DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
TestAkademisi.com
kpss DENEMESİ• 2026 Müfredatı

KPSS KPSS Ortaöğretim (Lise) Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) Testi #2

Ders: TarihSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)
Soru 1 / 20
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyesi olan; kadı ve müderrislerin atama ve tayin işlerinden sorumlu bulunan, divana gelen şer'i davaların en üst temyiz mercii sayılan ve mutlaka Türk-Müslüman kökenli medrese mezunları arasından seçilen devlet görevlisi aşağıdakilerden hangisidir?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
KPSS Müfredat ve Çözüm Rehberi

KPSS Ortaöğretim (Lise) Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) Testi #2 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 KPSS Tarih müfredatı kapsamında Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyesi olan; kadı ve müderrislerin atama ve tayin işlerinden sorumlu bulunan, divana gelen şer'i davaların en üst temyiz mercii sayılan ve mutlaka Türk-Müslüman kökenli medrese mezunları arasından seçilen devlet görevlisi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Defterdar
B
Kazasker
C
Nişancı
D
Şeyhülislam
E
Reisülküttab
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osmanlı idari teşkilatında adalet ve eğitim işlerinden sorumlu olan, kadı ve müderrisleri atayan görevli Kazasker'dir. İlmiye sınıfının divandaki en yetkili temsilcilerinden biri olup devşirme kökenliler bu makama getirilemez, mutlaka Türk ve Müslüman asıllı medrese mezunu olma şartı aranır. Sonuç: B şıkkıdır.
#2

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı Devleti'nde miri araziler içerisinde yer alan; vergi gelirleri dirlik olarak dağıtılmayıp doğrudan doğruya devlet hazinesine (Hazine-i Amire) aktarılan ve gelirleri genellikle iltizam usulüyle toplanan toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Paşmaklık
B
Yurtluk
C
Mukataa
D
Malikane
E
Ocaklık
Adım Adım Çözüm Analizi:
Geliri doğrudan doğruya merkezi devlet hazinesine aktarılan ve peşin para ihtiyacını karşılamak üzere iltizam usulüyle işletilen miri arazilere 'Mukataa' adı verilir. Paşmaklık padişahın kadınlarına, Yurtluk sınır boylarına, Malikane üstün hizmet gösterenlere, Ocaklık ise kale muhafızlarına ayrılır. Sonuç: C şıkkıdır.
#3

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Divan-ı Hümayun'da padişah ferman ve beratlarına hükümdarın tuğrasını çekmekle görevli olan, fethedilen toprakların nüfus ve gelir kayıtlarını 'tahrir defterleri'ne işleyen ve divandaki örfi hukuk uzmanı sayılan yetkili aşağıdakilerden hangisidir?
A
Nişancı
B
Sadrazam
C
Reisülküttab
D
Kazasker
E
Defterdar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Padişahın tuğrasını ferman ve berata çeken, fethedilen arazileri tahrir defterlerine kaydederek dirliklerin dağıtımını tescilleyen ve örfi hukukun kurallarını en iyi bilen divan üyesi Nişancı'dır (Tevkii). Sonuç: A şıkkıdır.
#4

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı Devleti'nde dirlik toprakları gelirlerine göre Has, Zeamet ve Tımar olmak üzere üç kategoriye ayrılmıştır. Buna göre, yıllık vergi geliri 20.000 ile 100.000 akçe arasında olan ve genellikle subaşı, kadı, divan kâtipleri gibi orta dereceli devlet görevlilerine tahsis edilen dirlik türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Has
B
Tımar
C
Yurtluk
D
Mukataa
E
Zeamet
Adım Adım Çözüm Analizi:
Geliri 100.000 akçeden fazla olan topraklara 'Has', geliri 20.000 ile 100.000 akçe arasında olan orta kademe görevlilere verilen topraklara 'Zeamet', geliri 20.000 akçeye kadar olan ve sipahilere verilen topraklara ise 'Tımar' denir. Sonuç: E şıkkıdır.
#5

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyıla kadar Nişancı'ya bağlı olarak kâtiplerin başkanlığını yürüten, ancak diplomasinin ve dış ilişkilerin önem kazanmasıyla birlikte hariciye (dışişleri) teşkilatının başına getirilerek müstakil bir Divan-ı Hümayun üyesi konumuna yükselen görevli aşağıdakilerden hangisidir?
A
Çavuşbaşı
B
Reisülküttab
C
Defterdar
D
Kaptan-ı Derya
E
Kazasker
Adım Adım Çözüm Analizi:
Önceleri Nişancı'nın maiyetinde divan kâtiplerinin amiri olarak görev yapan Reisülküttab, Osmanlı Devleti'nin dış ilişkilerinin yoğunlaşması ve diplomasinin ön plana çıkmasıyla 17. yüzyıldan itibaren hariciye işlerini üstlenmiş ve bağımsız bir divan üyesi olmuştur. Sonuç: B şıkkıdır.
#6

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Tımar sisteminde köylünün toprağı sebepsiz yere terk etmesini ve üretimin aksamasını engellemek amacıyla, mazeretsiz olarak toprağını üst üste üç yıl boyunca işlemeyen veya terk eden köylüden alınan tazminat ve ceza niteliğindeki vergi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Avarız resmi
B
İspenç vergisi
C
Çiftbozan resmi
D
Ağnam resmi
E
Bâc-ı pazar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tımar sisteminde tarımsal üretimde devamlılığı ve vergi akışını güvence altına almak için toprağını mazeretsiz ekmeyen veya terk eden köylüden 'Çiftbozan' resmi alınır. Bu verginin temel gayesi cezalandırmaktan ziyade üretimi devam ettirmektir. Sonuç: C şıkkıdır.
#7

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde yabancı devlet elçilerinin kabul edildiği ve kapıkulu askerlerine üç ayda bir 'ulufe' maaşlarının dağıtılması vesilesiyle sarayın Kubbealtı avlusunda toplanan törensel divan aşağıdakilerden hangisidir?
A
İkindi Divanı
B
Galebe Divanı
C
Ayak Divanı
D
Sefer Divanı
E
Çarşamba Divanı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yeniçerilere ve diğer kapıkulu askerlerine üç ayda bir ulufe dağıtıldığı gün toplanan ve yabancı elçilerin kabulünde devletin ihtişam ve gücünü sergilemek amacıyla düzenlenen divana 'Galebe Divanı' adı verilir. Sonuç: B şıkkıdır.
#8

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde gelirleri cami, medrese, darüşşifa, köprü ve imarethane gibi toplumsal hizmet veren hayır kurumlarının masraflarını karşılamak üzere tahsis edilen, satılması, devredilmesi ve miras bırakılması yasak olan arazi türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Vakıf arazisi
B
Yurtluk arazisi
C
Ocaklık arazisi
D
Paşmaklık arazisi
E
Malikane arazisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Gelirleri dini, ilmi ve sosyal amaçlı kamusal kurumlara bırakılan arazilere 'Vakıf arazisi' denir. Vakıf malları dokunulmaz kabul edilmiş, hiçbir şekilde alınıp satılamaz, şahsi mülk yapılamaz veya miras bırakılamaz. Sonuç: A şıkkıdır.
#9

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde bürokrasiyi ve devlet yönetimini yürütenler seyfiye (yönetim-askeriye), ilmiye (din-eğitim-hukuk) ve kalemiye (bürokrasi-maliye) olmak üzere üç sınıfa ayrılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan 'kalemiye' sınıfına mensup bir Divan-ı Hümayun üyesidir?
A
Sadrazam
B
Kazasker
C
Kaptan-ı Derya
D
Defterdar
E
Yeniçeri Ağası
Adım Adım Çözüm Analizi:
Defterdar ve Nişancı (ve sonradan Reisülküttab) kalemiye sınıfına mensuptur. Sadrazam, Kaptan-ı Derya ve Yeniçeri Ağası 'seyfiye' (kılıç ehli); Kazasker ve Şeyhülislam ise 'ilmiye' sınıfına mensuptur. Sonuç: D şıkkıdır.
#10

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyılın sonlarından itibaren hazinenin acil nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla, mukataa arazilerinin vergi gelirlerini toplama hakkının mültezimlere açık artırma ve 'muaccele' adı verilen peşin bedel karşılığında ömür boyu kiralanması usulüne ne ad verilmiştir?
A
Tımar sistemi
B
Müsadere usulü
C
Gedik usulü
D
Narh sistemi
E
Malikane sistemi
Adım Adım Çözüm Analizi:
İltizam hakkının mültezimlere yıllık değil, ömür boyu verilmesi uygulamasına 'Malikane sistemi' adı verilir. Bu sistem ilerleyen dönemlerde taşrada yerel hanedanların ve ayanların ortaya çıkmasına ortam hazırlamıştır. Sonuç: E şıkkıdır.
#11

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Osmanlı padişahının yalnızca büyük isyanlar, askeri krizler veya olağanüstü afet durumlarında devlet adamları, ordu temsilcileri ve halk ile saray avlusunda doğrudan ayakta görüşüp talepleri dinlediği divan aşağıdakilerden hangisidir?
A
Cuma Divanı
B
İkindi Divanı
C
Ayak Divanı
D
Çarşamba Divanı
E
Galebe Divanı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Olağanüstü hallerde, isyan veya büyük buhran dönemlerinde padişahın tahtını Babüssaade önüne çıkartarak devlet erkânı ve askerlerle ayakta görüştüğü divana 'Ayak Divanı' denir. Sonuç: C şıkkıdır.
#12

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı miri toprak sisteminde; - Gelirleri kale muhafızlarına ve tersane giderlerine tahsis edilen arazi, - Gelirleri sınır boylarını koruyan akıncılara ve sınır muhafızı beylere verilen arazi türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak gruplandırılmıştır?
A
Ocaklık - Yurtluk
B
Yurtluk - Ocaklık
C
Paşmaklık - Metruk
D
Mukataa - Dirlik
E
Malikane - Mevat
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kale muhafızları ve tersane masraflarına ayrılan miri araziye 'Ocaklık', sınır boylarındaki akıncılara ve sınır beylerine verilen araziye ise 'Yurtluk' adı verilirdi. Sonuç: A şıkkıdır.
#13

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Divan-ı Hümayun'da alınan siyasi, askeri ve idari kararların İslam dinine ve şeriat kurallarına uygun olup olmadığı konusunda 'fetva' veren, Kanuni Sultan Süleyman döneminde protokolde sadrazama denk sayılan ilmiye sınıfı lideri aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kazasker
B
Nakibüleşraf
C
Şeyhülislam
D
Nişancı
E
Sadrazam
Adım Adım Çözüm Analizi:
Devlet işlerinin şeriata uygunluğunu denetleyip fetva makamı olan en yüksek dini otorite Şeyhülislam'dır (Müftü). Kanuni döneminde şeyhülislamlık makamı protokolde sadrazama denk kabul edilmiştir. Sonuç: C şıkkıdır.
#14

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: B
Tımar sisteminde dirlik sahibinin kendi geçimliği için ayrılan kılıç hakkından sonra, topladığı her belirli miktar vergi geliri karşılığında sefere hazır bulundurmak zorunda olduğu tam teçhizatlı atlı askere ne ad verilirdi?
A
Levent
B
Cebelü
C
Kapıkulu
D
Azap
E
Akıncı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tımar ve zeamet sahiplerinin topladıkları vergi karşılığında beslemek ve eğitmek zorunda oldukları zırhlı atlı askere 'Cebelü' adı verilirdi. Cebelüler tımarlı sipahi ordusunun ana omurgasını oluştururdu. Sonuç: B şıkkıdır.
#15

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde devletin bütçesini hazırlayan, gelir ve gider dengesini denetleyen, hazinenin gelir kaynaklarını muhafaza eden ve 'Padişah malının mutlak vekili' sayılan Divan-ı Hümayun üyesi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kazasker
B
Sadrazam
C
Reisülküttab
D
Defterdar
E
Nişancı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Devletin tüm mali işlerinden, bütçe hazırlığından ve hazineden sorumlu olan ve padişah malının mutlak temsilcisi kabul edilen divan görevlisi Defterdar'dır. Sonuç: D şıkkıdır.
#16

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: E
Osmanlı toprak teşkilatında yerleşim yerlerinin dışında kalan, bataklık, kayalık, çöl veya kumullardan oluşan ve tarıma elverişsiz sahipsiz arazilere ne ad verilmiştir?
A
Metruk arazi
B
Paşmaklık arazi
C
Yurtluk arazi
D
Zeamet arazisi
E
Mevat arazi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tarım yapılamayan, kimseye tahsis edilmemiş çöl, bataklık, taşlık gibi işe yaramaz ölü topraklara 'Mevat' (ölü arazi) denir. Kamuya terk edilmiş otlak ve meralara ise 'Metruk' denir. Sonuç: E şıkkıdır.
#17

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: C
Divan-ı Hümayun toplantılarında görüşülemeyen veya yarım kalan işleri tamamlamak amacıyla, sadrazamın konağında (Paşa Kapısı) ikindi namazından sonra toplanan alt divan aşağıdakilerden hangisidir?
A
Galebe Divanı
B
Çarşamba Divanı
C
İkindi Divanı
D
Cuma Divanı
E
Sefer Divanı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Asıl Divan-ı Hümayun'da karara bağlanamayan teferruatlı veya yarım kalan işleri görüşüp sonuçlandırmak üzere sadrazamın konağında toplanan divan 'İkindi Divanı'dır. Sonuç: C şıkkıdır.
#18

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde mülk topraklar kişilerin şahsi mülkiyetinde olan ve alınıp satılabilen arazilerdir. Buna göre, mülkiyeti gayrimüslim tebaaya ait olan ve ürünleri üzerinden devlete haraç vergisi ödenen mülk arazi türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Öşri arazi
B
Mukataa arazi
C
Vakıf arazisi
D
Haraci arazi
E
Dirlik arazisi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mülk araziler Müslümanlara ait olan 'Öşri' araziler ve gayrimüslim tebaaya ait olan 'Haraci' araziler olarak ikiye ayrılır. Gayrimüslimlere ait arazilerden cizye ve haraç vergisi alınırdı. Sonuç: D şıkkıdır.
#19

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde donanmanın başkomutanı olan, vezirlik rütbesine sahip olması koşuluyla İstanbul'da bulunduğu zamanlarda Divan-ı Hümayun toplantılarına üye sıfatıyla katılan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Subaşı
B
Reisülküttab
C
Yeniçeri Ağası
D
Kaptan-ı Derya
E
Cebecibaşı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osmanlı deniz kuvvetlerinin komutanı Kaptan-ı Derya'dır (Kaptan Paşa). 16. yüzyıldan itibaren (Barbaros Hayreddin Paşa ile birlikte) vezir rütbesi alarak başkentte bulunduğu zamanlarda Divan-ı Hümayun'un asli üyeleri arasına girmiştir. Sonuç: D şıkkıdır.
#20

Tarih • Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak)

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde fethedilen yeni bölgelerde veya padişah değişikliklerinde sancaklardaki nüfus, vergi kaynakları, mülk ve dirlik arazilerinin miktarını tespit edip defterlere kaydetme işlemine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tahrir
B
İltizam
C
Müsadere
D
İntisap
E
Devşirme
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osmanlı Devleti'nde eyalet ve sancakların vergi potansiyelini, nüfusunu ve arazi dağılımını tespit etmek amacıyla Nişancı gözetiminde yapılan sayım ve deftere tescil faaliyetine 'Tahrir' denir. Bu kayıtların tutulduğu defterlere ise Tahrir Defterleri adı verilir. Sonuç: A şıkkıdır.

İlgili KPSS Tarih Testleri

Tümünü Gör
kpss • Tarih

KPSS Ön Lisans Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) #1

20 SoruÇöz
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) Atatürk İlke ve İnkılapları #2

20 SoruÇöz
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) Kurtuluş Savaşı Hazırlık ve Muharebeler #3

20 SoruÇöz
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) 19. ve 20. Yüzyıl Islahatları & Meşrutiyet #2

20 SoruÇöz