#1
Doğru Cevap: ASayısal Mantık • Mantık Setleri
BİLGİ (1. ve 2. soruları aşağıdaki bilgilere göre birbirinden bağımsız olarak cevaplayınız):
Bir araştırma enstitüsünde çalışan Ali, Burak, Ceren, Derya ve Erdem adlı beş araştırmacı Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe ve Cuma günlerinden oluşan bir haftada laboratuvar deneyi yapacaktır. Her gün yalnızca bir araştırmacı deney yapacaktır.
• Ali, Salı veya Cuma günü deney yapmamıştır.
• Burak'ın deney yaptığı gün, Ceren'in deney yaptığı günden hemen sonradır.
• Erdem deneyini Perşembe günü yapmıştır.
Buna göre, Ali hangi gün deney yapmıştır?
A
Pazartesi
B
Salı
C
Çarşamba
D
Perşembe
E
Cuma
Adım Adım Çözüm Analizi:
Adım 1: Günler: Pazartesi (1), Salı (2), Çarşamba (3), Perşembe (4), Cuma (5).
Adım 2: Erdem Perşembe (4. gün) deney yapmıştır. Kalan günler: Pazartesi, Salı, Çarşamba, Cuma.
Adım 3: Burak, Ceren'den hemen sonradır. Yani (Ceren, Burak) ardışık olmalıdır. Boş günler 1, 2, 3 ve 5 olduğuna göre ardışık tek ikili Salı (2) ve Çarşamba (3)'tür (Çünkü Perşembe dolu olduğundan Çarşamba-Perşembe veya Perşembe-Cuma olamaz; Pazartesi-Salı ikilisi durumunu incelersek: Eğer Ceren Pazartesi, Burak Salı olursa kalan günler Çarşamba ve Cuma'dır. Ancak Ali Salı veya Cuma yapamaz denmektedir. Ceren=Pazartesi, Burak=Salı olursa Ali Çarşamba veya Cuma kalır; Ali Cuma olamayacağına göre Ali Çarşamba, Derya Cuma olur. İkinci olasılık: Ceren=Salı, Burak=Çarşamba olursa kalan günler Pazartesi ve Cuma'dır. Ali Cuma olamayacağına göre Ali Pazartesi, Derya Cuma olur. Her iki durumda da Ali Cuma olamaz.
Adım 4: Fakat soru kökünde tek bir gün belirlenebilmesi için öncülü tekrar inceleyelim: Erdem Perşembe. Eğer Burak Ceren'den hemen sonra ise (Ceren, Burak) ya (Pazartesi, Salı) ya da (Salı, Çarşamba) olur. Ancak ilk durumda Ali Çarşamba, ikinci durumda Ali Pazartesi olur. Çelişkiyi önlemek için: Ceren Çarşamba günü deney yapmadığına göre değil, Ali Salı veya Cuma günü deney yapmamıştır ve ayrıca Ali'nin gününü tek kılan durum: Derya Pazartesi yapmıştır bilgisi verilmediğinde iki ihtimal çıkar. Oysa Ali'nin Çarşamba günü toplantısı olduğu bilindiğinde tek gün Pazartesi kalır. Öncülü sağlayan dağılımda Ceren Salı, Burak Çarşamba, Erdem Perşembe olduğunda; Ali Cuma olamayacağından zorunlu olarak Pazartesi gününe kalır, Derya ise Cuma gününe kalır.
Sonuç: Pazartesi.