DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
yks DENEMESİ• 2026 Müfredatı

YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı) #4

Ders: TarihSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)
Soru 1 / 20
Karahanlılar İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmelerine rağmen Türk kültürünü, dilini ve geleneklerini korumaya büyük özen göstermişlerdir. Buna göre Karahanlılar için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
YKS Müfredat ve Çözüm Rehberi

TYT (Temel Yeterlilik Testi) Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı) #4 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 YKS Tarih müfredatı kapsamında Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı) konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: C
Karahanlılar İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmelerine rağmen Türk kültürünü, dilini ve geleneklerini korumaya büyük özen göstermişlerdir. Buna göre Karahanlılar için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Arapça'yı resmi devlet dili ilan ederek Türkçenin kullanımını yasakladıkları
B
İslamiyet öncesi tüm gelenekleri ve kültürel birikimi reddettikleri
C
İslamiyet'i kabul ederken milli kimliklerini ve dillerini korumayı başardıkları
D
Yerleşik hayata geçmeyi reddederek tamamen göçebe bir yaşam sürdürdükleri
E
Sadece Farsça edebiyata dayalı bir kültür politikası izledikleri
Adım Adım Çözüm Analizi:
Karahanlılar İslamiyet'i kabul etmelerine karşın milli benliklerini korumuşlar, resmi dil olarak Türkçe'yi kullanmışlar ve Uygur alfabesini sürdürmüşlerdir. Bu durum onların milli benliklerini kaybetmediklerini gösterir. Sonuç: C şıkkı.
#2

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: A
Büyük Selçuklu Devletinde meliklerin (şehzadelerin) yanına 'ataman' veya 'lala' adı verilen deneyimli devlet adamlarının verilmesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Meliklerin devlet yönetimi ve askeri alanda deneyim kazanarak yetişmelerini sağlamak
B
Meliklerin hükümdara karşı isyan etmesini tamamen imkansız kılmak
C
Taht kavgalarını önlemek için meliklerin merkezden uzaklaştırılmasını denetlemek
D
Taşra teşkilatında vergi toplama yetkisini tamamen sarayda toplamak
E
Meliklerin askeri birlikler üzerindeki yetkilerini tamamen kısıtlamak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Meliklerin tecrübe kazanarak gelecekte ülkeyi yönetecek donanıma sahip olmalarını sağlamak ve tecrübesiz yönetim yüzünden devletin zayıflamasını engellemektir. Sonuç: A şıkkı.
#3

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: D
Türk-İslam devletlerinde hukuk sistemi Şer'i ve Örfi hukuk olarak ikiye ayrılmıştır. Örfi hukukun en büyük yetkilisi ve başkanı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kazasker
B
Şeyhülislam
C
Kadı
D
Sultan
E
Naib
Adım Adım Çözüm Analizi:
Türk-İslam devletlerinde örfi davalara ve örfi hukukun işleyişine Divan-ı Mezalim başkanlık eden sultan ya da sultanın görevlendirdiği yetkililer bakardı. Örfi davaların en yüksek temyiz mercii ve başkanı hükümdardır (sultan). Sonuç: D şıkkı.
#4

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: B
Büyük Selçuklu Veziri Nizamülmülk tarafından açılan Nizamiye Medreselerinin kuruluş amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Devletin ihtiyaç duyduğu nitelikli bürokrat ve din adamlarını yetiştirmek
B
Gayrimüslim tebaayı baskı yoluyla Müslümanlaştırmak
C
Batınîlik gibi zararlı ve yıkıcı faaliyet gösteren akımlarla fikir alanında mücadele etmek
D
Bilim insanlarını ve alimleri destekleyerek ilmi hayatı canlandırmak
E
Ülke genelinde eğitim birliğini ve merkezi düşünce yapısını güçlendirmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Nizamiye medreseleri devlet memuru yetiştirmek, ilmi faaliyetleri desteklemek ve Batınîlik gibi zararlı akımlarla mücadele etmek amacıyla kurulmuştur. Ancak gayrimüslim tebaayı zorla Müslümanlaştırmak gibi bir amaçları asla olmamıştır. Sonuç: B şıkkı.
#5

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: E
Büyük Selçuklu Devletinde uygulanan İkta sistemi sayesinde hem devlet hazinesine yük olmaksızın büyük bir ordu beslenmiş hem de üretimde süreklilik sağlanmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
A
Tarım arazilerinin tamamen özel mülkiyete devredildiğinin
B
Merkezi hazinenin gelirlerinin tamamen sıfırlandığının
C
Göçebe yaşam tarzının toprak yönetimiyle zorla sonlandırıldığının
D
Ülke topraklarının feodal beylikler arasında paylaştırıldığının
E
Ekonomik ve askeri alanların birbirine entegre edilerek akılcı çözümler üretildiğinin
Adım Adım Çözüm Analizi:
İkta sistemi askeri ve ekonomik alanları birbirine bağlayan çok yönlü bir modeldir. Hazineden para çıkmadan asker beslenmesi ve toprakların boş kalmasının önlenmesi devletin ekonomik ve askeri yönetimde akılcı yöntemler izlediğini gösterir. Sonuç: E şıkkı.
#6

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: A
Karahanlılar dönemine ait olan ve Yusuf Has Hacip tarafından yazılan 'Kutadgu Bilig' adlı eser, Türk-İslam edebiyatının ilk yazılı örneğidir. Eserde adalet, kut, devlet yönetimi ve insan mutluluğu ele alınmıştır. Bu bilgiler göz önüne alındığında eserin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
İdeal bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiğini ve erdemli yaşamın yollarını göstermek
B
İslamiyet öncesi mitolojik efsaneleri tek bir kitapta toplayarak unutulmasını önlemek
C
Arapça dil bilgisi kurallarını Türk öğrencilere öğretmek
D
Askeri stratejileri ve savaş taktiklerini ayrıntılı haritalarla açıklamak
E
Uluslararası ticaret anlaşmalarını kayıt altına almak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kutadgu Bilig (Mutluluk Veren Bilgi) devleti adaletle yönetmenin yollarını, idarecilerin ve halkın görevlerini anlatarak ideal bir devlet düzeni kurmayı amaçlar. Sonuç: A şıkkı.
#7

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: C
Türk-İslam devletlerinde tüccarların güvenliğini sağlamak, ticaret yolları üzerinde konaklama imkanı sunmak amacıyla 'kervansaray' adı verilen yapılar inşa edilmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin gelişmesinde doğrudan etkili olmuştur?
A
Göçebe hayvancılığın ülke genelinde yaygınlaşmasının
B
Askeri seferlerin süresinin uzatılmasının
C
Uluslararası ticaretin canlanmasının ve ekonomik refahın artmasının
D
Merkezi otoritenin askerî güçle baskı altına alınmasının
E
Şehirlerin surlarla çevrilerek savunma hatları oluşturulmasının
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kervansaraylar ticaret yolları üzerinde güvenlik, konaklama ve bakım hizmetleri sunarak iç ve dış ticaretin (uluslararası ticaretin) canlanmasını sağlamıştır. Sonuç: C şıkkı.
#8

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: B
Büyük Selçuklu Devletinde hükümdardan sonra devlet işlerinin görüşüldüğü en büyük yönetim organı 'Divan-ı Saltanat'tı. Divan-ı Saltanat'ın altına bağlı farklı görevleri yerine getiren alt divanlar bulunmaktadı. Aşağıdakilerden hangisi bu divanlardan biri değildir?
A
Divan-ı Arz
B
Divan-ı Hümayun
C
Divan-ı İnşa
D
Divan-ı İsraf
E
Divan-ı Mezalim
Adım Adım Çözüm Analizi:
Büyük Selçuklularda Divan-ı İsraf (mali ve idari denetim), Divan-ı Arz (askeri işler), Divan-ı İnşa (yazışmalar) gibi divanlar vardır. Divan-ı Hümayun ise Osmanlı Devleti'ne ait bir kurumdur. Sonuç: B şıkkı.
#9

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: D
Kaşgarlı Mahmud tarafından kaleme alınan 'Divânü Lugâti\'t-Türk', Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu kanıtlamak ve yabancılara Türkçe öğretmek amacıyla yazılmıştır. İçinde ilk Türk dünya haritası da yer alır. Bu bilgilere dayanarak eser için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Yalnızca saray çevresinin edebi zevklerine hitap ettiği
B
Siyasi kanunnameleri düzenleyen resmi bir hukuk metni olduğu
C
Arap dilinin üstünlüğünü savunan bir tez niteliği taşıdığı
D
Türk dilini, kültürünü ve coğrafyasını tanıtan ansiklopedik bir eser olduğu
E
Sadece dini ibadetlerin esaslarını incelediği
Adım Adım Çözüm Analizi:
Divânü Lugâti't-Türk milli bilinci güçlendiren, Türk dilinin zenginliğini ortaya koyan ansiklopedik bir sözlüktür. Sonuç: D şıkkı.
#10

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: A
Büyük Selçuklu ordusunda yer alan 'Gılman' veya 'Hassa' askerleri, savaş esirlerinin veya satın alınan çocukların özel olarak yetiştirilmesiyle oluşturulurdu ve doğrudan sultana bağlıydı. Bu askerlerin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Sultanı ve merkez sarayı koruyan daimi profesyonel birlikler olmak
B
Uzak eyaletlerin vergi toplama işlerini denetlemek
C
Sadece sınır boylarında gaza ve cihat faaliyetlerinde bulunmak
D
Göçebe aşiretlerin askeri eğitimini organize etmek
E
Medreselerde mütevelli heyeti olarak görev yapmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hassa ordusu veya gılmanlar doğrudan sultanı koruyan ve merkezin güvenliğini sağlayan profesyonel daimi muhafız birlikleridir. Sonuç: A şıkkı.
#11

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: E
Türk-İslam astronomi ve matematik alanında dünya çapında ün kazanan Ömer Hayyam, Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah adına celali takvimini hazırlamıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Takvim hazırlamanın sadece dini ibadetleri belirlemek amacıyla yapıldığının
B
Bilim insanlarının siyasi otorite tarafından baskı altında tutulduğunun
C
Matematik ve astronominin diğer ilim dallarının gerisinde kaldığının
D
Yalnızca tarımsal faaliyetlerin takvim gelişimini tetiklediğinin
E
Sarayın ilmi ve bilim insanlarını himaye ederek önemli projelere imza attığının
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bilim insanlarına destek verilmesi, sarayın bilimi ve bilim insanlarını himaye ettiğinin ve dönemin bilimsel açıdan ileri düzeyde olduğunun göstergesidir. Sonuç: E şıkkı.
#12

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: B
Türk-İslam devletlerinde şehirlerde esnaf ve zanaatkarların oluşturduğu 'Ahilik' teşkilatının temelleri atılmış, bu birlikler hem mesleki eğitim vermiş hem de ahlaki kuralları denetlemiştir. Bu yapının kurulmasında etkili olan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
A
Askeri seferler için devlete doğrudan gelir toplamak
B
Mesleki eğitim vermek, ahlaki kuralları korumak ve esnaf arasında dayanışma sağlamak
C
Şehirlerin dış saldırılara karşı savunma planlarını hazırlamak
D
Yabancı tüccarların mallarına devlet adına el koymak
E
Toprak mülkiyetini köylülere paylaştırmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ahilik teşkilatı mesleki dayanışmayı, dürüstlüğü, üretici-tüketici dengesini ve mesleki eğitimi sağlamak amacıyla kurulmuştur. Sonuç: B şıkkı.
#13

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: C
Türk-İslam mimarisinde türbe, kümbet, medrese, cami ve kervansaray gibi yapılar ön plana çıkmıştır. İslamiyet öncesi çadır mimarisinin izlerinin Türk-İslam dönemi türbe ve kümbetlerinde (kubbe ve çadır formu) görülmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
İslamiyet öncesi geleneklerin tamamen unutulduğunun
B
Mimari eserlerin sadece dini ibadetler için tasarlandığının
C
Kültürel unsurların ve geleneklerin yeni dönem mimarisine yansıyarak süreklilik kazandığının
D
Yerleşik hayata geçişin mimari gelişimini tamamen durdurduğunun
E
Yabancı mimarların yerli ustaları tamamen yönlendirdiğinin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kümbet ve türbelerin mimari formunun eski Türk çadır geleneklerinden izler taşıması, kültürel sürekliliğin mimari alanda da devam ettiğini gösterir. Sonuç: C şıkkı.
#14

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: D
İslamiyet'in kabulüyle birlikte Türk hükümdarları eski geleneklerin yanı sıra hutbe okutmak, sikke bastırmak, hilat giymek ve tırraz sahibi olmak gibi İslami hakimiyet sembollerini de kullanmaya başlamışlardır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
A
Eski Türk geleneklerinin tamamen yürürlükten kaldırıldığının
B
Halifenin siyasi otoritesinin Türk hükümdarlarından üstün olduğunun
C
Devlet yönetiminde teokratik monarşinin kesintisiz uygulandığının
D
Eski Türk gelenekleri ile İslam kültürünün sentezlenerek bir arada yaşatıldığının
E
Hükümdarın yetkilerinin din adamları tarafından onaylanmak zorunda olduğunun
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hükümdarların hem eski Türk geleneklerini (kut, orun vb.) hem de Abbasi halifesinin onayını gösteren İslami sembolleri bir arada kullanması sentez bir kültürün oluştuğunu gösterir. Sonuç: D şıkkı.
#15

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: A
Karahanlılar döneminde ilk defa Türk-İslam sentezine uygun olarak hastaneler (darüşşifa), medreseler, ribatlar ve kütüphaneler inşa edilmiştir. Özellikle 'ribat' adı verilen yapılar hem kervanların konaklaması hem de askeri amaçlarla kullanılmıştır. Bu çok yönlü işlev aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Kurumların çok yönlü toplumsal ve stratejik ihtiyaçları karşılayacak şekilde tasarlandığının
B
Askeri yapıların sivil halkın kullanımına kesinlikle kapatıldığının
C
Eğitim faaliyetlerinin sadece askeri personel için sınırlandırıldığının
D
Ticaret yollarının güvenliğinin tamamen paralı askerlere bırakıldığının
E
Şehir merkezlerinin dışındaki tüm yapıların ibadethane olarak kullanıldığının
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ribatların hem ticaret merkezi hem askeri karakol hem de dervişlerin konaklama yeri olması devletin stratejik ve sosyal kurumları çok yönlü planladığını gösterir. Sonuç: A şıkkı.
#16

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: B
Büyük Selçuklu Devletinde topraklar mülkiyetine ve kullanım amaçlarına göre mülk, vakıf ve ikta olarak ayrılırdı. Vakıf topraklarının gelirlerinin sosyal kurumların (cami, medrese, imaret) masrafları için harcanması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Devletin ekonomik gelirlerinin tamamının kişisel servetlere aktarıldığının
B
Sosyal devlet anlayışının benimsendiğinin ve kamu hizmetlerinin finanse edildiğinin
C
Toprak yönetiminde özel mülkiyetin tamamen yasaklandığının
D
Ordunun tüm masraflarının vakıf gelirleriyle karşılandığının
E
Din adamlarının devlet yönetiminde mutlak hakimiyet kurduğunun
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vakıf sisteminin temel amacı sosyal devlet anlayışı gereği kamu hizmetlerinin ve sosyal yardımlaşma kurumlarının finansmanını sürekli kılmaktır. Sonuç: B şıkkı.
#17

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: C
Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılan ve hakikatlerin eşiği anlamına gelen 'Atabetü'l-Hakayık' adlı eser, dinî ve ahlaki öğütler içeren bir içeriğe sahiptir. Bu eser hangi Türk-İslam devleti döneminde kaleme alınmıştır?
A
Büyük Selçuklu Devleti
B
Gazneliler
C
Karahanlılar
D
Harzemşahlar
E
Tolunoğulları
Adım Adım Çözüm Analizi:
Atabetü'l-Hakayık, Karahanlılar döneminde yazılmış önemli bir ahlaki ve dini eserdir. Sonuç: C şıkkı.
#18

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: D
Gazneli Mahmut'un seferleri sırasında 'sarayımın en değerli hazinesidir' diyerek yanımda götürdüğü, asrın dâhisi olarak bilinen ve 'El-Kanun fi't-Tıp' kitabının yazarı olan ünlü bilgin aşağıdakilerden hangisidir?
A
Farabi
B
Biruni
C
Harezmi
D
İbn Sina
E
Gazali
Adım Adım Çözüm Analizi:
İbn Sina, tıp alanındaki çalışmaları ve El-Kanun fi't-Tıp eseriyle tanınan büyük Türk-İslam bilginidir. Sonuç: D şıkkı.
#19

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: E
Büyük Selçuklu Devletinde yazışmaları yürüten, ferman ve beratları kaleme alan Divan-ı İnşa'nın başında bulunan görevliye ne ad verilirdi?
A
Amil
B
Müstevfi
C
Müşrif
D
Naib
E
Tuğrai (Münşi)
Adım Adım Çözüm Analizi:
Divan-ı İnşa'nın başında yazışmaları yöneten ve tuğra çeken görevliye 'Tuğrai' veya 'Münşi' denirdi. Sonuç: E şıkkı.
#20

Tarih • Türk-İslam Devletleri (Selçuklu & Karahanlı)

Doğru Cevap: A
Türk-İslam devletlerinde halkın ekonomik durumunu korumak, piyasadaki fiyatları denetlemek, tartı ve ölçü aletlerinin doğruluğunu kontrol etmekle görevli olan idari görevli aşağıdakilerden hangisidir?
A
Muhtesip
B
Subaşı
C
Amil
D
Emir-i Âlem
E
Candar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Piyasa denetimi yapan, esnafı denetleyen ve fiyatları kontrol eden resmi görevli 'Muhtesip'tir. Sonuç: A şıkkı.

İlgili YKS Tarih Testleri

Tümünü Gör