DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çözümlü Deneme Sınavları Eklendi!
YKS›Tarih
30:00
YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) #4
20 Soru30 DkTam Sınav Formatında
1

Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Soru 1 / 20
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun'da padişahın ferman ve beratlarına tuğra çeken, fethedilen arazilerin tahrir defterlerini tutan ve idari yazışmalardan sorumlu olan nişancının temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
YKS Tarih • Sınav Künyesi & Değerlendirme

TYT (Temel Yeterlilik Testi) Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) #4 Sınav Bilgileri ve Değerlendirme Rehberi

Bu çevrimiçi deneme sınavı, YKS müfredatında yer alan "Tarih" dersinin güncel konu kazanımlarını ölçmek amacıyla TestAkademisi akademik içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sınav toplam 20 çoktan seçmeli sorudan oluşmakta olup, gerçek sınav kondisyonunuzu geliştirmek için önerilen çözüm süresi 30 dakikadır. Puanlama sisteminde ilgili sınavın standart net hesaplama kuralları (4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi veya doğru cevap odaklı değerlendirme) uygulanır.

YKS Sosyal Bilimler & Neden-Sonuç Metodolojisi

Kavramsal Kronoloji ve Coğrafi-Tarihsel Analiz

Sosyal bilimler testleri; kuru bilgi ezberini değil, tarihsel olaylar arasındaki neden-sonuç zincirini, coğrafi mekân-insan etkileşimini ve vatandaşlık ilkelerinin kurumsal işleyişini kavramayı gerektirir.

Tarihsel Süreç ve Coğrafi Dağılış Odakları

Tarih "TYT (Temel Yeterlilik Testi) Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) #4" ünitesinde dönemin siyasi-sosyal dinamikleri, harita ve grafik okuryazarlığı ile anayasal kurumların görev yetki sınırları dengeli biçimde taranmıştır.

Kronolojik ve Terminolojik Çeldirici Analizi

Çeldiriciler çoğunlukla aynı döneme ait olmayan antlaşmalar, kavram yanılgıları (örneğin laiklik ile cumhuriyetçiliğin ilkeleri) veya benzer coğrafi bölgelerin iklim-bitki örtüsü farkları üzerinden hazırlanmıştır.

Sosyal bilimler soruları hızlı çözülebilecek yapıdadır (ortalama 40-50 saniye). Soru kökündeki "yalnızca bu bilgilere dayanarak" gibi sınırlayıcı ifadelere mutlak dikkat edilmelidir.

Yanlış yaptığınız sorularda ilgili tarihi dönemin veya coğrafi konunun kavram haritasını çözüm gerekçesinden inceleyerek eksik bilgi bağlamını tamamlayınız.

Sınavdaki Önemi ve Soru Dağılımı

YKS Tarih testinde Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) konusu sınavın temel soru alanları arasında yer alır ve yerleştirme puanını belirleyen katsayıya sahiptir.

Soru Çözüm Taktikleri
  • Öncüllü sorularda her maddeyi bağımsız bir kural testi gibi ele alarak adım adım eleme yapın.
  • Soru köklerindeki "değildir", "ulaşılamaz", "söylenemez" gibi olumsuz ifadelere dikkat edin; soruyu olumlu gibi algılayıp ilk doğru görünen şıkkı işaretleme hatasına düşmeyin.
  • Örnek olay veya durum senaryosu içeren sorularda metindeki somut şartları esas alın; kendi genel doğrularınızı metnin önüne geçirmeyin.
  • Metinde tırnak içinde verilen 'nde Divan-ı Hümayun' ve 'Tımar' gibi ifadelerin metin bağlamında kazandığı özel anlama odaklanın; genel sözlük anlamının ötesindeki bağlamsal mesajı arayın.
Adayların Sık Yaptığı Hatalar ve Çeldirici Tuzaklar
  • •Soru kökündeki zaman, mekan veya olay sınırlayıcı koşulları göz ardı ederek genel bir doğruyu bu soru için de geçerli saymak.
  • •Birbirine kronolojik veya kavramsal olarak yakın duran iki terimi birbiri yerine kullanarak çeldiriciye takılmak.

Örnek Sorular ve Adım Adım Açıklamalı Çözümleri

Aşağıdaki ilk 3 örnek soru ve çözümleri, bu testin ana kazanımlarını ve soru tiplerini kavramanız için doğrudan listelenmiştir.

1 - 3 / 20 Soru
#1

Soru #1: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun'da padişahın ferman ve beratlarına tuğra çeken, fethedilen arazilerin tahrir defterlerini tutan ve idari yazışmalardan sorumlu olan nişancının temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Mali bütçeyi hazırlamak ve devletin gelir gider dengesini denetlemek
B
Arazi kayıtlarını tutmak, tahrir defterlerini düzenlemek ve tuğra çekmek
C
Şer'i ve örfi davalara bakarak kadı atamalarını gerçekleştirmek
D
Savaş zamanında orduya komuta ederek dış ilişkileri yönetmek
E
Donanma faaliyetlerini planlamak ve tersaneleri denetlemek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Nişancı; padişahın tuğrasını çeker, dirlik (tımar) tevcih işlemlerini ve arazi kayıtlarını (tahrir defterlerini) tutar. Bu durum doğrudan toprak yönetimi ve bürokratik kayıtlarla ilgilidir. Sonuç: B şıkkı.
#2

Soru #2: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı Devleti'nde miri toprakların en önemli kısmı olan 'Tımar' sisteminde, toprağın mülkiyeti devlete aitken işletme hakkı çiftçiye (reaya) verilirdi. Bu sistemin bozulmasının devlet ekonomisi ve askerî yapısı üzerindeki en doğrudan olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Özel mülkiyetin tamamen ortadan kalkarak toprakların köylülere tapulanması
B
Merkezi hazinenin gelirlerinin artarak enflasyonun önlenmesi
C
Tımarlı sipahi sayısının azalması, tarımsal üretimin düşmesi ve askerî disiplinin bozulması
D
Padişahın yetkilerinin divan üyeleri tarafından tamamen kısıtlanması
E
Devşirme sisteminin kaldırılarak yerine ücretli askerliğin getirilmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tımar sisteminin bozulmasıyla birlikte üretim düşmüş, cebe koşan sipahi sayısı azalmış, tımarlı sipahi ordusu zayıflamış ve devlet hazinesi nakit sıkıntısı yaşamıştır. Bu durum celali isyanlarına ve askeri disiplinsizliğe zemin hazırlamıştır. Sonuç: C şıkkı.
#3

Soru #3: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde ilmiye sınıfı içinde yer alan kazasker, divandaki davalara bakmanın yanı sıra müderris ve kadı atamalarını da yapardı. Bu bilgilere dayanarak kazaskerin aşağıdaki alanların hangisinde doğrudan yetki sahibi olduğu söylenemez?
A
Donanmanın sefer planlarını hazırlamak ve deniz savaşlarını yönetmek
B
Eğitim kurumlarındaki kadroları belirlemek ve müderris atamak
C
Şer'i ve örfi davalarda üst düzey temyiz mercii olarak kararlar almak
D
Kadıların tayin, terfi ve denetim işlemlerini yürütmek
E
Divan-ı Hümayun'da görüşülen konuların dine uygunluğunu denetlemek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kazasker eğitim, adalet ve bürokrasi (kadı ve müderris atamaları) alanlarında yetkilidir. Ancak donanma sevk ve idaresi kaptan-ı deryaya aittir. Sonuç: A şıkkı.
Kalan Tüm Soru Havuzu (17 Soru)

4. Sorudan 20. Soruya Kadar Tüm Soruları & Çözümleri Görüntüle

Testin geri kalan 17 sorusunu, cevap anahtarını ve detaylı analizlerini tek sayfada açmak için tıklayın.

Kalan Soruları Aç (17)
#4

Soru #4: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde kişilerin taşınmaz mülklerini kamu yararına olan sosyal hizmetlerin finansmanı için süresiz olarak bağışlamasına 'vakıf' denirdi. Vakıf topraklarının gelirleri aşağıdakilerden hangisinin masrafları için kullanılamaz?
A
İmaretlerde yoksullara yemek dağıtılması
B
Medreselerde öğrencilere eğitim imkanı sunulması
C
Şifahanelerde hastaların ücretsiz tedavi edilmesi
D
Padişahın özel saray masraflarının ve sefer bütçesinin karşılanması
E
Kervansaray ve köprülerin bakım ve onarımlarının yapılması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vakıf gelirleri cami, medrese, imaret, hastane gibi sosyal ve kamu yararına olan kurumların masrafları için harcanır. Ancak padişahın saray masrafları veya doğrudan devletin savaş harcamaları (hazine giderleri) vakıf gelirlerinden karşılanmaz. Sonuç: D şıkkı.
#5

Soru #5: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde bütçenin hazırlanmasından, gelir ve giderlerin dengelenmesinden sorumlu olan divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Nişancı
B
Defterdar
C
Kazasker
D
Reisülküttap
E
Şeyhülislam
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mali işlerden, bütçeden ve hazineden sorumlu olan divan üyesi Defterdar'dır. Sonuç: B şıkkı.
#6

Soru #6: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı Devleti'nde mülkiyeti devlete ait olan miri topraklar kendi içinde gelirlerine ve kullanım amaçlarına göre ayrılırdı. Aşağıdakilerden hangisi miri toprak türlerinden biri değildir?
A
Tımar
B
Zeamet
C
Has
D
Ocaklık
E
Mülk
Adım Adım Çözüm Analizi:
Miri topraklar arasında tımar, zeamet, timar, paşmalık, ocaklık gibi türler vardır. Mülk topraklar ise kişilerin özel mülkiyetindedir (öşri ve haraci) ve miri sınıfa dahil değildir. Sonuç: E şıkkı.
#7

Soru #7: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun, Fatih Sultan Mehmet dönemine kadar padişahların başkanlık ettiği bir kurulken, bu dönemden sonra sadrazamlar divana başkanlık etmeye başlamıştır. Bu değişikliğin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Divanın bir danışma meclisi haline getirilmesi ve padişah otoritesinin pekiştirilmesi
B
Padişahların devlet işlerinden tamamen el çekmesinin sağlanması
C
Sadrazamın yetkilerinin padişahtan üstün hale getirilmesi
D
Divan üyelerinin halk tarafından seçilmesinin zorunlu kılınması
E
Şer'i hukuk kurallarının tamamen yürürlükten kaldırılması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Fatih döneminden itibaren sadrazamın divana başkanlık etmesi, padişahın otoritesini artırmayı, divanın karar merciinden danışma meclisi konumuna evrilmesini ve bürokratik işleyişin düzenlenmesini amaçlamıştır. Sonuç: A şıkkı.
#8

Soru #8: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı Devleti'nde medreselerde mezun olan öğrencilere verilen ve uzmanlık unvanını gösteren belgeye ne ad verilirdi?
A
Berat
B
Ferman
C
İcazetname
D
Tahrir
E
Mecelle
Adım Adım Çözüm Analizi:
Medrese eğitimini tamamlayanlara verilen mezuniyet ve uzmanlık belgesi icazetnamedir. Sonuç: C şıkkı.
#9

Soru #9: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı şehirlerinde kadılar sadece davalara bakmakla kalmaz, aynı zamanda belediye işlerini yürütür, fiyatları denetler ve noterlik görevini yerine getirirdi. Bu durum kadıların hangi özelliğini vurgulamaktadır?
A
Askeri seferlere doğrudan komutanlık ettiklerini
B
Padişahın emirlerini dogrudan veto edebildiklerini
C
Sadece yabancı devletlerle diplomatik yazışma yaptıklarını
D
Yargı yetkisinin yanı sıra geniş idari ve belediyî yetkilere sahip olduklarını
E
Vergi toplama işini tek başına üstlendiklerini
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kadıların hem yargı hem idari hem de belediye (muhttesiplik vb.) işlerini yürütmesi onların çok yönlü yetkilere sahip mülki idare amirleri olduğunu gösterir. Sonuç: D şıkkı.
#10

Soru #10: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde dış yazışmalardan sorumlu olan, yabancı devletlerle olan diplomatik ilişkileri yürüten ve zamanla Reisülküttap unvanıyla divanın etkin üyelerinden biri haline gelen bürokrat hangi sınıfa dahildir?
A
Seyfiye
B
Kalemiye
C
İlmiye
D
Kapıkulu
E
Tımarlı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Reisülküttap kalemiye sınıfına dahildir ve dış yazışmaları yönetir. Sonuç: B şıkkı.
#11

Soru #11: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı Devleti'nde reayanın mazeretsiz olarak üst üste iki yıl toprağını boş bırakması durumunda kadı kararıyla çiftbozan vergisi alınmaktaydı. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Köylüleri köleleştirerek büyük toprak sahiplerine bağımlı kılmak
B
Devlet hazinesine doğrudan nakit akışı sağlamak
C
Göçebe aşiretlerin tarım topraklarına yerleşmesini zorunlu kılmak
D
Askeri sınıflara yeni gelir kaynakları yaratmak
E
Tarımsal üretimde sürekliliği sağlamak ve üretimin aksamasını önlemek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Çiftbozan vergisi, tarımsal üretimde sürekliliği sağlamak, toprakların boş kalmasını önlemek ve üretimin sürekliliğini garanti altına almak amacıyla uygulanmıştır. Sonuç: E şıkkı.
#12

Soru #12: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyeleri seyfiye, ilmiye ve kalemiye olmak üzere üç ana gruba ayrılırdı. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
A
Kazasker - Seyfiye
B
Veziriâzam - Seyfiye
C
Defterdar - Kalemiye
D
Nişancı - Kalemiye
E
Şeyhülislam - İlmiye
Adım Adım Çözüm Analizi:
Veziriâzam seyfiye, kazasker ilmiye, defterdar kalemiye sınıfındandır. Şeyhülislam ilmiye sınıfındandır ancak divanın daimî üyesi değildir ve doğrudan divan üyesi olarak sınıflandırılmaz; yeniçeri ağası ise seyfiye sınıfındandır. Ancak nişancı kalemiye sınıfındadır. Seçeneklerdeki yanlış eşleştirmeyi bulmak gerekirse; Yeniçeri Ağası seyfiye grubundandır. Soru genelinde kazasker ilmiye, defterdar kalemiye, nişancı kalemiye, veziriâzam seyfiye sınıfındadır. Sonuç: A şıkkı.
#13

Soru #13: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı şehirlerinde esnaf ve zanaatkarların mesleki faaliyetlerini denetleyen, fiyatları kontrol eden ve haksız rekabeti önleyen resmi görevli kimdir?
A
Subaşı
B
Candar
C
Muhtesip
D
Müstevfi
E
Ayan
Adım Adım Çözüm Analizi:
Piyasa denetimi yapan, fiyatları kontrol eden ve esnafı denetleyen görevli muhtesiptir. Sonuç: C şıkkı.
#14

Soru #14: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde mülkiyeti Müslümanlara ait olan topraklar öşri, gayrimüslimlere ait olan topraklar ise haraci topraklar olarak adlandırılırdı. Bu topraklar hangi genel kategori altında yer alırdı?
A
Miri topraklar
B
Vakıf toprakları
C
Dirlik toprakları
D
Mülk topraklar
E
Mukataa toprakları
Adım Adım Çözüm Analizi:
Öşri ve haraci topraklar kişilerin özel mülkiyetinde olan 'Mülk' topraklar sınıfına girer. Sonuç: D şıkkı.
#15

Soru #15: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde kadı kararlarına itiraz edilen, halkın devlet memurlarından şikayetlerinin dinlendiği ve ağır siyasi suçların yargılandığı en yüksek mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
A
Divan-ı İnşa
B
Divan-ı Mezalim
C
Ayak Divanı
D
İkindi Divanı
E
Sefer Divanı
Adım Adım Çözüm Analizi:
En yüksek adalet ve temyiz mercii olan, şikayetlerin ve ağır siyasi davaların görüldüğü divan Divan-ı Mezalim'dir. Sonuç: B şıkkı.
#16

Soru #16: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı Devleti'nde gelirleri doğrudan merkeze aktarılan ve 'iltizam' yöntemiyle ihale usulüyle toplanan vergilerin uygulandığı arazi türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Has arazi
B
Zeamet arazi
C
Timar arazi
D
Vakıf arazi
E
Mukataa arazi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Gelirleri doğrudan devlet hazinesine giden ve iltizam sistemiyle işletilen mukataa arazi olarak adlandırılır. Sonuç: E şıkkı.
#17

Soru #17: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde idari ve askeri yönetimde söz sahibi olan 'seyfiye' sınıfı üyeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Defterdar
B
Veziriâzam
C
Kaptan-ı Derya
D
Beylerbeyi
E
Yeniçeri Ağası
Adım Adım Çözüm Analizi:
Seyfiye sınıfı kılıç ehli (askeri ve idari yöneticiler) olup veziriâzam, kaptan-ı derya, beylerbeyi ve sancakbeyi bu sınıftandır. Defterdar ise kalemiye sınıfına dahildir. Sonuç: A şıkkı.
#18

Soru #18: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı Devleti'nde dirlik toprakları gelirlerine göre has, zeamet ve tımar olarak ayrılırdı. Bu ayrımın temel ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Toprağın sulak veya kurak tarım arazisi olması
B
Toprağın işlenmesinde kullanılan çift hayvanı sayısı
C
Toprağın yıllık gelir miktarı ve bu gelir karşılığında beslenecek asker sayısı
D
Toprağın mülkiyetinin devlete veya vakıflara ait olması
E
Toprağın coğrafi olarak Rumeli veya Anadolu'da bulunması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Dirlik topraklarının has, zeamet ve tımar şeklinde ayrılmasının temel ölçütü yıllık gelir miktarıdır. Sonuç: C şıkkı.
#19

Soru #19: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde padişahın mutlak vekili olan ve mührünü taşıyan divan üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kazasker
B
Nişancı
C
Defterdar
D
Sadrazam
E
Şeyhülislam
Adım Adım Çözüm Analizi:
Padişahın mührünü taşıyan ve divanın başkanı olan en yüksek bürokrat Sadrazam'dır (Veziriâzam). Sonuç: D şıkkı.
#20

Soru #20: Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde tımarlı sipahiler ellerindeki dirlik topraklarının gelirleriyle hem kendi geçimlerini sağlar hem de 'cebelü' adı verilen atlı askerler yetiştirirdi. Bu sistemin devlete sağladığı en büyük avantaj aşağıdakilerden hangisidir?
A
Hazineye hiç vergi ödenmeden tüm gelirin köylüye kalması
B
Hazineden para çıkmaksızın büyük bir atlı askeri gücün hazır bulundurulması
C
Tüm toprakların özel mülkiyete devredilerek feodal beyliklerin kurulması
D
Askeri seferlerin sadece kış aylarında yapılması kuralının getirilmesi
E
Deniz ticaretinin tamamen tımarlı sipahiler tarafından denetlenmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tımar sistemi sayesinde devlet hazinesinden para çıkmadan büyük bir daimi süvari (atlı asker) ordusu beslenmiş ve taşrada güvenlik ile üretim güvenceye alınmıştır. Sonuç: B şıkkı.

İlgili YKS Tarih Testleri

Tümünü Gör

Çerez Tercihleriniz

Sitemizin düzgün çalışması, oturum güvenliğiniz ve performans ölçümleri için çerezler kullanıyoruz. Çerez Politikamız ve Gizlilik Politikamız.