KPSS KPSS ÖABT Anlatım Bozuklukları Testi #5

B seçeneğinde 'Yayın evinin editörleri' tamlamasında 'Yayın evi' bitişik değil 'Yayınevi' şeklinde yazılmalıdır; ancak bu bir yazım kuralı hatasıdır. Anlatım bozukluğu açısından: 'Yayınevinin editörleri yeni çıkan kitapları imza gününde tanıttı' olmalıdır (özne-yüklem uyumsuzluğu: çoğul özne insan dışı veya bitki/eşya olmasa da, insan öznesinde yüklem tekil veya çoğul olabilir. Burada 'Yayınevi çalışanları' gibi bir ifade veya özne yüklem uyumsuzluğu aranabilir). Daha net bir anlatım bozukluğu için B seçeneğindeki özne 'Yayınevleri' veya yüklem 'tanıttı' olmalıdır. Sonuç: B şıkkı.

A şıkkında duru bir anlatım vardır. B şıkkında 'karşılıklı mektuplaşmak' ifadesinde 'karşılıklı' sözcüğü gereksizdir çünkü mektuplaşmak zaten karşılıklı yapılan bir eylemdir. C şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. D şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. E şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. Sonuç: B şıkkı.

C seçeneğinde 'Sanırım bu sorunun cevabını eminim herkes biliyordur' cümlesinde 'sanırım' (olasılık) ile 'eminim' (kesinlik) anlamca çelişmektedir. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. B şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. C şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. D şıkkında 'Çocukların tıp fakültesini kazanması ailede büyük bir vesile yarattı' yerine 'mutluluk yarattı' veya 'sevinç vesilesi oldu' denmelidir. Sözcüğün yanlış anlamda kullanımı için başka bir örnek: 'Bozuk gıdalar zehirlenme olaylarında artışa neden oldu' (doğru). Doğru örnek: 'Bu ilaç baş ağrısına çok iyi geliyor' (doğru). Yanlış kullanım örneği: 'Kuraklık, tarımsal ürünlerde büyük bir azalışa ve kıtlığa yol açtı.' Anlam yanlışı içeren şıkta 'öğrencinin sınavdaki başarısızlığı ailesine duyduğu saygısızlıktan ileri geliyor' yerine başka bir ifade. Doğru cevap için D seçeneğinde 'Mutfaktaki gaz kokusu tüm binayı paniğe sevk etti' (doğru). Yanlış kullanım: 'Hava sıcaklıklarının düşmesi meyve ağaçlarının erken çiçek açmasına sebep oldu' (erken çiçek açma olumlu veya normalde istenen bir şey değilse ya da olumsuz bir durumsa). Daha net bir örnek: 'Giriş sınavında aldığı yüksek puan, onun iyi bir üniversiteye girmesini sağladı.' (sağladı yerine yol açtı olamaz, sağladı doğrudur). Yanlış olan: 'Yetersiz beslenme, çocuklarda boy büyümesini olumsuz etkiler' (gelişme olmalıdır). D seçeneğinde bu kalıp verilmiştir. Sonuç: D şıkkı.

A şıkkında 'etekleri zil çalmak' sevinmek demektir, uyumludur. B şıkkında 'küplere binmek' öfkelenmek demektir, uyumludur. C şıkkında 'ağzı kulaklarına varmak' sevinmek demektir, uyumludur. D şıkkında 'içi içine sığmamak' heyecanlanmak demektir, uyumludur. E şıkkında 'bize yaptığı yardımlardan ötürü içimiz kan ağlıyordu' cümlesinde 'içimiz kan ağlamak' çok üzülmek demektir; ancak yardım eden kişiye duyulan minnet için kullanılmaz, burada bir anlam uyuşmazlığı (deyim yanlışlığı) vardır. Sonuç: E şıkkı.

A şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. B şıkkında 'izinsiz inşaata girmek' yerine 'inşaata izinsiz girmek' olmalıdır. C şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. D şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. E şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. Sonuç: B şıkkı.

A şıkkında 'Okula geldiğini dün gruptaki herkesten öğrendim' cümlesinde 'senin okula geldiğini' mi yoksa 'onun okula geldiğini' mi belli olmadığı için ikinci tekil veya üçüncü tekil iyelik zamiri eksikliğinden doğan anlam belirsizliği vardır. B şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. C şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. D şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. E şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. Sonuç: A şıkkı.

A şıkkında uyumsuzluk yoktur. B şıkkında 'Toplantıya katılan herkes projeyi dikkatle dinliyor, tek kelime etmiyorlardı' cümlesinde 'herkes' öznesi tekil olduğundan yüklemin 'etmiyordu' olması gerekir ('etmiyorlardı' biçimi uyumsuzluk yaratır). C şıkkında uyumsuzluk yoktur. D şıkkında uyumsuzluk yoktur. E şıkkında uyumsuzluk yoktur. Sonuç: B şıkkı.

A şıkkında eksiklik yoktur. B şıkkında eksiklik yoktur. C şıkkında 'Çocuklar yeni çıkan hikâye kitaplarını çok seviyor, her fırsatta okuyordu' cümlesinde 'neyi okuyordu?' sorusuna cevap veren 'kitapları' (belirtili nesne) ikinci yükleme bağlanamadığı için nesne eksikliği vardır. D şıkkında eksiklik yoktur. E şıkkında eksiklik yoktur. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında eksiklik yoktur. B şıkkında eksiklik yoktur. C şıkkında 'Deneyimli yazara büyük hayranlık duyuyor, her fırsatta danışıyordu' cümlesinde 'kime danışıyordu?' sorusuna cevap veren 'yazara' (dolaylı tümleç) ikinci yüklem için eksiktir. D şıkkında eksiklik yoktur. E şıkkında eksiklik yoktur. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında çatı uyuşmazlığı yoktur. B şıkkında çatı uyuşmazlığı yoktur. C şıkkında 'Zorlu proje zamanında bitirilip akşam evine döndü' cümlesinde 'bitirilip' sözcüğü edilgen çatılıyken, 'dönüldü' veya 'döndü' etken çatılıdır; bu durum bağlamsal ve yapısal çatı uyuşmazlığı yaratır. D şıkkında çatı uyuşmazlığı yoktur. E şıkkında çatı uyuşmazlığı yoktur. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında yüklem eksikliği yoktur. B şıkkında 'Sabahları kahveye hiç şeker, çaya ise iki şeker atardı' cümlesinde birinci yüklem ('atmaz') eksiktir. C şıkkında yüklem eksikliği yoktur. D şıkkında yüklem eksikliği yoktur. E şıkkında yüklem eksikliği yoktur. Sonuç: B şıkkı.

A şıkkında ek eylem eksikliği yoktur. B şıkkında 'Bu hatanın sorumlusu ben değil, doğrudan odadaki diğer kişilerdi' cümlesinde 'ben değilim' olması gerektiği için ek eylem eksikliği vardır. C şıkkında ek eylem eksikliği yoktur. D şıkkında ek eylem eksikliği yoktur. E şıkkında ek eylem eksikliği yoktur. Sonuç: B şıkkı.

A şıkkında tamlama yanlışı yoktur. B şıkkında tamlama yanlışı yoktur. C şıkkında 'diş ve tıp fakültesi öğrencileri' ifadesinde 'diş fakültesi' ve 'tıp fakültesi' tamlanan ortaklığından ötürü 'diş fakültesi' eksiktir ('diş fakültesi ve tıp fakültesi öğrencileri' olmalıdır). D şıkkında tamlama yanlışı yoktur. E şıkkında tamlama yanlışı yoktur. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında edat/bağlaç yanlışı yoktur. B şıkkında 'Bu proje için ondan ziyade başkasına güvenemeyiz' cümlesinde 'ondan ziyade' yerine 'ondan başka' ifadesi kullanılmalıdır (edat yanlışı). C şıkkında edat/bağlaç yanlışı yoktur. D şıkkında edat/bağlaç yanlışı yoktur. E şıkkında edat/bağlaç yanlışı yoktur. Sonuç: B şıkkı.

A şıkkında mantık hatası yoktur. B şıkkında 'Bu ilacı içmek bırakın baş ağrısını gidermeyi, insanı öldürebilir bile' cümlesinde mantık sıralaması ters verilmiştir ('Bırakın ilacın baş ağrısını gidermesini, insanı zehirlemesi bile mümkündür' şeklinde hafiften ağıra doğru sıralanmalıdır). C şıkkında mantık hatası yoktur. D şıkkında mantık hatası yoktur. E şıkkında mantık hatası yoktur. Sonuç: B şıkkı.

A şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. B şıkkında 'Yarışmayı kazandığını dün okulun panosundan öğrendim' cümlesinde 'senin yarışmayı kazandığını' mı yoksa 'onun yarışmayı kazandığını' mı anlamı çıkmadığı için kişi zamiri eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır. C şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. D şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. E şıkkında anlatım bozukluğu yoktur. Sonuç: B şıkkı.

E seçeneğinde 'düşüş gösterecek' ifadesi yerine doğrudan 'düşecek' fiili kullanılmalıdır; 'göstermek' yardımcı eylemi burada gereksizdir. Sonuç: E şıkkı.

A şıkkında yapı yanlışı yoktur. B şıkkında yapı yanlışı yoktur. C şıkkında yapı yanlışı yoktur. D şıkkında yapı yanlışı yoktur. E şıkkında 'Çocukların bu tür ortamlarda bulunması ruh sağlığı açısından çekincelidir' cümlesinde 'çekincelidir' (çekincesi olan) sözcüğü yerine zararlı, sakıncalı anlamında 'sakıncalıdır' sözcüğü kullanılmalıdır (sözcüğün yanlış yapıda/anlamda türetilmesi). Sonuç: E şıkkı.

A şıkkında bozukluk yoktur. B şıkkında bozukluk yoktur. C şıkkında bozukluk yoktur. D şıkkında bozukluk yoktur. E şıkkında 'Karşılıklı mektuplaşarak geçmiş günleri yâd ediyorlardı' cümlesinde 'karşılıklı' sözcüğü gereksizdir (gereksiz sözcük kullanımı) ve cümlenin yapısında başka uyumsuzluklar da bulunabilir. Sonuç: E şıkkı.