DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
dus DENEMESİ• 2026 Müfredatı

DUS DUS Mikrobiyoloji - 1. Konu: Genel Bakteriyoloji & Antibakteriyel Direnç

Ders: Mikrobiyoloji & PatolojiSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Mikrobiyoloji & Patoloji
Soru 1 / 20
Gram-pozitif bakterilerin hücre duvarında bulunan, yüzey antijeni olarak görev yapan ve Gram boyamada pozitifliği destekleyen temel yapısal bileşen hangisidir?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
DUS Müfredat ve Çözüm Rehberi

DUS Mikrobiyoloji - 1. Konu: Genel Bakteriyoloji & Antibakteriyel Direnç – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 DUS Mikrobiyoloji & Patoloji müfredatı kapsamında Genel Bakteriyoloji & Antibiyotik Direnci konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Gram-pozitif bakterilerin hücre duvarında bulunan, yüzey antijeni olarak görev yapan ve Gram boyamada pozitifliği destekleyen temel yapısal bileşen hangisidir?
A
Lipopolisakkarit (Endotoksin / Lipid A)
B
Teikoik asit ve Lipoteikoik asit
C
Porin proteinleri
D
Dış membran
E
Periplazmik aralık
Adım Adım Çözüm Analizi:
Gram-pozitif bakterilerin kalın peptidoglikan tabakasında Teikoik asit ve plazma zarına tutunan Lipoteikoik asit bulunur. Bu yapılar konağa adezyonda, antijenik yapıda ve magnezyum tutulmasında kritik rol oynar. LPS ve porinler ise Gram-negatiflere özgüdür.
#2

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: C
Gram-negatif bakteri hücre duvarının dış membranında yer alan endotoksinin (LPS) toksik biyolojik etkilerinden (septik şok, ateş, hipotansiyon) primer olarak sorumlu olan kimyasal kısmı hangisidir?
A
O-spesifik polisakkarit antijeni
B
Çekirdek (Core) polisakkarit
C
Lipid A
D
Braun lipoprotein
E
KDO (Keto-deoksi-oktonat)
Adım Adım Çözüm Analizi:
Lipopolisakkaritin (LPS) üç kısmı vardır: O-antijeni, Core polisakkarit ve Lipid A. Toksisiteden, makrofajlardan TNF-alfa ve IL-1 salınımını tetikleyerek septik şok tablosuna yol açmaktan sorumlu olan hidrofobik kısım Lipid A'dır.
#3

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Beta-laktam grubu antibiyotiklerin (penisilinler, sefalosporinler) bakterisidal etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
A
30S ribozomal alt birimine bağlanarak protein sentezini durdurmak
B
Penisilin Bağlayan Proteinleri (PBP - Transpeptidaz) inhibe ederek peptidoglikan çapraz bağ oluşumunu engellemek
C
DNA giraz (Topoizomeraz II) enzimini bloke etmek
D
RNA polimerazı inhibe etmek
E
Hücre zarındaki ergosterol sentezini bozmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Beta-laktamlar, D-alanil-D-alanin analogudur; peptidoglikan sentezinin son basamağında transpeptidasyon yapan PBP enzimlerine bağlanarak çapraz bağ oluşumunu bloke eder; otolizinler aktive olur ve bakteri parçalanır.
#4

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA) suşlarında görülen beta-laktam direncinin moleküler mekanizması nedir?
A
Beta-laktamaz salgılanarak ilacın hidrolizi
B
mecA geni aracılığıyla beta-laktamlara düşük afiniteli yeni bir transpeptidaz olan PBP2a sentezlenmesi
C
Dış membran porinlerinin mutasyonu
D
Aktif eflüks pompalarıyla ilacın dışarı atılması
E
Ribozom mutasyonu
Adım Adım Çözüm Analizi:
MRSA suşları mecA geni taşır ve bu gen modifiye bir transpeptidaz olan PBP2a'yı (veya PBP2') kodlar. PBP2a metisilin ve diğer standart beta-laktam antibiyotiklere çok düşük afinite gösterir; hücre duvarı sentezi kesintisiz sürer.
#5

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diş hekimliğinde odontojenik anaerop enfeksiyonlarda ve penisilin alerjisi olan hastalarda sıklıkla tercih edilen Klindamisin'in etki mekanizması hangisidir?
A
Bakteri 50S ribozomal alt birimine bağlanarak peptidil transferazı ve translokasyonu inhibe etmek
B
Hücre zarını delerek potasyum kaçışına yol açmak
C
Dihidrofolat redüktazı engellemek
D
DNA polimerazı durdurmak
E
Glikopeptid prekürsörlerine bağlanmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Klindamisin (linkozamid grubu), makrolidlere benzer şekilde bakteriyel 50S ribozom alt birimine bağlanır ve protein sentezinde peptidil transferaz reaksiyonunu inhibe ederek bakteriyostatik etki gösterir; anaerop bakterilere ve kemik dokuya mükemmel penetre olur.
#6

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: C
Bakterilerde antibiyotik direnç genlerinin (R plazmitleri) bir canlı bakteriden diğerine seks pilusu (F pilus) aracılığıyla doğrudan aktarılması mekanizmasına ne ad verilir?
A
Transformasyon
B
Transdüksiyon
C
Konjugasyon
D
Transpozisyon
E
Mutasyon
Adım Adım Çözüm Analizi:
Konjugasyon, iki bakteri arasında fiziksel temas (seks pilusu) yoluyla plazmid DNA'sının tek zincir halinde donörden alıcı hücreye aktarılmasıdır; çoklu antibiyotik direncinin türler arası en hızlı yayılma yoludur.
#7

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bakteriyel gen transferinde serbest yabancı DNA parçalarının çevreden yetkin (kompetan) bir bakteri hücresi içine doğrudan alınması olayına ne ad verilir?
A
Transformasyon
B
Transdüksiyon
C
Konjugasyon
D
Transkripsiyon
E
Translasyon
Adım Adım Çözüm Analizi:
Transformasyon, parçalanmış bakterilerin dış ortama saldığı çıplak serbest DNA parçalarının kompetan bakteriler (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae vb.) tarafından hücre içine alınarak genoma entegre edilmesidir.
#8

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bakteriyofajlar (virüsler) aracılığıyla bir bakteriden diğerine genetik materyal aktarılması mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
A
Transdüksiyon
B
Transformasyon
C
Konjugasyon
D
Elektroporasyon
E
Replikasyon
Adım Adım Çözüm Analizi:
Transdüksiyon, bakteriyofajların laringeal veya lizojenik döngü sırasında bakteri DNA parçalarını kendi kapsidleri içine yanlışlıkla paketleyip yeni enfekte ettikleri bakteriye taşıması sürecidir.
#9

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bakteriyel endosporların (Bacillus ve Clostridium türlerinde) ısıya, kuruluğa, kimyasal dezenfektanlara ve radyasyona karşı olağanüstü dirençli olmasını sağlayan temel kimyasal bileşen hangisidir?
A
Kalsiyum dipikolinat (Dipikolinik asit)
B
Kolesterol
C
Fosfatidilkolin
D
Glikojen granülleri
E
Lipid A
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bakteri sporunun protoplastında (core) bol miktarda Kalsiyum dipikolinat kompleksi bulunur. Bu kompleks spor içindeki suyu dehidrate eder, DNA ve enzimleri stabilize ederek 100°C kaynamaya ve kuruluğa karşı direnç sağlar.
#10

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Diş hekimliği kliniklerinde otoklav sterilizasyonunun güvenilirliğini biyolojik olarak doğrulamak için indikatör olarak kullanılan, ısıya en dirençli bakteri sporu hangisidir?
A
Geobacillus (Bacillus) stearothermophilus
B
Bacillus atrophaeus
C
Clostridium tetani
D
Staphylococcus epidermidis
E
Pseudomonas aeruginosa
Adım Adım Çözüm Analizi:
Buhar otoklavı (121°C veya 134°C) etkinliğinin biyolojik kontrolünde Geobacillus stearothermophilus sporları kullanılır. Kuru hava sterilizatörlerinde (Pasteur fırını) ve etilen oksitte ise Bacillus atrophaeus (subtilis) sporları kullanılır.
#11

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Klavulanik asit, sulbaktam ve tazobaktam gibi moleküllerin antibiyotik tedavisine (amoksisilin+klavulanat gibi) eklenme amacı nedir?
A
Bakteri DNA'sını doğrudan parçalamak
B
Bakteriyel beta-laktamaz enzimlerini geri dönüşümsüz olarak bağlayıp inaktive ederek (intihar inhibitörü) asıl antibiyotiği korumak
C
Bakterinin kapsül oluşturmasını engellemek
D
Mide emilimini durdurmak
E
Hastanın bağışıklık sistemini baskılamak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Klavulanik asit tek başına antibakteriyel aktiviteye sahip değildir; yapıca beta-laktam halkası içerir ve beta-laktamaz enzimlerine 'intihar substratı' gibi bağlanarak enzimi tüketir; böylece beraberindeki amoksisilin parçalanmaktan kurtulur.
#12

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bakterilerin fagositoza karşı korunmasında en önemli virülans faktörü olan, polisakkarit yapılı ve K antijeni olarak da adlandırılan yüzey yapısı hangisidir?
A
Kapsül
B
Fimbriya (Pilus)
C
Kamçı (Flagellum)
D
Mezozom
E
Plazmid
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kapsül (çoğu bakteride polisakkarit, Bacillus anthracis'te poli-D-glutamik asit yapılıdır), bakteriyi nötrofil ve makrofajların fagositozundan koruyan en güçlü antifagositik virülans faktörüdür.
#13

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Florokinolon grubu antibiyotiklerin (siprofloksasin, moksifloksasin) bakterisidal etki mekanizması hangisidir?
A
Hücre duvarı sentezini engellemek
B
Bakteriyel DNA giraz (Topoizomeraz II) ve Topoizomeraz IV enzimlerini inhibe ederek DNA süperkıvrımını ve replikasyonunu bozmak
C
30S ribozomunu geri dönüşümsüz bloke etmek
D
Folat sentezini inhibe etmek
E
Mikotik ergosterolü bağlamak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kinolonlar/florokinolonlar bakteri DNA replikasyonunda süperkıvrımların açılmasından sorumlu olan DNA giraz (Topoizomeraz II) ve yavru kromozomların ayrılmasını sağlayan Topoizomeraz IV enzimlerini inhibe eder; DNA parçalanır ve bakteri hızla ölür.
#14

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Aminoglikozid grubu antibiyotiklerin (gentamisin, streptomisin) bakterisidal etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
A
30S ribozomal alt birimine geri dönüşümsüz bağlanarak yanlış aminoasit eklenmesine (kodon-antikodon okuma hatası) ve protein sentez blokajına yol açmak
B
Hücre duvarında transglikolilasyonu engellemek
C
RNA polimerazı durdurmak
D
DnaA proteinini bloke etmek
E
50S ribozomundaki peptidil transferazı inhibe etmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Aminoglikozidler oksijene bağımlı aktif transportla bakteri içine girer, 30S ribozomuna bağlanır, mRNA'nın yanlış okunmasına yol açar (anormal protein sentezi) ve protein sentezini irreversibl durdurur; bu nedenle bakterisidaldirler (anaerop bakterilere etkisizdirler).
#15

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Süperantijen toksinlerin (örneğin Stafilokoksik Toksik Şok Sendromu Toksini-1 / TSST-1) masif sitokin fırtınasına (IL-1, IL-2, TNF-alfa) ve şoka yol açma mekanizması nedir?
A
Antijen sunan hücrenin MHC-II molekülü ile T hücresinin TCR V-beta bölgesine non-spesifik bağlanarak T lenfositlerin %20'sini kontrolsüz aktive etmek
B
Hücre zarında porlar açarak hücreyi lizise uğratmak
C
Asetilkolin salınımını engellemek
D
Elongasyon faktör-2'yi ADP-ribozillemek
E
B hücrelerini apoptoza götürmek
Adım Adım Çözüm Analizi:
Süperantijenler antijen işleme basamağına uğramadan doğrudan APC'deki MHC-II ile T hücresi TCR'sinin V-beta bölgesine dışarıdan köprü kurar. T hücrelerinin %20'si poliklonal olarak aktive olur; aşırı IL-1, IL-2, TNF-alfa ve IFN-gama salınımıyla septik toksik şok tablosu gelişir.
#16

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bakterilerin yüzeylere tutunmasını (adezyon) sağlayan ve biofilm oluşumunun ilk basamağında görev alan saç benzeri protein uzantıları hangisidir?
A
Fimbriyalar (Piluslar)
B
Kamçılar (Flagellalar)
C
Kapsüller
D
İnklüzyon cisimcikleri
E
Porinler
Adım Adım Çözüm Analizi:
Fimbriyalar (somatik piluslar), bakterinin epitel veya diş yüzeyindeki reseptörlere spesifik olarak tutunmasını (adezyon) sağlayan pilin proteininden yapılmış uzantılardır; enfeksiyonun ve biyofilmin başlamasında ilk adımdır.
#17

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Metronidazol'ün anaerop bakterilere ve protozoonlara karşı seçici sitotoksik etki göstermesinin temel biyokimyasal nedeni nedir?
A
Sadece anaerop hücrelerdeki ferredoksin ve nitroredüktaz enzimleri tarafından aktif sitotoksik nitro radikallerine indirgenmesi ve DNA'yı parçalaması
B
Aerop bakterilerin hücre duvarını geçememesi
C
Sadece sporlu bakterilere bağlanabilmesi
D
Ribozomları doğrudan eritmesi
E
Katalaz enzimiyle birleşerek gaz üretmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Metronidazol bir ön-ilaçtır. Sadece zorunlu anaerop mikroorganizmalarda bulunan düşük redoks potansiyelli elektron taşıma proteinleri (ferredoksin vb.) tarafından nitro grubu indirgenerek aktif serbest radikallere dönüşür ve bakteriyel DNA'yı parçalar.
#18

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: B
Bakteri üreme eğrisinde (bacterial growth curve) bakterilerin çevreye uyum sağladığı, enzimlerini sentezlediği ancak hücre sayısında henüz bir artışın görülmediği başlangıç evresi hangisidir?
A
Logaritmik (Eksponansiyel) faz
B
Lag (Uyum / Gecikme) fazı
C
Durgunluk (Stasyoner) fazı
D
Ölüm fazı
E
Sporlanma fazı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Lag fazında hücre sayısı artmaz; bakteri yeni besiyerine adapte olur, RNA ve enzim sentezler, hacimce büyür. Hücre sayısının geometrik olarak katlandığı evre Log fazıdır; antibiyotiklere en duyarlı evre de Log fazıdır.
#19

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Bakteriyel genetik yapılardan 'transpozonlar' (sıçrayan genler) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Kromozom ile plazmit arasında veya bir plazmitten diğerine yer değiştirebilen, sıklıkla antibiyotik direnç genleri taşıyan hareketli DNA segmentleridir
B
Kendi başlarına bağımsız olarak replike olabilirler
C
Hücre zarında iyon pompası görevi yaparlar
D
Yalnızca virüslerde bulunurlar
E
Spor oluşumunu engellerler
Adım Adım Çözüm Analizi:
Transpozonlar (sıçrayan genler / transposons), transpozaz enzimi aracılığıyla bakteriyel kromozomdan plazmide veya plazmidler arası geçiş yapabilen hareketli DNA parçacıklarıdır; çoklu antibiyotik direncinin plazmitlere toplanmasında baş aktördür.
#20

Mikrobiyoloji & Patoloji • Konu Testi

Doğru Cevap: A
Glutaraldehit ve formaldehit gibi kimyasal ajanların 'yüksek düzey dezenfeksiyon ve sterilizasyon' sağlama mekanizması hangisidir?
A
Mikrobiyal protein ve nükleik asitlerin serbest amino ve hidroksil gruplarını alkillemek (çapraz bağlamak)
B
Hücre zarındaki lipitleri sabunlaştırmak
C
Sadece hücre suyunu buharlaştırmak
D
Ribozomları dondurmak
E
Oksijen tüketimini durdurmak
Adım Adım Çözüm Analizi:
Alkilleyici ajanlar (glutaraldehit, formaldehit, etilen oksit), protein ve DNA/RNA'daki amino, karboksil ve sülfidril gruplarına alkil grupları ekleyerek çapraz bağlar kurar, enzimleri denatüre eder ve sporlar dahil tüm mikroorganizmaları öldürür.

İlgili DUS Mikrobiyoloji & Patoloji Testleri

Tümünü Gör