KPSS KPSS Ön Lisans Yazım Kuralları Testi #1

Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre; kurum, kuruluş, kurul, merkez, bakanlık, üniversite vb. adlara getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Seçenekler incelendiğinde: - A şıkkında 'Yakup Kadri'nin' (özel ada gelen iyelik/tamlayan eki ayrılır, doğru). - B şıkkında 'Van Gölü'nün' (coğrafi yer adlarına gelen çekim eki ayrılır, doğru). - C şıkkında 'Ahmet Bey'in' (kişi adlarından sonra gelen saygı sözlerine eklenen çekim eki ayrılır, doğru). - D şıkkında '1923'te' (tarih bildiren sayılara gelen ek ayrılır, doğru). - E şıkkında 'Türk Tarih Kurumu' bir kurum adıdır ve gelen tamlayan eki kesmeyle ayrılmamalı, 'Türk Tarih Kurumunun' biçiminde yazılmalıdır. Sonuç: E şıkkıdır.

Bağlaç olan 'de / da' ayrı yazılır ve hiçbir zaman 'te / ta' biçiminde sertleşmez. Cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz, yalnızca daralabilir. Şart ekinden (-se / -sa) sonra gelen 'de / da' ise her zaman ayrı yazılan bir bağlaçtır. Seçenekler incelendiğinde: - A şıkkında 'Kütüphanede' sözcüğündeki '-de' bulunma durumu ekidir ve bitişik yazılması doğrudur. - B şıkkında 'denemesinde de' ifadesindeki ikinci 'de' bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. - C şıkkında 'not defterine' ifadesinde bulunma durumu eki yoktur, yönelme eki vardır. - D şıkkında 'gitmiş de' ifadesindeki 'de' bağlaçtır ve ayrı yazılmıştır. - E şıkkında 'yer versede' ifadesi şart kipine bağlanmış bir bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır. Doğru yazımı 'yer verse de' şeklinde olmalıdır. Sonuç: E şıkkıdır.

Yön bildiren sözcükler (doğu, batı, kuzey, güney vb.) özel addan önce gelip bölgeyi nitelerse büyük harfle başlar (Doğu Anadolu). Ancak özel addan sonra gelirse veya tek başına yön bildirme göreviyle kullanılırsa küçük harfle başlar. Seçenekler değerlendirildiğinde: - A şıkkında 'Doğu Anadolu'da' ifadesinde yön ismi özel addan önce geldiği için büyük harfle başlamıştır, doğrudur. - B şıkkında 'Karadeniz'in doğusu' ifadesinde yön ismi özel addan sonra geldiği için küçük harfle başlamıştır, doğrudur. - C şıkkında 'Batı' sözcüğü medeniyet ve düşünce tarzı anlamında kullanıldığı için büyük harfle başlamıştır, doğrudur. - D şıkkında 'Ülkenin Güneybatısında' ifadesinde yön adı herhangi bir özel ismin önünde bulunmamakta, genel bir yön ve coğrafi bölgeyi tek başına karşılamaktadır. Bu nedenle küçük harfle 'güneybatısında' şeklinde yazılmalıdır. - E şıkkında 'Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti' resmî devlet adı olduğu için tüm kelimeleri büyük harfle yazılmıştır, doğrudur. Sonuç: D şıkkıdır.

Cümlelerde geçen 'ki' ek ve bağlaçlarını inceleyelim: - I. cümlede 'mademki' bağlacı kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır (SOMBAHÇEMİ kuralı: sanki, oysaki, mademki, belki, hâlbuki, çünkü, meğerki, illaki). Yazımı doğrudur. - II. cümlede 'inanıyor ki' bağlacı ayrı yazılır; 'gelecekteki' sözcüğündeki '-ki' ise sıfat türeten ektir ve bitişik yazılır. Doğrudur. - III. cümlede 'şirketinki' sözcüğündeki '-ki' ilgi zamiridir (şirketin projesi yerine kullanılmıştır) ve bitişik yazılır. Doğrudur. - IV. cümlede 'hâlbuki' kalıplaşmış bağlaçtır ve bitişik yazılır. Doğrudur. - V. cümlede 'Akşam ki davet' ifadesinde 'akşam' zaman bildiren bir addır. Zaman adlarına gelerek sıfat türeten '-ki' bitişik yazılmalıdır: 'Akşamki davette' olmalıdır. Sonuç: E şıkkıdır.

İkilemeler kural olarak ayrı yazılır ve aralarına herhangi bir noktalama işareti konmaz. 'Yan yana', 'el ele', 'baş başa', 'art arda' sözleri ikilemedir ve ayrı yazılır. Seçenekler incelendiğinde: - A şıkkında 'yanyana' sözcüğü bitişik yazılmıştır. Bir ikileme olan bu ifadenin doğru yazımı 'yan yana' şeklinde ayrı olmalıdır. - B şıkkında 'ayakta alkışladı' ifadesi doğrudur. - C şıkkında 'art arda' ikilemesi ayrı ve sertleşme kuralına uygun yazılmıştır, doğrudur. - D şıkkında 'ağır ağır' ikilemesi ayrı yazılmıştır, doğrudur. - E şıkkında 'gitgide' sözcüğü kalıplaşmış bir zarf-fiil yapısı olup bitişik yazılır, kurala uygundur. Sonuç: A şıkkıdır.

Belirli bir tarih bildiren (önünde veya arkasında gün ya da yıl sayısı bulunan) ay ve gün adları büyük harfle başlar. Belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları ise küçük harfle başlar. Seçenekler incelendiğinde: - A şıkkında '19 Mayıs 1919 Pazartesi' tam ve kesin bir tarih bildirdiği için hem ay hem gün adı büyük harfle başlamıştır, doğrudur. - B şıkkında '16 Mart Salı' belirli bir günü işaret ettiği için büyük yazılmıştır, doğrudur. - C şıkkında 'Eylül ayının ikinci pazartesi günü' ifadesinde herhangi bir kesin gün sayısı veya yıl bulunmamaktadır. Dolayısıyla ay adı küçük harfle başlamalı, 'eylül ayının...' biçiminde yazılmalıdır. - D şıkkında 'kasım ayında' ifadesi önünde belirli bir gün sayısı bulunmadığı için küçük harfle başlamıştır, doğrudur. - E şıkkında '28 Ekim Çarşamba' belirli bir tarih bildirdiği için büyük harfle yazılmıştır, doğrudur. Sonuç: C şıkkıdır.

Türkçede '-yor' eki eklendiği fiilin sonundaki geniş ünlüleri (a, e) daraltır (başla-yor -> başlıyor). Ancak kaynaştırma ünsüzü olan 'y', yalnızca 'demek' ve 'yemek' fiillerinde daralma yapar (diye, yiyen). Bunların dışındaki fiillerde 'y' ünsüzünden önceki 'a, e' geniş ünlüleri yazı dilinde daraltılamaz; daraltılırsa yazım yanlışı oluşur (başlayacak, gelmeyen, anlayış vb.). Seçenekler incelendiğinde: - A şıkkında 'katılmıyan' sözcüğünde gereksiz daralma yapılmıştır. Doğru yazımı 'katılmayan' olmalıdır. - B şıkkında 'bekleyen' sözcüğünde daralma yapılmamıştır, doğrudur. - C şıkkında 'dinliyor' sözcüğündeki daralma '-yor' ekinden kaynaklanır, kurala uygundur. - D şıkkında herhangi bir ünlü daralması durumu yoktur. - E şıkkında 'izah etmiyorum' ifadesinde '-yor' eki olumsuzluk ekinin ünlüsünü daraltmıştır, bu da kurala uygundur. Sonuç: A şıkkıdır.

Somut olarak bir yer bildirmeyen 'alt, üst ve üzeri' sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik sözcükler bitişik yazılır (bilinçaltı, suçüstü, akşamüstü, ayaküstü, olağanüstü vb.). Somut bir yer bildirirse ayrı yazılır (deri altı, böbrek üstü bezi vb.). Seçenekler incelendiğinde: - A şıkkında 'suçüstü' sözcüğü somut yer bildirmediği için bitişik yazılmıştır, doğrudur. - B şıkkında 'ayak üstü' sözü somut bir yer değil 'aceleyle, ayakta dururken' anlamında bir zarftır. Somut yer bildirmediği için kural gereği bitişik yazılmalıdır: 'ayaküstü' olmalıdır. - C şıkkında 'bilinçaltına' bitişik yazılmıştır, doğrudur. - D şıkkında 'akşamüstü' bitişik yazılmıştır, doğrudur. - E şıkkında 'olağanüstü' bitişik yazılmıştır, doğrudur. Sonuç: B şıkkıdır.

Türkçede sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten sözcüklere 'c, d, g' yumuşak ünsüzleriyle başlayan bir ek geldiğinde, bu eklerin başındaki ünsüzler sertleşerek 'ç, t, k'ye dönüşür. Saatlerde sıfırla biten tam saatlerde (14.00) yalnızca saat kısmı okunur: 'on dört'. Seçenekler değerlendirildiğinde: - A şıkkında saat '14.00'da' şeklinde yazılmıştır. Saat 'on dört' olarak okunur ve son sesi sert ünsüz 't'dir. Gelen ek sertleşerek '-te' olmalıdır (14.00'te). Burada ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır. - B şıkkında '1923'te' (üç-te) benzeşme kuralına uyulmuştur, doğrudur. - C şıkkında 'geçti' (geç-ti) benzeşme kuralına uyulmuştur, doğrudur. - D şıkkında 'etrafta' (etraf-ta) sertleşme kuralı uygulanmıştır, doğrudur. - E şıkkında '15.15'te' (on beş-te) sertleşme kuralına uyulmuştur, doğrudur. Sonuç: A şıkkıdır.

Numaralanmış sözcüklerin yazım kurallarını inceleyelim: - I numaralı 'pek çok' sözü daima ayrı yazılır, doğrudur. - II numaralı 'art arda' sözü bir ikilemedir ve ayrı yazılır, doğrudur. - III numaralı 'apayrı' sözcüğü pekiştirilmiş bir sıfattır ve pekiştirmeler bitişik yazılır, doğrudur. - IV numaralı 'başbaşa' sözü bir ikilemedir. Türkçede ikilemeler ayrı yazıldığından doğru yazımı 'baş başa' biçiminde olmalıdır. Bitişik yazılması yazım yanlışıdır. - V numaralı 'günbegün' sözcüğü Farsça kurala göre oluşmuş birleşik bir zarftır ve bitişik yazılır, doğrudur. Sonuç: D şıkkıdır.