KPSS KPSS Ortaöğretim (Lise) Türkiye'de Nüfus Dağılışı ve Göçler Testi #2

Muğla ilini kapsayan Menteşe Yöresi, yıllık 1000 mm'nin üzerinde yağış alan ve ılıman Akdeniz ikliminin etkisinde olan bir kıyı sahasıdır. Ancak Menteşe Dağları'nın oluşturduğu çok engebeli yer şekilleri, tarım alanlarının azlığı ve ana ulaşım akslarının sapa kısmında yer alması nedeniyle seyrek nüfuslanmıştır. Çukurova, Gediz Ovası, Bursa ve Çatalca-Kocaeli ise yoğun nüfuslu alanlardır. Sonuç: C şıkkıdır.

Doğu Karadeniz'de Kaçkar ve Rize dağları kıyıdan hemen sonra dik bir duvar gibi yükselir. İç kesimler son derece engebeli, dik ve tarıma elverişsiz olduğu için yerleşilebilir düzlükler, tarım alanları (çay ve fındık bahçeleri), karayolu ulaşımı ve şehir merkezleri mecburen dar kıyı şeridinde toplanmıştır. Sonuç: A şıkkıdır.

Doğu Karadeniz'de yer şekillerinin çok engebeli olması sebebiyle tarım alanları oldukça dardır; buna karşılık kırsalda tarımla (özellikle çay ve fındık tarımıyla) uğraşan insan sayısı fazladır. Payda (tarım alanı) çok küçük olduğu için tarımsal nüfus yoğunluğu Türkiye'nin en yüksek seviyesine ulaşır. Düz ova ve platolarda (Konya, Şanlıurfa, Ergene, Cihanbeyli) tarım alanları çok geniş olduğundan tarımsal nüfus yoğunluğu düşüktür. Sonuç: C şıkkıdır.

Fizyolojik nüfus yoğunluğu formülü: Toplam Nüfus / Tarım Alanları'dır. İstanbul'da yaklaşık 16 milyonluk devasa bir nüfus bulunurken il sınırları içerisindeki tarım alanları son derece dardır. Payın çok büyük, paydanın ise çok küçük olması nedeniyle fizyolojik nüfus yoğunluğu Türkiye'de açık ara en fazla İstanbul'dadır. Sonuç: D şıkkıdır.

1939-1945 yılları arasında süren İkinci Dünya Savaşı sebebiyle Türkiye savaşa fiilen girmese de savaş tehlikesine karşı genel seferberlik ilan etmiştir. Doğurgan çağdaki yüz binlerce genç erkek uzun süre silah altında tutulmuş, evlilikler ertelenmiş, ekonomik kriz ve kıtlık şartları nedeniyle doğum oranları ciddi biçimde azalmıştır. Sonuç: B şıkkıdır.

1955-1960 dönemi, İkinci Dünya Savaşı tehlikesinin tamamen geçmesi, savaştan sonra beslenme ve sağlık imkanlarının iyileşmesi, antibiyotiklerin yaygınlaşması ile bebek ölümlerinin hızla azalması ve devletin çok çocuklu aileleri ödüllendiren nüfus artırıcı politikalarının devam etmesi sonucunda yıllık nüfus artış hızının binde 28,5 ile zirveye çıktığı dönemdir. Sonuç: C şıkkıdır.

Şehirlerde sanayi ve hizmet sektöründeki iş imkanlarının fazla olması, kentlerin sunduğu bir fırsattır ve kırsaldaki insanları şehre çeken 'çekici faktör'dür. Kırsaldaki makineleşme, mirasla arazilerin bölünmesi, sağlık/eğitim yetersizliği ve toprak erozyonu ise kırsalın 'itici faktörleri'dir. Sonuç: D şıkkıdır.

İç göçler ülke sınırları içerisinde gerçekleştiğinden Türkiye'nin toplam nüfus miktarını kesinlikle değiştirmez; sadece nüfusun kır-kent oranını ve coğrafi bölgelere dağılış dengesini değiştirir. Ülke genel nüfusunun değişmesi yalnızca doğumlar, ölümler ve dış göçlerle mümkündür. Sonuç: C şıkkıdır.

Antalya, Alanya ve Bodrum gibi sahil merkezlerine yaz aylarında otellerde, plajlarda ve eğlence sektöründe çalışmak üzere gidilmesi 'turizm amaçlı mevsimlik göç'tür. Çukurova'ya pamuk, Karadeniz'e fındık/çay, Ege'ye üzüm/tütün için gidilmesi ise doğrudan 'tarım amaçlı mevsimlik göç'tür. Sonuç: D şıkkıdır.

Teke ve Taşeli platoları karstik (kalkerli) arazilerden oluşur. Kireçtaşı çatlaklı ve eriyebilen bir yapıya sahip olduğu için yağmur suları yüzeyde durmayıp yer altına sızar; bu durum yüzey suyunu yetersiz kılar. Ayrıca zemin aşırı taşlık, kayalık ve engebelidir, tarım alanları kısıtlıdır. Bu fiziksel zorluklar nüfusun seyrek kalmasına yol açmıştır. Sonuç: A şıkkıdır.

Yıldız Dağları Bölümü, Marmara'nın kuzeybatısında yer alır. Arazinin dağlık ve engebeli olması, sanayinin gelişmemesi ve en önemlisi İstanbul-Edirne-Avrupa transit karayolu ve demiryolu ana koridorunun güneyde kalması sebebiyle bu alan ana ulaşım ağlarına sapa kalmış ve seyrek nüfuslu kalmıştır. Sonuç: B şıkkıdır.

Türkiye Cumhuriyeti, yurt dışına resmi işçi gönderimini başlatan ilk İkili İşgücü Anlaşması'nı 30 Ekim 1961 tarihinde Federal Almanya ile imzalamıştır. Daha sonra Avusturya, Belçika, Hollanda ve Fransa ile benzer anlaşmalar yapılmıştır. Sonuç: B şıkkıdır.

Bir bölgede dağınık kır yerleşmesinin görülebilmesi için iki temel fiziki koşul gerekir: Su kaynaklarının her yerde bol olması (böylece insanlar tek bir çeşme veya kuyu başında toplanmak zorunda kalmaz) ve yer şekillerinin aşırı engebeli/parçalı olması (tarım arazilerinin küçük parseller halinde dağınık olması). Karadeniz bu iki özelliğin en belirgin görüldüğü sahadır. Sonuç: A şıkkıdır.

Çiftlik, Mahalle, Mezra ve Divan yıl boyunca sürekli oturulan 'sürekli köy altı yerleşmeleri'dir. Yayla, Kom, Ağıl, Oba, Dam ve Dalyan ise ekonomik faaliyete (özellikle hayvancılık veya balıkçılığa) bağlı olarak yılın yalnızca belirli aylarında kullanılan 'geçici köy altı yerleşmeleri'dir. Sonuç: E şıkkıdır.

Beyin göçü, ülkenin kendi kıt kaynaklarıyla yetiştirdiği yetişmiş, üretken ve katma değer yaratacak yüksek nitelikli işgücünü kaybetmesine yol açar. Bu durum ülkenin bilimsel, teknolojik, tıbbi ve ekonomik atılımlarını yavaşlatan en büyük yapısal kayıptır. Sonuç: B şıkkıdır.

Türkiye'de son yıllarda kentsel nüfus oranı hızla artmış ve %93'ün üzerine çıkmıştır; kırsal nüfus ise %7'nin altına gerilemiştir. Dolayısıyla kırsal nüfus oranının kentsel nüfusu geride bıraktığı iddiası kesinlikle yanlıştır. Doğurganlığın düşmesi, ortanca yaşın yükselmesi ve yaşlı nüfus oranının artması Türkiye'nin güncel demografik gerçekleridir. Sonuç: E şıkkıdır.

İç göçlere öncelikle çalışma amacıyla genç erkekler katıldığı için İstanbul, Kocaeli, Bursa, İzmir gibi göç alan sanayi kentlerinde erkek nüfus oranı belirgin şekilde fazladır. Buna karşılık Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu gibi göç veren kırsal yörelerde kadın nüfus oranı erkek nüfus oranından daha yüksek çıkmaktadır. Sonuç: A şıkkıdır.

Nüfus Mübadelesi, Türk ve Yunan hükümetlerinin imzaladığı uluslararası antlaşma gereğince yapılan zorunlu ve siyasi bir nüfus takasıdır. İnsanların kendi isteğiyle çalışmaya gittiği bir işgücü göçü kesinlikle değildir. Sonuç: D şıkkıdır.

Hakkari Yöresi'nin seyrek nüfuslanmasında dağlık ve sarp topoğrafya (Cilo-Sat dağları), yüksek rakım, sert karasal kış koşulları, tarım arazilerinin darlığı ve ana ulaşım hatlarından uzak kalması etkilidir. Karstik kireçtaşlarının suyu derine sızdırması ise Akdeniz'deki Teke ve Taşeli platolarının özelliğidir; Hakkari yöresinde karstik susuzluk söz konusu değildir. Sonuç: E şıkkıdır.

Tuz Gölü çevresi Türkiye'nin yıllık ortalama yağışı en düşük sahasıdır (yılda yaklaşık 300 mm). Yer şekilleri düz ve tarıma elverişli olmasına rağmen şiddetli yaz kuraklığı, aşırı buharlaşma, toprak çoraklaşması ve tatlı yüzey suyu yetersizliği nüfusun seyrek kalmasına yol açan en temel etkendir. Sonuç: A şıkkıdır.