KPSS KPSS Ortaöğretim (Lise) Paragraf Yorumu Testi #1

Gerçek bir edebi metin, okuruna hazır reçeteler sunmaz; aksine onun zihninde yeni sorular filizlendirir. Yazar, okurun elinden tutup onu belirli bir hedefe götüren bir rehber değil, karanlık bir koridorda elindeki feneri farklı köşelere tutarak okuru kendi yolunu bulmaya çağıran bir yol arkadaşıdır. Okurun metinle kurduğu bu etkin diyalog, eserin her okunuşta yeniden yazılmasını ve canlanmasını sağlar. Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Müzeler yalnızca geçmişin kalıntılarını sergileyen soğuk yapılar değildir. Onlar, toplumların kültürel hafızasını diri tutan, estetik duyarlılığı besleyen ve geçmiş ile gelecek arasında bağ kuran canlı mekanlardır. Günümüz müzecilik anlayışı, ziyaretçiyi pasif bir izleyici olmaktan çıkarıp onu deneyimin merkezine yerleştirmektedir. Dijital teknolojilerin müzeciliğe entegre edilmesi sayesinde tarihi objeler sadece seyredilmemekte; dokunma, dinleme ve sanal canlandırmalarla adeta yeniden yaşanmaktadır. Bu parçadan müzelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Bir yazar için en büyük tehlike, daha önce denenmiş ve başarıya ulaşmış kalıplara sığınmaktır. Çünkü alkışlanan bir tarzı ısrarla tekrarlamak, sanatçıyı üretken kılmaz; sadece kendi kendisinin taklitçisi yapar. Sanat, sürekli bir arayış, yeni anlatım yolları keşfetme cesaretidir. Bir önceki kitabının gölgesinde dinlenmeyi seçen bir kalem, ----. Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

(I) Geleneksel el sanatları, bir milletin estetik zevkini ve gündelik yaşam kültürünü yansıtan en somut belgelerdir. (II) Ebru, hat, ahşap oymacılığı ve halı dokumacılığı gibi sanatlar, ustadan çırağa aktarılan derin bir birikimin ürünüdür. (III) Günümüzde sanayileşmeyle birlikte fabrikasyon ürünlerin yaygınlaşması, bu zanaatların yaşam alanını daraltmıştır. (IV) Sanayi devrimi sonrası dünya genelinde hammadde arayışı ve pazar rekabeti hızla artmıştır. (V) Oysa bu kadim değerleri yaşatmak, yalnızca bir nostalji arayışı değil, kimliğimizi geleceğe taşıma sorumluluğudur. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Çocuklukta edinilen okuma alışkanlığı, bireyin bilişsel ve duygusal gelişiminde belirleyici bir role sahiptir. (II) Erken yaşta kitaplarla tanışan çocuklar, kelime dağarcıklarını zenginleştirirken soyut düşünme becerilerini de hızla geliştirirler. (III) Bu durum, onların okul başarısını artırdığı gibi kendilerini ifade etme yeteneklerini de olumlu etkiler. (IV) Çocuk kitaplarında dil ve görsel ögelerin dengesi, pedagojik açıdan titizlikle planlanmalıdır. (V) Çocuğun yaşına uygun olmayan karmaşık çizimler veya ağır bir dil, onun kitaptan soğumasına yol açabilir. (VI) Bu nedenle resim ile metnin birbirini tamamladığı, merak duygusunu diri tutan tasarımlar tercih edilmelidir. Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Kesinlikle öyle düşünmüyorum. İlhamın kapıyı ne zaman çalacağını bekleyerek masaya oturursanız hayatınız boyunca tek bir sayfa bile yazamayabilirsiniz. Yazmak, her şeyden önce bir disiplin, sabırlı bir mesai işidir. Belirli bir saatte masanın başına geçip sözcüklerle boğuşmadıkça, zihniniz o yaratıcı kıvama asla ulaşamaz. Kısacası ter dökülmeden ortaya çıkan parıltı, saman alevinden farksızdır. Bu parça aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık olarak söylenmiş olabilir?

(I) Şehirler de tıpkı insanlar gibi doğar, büyür ve zamanla değişime uğrar. (II) Ancak bazı şehirler vardır ki yüzyılların getirdiği yükü sessizce omuzlar ve kimliğini inatla korur. (III) Dar sokaklarında dolaşırken bir taşın üzerinde bin yıllık bir medeniyetin ayak izlerini görürsünüz. (IV) Oysa plansız kentleşmenin pençesine düşen kentler, geçmişlerini hızla silip birbirine benzeyen beton yığınlarına dönüşmektedir. (V) Bu mekanlarda geçmişle kurulan bağ kopmakta, insanların aidiyet duygusu zedelenmektedir. Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra 'İşte bu tarihi kentlerde geçmiş, bir hatıra değil solunan canlı bir gerçektir.' cümlesi getirilmelidir?

Köyün sırtını dayadığı dik yamaçlar, sonbaharın gelmesiyle sarının, turuncunun ve kızılın binbir tonuna bürünmüştü. Vadi boyunca kıvrıla kıvrıla akan küçük dere, etrafındaki kavak ağaçlarına ninni söylüyor gibiydi. Uzaktan bakıldığında dumanı tüten birkaç taş ev, yeşillikler arasına serpiştirilmiş küçük oyuncakları andırıyordu. Sabahın erken saatlerinde köy meydanında toplanan köylüler, kış hazırlıklarının getirdiği telaşla oradan oraya koşturuyor; kuru yaprakların hışırtısı rüzgarın uğultusuna karışıyordu. Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Dünyada nesli tükenme tehlikesi altında bulunan ve Türkiye'nin güney kıyılarındaki belirli kumsallarda da yumurtlayan caretta caretta deniz kaplumbağalarının sayısı, son beş yılda yürütülen koruma ve yuvalama alanı izleme projeleri sayesinde %35 oranında artış göstermiştir. Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Günümüzde bilgiye ulaşmak bir tık kadar yakınken ne yazık ki bilginin derinliğine inme sabrımız aynı hızla tükendi. Sosyal medyanın sunduğu ışıltılı, hap haline getirilmiş, birkaç satırlık özetlerle dünyayı kavradığımızı sanıyoruz. Oysa gerçek öğrenme emek ister; sayfalar arasında kaybolmayı, farklı fikirleri çarpıştırmayı ve durup düşünmeyi gerektirir. Bizler ise okumuyor, sadece göz gezdiriyoruz; öğrenmiyor, yalnızca malumat topluyoruz. Bu parçada yazarın asıl yakındığı durum aşağıdakilerden hangisidir?

Bir işe başlarken başarısız olma ihtimalini tamamen göz ardı etmem ancak bu olasılığın beni hareketsiz kılmasına da asla izin vermem. Karşılaştığım engelleri yolumu tıkayan birer duvar olarak değil, aşmam gereken birer basamak olarak görürüm. Hata yaptığımda dövünmek yerine 'Buradan ne öğrendim?' diye sorar, rotamı yeniden belirler ve yola devam ederim. Böyle söyleyen bir kişi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Uyku, beynin kendini dinlenmeye aldığı pasif bir mola dönemi değildir. Aksine, gün boyunca edinilen bilgilerin işlendiği, gereksiz ayrıntıların elenip önemli anıların uzun süreli belleğe kaydedildiği son derece dinamik ve karmaşık bir süreçtir. Yetersiz veya kalitesiz uyku; dikkat dağınıklığına, karar verme yetisinde zayıflamaya ve bağışıklık sisteminin zayıflamasına yol açar. Ayrıca derin uyku evresinde salgılanan büyüme ve onarım hormonları, vücudun hücresel düzeyde yenilenmesini sağlar. Bu parçadan uyku ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

----. Çünkü çevirmen, sadece bir dildeki kelimeleri başka bir dile aktaran bir sözlük memuru değildir. O, iki farklı kültür, iki farklı düşünüş biçimi arasında köprü kuran bir kültür elçisidir. Bir dildeki deyimi, ince bir nükteyi veya kültürel bir motifi hedef dile aktarırken yazarın üslubunu bozmamak, metnin ruhunu kaybetmeden yeniden inşa etmek olağanüstü bir yaratıcılık ve derin bir birikim gerektirir. Bu parçanın başına düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

(I) Kahve, keşfedildiği günden bu yana yalnızca bir içecek değil, sosyal yaşamı şekillendiren kültürel bir simge olmuştur. (II) Osmanlı'da 16. yüzyılda açılan ilk kahvehaneler; şairlerin, bilginlerin ve halkın bir araya geldiği birer sohbet ve edebiyat meclisi işlevi görmüştür. (III) Kahve tarımında iklim koşulları ve toprak özellikleri ürün kalitesini belirleyen temel unsurlardır. (IV) Buralarda insanlar sadece kahve içmekle kalmamış; haberleşmiş, kitap okumuş ve toplumsal meseleleri tartışmıştır. (V) Dolayısıyla kahve kültürü, asırlar boyunca dostluğun, paylaşımın ve ortak sohbetlerin vazgeçilmez bir vesilesi sayılmıştır. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Başarıya ulaşmada yetenek elbette önemlidir ancak disiplinli çalışma olmadan yetenek tek başına hiçbir anlam ifade etmez. Doğuştan mükemmel bir müzik kulağına sahip olabilirsiniz; fakat her gün saatlerce enstrümanınızın başında pratik yapmazsanız sıradanlıktan öteye geçemezsiniz. Tıpkı ünlü düşünür Seneca'nın dediği gibi: 'Rüzgarı arkasına almayan yelkenli, ne kadar usta bir kaptana sahip olursa olsun limana ulaşamaz.' Çalışma ve gayret, işte o itici rüzgarın ta kendisidir. Bu parçanın anlatımında düşünceyi geliştirmek için özellikle aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?

(I) Fotoğraf sanatı, gerçeği olduğu gibi donduran mekanik bir kayıt aracı olarak görülmemelidir. (II) Fotoğrafçının vizörden bakarken seçtiği açı, ışık ve kompozisyon, onun dünyaya bakışını ve iç dünyasını yansıtır. (III) Dolayısıyla her başarılı kare, teknik bir başarıdan ziyade sanatçının duygu ve düşünce evreninin bir parçasıdır. (IV) Dijital teknolojinin gelişmesiyle birlikte fotoğraf makineleri ceplerimize kadar girmiştir. (V) Akıllı telefonların yüksek çözünürlüklü kameraları, günümüzde herkesin gün boyu yüzlerce fotoğraf çekebilmesine imkan tanımaktadır. (VI) Bu durum görsel üretimi inanılmaz derecede artırmış fakat fotoğrafların sanatsal derinliğini tartışmalı hale getirmiştir. Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci paragraf numaralanmış cümlelerin hangisiyle başlar?

Yazar, son romanında Anadolu'nun ücra bir kasabasında yaşayan sıradan insanların dramını gösterişsiz ama son derece etkileyici bir dille anlatıyor. Eserde süslü betimlemelerden, yapay söz sanatlarından özenle kaçınmış; halkın duru Türkçesini, yerel deyişlerin zenginliğiyle harmanlamıştır. Karakterlerin iç dünyasını psikolojik derinlikle tahlil ederken okuyucuyu bir yargıç gibi yönlendirmiyor, olayları ve kişileri tüm çıplaklığıyla gözler önüne serip kararı okurun vicdanına bırakıyor. Bu parçada sözü edilen yazar ve eseriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Eleştirmen, bir edebi esere yaklaşırken ne yazara duyduğu kişisel sempatinin etkisinde kalmalı ne de peşin hükümlerle kaleme sarılmalıdır. Çünkü eleştirinin temel amacı bir eseri övmek ya da yermek değildir. ----. Ancak bu yapıldığı takdirde hem yazar eksiklerini görüp kendini geliştirme fırsatı bulur hem de okur eseri daha bilinçli bir gözle değerlendirme imkanına kavuşur. Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Zamanı iyi yönetmek, yirmi dört saatin her dakikasına durmaksızın bir iş sığdırmak anlamına gelmez. Gerçek zaman yönetimi; neyin önemli, neyin önemsiz olduğunu ayırt edebilmek ve enerjimizi asıl hedeflerimize yöneltebilmektir. Gün boyu oradan oraya koşturup onlarca işle meşgul olduğu halde günün sonunda hiçbir somut sonuca ulaşamayan insan, zamanı yönetmiş değil; zamanın girdabına kapılmış demektir. Bu parçada asıl vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Bilimsel bir buluş ya da teknolojik bir yenilik, insanlığa tek başına mutluluk getirmeye yetmez. Nükleer enerjinin tıpta kanser tedavisinde hayat kurtarması da mümkündür, bir kenti haritadan silecek bir silaha dönüşmesi de. Yapay zeka sistemleri insan emeğini kolaylaştırıp refahı artırabileceği gibi kötü niyetli ellerde kitlesel denetim ve ayrımcılık aracına da dönüşebilir. Dolayısıyla bilimin ve teknolojinin insanlığın yararına mı yoksa felaketine mi hizmet edeceği, ----. Bu parçanın ana düşüncesi doğrultusunda son cümle aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?