DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
TestAkademisi.com
dus DENEMESİ• 2026 Müfredatı

DUS DUS Fizyoloji - 6. Konu: Endokrin Sistem & Kemik-Kalsiyum Metabolizması

Ders: Fizyoloji & BiyokimyaSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Fizyoloji & Biyokimya
Soru 1 / 20
Kemik dokusunda osteoblastlar tarafından salgılanan ve osteoklast öncülleri üzerindeki reseptörüne bağlanarak osteoklast farklılaşmasını ve kemik rezorpsiyonunu aktive eden sitokin hangisidir?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DUS Müfredat ve Çözüm Rehberi

DUS Fizyoloji - 6. Konu: Endokrin Sistem & Kemik-Kalsiyum Metabolizması – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 DUS Fizyoloji & Biyokimya müfredatı kapsamında Endokrin Sistem & Kemik Metabolizması konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Kemik dokusunda osteoblastlar tarafından salgılanan ve osteoklast öncülleri üzerindeki reseptörüne bağlanarak osteoklast farklılaşmasını ve kemik rezorpsiyonunu aktive eden sitokin hangisidir?
A
RANKL (Receptor Activator of Nuclear Factor-kB Ligand)
B
Osteoprotegerin (OPG)
C
Kalsitonin
D
Alkali Fosfataz (ALP)
E
İnterlökin-10
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osteoblastlar yüzeylerinde RANKL üretir. RANKL, osteoklast öncüllerindeki RANK reseptörüne bağlanarak osteoklast matürasyonunu ve kemik yıkımını başlatır. OPG ise yalancı reseptör gibi RANKL'e bağlanarak bu yıkımı engeller.
#2

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Osteoprotegerin (OPG) molekülünün kemik metabolizmasındaki temel fizyolojik rolü aşağıdakilerden hangisidir?
A
RANKL'e bağlanarak onun RANK reseptörüyle etkileşimini önlemek ve kemik rezorpsiyonunu baskılamak
B
Osteoklast apoptozunu durdurarak kemik yıkımını hızlandırmak
C
Kalsiyumun bağırsaktan emilimini engellemek
D
D vitamini sentezini tamamen durdurmak
E
PTH salgısını artırmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osteoprotegerin (OPG), osteoblastlarca salınan bir tuzak (decoy) reseptördür. RANKL'e bağlanarak RANK reseptörünü bloke eder; böylece osteoklast oluşumunu ve kemik erimesini güçlü şekilde inhibe eder.
#3

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Parathormonun (PTH) kemik, böbrek ve bağırsak üzerindeki net fizyolojik etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Serum Ca+2 düzeyini düşürmek, serum fosfatını artırmak
B
Serum Ca+2 düzeyini artırmak, serum fosfatını (PO4-3) düşürmek
C
Hem Ca+2 hem de fosfatı eşit oranda düşürmek
D
Kemik kalsifikasyonunu kontrolsüzce artırmak
E
İdrarla kalsiyum atılımını hızlandırmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
PTH kemikten Ca+2 ve fosfat rezorpsiyonunu artırır; böbrekten Ca+2 geri emilimini artırırken fosfat atılımını (fosfatüri) tetikler; böbrekte 1-alfa-hidroksilazı uyararak aktif D vitamini sentezletip bağırsaktan Ca+2 emdirir. Net etki: Serum Ca+2 yükselir, PO4-3 düşer.
#4

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: C
Tiroid bezinin parafolliküler C hücrelerinden salgılanan ve osteoklast aktivitesini doğrudan inhibe ederek kan kalsiyumunu düşüren hormon hangisidir?
A
Parathormon
B
Tiroksin (T4)
C
Kalsitonin
D
Büyüme Hormonu (GH)
E
Kortizol
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kalsitonin, hiperkalsemi durumunda tiroid parafolliküler C hücrelerinden salgılanır. Osteoklastlar üzerindeki reseptörlerine bağlanarak onların kemik yıkım hareketini durdurur ve kan kalsiyum düzeyini düşürür.
#5

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: C
D vitamininin vücuttaki en aktif metaboliti olan 1,25-dihidroksikolekalsiferolün [1,25(OH)2D3 / Kalsitriol] sentezinde son basamağı katalizleyen 1-alfa hidroksilaz enzimi hangi organda bulunur?
A
Deri
B
Karaciğer
C
Böbrek proksimal tübülü
D
Bağırsak epiteli
E
Paratiroid bezi
Adım Adım Çözüm Analizi:
D vitamini deride güneşle üretildikten sonra karaciğerde 25-hidroksilaz ile 25(OH)D3'e dönüştürülür. Ardından böbrek proksimal tübülündeki PTH bağımlı 1-alfa-hidroksilaz enzimi ile en aktif form olan 1,25(OH)2D3 (kalsitriol) sentezlenir.
#6

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Aktif D vitamininin (Kalsitriol) ince bağırsak enterositlerinden kalsiyum emilimini artırmak için sentezini uyardığı temel intraselüler kalsiyum bağlayıcı protein hangisidir?
A
Kalbindin (Calbindin-D9k)
B
Kalmodulin
C
Kalsekestrin
D
Troponin C
E
Ferritin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kalsitriol nükleer reseptörüne (VDR) bağlanarak enterosit apikal Ca+2 kanallarını (TRPV6), bazolateral NCX pompasını ve sitozolde serbest kalsiyumu taşıyan Kalbindin (Calbindin-D9k) proteininin sentezini artırır.
#7

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Kemik ve diş sert dokularının (mine, dentin, sement) mineral fazını oluşturan temel inorganik kalsiyum fosfat kristali aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kalsiyum karbonat
B
Hidroksiapatit [Ca10(PO4)6(OH)2]
C
Florid kristali
D
Kalsiyum oksalat
E
Magnezyum sülfat
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kemik ve diş sert dokularının inorganik çatısı Hidroksiapatit [Ca10(PO4)6(OH)2] kristallerinden oluşur. Florür temasında hidroksil grubu yerine flor geçerek aside çok daha dayanıklı Florapatit kristali meydana gelir.
#8

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diş hekimliğinde ortodontik diş hareketinde basınç tarafında (pressure side) ve çekme tarafında (tension side) gerçekleşen temel hücresel kemik yanıtları hangisinde doğru verilmiştir?
A
Basınç tarafı: Osteoklastik kemik rezorpsiyonu | Çekme tarafı: Osteoblastik kemik apozisyonu (yapımı)
B
Basınç tarafı: Kemik yapımı | Çekme tarafı: Nekroz
C
Her iki tarafta da yalnızca osteoklastlar çalışır
D
Basınç tarafında mine yapımı olur
E
Çekme tarafında sement rezorpsiyonu gerçekleşir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ortodontik kuvvette periodontal ligamentin sıkıştığı basınç tarafında kan akımı azalır, hipoksi ve RANKL artışıyla osteoklastlar kemiği yıkar; gerilen çekme tarafında ise gerilme kuvveti osteoblastları uyararak yeni kemik yapımını (apozisyon) sağlar.
#9

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Alveol kemiğinde osteoblastik kemik yapım aktivitesini kanda yansıtan en özgül biyokimyasal serum belirteci aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kemik spesifik Alkali Fosfataz (bALP) ve Osteokalsin
B
Tartrata dirençli asit fosfataz (TRAP)
C
C-telopeptid (CTX)
D
Kreatin kinaz MB
E
Lipaz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kemik yapım belirteçleri osteoblast kaynaklı kemik spesifik Alkali Fosfataz (bALP), Osteokalsin ve Prokollajen tip I N-terminal propeptittir (P1NP). Kemik yıkım belirteçleri ise osteoklast kaynaklı TRAP-5b ve kollajen yıkım ürünü olan CTX'tir.
#10

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bisfosfonat grubu ilaçların (alendronat, zoledronat) kemik yıkımını durdurma ve osteoklast apoptozuna yol açma moleküler mekanizması hangisidir?
A
Farnezil pirofosfat sentaz (FPPS) enzimini inhibe ederek osteoklast hücre iskeleti ve fonksiyonunu bozmak
B
Kalsiyum kanallarını tıkamak
C
PTH salgısını artırmak
D
Mide asidini sıfırlamak
E
Osteoblastların bölünmesini engellemek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Azot içeren bisfosfonatlar hidroksiapatite bağlanır; osteoklast rezorpsiyon yaparken ilacı yutar. İlaç mevalonat yolağındaki FPPS enzimini inhibe eder; osteoklast fırçamsı kenarını kaybeder ve apoptoza gider. Bu durum çenelerde osteonekroz (MRONJ) riskini doğurur.
#11

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Primer hiperparatiroidizmde kanda beklenen tipik kalsiyum, fosfat ve ALP bulguları nasıldır?
A
Yüksek Ca+2, Düşük PO4-3, Yüksek ALP ve Yüksek PTH
B
Düşük Ca+2, Yüksek PO4-3, Düşük PTH
C
Normal Ca+2, Normal PO4-3, Sıfır PTH
D
Yüksek Ca+2, Yüksek PO4-3, Sıfır ALP
E
Düşük Ca+2, Düşük PO4-3, Düşük ALP
Adım Adım Çözüm Analizi:
Paratiroid adenomuna bağlı primer hiperparatiroidide aşırı PTH nedeniyle kemik rezorpsiyonu artar (hiperkalsemi, ALP yüksekliği), böbrekten fosfat atılımı artar (hipofosfatemi). Çenelerde 'kahverengi tümör' (brown tumor) lezyonları görülebilir.
#12

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Hipokalsemi durumunda motor nöronların uyarılabilirliğinin (eksitabilitesi) aşırı artması sonucu diş hekimliği kliniğinde yüzde n. facialis trasesine vurulduğunda üst dudak ve burun kanadında seyirme oluşması testine ne ad verilir?
A
Trousseau belirtisi
B
Chvostek belirtisi
C
Romberg testi
D
Babinski refleksi
E
Lhermitte bulgusu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hipokalsemide hücre dışı Ca+2 azaldığı için Na+ kanalları çok daha kolay açılır ve sinir eksitabilitesi artar (tetani). Tragusun 2 cm önüne (n. facialis çıkışına) vurulduğunda yüz kaslarının kasılmasına Chvostek belirtisi, tansiyon aleti manşonu şişirildiğinde elde oluşan karpopedal spazma Trousseau belirtisi denir.
#13

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Glukokortikoidlerin (Kortizol) yüksek dozda uzun süreli kullanımının kemik dokusu üzerindeki yıkıcı etkisi hangi mekanizmayla gerçekleşir?
A
Osteoblast apoptozunu artırarak kollajen sentezini azaltır, OPG'yi düşürüp RANKL'i artırarak osteoklastik kemik kaybına yol açar
B
Kemik iliğinde kalsiyum depolanmasını sağlar
C
Kalsitonin salgısını aşırı artırır
D
Bağırsaktan kalsiyum emilimini 10 katına çıkarır
E
Osteositlerin bölünmesini tetikler
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kortizol fazlalığı (Cushing sendromu veya steroid tedavisi) osteoblastlarda Tip I kollajen sentezini baskılar ve apoptozu hızlandırır; bağırsaktan kalsiyum emilimini azaltır; RANKL/OPG oranını artırarak şiddetli osteoporoza neden olur.
#14

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Büyüme hormonunun (GH) epifiz plakları kapanmadan önce aşırı salgılanması sonucu Devlik (Gigantizm), epifizler kapandıktan sonra aşırı salgılanması sonucu mandibula prognatizmi ve el-ayak büyümesiyle karakterize hangi tablo gelişir?
A
Akromegali
B
Kretenizm
C
Akondroplazi
D
Paget hastalığı
E
Hipofizer cücelik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Epifiz plakları kapandıktan sonra GH ve IGF-1 aşırı salgısı kemiklerin boyuna uzamasını sağlayamaz; periostal kemik yapımı artar. Mandibula belirgin şekilde büyür (prognatizm), alt dişler öne fırlar (diastemalar oluşur), el ve ayaklar genişler; bu klinik tablo Akromegalidir.
#15

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Konjenital hipotiroidizm (Kretenizm) tablosunda oral kavitede en sık görülen karakteristik gelişimsel anomali hangisidir?
A
Mikroglossi (aşırı küçük dil) ve dişlerin erken sürmesi
B
Makroglossi (büyük dil), diş sürmesinde belirgin gecikme ve mine hipoplazisi
C
Mandibula aşırı hipertrofisi
D
Tüm daimi dişlerin konjenital eksikliği (anodonti)
E
Tükürük bezlerinin aşırı büyümesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kretenizmde tiroid hormon eksikliği nedeniyle fiziksel ve mental gelişim geriler; miksödem nedeniyle dilde belirgin büyüme (makroglossi) görülür, dişlerin sürmesi (erüpsiyon) ileri derecede gecikir ve mine defektleri eşlik eder.
#16

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Pankreas beta hücrelerinden insülin salınımını tetikleyen hücre içi metabolik olaylar zincirinde doğru sıralama hangisidir?
A
Glukozun GLUT-2 ile girişi -> ATP artışı -> ATP duyarlı K+ kanallarının kapanması -> Depolarizasyon -> Voltaj kapılı Ca+2 kanallarının açılması -> İnsülin ekzositozu
B
İnsülinin glukozu parçalaması -> K+ açılması -> Hiperpolarizasyon
C
cAMP düşüşü -> Kalsiyum çıkışı -> Vezikül parçalanması
D
Glukagon bağlanması -> IP3 azalması
E
Sodyum girişinin durmasıyla doğrudan ekzositoz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Glukoz GLUT-2 ile beta hücresine girer ve glikolizle ATP üretilir. Artan ATP/ADP oranı ATP-duyarlı K+ kanallarını kapatır; zar depolarize olur, voltaj kapılı L-tipi Ca+2 kanalları açılır ve hücreye giren kalsiyum insülin veziküllerinin ekzositozunu sağlar.
#17

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Florür iyonunun (F-) mine hidroksiapatitindeki hidroksil (OH-) iyonunun yerini alarak Florapatit oluşturmasının mine açısından en kritik avantajı nedir?
A
Minenin çözünürlük kritik pH eşiğini 5.5'ten yaklaşık 4.5'e düşürerek asit ataklarına direnci artırması
B
Dişin rengini tamamen şeffaf yapması
C
Mine prizmalarını tamamen eritmesi
D
Dentin tübüllerini genişletmesi
E
Pulpa kan akımını kesmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Florapatit hidroksiapatite göre kristal yapısı daha kararlı ve asit çözünürlüğüne çok daha dirençlidir. Hidroksiapatitin kritik pH'sı 5.5 iken, florapatitin kritik pH'sı 4.5 civarındadır; bu sayede bakteriyel asitlere karşı üstün koruma sağlar.
#18

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Osteositlerin kemik matriksi içinde mekanik yüklenmeleri (mekanosensasyon) algılayarak osteoblastik kemik yapımını durdurmak için salgıladığı fizyolojik inhibitör protein hangisidir?
A
Sklerostin (Sclerostin)
B
Osteopontin
C
Kondroitin sülfat
D
Kemik sialoproteini
E
Miyostatin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osteositler tarafından salgılanan Sklerostin, osteoblastlardaki Wnt/beta-katenin yolağını (LRP5/6 reseptörünü bloke ederek) inhibe eder ve kemik yapımını baskılar. Mekanik yük binince sklerostin azalır ve kemik yapımı uyarılır.
#19

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
C Vitamini (Askorbik asit) eksikliğinde (İskorbüt hastalığı) kollajen sentezinin bozulması ve diş eti kanamaları ile diş kayıplarının gelişmesi hangi enzimatik basamağın aksamasına bağlıdır?
A
Prolil ve Lizil hidroksilaz enzimlerinin kofaktörsüz kalarak hidroksilasyon yapamaması
B
Kollajenaz enziminin durması
C
DNA polimerazın bozulması
D
Alkali fosfatazın aşırı artması
E
Elastaz sentezlenmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Prokollajen zincirlerinin üçlü sarmal (triple helix) oluşturabilmesi için prolin ve lizin kalıntılarının hidroksillenmesi şarttır. Prolil ve lizil hidroksilaz enzimleri Fe+2 ve C vitaminine bağımlıdır. C vitamini eksikliğinde zayıf kollajen üretilir, kapiller frajilite ve periodontal ligament harabiyeti gelişir.
#20

Fizyoloji & Biyokimya • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Alkali Fosfataz (ALP) enziminin mineralizasyon sürecindeki temel biyokimyasal işlevi nedir?
A
İnorganik pirofosfatı (PPi - mineralizasyon inhibitörü) hidrolize ederek lokal inorganik fosfat (Pi) konsantrasyonunu artırmak ve kalsifikasyonu başlatmak
B
Kalsiyumu idrarla atmak
C
Kollajen liflerini parçalamak
D
Tükürüğü asitleştirmek
E
D vitamini reseptörünü yok etmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
İnorganik pirofosfat (PPi) normalde hidroksiapatit kristalleşmesini engelleyen güçlü bir inhibitördür. Matriks veziküllerindeki Doku Spesifik Olmayan Alkali Fosfataz (TNAP), PPi'yi parçalayarak serbest Pi üretir; böylece kristal çekirdeklenmesi (nükleasyon) başlar.

İlgili DUS Fizyoloji & Biyokimya Testleri

Tümünü Gör
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 1. Konu: Hücre & Kas Fizyolojisi

20 SoruÇöz
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 2. Konu: Sinir Sistemi, Duyu & Ağrı Fizyolojisi

20 SoruÇöz
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 3. Konu: Dolaşım, Kan & Hemostaz Fizyolojisi

20 SoruÇöz
dus • Fizyoloji & Biyokimya

DUS Fizyoloji - 4. Konu: Solunum, Boşaltım & Sıvı-Elektrolit Dengesi

20 SoruÇöz