun göstergesidir. Sonuç: B şıkkı.
#11

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: C
İlk Türklerde din adamlarına 'kam' ya da 'baksı' denirdi. Bu kişilerin aynı zamanda şifacı, müzisyen ve falcı olması aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?
A
Merkezi otoritenin din adamları tarafından paylaşılmasıyla
B
Yazılı din kurullarının tek bir kitapta toplanmasıyla
C
Doğa güçlerine inanılan ve ruhlarla bağ kurma inancına dayanan geleneklerle
D
Yerleşik hayata geçildikten sonra tapınak mimarisinin gelişmesiyle
E
Sadece yabancı dinlerin etkisine açık olunmasıyla
Adım Adım Çözüm Analizi:
İlk Türklerin doğa güçlerine inandığı ve şamanizm benzeri animist inanç unsurlarını barındıran Gök Tanrı inancında, ruhlarla iletişim kurma iddiasındaki din adamlarının toplumsal hayatın birçok alanında (sağlık, sanat, kehanet) rol oynamasına yol açmıştır. Sonuç: C şıkkı.
#12

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: D
İlk Türk devletlerinde İpek Yolu'na hakim olma mücadelesi siyasi ve ekonomik ilişkileri belirlemiştir. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tarım topraklarının korunmasının zorunlu olması
B
Deniz ticaretine çıkış kapısı aranması
C
Göçebe nüfusun yerleşik hayata geçirilmek istenmesi
D
Ticaret yollarının ekonomik kazanç sağlaması ve siyasi güç unsuru olması
E
Ortak para birimi birliğinin kurulmak istenmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
İpek Yolu gibi uluslararası ticaret yollarına sahip olmak, devletlerin ekonomik güç kazanmasını, vergi gelirlerini artırmasını ve komşu devletler üzerinde siyasi üstünlük kurmasını sağlamıştır. Sonuç: D şıkkı.
#13

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: E
İlk Türklerde suçlulara verilen cezaların genellikle kısa süreli hapisler (genelde 10 günü geçmeyen) şeklinde olması ve ölüm cezalarının ağır suçlarla sınırlı tutulması aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?
A
Suç oranlarının her dönem sıfır olmasının
B
Hukuk kurallarının tamamen yazılı hale getirilmesinin
C
Hükümdarın yargı yetkisinin ellerinden alınmasının
D
Dinî kuralların bütün suçları affetmesinin
E
Göçebe yaşam tarzı gereği kalıcı hapishanelerin kurulamamasının
Adım Adım Çözüm Analizi:
Göçebe yaşam tarzında uzun süreli hapishanelerin inşası ve yönetimi imkansızdır; bu yüzden cezalar hafif ya da kefaret/ölüm şeklinde pratik çözümlere dayanmıştır. Sonuç: E şıkkı.
#14

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: A
İlk Türklerde cenaze törenlerine 'Yuğ' adı verilirdi. Ölen kişinin arkasından duyulan üzüntü 'sagu' adı verilen ağıtlarla dile getirilir ve kahramanlıkları anlatılırdı. Bu durum edebiyatın hangi kolunun gelişmesinde doğrudan etkili olmuştur?
A
Sözlü edebiyat (sav, sagu, koşuk, destan)
B
Tiyatro ve dramatik sahneler
C
Hukuki metin yazarlığı
D
Dini felsefe incelemeleri
E
Mimari hitabet sanatları
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yuğ törenlerinde söylenen sagular, ozanların kopuz eşliğinde söylediği şiirlerdir ve bu durum sözlü edebiyat ürünlerinin gelişmesine kaynaklık etmiştir. Sonuç: A şıkkı.
#15

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: B
İlk Türk devletlerinde hanedan üyelerinin ülkenin farklı bölgelerine 'tigin' unvanıyla yönetici olarak gönderilmesi ve yanlarına 'ataman' (lala) verilmesi aşağıdakilerden hangisini amaçlamıştır?
A
Merkezi otoriteyi zayıflatarak feodal beylikler oluşturmak
B
Şehzadelerin devlet yönetim tecrübesi kazanmasını sağlamak
C
Yerli halkın asimile edilmesini hızlandırmak
D
Ordu komutanlarının yetkilerini kısıtlamak
E
Veraset sistemini tamamen ortadan kaldırmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tiginlerin deneyim kazanması, devlet yönetimini öğrenmesi ve ileride tahta geçtiklerinde tecrübeli olmaları amaçlanmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#16

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: C
Uygurların Maniheizm ve Budizm dinlerini benimsemesiyle birlikte yerleşik hayata geçtikleri, tarım yapmaya başladıkları ve tapınak mimarisi geliştirdikleri görülmüştür. Bu durum Türklerde aşağıdakilerden hangisinin değiştiğinin kesin kanıtıdır?
A
Veraset sisteminin kuralının değiştiğinin
B
Türk alfabesinin tamamen unutulduğunun
C
Yaşam tarzının göçebelikten yerleşik hayata dönüştüğünün
D
Ordu-millet anlayışının tamamen ortadan kalktığının
E
Kurultay sisteminin kaldırıldığının
Adım Adım Çözüm Analizi:
Göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçilmesi, mimari, sanat, beslenme ve ekonomi gibi pek çok kültürel unsuru kökten değiştirmiştir. Sonuç: C şıkkı.
#17

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: D
Mete Han tarafından kurulan Onlu Sistem (Oymak, Bölük, Binli vb.), günümüz modern ordularının temelini oluşturmuştur. Bu sistemin en büyük avantajı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Askerlerin devlete vergi ödemesini sağlamak
B
Savaşların sadece yaz aylarında yapılmasını kurala bağlamak
C
Askerlik süresini belirli yıllarla sınırlamak
D
Orduya disiplin kazandırmak ve emir-komuta zincirini kolaylaştırmak
E
Yabancı paralı askerlerin orduya katılımını zorunlu kılmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Onlu sistem askeri disiplini artırmış, emir komuta zincirini kolaylaştırmış ve ordunun hızlı hareket etmesini sağlamıştır. Sonuç: D şıkkı.
#18

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: E
İlk Türk devletlerinde sosyal yardımlaşma ve dayanışma büyük önem taşımıştır. Toplumda 'sosyal devlet' anlayışının bir gereği olarak yoksulların doyurulması ve çıplakların giydirilmesi gibi uygulamalar görülmüştür. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Sınıflar arası çatışmaların kanunla engellendiğinin
B
Ekonomik dengesizliklerin dış ticaretle giderildiğinin
C
Devletin ekonomik faaliyetlerden tamamen el çektiğinin
D
Özel mülkiyetin anayasayla güvence altına alındığının
E
Güçlü bir toplumsal dayanışma ve sosyal devlet anlayışının bulunduğunun
Adım Adım Çözüm Analizi:
Halkın refahının gözetilmesi ve kimsenin açıkta bırakılmaması Türklerde güçlü bir sosyal adalet ve dayanışma bilincinin var olduğunu gösterir. Sonuç: E şıkkı.
#19

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: A
İlk Türk devletlerinde yabancı devletlerle yapılan müzakerelerde ve elçi gönderilmesinde 'tilmaç' adı verilen tercümanlar görev yapmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
A
Diplomatik ilişkilere ve dış siyasete önem verildiğinin
B
Komşu devletlerle ortak dil birliği sağlandığının
C
Savaşların tamamen diplomatic yollarla önlendiğinin
D
Yabancı devletlerin himaye altına alındığının
E
Yazışmalarda tek bir yabancı dil kullanıldığının
Adım Adım Çözüm Analizi:
Uluslararası ilişkilerin, diplomatik görüşmelerin ve elçilik faaliyetlerinin aktif bir şekilde yürütüldüğünü gösterir. Sonuç: A şıkkı.
#20

Tarih • İlk Türk Devletleri Kültür ve Medeniyeti

Doğru Cevap: B
İlk Türk devletlerinde ölen kişilerin arkasından yapılan törenlerde at koşturulması, silah atılması ve mezara mal bırakılması gibi gelenekler Türk kültürünün şekillenmesinde etkili olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi bu tür kültürel ögelerin aktarılmasında en önemli unsurdur?
A
Yerleşik tapınak yazıtları
B
Sözlü gelenekler, destanlar ve töre bilinci
C
Yabancı seyyahların günlükleri
D
Merkezi yazılı kanunnameler
E
Düzenli okul ve medrese eğitimi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sözlü kültür ürünleri, destanlar, gelenekler ve töreler nesilden nesile aktarılarak milli kimliğin korunmasını sağlamıştır. Sonuç: B şıkkı.

İlgili YKS Tarih Testleri

Tümünü Gör