KPSS KPSS ÖABT Dil Bilgisi (Sözcük Türleri & Ögeler) Testi #2

A şıkkında 'yaşlı adam da' derken isim öbeğini bağlamıştır. B şıkkında 'çocuklar da' derken isim öbeğini bağlamıştır. C şıkkında 'akşam da' derken zarfı bağlamıştır. D şıkkında 'arkadaşlarım da' derken isim öbeğini bağlamıştır. E şıkkında 'sanatçı da' derken isim öbeğini bağlamıştır. C seçeneğinde 'akşam' zaman zarfıdır, diğerlerinde ise bağlaç isimleri birbirine bağlamıştır. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında 'Yılların yorgunluğunu sırtında taşıyan bu ihtiyar bina' yükleme sorulan 'kim / ne' sorusuna cevap vermekte ve özne görevindedir. B şıkkında 'Baharın gelmesiyle neşelenen köy çocukları' özne görevindedir. C şıkkında 'Geniş sokakların ortasında yükselen heybetli çınar ağacı' özne görevindedir. D şıkkında 'Şehrin gürültüsünden uzaklaşmak isteyenler' özne görevindedir. E şıkkında 'Sabah saatlerinde başlayan şiddetli yağmur' yükleme sorulan soruya göre belirtili nesne veya zarf tamlayıcısı konumunda kalabilir. Cümlenin tamamı tahlil edildiğinde, E seçeneğinde altı çizili bölüm belirtili nesne görevindedir. Sonuç: E şıkkı.

A şıkkında 'başlamak' sözcüğü 'baş' isim kökünden türemiştir. B şıkkında 'yaşamak' sözcüğü 'yaş' kökünden türemiştir. C şıkkında 'gözlemlemek' sözcüğü 'göz' kökünden türemiştir. D şıkkında 'anlamak' sözcüğü 'an' kökünden türemiştir. E şıkkında 'gitmek' fiili basit yapılıdır, herhangi bir yapım eki almamıştır. Sonuç: E şıkkı.

Türkçede vurgu, yüklemden hemen önceki ögededir. A şıkkında yüklemden önce nesne vardır. B şıkkında yüklemden önce dolaylı tür / yer tamlayıcısı vardır. C şıkkında yüklemden önce zarf tamlayıcısı ('hızla') yer almaktadır. D şıkkında yüklemden önce nesne vardır. E şıkkında yüklemden önce özne vardır. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında 'çalışarak' zarf-fiildir. B şıkkında 'başladığında' zarf-fiildir. C şıkkında 'koşarak' zarf-fiildir. D şıkkında 'okuduğu' sıfat-fiil (ortaç) görevindedir. E şıkkında 'gülerek' zarf-fiildir. D seçeneğinde sıfat-fiil kullanılmış olup diğerlerinde zarf-fiil kullanılmıştır. Sonuç: D şıkkı.

E seçeneğindeki dizede 'bahçesinde' sözcüğü 'de' hâl eki almıştır ve yer tamlayıcısı görevindedir. O halde başka bir örnek seçelim: 'Gök maviliğini yitirdi bu akşamüstü' dizesinde yer tamlayıcısı yoktur. Sonuç: E şıkkı.

A şıkkında 'çalışanlar' sözcüğü sıfat-fiil eki almış ve isimleşmiştir (adlaşmış sıfat-fiil). B şıkkında 'sararmış yapraklar' sıfat tamlamasıdır. C şıkkında 'görülen lüzum üzerine' sıfat-fiildir ama adlaşmamıştır. D şıkkında 'tanıdık yüzler' sıfat tamlamasıdır. E şıkkında 'gelen misafirler' sıfat tamlamasıdır. Sonuç: A şıkkı.

A şıkkında 'mutlu olmaktan' birleşik fiil (isim + yardımcı eylem). B şıkkında 'hissediyordu' birleşik fiil (isim + yardımcı eylem). C şıkkında 'yardım etmek' birleşik fiil. D şıkkında 'kayboldu' birleşik fiil. E şıkkında 'anlatıyordu' türemiş fiil (anla-t-). E seçeneğindeki yüklem türemiş fiildir, diğerleri birleşik fiildir. Sonuç: E şıkkı.

A şıkkında 'hızlı' sözcüğü fiili nitelediği için zarftır. B şıkkında 'iyi' sözcüğü fiili nitelediği için zarftır. C şıkkında 'güzel' sözcüğü ismi nitelediği için sıfattır ('güzel günler'). D şıkkında 'sessizce' sözcüğü fiili nitelediği için zarftır. E şıkkında 'derinden' sözcüğü fiili nitelediği için zarftır. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında 'kitabı' belirtili nesne olup sıfat tamlaması değildir. B şıkkında 'zorlu sınavı' belirtili nesnesi sıfat tamlamasından oluşmuştur ('zorlu' sıfat, 'sınavı' isim). C şıkkında 'görevini' sözcüğü nesnedir, sıfat tamlaması değildir. D şıkkında 'şiirleri' sözcüğü nesnedir. E şıkkında 'konuyu' sözcüğü nesnedir. Sonuç: B şıkkı.

A seçeneğinde yer alan 'kitabın' sözcüğü 'kitap-n' değil, 'kitab-ın' (ilgi eki) ve 'sayfaları' sözcüğü iyelik ekidir. Tek sözcükte iyelik ve ilgi ekinin bir arada bulunduğu örnek: 'kalemiminki' veya 'seninkiler'. A şıkkında 'kitabın' tamlayandır. 'kitabın sayfaları' tamlamasında tamlayan ilgi eki almıştır. Soru kökünde 'hem iyelik eki hem ilgi eki almış bir sözcük' denildiğinde tamlayan ve tamlanan ilişkisi veya 'gözlükleriminki' gibi örnekler aranır. A seçeneğinde 'kitabın' sözcüğü ilgi eki almıştır.

A şıkkında ara söz öznenin açıklayıcısıdır. B şıkkında ara söz dolaylı tümlecin açıklayıcısıdır. C şıkkında ara söz belirtili nesnenin açıklayıcısıdır ('en sevdiği yemeği, zeytinyağlı yaprağı sarmasını...'). D şıkkında ara söz zarf tamlayıcısının açıklayıcısıdır. E şıkkında ara söz yüklemin açıklayıcısıdır. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında 'kimse' belgisiz zamirdir. B şıkkında 'biri' belgisiz zamirdir. C şıkkında 'ne' soru zamiridir. D şıkkında 'herkes' belgisiz zamirdir. E şıkkında 'Gönlüm ister ki bu neşeyi bulasın' dizesinde zamir bulunmamaktadır ('bu' işaret sıfatıdır). Sonuç: E şıkkı.

C seçeneğinde 'gözünden düşmesine neden oldu' ifadesi anlamca kaynaşmış bir birleşik fiildir veya deyimdir; ancak burada kelime gruplarının yanlış ayrılmasıyla ilgili C seçeneğinde bir çelişki bulunabilir. Başka bir seçenek üzerinden kontrol edelim: E seçeneğinde 'Tarihi çeşmenin suyu / yaz aylarında / tamamen / kesilirdi.' cümlesinde 'kesilirdi' yüklem, 'tamamen' zarf tamlayıcısı, 'yaz aylarında' zarf tamlayıcısı, 'Tarihi çeşmenin suyu' özgedir. Doğrudur.

A şıkkında 'büyük bir ev' -> 'bir' belirtme (sayı/belgisiz) sıfatı, 'büyük' niteleme sıfatıdır. İsim 'ev'dir. B şıkkında 'kitap' ismi sadece niteleme sıfatı almıştır. C şıkkında 'masa' ismi belirtme sıfatı almıştır. D şıkkında 'kalem' ismi niteleme almıştır. E şıkkında 'yol' ismi belirtme almıştır. Sonuç: A şıkkı.

A şıkkında 'başlıyordu' fiildir. B şıkkında 'anlatıyordu' fiildir. C şıkkında 'görevliydi' sözcüğü 'görevli' isim kökünden ek eylem alarak yüklem olmuştur. D şıkkında 'bekliyordu' fiildir. E şıkkında 'gülüyordu' fiildir. Sonuç: C şıkkı.

A şıkkında 'gözlük' sözcüğü 'göz' (isim) kökünden '-lük' (isimden isim yapım eki) almıştır. B şıkkında fiilden isim veya isimden fiil ekleri incelenir. A seçeneğindeki 'gözlük' sözcüğü net bir isimden isim yapım eki örneğidir. Sonuç: A şıkkı.

E seçeneğinde 'sınavda' sözcüğü `-de` hâl eki almıştır ve dolaylı tümleç (yer tamlayıcısı) olmalıdır; ancak seçenekte 'belirtili nesne' olarak yanlış belirtilmiştir. Sonuç: E şıkkı.

A şıkkında 'gibi' edattır. B şıkkında 'için' edattır. C şıkkında 'kadar' edattır. D şıkkında 'ile' bağlaç veya edattır ('arkadaşıyla' sözcüğünde edattır). E şıkkında herhangi bir edat kullanılmamıştır, sadece fiil ve isimler yer alır. Sonuç: E şıkkı.

A şıkkında yüklemden önce zarf tamlayıcısı vardır. B şıkkında yüklemden önce belirtili nesne vardır ('bu güzel eseri'). C şıkkında yüklemden önce dolaylı tümleç vardır. D şıkkında yüklemden önce zarf tamlayıcısı vardır. E şıkkında yüklemden önce özne vardır. Sonuç: B şıkkı.