DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
TestAkademisi.com
dus DENEMESİ• 2026 Müfredatı

DUS DUS Mikrobiyoloji - 2. Konu: Ağız Mikrobiyotası & Karyojenik Bakteriler

Ders: Mikrobiyoloji & PatolojiSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Mikrobiyoloji & Patoloji
Soru 1 / 20
Diş çürüğünün (dental karies) etiyolojisinde primer rol oynayan, yüksek asidojenik ve asidürik özelliklere sahip olan temel karyojenik mikroorganizma hangisidir?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DUS Müfredat ve Çözüm Rehberi

DUS Mikrobiyoloji - 2. Konu: Ağız Mikrobiyotası & Karyojenik Bakteriler – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 DUS Mikrobiyoloji & Patoloji müfredatı kapsamında Ağız Mikrobiyotası & Karyojenik Bakteriler konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diş çürüğünün (dental karies) etiyolojisinde primer rol oynayan, yüksek asidojenik ve asidürik özelliklere sahip olan temel karyojenik mikroorganizma hangisidir?
A
Streptococcus mutans
B
Porphyromonas gingivalis
C
Aggregatibacter actinomycetemcomitans
D
Treponema denticola
E
Fusobacterium nucleatum
Adım Adım Çözüm Analizi:
Streptococcus mutans (ve S. sobrinus), sukrozu kullanarak glukozdan çözünmez glukanlar sentezler, minenin üzerine güçlüce yapışır, fermente edilebilir karbonhidratlardan laktik asit üretir (asidojenisite) ve düşük pH'da (pH < 5.0) canlılığını sürdürür (asidüriklik); mine çürüğünün ana etkenidir.
#2

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Streptococcus mutans'ın diyetle alınan sukrozdan suda çözünmeyen yapışkan ekstraselüler polisakkaritler (glukan / dekstran) sentezlemesini sağlayan ve dental plak matriksini oluşturan temel enzim hangisidir?
A
Fruktoziltransferaz
B
Glukoziltransferaz (GTF)
C
Amilaz
D
Dekstranaz
E
Laktat dehidrogenaz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Glukoziltransferaz (GTF) enzimi, sukroz molekülünü parçalar; glukoz birimlerini birbirine alfa(1->3) ve alfa(1->6) bağlarıyla bağlayarak suda çözünmez hücre dışı glukan polimerlerini sentezler. Bu yapışkan matriks bakterilerin dişe tutunmasını ve biyofilm oluşumunu sağlar.
#3

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Temiz diş yüzeyinde dakikalar içinde oluşan, bakterisiz, tükürük glikoproteinlerinden (musin, staterin, PRP, amilaz) oluşan ince asellüler tabakaya ne ad verilir?
A
Materia alba
B
Kazanılmış pelikıl (Acquired pellicle)
C
Dental calculus
D
Biyofilm matriksi
E
Hertwig kını
Adım Adım Çözüm Analizi:
Diş yüzeyi temizlendikten hemen sonra tükürük proteinleri ve glikoproteinleri (musinler, staterin, asidik PRP, lizozim vb.) mine hidroksiapatitine elektrostatik çekimle tutunur ve mikroorganizma içermeyen 0.1 - 1 mikrometre kalınlığında 'kazanılmış pelikıl' tabakasını oluşturur.
#4

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Kazanılmış pelikıla ilk tutunan öncü (primer) kolonizatör bakteriler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
A
Streptococcus sanguinis, Streptococcus mitis, Streptococcus oralis ve Actinomyces türleri
B
Porphyromonas gingivalis ve Treponema denticola
C
Tannerella forsythia ve Prevotella intermedia
D
Aggregatibacter actinomycetemcomitans ve Eikenella corrodens
E
Clostridium perfringens ve Bacillus cereus
Adım Adım Çözüm Analizi:
Pelikıla ilk 4-8 saatte tutunan primer (erken) kolonizatörler fakültatif anaerop oral streptokoklar (S. sanguinis, S. mitis, S. oralis, S. gordonii) ile Actinomyces naeslundii/viscosus türleridir. Bunlar yüzeyi sekonder kolonizatörler için hazırlar.
#5

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
İlerlemiş derin dentin çürüklerinde ve kök yüzeyi çürüklerinde dominant hale gelen, yüksek asidürik kapasiteye sahip mikroorganizma grubu hangisidir?
A
Lactobacillus türleri (L. acidophilus, L. casei)
B
Bacteroides fragilis
C
Staphylococcus aureus
D
Neisseria sicca
E
Moraxella catarrhalis
Adım Adım Çözüm Analizi:
Lactobacillus türleri çürüğü başlatan primer mikroorganizma değildir; ancak S. mutans tarafından oluşturulan asidik ortamda hızla çoğalırlar ve kavitasyon oluştuktan sonra derin dentin lezyonunun ilerlemesinde kilit rol oynarlar.
#6

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: C
Stephan eğrisi (Stephan curve), fermente edilebilir karbonhidrat (glukoz, sukroz) alımı sonrasında dental plakta gözlenen pH değişimini gösterir. Bu eğride minenin çözünmeye başladığı 'Kritik pH' değeri kaçtır?
A
pH 7.4
B
pH 6.8
C
pH 5.5
D
pH 4.0
E
pH 3.2
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mine hidroksiapatiti için kritik pH eşiği yaklaşık 5.5'tir (florapatit için 4.5). Şeker alımından 2-5 dakika sonra plak pH'sı hızla 5.0'in altına düşer ve demineralizasyon başlar; tükürük tamponuyla normale dönmesi 30-60 dakika sürer.
#7

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diş hekimliği kliniklerinde invaziv işlemler (diş çekimi, detertraj) sonrasında geçici bakteriyemiye bağlı olarak hasarlı kalp kapakçıklarında subakut bakteriyel endokardit (SBE) oluşturan en sık oral bakteri grubu hangisidir?
A
Viridans grup streptokoklar (Streptococcus sanguinis, S. mitis, S. oralis, S. mutans)
B
Pseudomonas aeruginosa
C
Enterococcus faecalis
D
Escherichia coli
E
Corynebacterium diphtheriae
Adım Adım Çözüm Analizi:
Viridans streptokoklar (alfa-hemolitik oral streptokoklar) oral kavitenin en bol florasıdır. Diş çekimiyle kana karışarak dekstran üretirler ve konjenital hasarlı kalp kapakçıklarındaki fibrin-trombosit vejetasyonlarına yapışarak Subakut Bakteriyel Endokardite (SBE) neden olurlar.
#8

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Dental plakta primer kolonizatörler (erken streptokoklar) ile geç kolonizatör obligat anaeroplar (P. gingivalis gibi) arasında adhezin-reseptör köprüleri kurarak 'köprü organizma' rolü üstlenen bakteri hangisidir?
A
Fusobacterium nucleatum
B
Streptococcus mutans
C
Lactobacillus casei
D
Mycoplasma salivarium
E
Helicobacter pylori
Adım Adım Çözüm Analizi:
Fusobacterium nucleatum, uzun fuziform morfolojisi ve çoklu yüzey adhezinleri sayesinde hem Gram-pozitif erken kolonizatörlerle hem de Gram-negatif geç anaerop patojenlerle koagregasyon yapabilen anahtar köprü bakteridir.
#9

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Sağlıklı bir insanda oral kavite mukozasında, diş yüzeylerinde ve tükürükte sayıca en dominant bulunan bakteri cinsi hangisidir?
A
Streptococcus
B
Staphylococcus
C
Clostridium
D
Candida
E
Pseudomonas
Adım Adım Çözüm Analizi:
Oral kavitenin normal florasının sayıca en büyük bileşenini fakültatif anaerop Streptococcus cinsi (Viridans grup: S. salivarius dilde, S. sanguinis dişte, S. mitis yanakta) oluşturur.
#10

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Yeni doğan bir bebeğin ağzında dişler sürmeden önce dil ve yanak mukozasında ilk kolonize olan dominant streptokok türü hangisidir?
A
Streptococcus salivarius
B
Streptococcus mutans
C
Streptococcus sobrinus
D
Streptococcus pneumoniae
E
Streptococcus pyogenes
Adım Adım Çözüm Analizi:
Doğumdan kısa süre sonra bebeğin ağız mukozasına (özellikle dil sırtına) yerleşen ilk öncü bakteri Streptococcus salivarius'tur. S. mutans ise sert diş dokusuna ihtiyaç duyduğu için ancak ilk süt dişlerinin sürmesiyle (6-8. ay) kolonize olabilir (enfeksiyon penceresi).
#11

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diyetle alınan fermente edilebilir karbonhidratlardan bakterilerin laktik asit üretmesine 'asidojenisite', düşük pH değerlerinde (asidik ortamda) yaşamını ve metabolizmasını sürdürebilmesine ne ad verilir?
A
Asidüriklik (Asidotolerans)
B
Alkalofilite
C
Osmotolerans
D
Termofilik adaptasyon
E
Pleomorfizm
Adım Adım Çözüm Analizi:
Asidojenisite asit üretme kabiliyeti; Asidüriklik (asidotolerans) ise kendi ürettiği ölümcül asit konsantrasyonlarında (pH < 5.0) proton-ATPaz pompalarını kullanarak canlı kalabilme ve çoğalabilme yeteneğidir.
#12

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Tükürükte ve dental plakta bakterilerin birbirleriyle sinyal molekülleri (otoindükleyiciler) aracılığıyla haberleşerek koloni yoğunluğuna göre gen ekspresyonunu (virülans, biyofilm matürasyonu) değiştirmesi olayına ne ad verilir?
A
Quorum sensing (Çoğunluk algılaması)
B
Apoptoz
C
Bakteriyofaj enfeksiyonu
D
Lizojeni
E
Kemotaksis
Adım Adım Çözüm Analizi:
Quorum sensing, bakterilerin ortama saldığı düşük molekül ağırlıklı sinyal moleküllerinin (Gram-negatiflerde açil-homoserin lakton, Gram-pozitiflerde otoindükleyici peptitler - CSP) kritik eşik yoğunluğa ulaşmasıyla biyofilm ve virülans genlerini senkronize aktive etmesidir.
#13

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Kök yüzeyi çürüklerinin etiyolojisinde ve aktinomikoz benzeri granülomatöz lezyonlarda sıklıkla izole edilen Gram-pozitif, pleomorfik, dallanan çomak bakteri hangisidir?
A
Actinomyces viscosus / Actinomyces naeslundii
B
Neisseria gonorrhoeae
C
Treponema pallidum
D
Campylobacter rectus
E
Helicobacter pylori
Adım Adım Çözüm Analizi:
Actinomyces türleri (A. viscosus, A. naeslundii, A. israelii), yaşlılarda diş eti çekilmesi sonrası açığa çıkan kök sement ve dentin yüzeyi çürüklerinin mikrobiyotasında en sık saptanan fimbriyalı Gram-pozitif dallanan basillerdir.
#14

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Aşağıdaki şeker alkollerinden (tatlandırıcılar) hangisi Streptococcus mutans tarafından fermente edilemez ve bakterinin büyümesini inhibe ederek antikaryojenik etki gösterir?
A
Ksilitol (Xylitol)
B
Sukroz
C
Glukoz
D
Fruktoz
E
Maltoz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ksilitol 5 karbonlu bir poliol tatlandırıcıdır. S. mutans ksilitolü hücre içine alır fakat metabolize edemez; hücre içi enerji tükenir (boşuna döngü / futile cycle) ve bakterinin üremesi ile asit üretimi durur (antikaryojenik etki).
#15

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Dental plağın olgunlaşması sırasında biyofilm içi mikromikroçevrede oksijen düzeyinin tükenerek aerop floradan obligat anaerop floraya kayışını sağlayan temel fizyolojik etken nedir?
A
Erken kolonizatör fakültatif bakterilerin oksijeni tüketmesi ve biyofilm kalınlaşmasıyla difüzyonun engellenmesi
B
Tükürük bezlerinin oksijen pompalamayı durdurması
C
Minenin oksijeni emmesi
D
Dil hareketlerinin durması
E
Tükürük pH'sının aşırı alkali olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Biyofilm olgunlaştıkça kalınlaşır; üst katmandaki fakültatif anaerop streptokoklar ve Actinomyces türleri oksijeni hızla tüketir; biyofilmin derin tabakalarında redoks potansiyeli (Eh) aşırı düşer (-200 mV) ve katı anaerop bakteriler için ideal oksijensiz ortam doğar.
#16

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Dental plak biyofilminin 'kalkerleşmesi' (dental taş / calculus) sürecinde temel rol oynayan inorganik tuz presipitasyonu mekanizması hangisidir?
A
Bakterilerin proteolitik aktivitesiyle açığa çıkan amonyak sonucu lokal pH'nın yükselmesi ve kalsiyum fosfat kristallerinin çökmesi
B
Aşırı asidik pH'da kalsiyumun taşlaşması
C
Florürün kalsiyumu eritmesi
D
Saf sudaki iyonların kuruması
E
Tükürük amilazının kristalleşmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Plak içinde üreaz ve proteolitik enzimlerle üre ve aminoasitler parçalanarak serbest amonyak (NH3) üretilir; lokal pH bazikleşir (pH > 7.6). Tükürükte aşırı doymuş halde bulunan kalsiyum ve fosfat iyonları çözünürlüğünü kaybederek matriks içinde hidroksiapatit, whitlockite ve brushite kristalleri olarak çöker.
#17

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Streptococcus mutans'ın hücre yüzeyinde yer alan ve kazanılmış pelikıldaki tükürük aglütininlerine (gp340) tutunmasını sağlayan protein antijeni hangisidir?
A
Antijen I/II (SpaP / PAc)
B
M proteini
C
Protein A
D
Koagülaz
E
Hemolizin
Adım Adım Çözüm Analizi:
S. mutans'ın yüzeyinde bulunan Antijen I/II (aynı zamanda SpaP, PAc, Ag B olarak bilinir), sukrozdan bağımsız ilk adezyonda pelikıl yüzeyindeki tükürük glikoproteini olan gp340'a bağlanmayı sağlayan temel adhezindir.
#18

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Tükürükte bulunan Sekretuvar İmmünoglobulin A'nın (sIgA) oral kavitedeki en önemli koruyucu etki mekanizması nedir?
A
Bakteriyel adhezinleri nötralize ederek mikroorganizmaların diş ve mukoza yüzeylerine yapışmasını (adezyon) engellemek (İmmün dışlama)
B
Klasik yoldan komplemanı aktive ederek bakterileri patlatmak
C
Nötrofilleri ağız içine çekerek doku nekrozu yapmak
D
Diş minesi hidroksiapatitini eritmek
E
Tükürük pH'sını 3'e düşürmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sekretuvar IgA (sIgA), mukozal yüzeylerin ana antikorudur. Komplemanı klasik yoldan bağlamaz (iltihap yapmaz); bunun yerine bakterilerin fimbriya ve adhezinlerine bağlanarak onları agglütine eder ve pelikıla tutunmalarını engeller ('immün dışlama / immune exclusion').
#19

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Erken çocukluk çağı çürüklerinde (biberon çürüğü) anneden bebeğe S. mutans bulaşmasının en yaygın vertikal geçiş yolu hangisidir?
A
Tükürük teması (kaşık paylaşımı, emziğin anne tarafından yalanması)
B
Anne sütündeki antikorlar
C
Plasental dolaşım
D
Genetik mutasyon
E
Doğum kanalındaki laktobasiller
Adım Adım Çözüm Analizi:
Streptococcus mutans bebeklere neredeyse %80-90 oranında anneden (primer bakıcıdan) tükürük yoluyla (aynı kaşığı kullanma, mamayı üfleme, emziği ağzına alıp temizleme) vertikal olarak bulaşır.
#20

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: C
Bakteri plağının biyofilm formunda olmasının, planktonik (serbest yüzen) bakterilere göre antibiyotiklere ve antiseptik gargaralara (klorheksidin) 100-1000 kat daha dirençli olmasının temel nedenleri arasında hangisi YER ALMAZ?
A
Ekstraselüler polisakkarit matriksin kimyasalların derin tabakalara difüzyonunu engellemesi
B
Biyofilm içindeki bakterilerin yavaş üreme hızına (persister hücreler) sahip olması
C
Biyofilmin içindeki bakterilerin hiçbir hücresel metabolizmaya veya DNA'ya sahip olmaması
D
Matriks içinde antibiyotik parçalayıcı enzimlerin (beta-laktamazlar) yoğun bulunması
E
Bakteriler arasında quorum sensing ve plazmid transferinin çok hızlı gerçekleşmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Biyofilm içindeki bakteriler canlıdır, metabolizmaya ve DNA'ya sahiptir. Matriks difüzyon bariyeri kurar, derinlerdeki 'persister' hücreler metabolizmayı yavaşlatarak antibiyotik hedeflerini gizler.

İlgili DUS Mikrobiyoloji & Patoloji Testleri

Tümünü Gör
dus • Mikrobiyoloji & Patoloji

DUS Mikrobiyoloji - 1. Konu: Genel Bakteriyoloji & Antibakteriyel Direnç

20 SoruÇöz
dus • Mikrobiyoloji & Patoloji

DUS Mikrobiyoloji - 3. Konu: Periodontal Patojenler & Anaerop Enfeksiyonlar

20 SoruÇöz
dus • Mikrobiyoloji & Patoloji

DUS Mikrobiyoloji - 4. Konu: Tıbbi Viroloji & Oral Lezyon Yapan Virüsler

20 SoruÇöz
dus • Mikrobiyoloji & Patoloji

DUS Mikrobiyoloji - 5. Konu: Tıbbi Mikoloji & Oral Kandidiyazis

20 SoruÇöz