KPSS KPSS Ortaöğretim (Lise) Türkiye'nin Sanayisi ve Ulaşım Ağları Testi #2

Şekerpancarı hasat edildikten sonra bekletilirse bünyesindeki şeker oranı hızla düşer ve ürün bozulur. Benzer şekilde yaş çay yaprakları toplandıktan sonra saatler içinde işlenmelidir. Bu nedenle çay ve şeker fabrikaları mutlaka hammadde üretim alanlarının yanına kurulur. Otomotiv, pamuklu dokuma, petrol rafinerisi veya kimya sanayisinde hammadde çabuk bozulmadığı için pazar ya da ulaşım koşulları gözetilerek uzak yerlere de kurulabilir. Sonuç: A şıkkıdır.

Demir madeninin yüksek sıcaklıklarda eritilebilmesi için yüksek kalorili taş kömürüne ihtiyaç duyulur. Zonguldak havzasında Türkiye'nin tek taş kömürü yataklarının bulunması, demir-çelik fabrikalarının bu bölgede toplanmasını sağlamıştır. Dolayısıyla buradaki temel kuruluş faktörü 'enerji kaynağına yakınlık'tır. Sonuç: B şıkkıdır.

Türkiye'de çıkarılan yerli ham petrolün tamamına yakını Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nden (Raman, Garzan vb.) elde edilir. Batman Rafinerisi, çıkarılan bu yerli petrolü doğrudan yerinde işlemek amacıyla kurulmuş ve hammaddeye yakınlığı esas alan tek rafinerimizdir. Sonuç: A şıkkıdır.

Türkiye'de Antalya, Muğla, Trabzon, Rize, Giresun, Sinop ve Çanakkale gibi kıyı şehirlerinde demiryolu bağlantısı bulunmamaktadır. Samsun, Mersin, İskenderun ve Bandırma (Balıkesir) ise gelişmiş demiryolu bağlantısına sahip liman kentleridir. Sonuç: D şıkkıdır.

Kağıt sanayisinin ana girdisi odun ve ağaç lifleridir. Giresun, Zonguldak, Muğla ve Kastamonu Türkiye'nin orman varlığı en zengin yöreleridir. Dolayısıyla buralarda kağıt tesislerinin kurulmasında 'hammaddeye yakınlık' belirleyici olmuştur. Sonuç: B şıkkıdır.

Ovit Tüneli, Rize'nin İkizdere ile Erzurum'un İspir ilçeleri arasında, Doğu Karadeniz sıradağlarının uzantısı olan Kaçkar (Rize) Dağları silsilesindeki Ovit Dağı geçişinde inşa edilmiştir. Sonuç: A şıkkıdır.

Adana ve Çukurova'yı İç Anadolu'ya bağlayan stratejik geçit Gülek Geçidi'dir (Gülek Boğazı). Sertavul Mersin-Silifke'yi Karaman'a, Çubuk Antalya'yı Göller Yöresi'ne, Belen İskenderun'u Antakya'ya, Zigana ise Doğu Karadeniz'i Erzurum'a bağlar. Sonuç: C şıkkıdır.

Denizyolu ulaşımında tek seferde binlerce ton yük çok büyük gemilerle taşınabilir. Ayrıca yol yapım ve bakım maliyeti olmaması, sürtünmenin az olması sebebiyle birim başına düşen yakıt ve taşıma maliyeti en ucuz olan ulaşım türüdür. Sonuç: C şıkkıdır.

Kırıkkale ve Ankara gibi İç Anadolu şehirleri deniz sınırlarından ve dış kara sınırlarından uzaktadır. Savaş anında denizden gelebilecek donanma bombardımanına ve sınır saldırılarına karşı iç kesimlerde 'güvenli ve korunaklı bir jeopolitik konumda' bulunması bu tercihin temel sebebidir. Sonuç: B şıkkıdır.

Marmara Bölgesi'ndeki Ergene Havzası (Edirne, Tekirdağ) ortalama yükseltisi az, aşınmış ve düz bir ova alanıdır. Engebe ve derin vadiler bulunmadığı için tünel ve viyadük gerekmez; karayolu yapım maliyeti Türkiye'nin en düşük alanlarındandır. Doğu Karadeniz, Hakkari, Teke ve Yukarı Fırat ise son derece dağlıktır. Sonuç: C şıkkıdır.

Sinop doğal bir limandır; ancak hemen gerisinde uzanan Küre Dağları kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımı çok zorlaştırmış ve demiryolu bağlantısı kurulamamıştır. Art bölgesi (hinterlandı) dar kaldığı için liman gelişememiş ve sönük kalmıştır. Sonuç: B şıkkıdır.

Karadeniz'in sarp dağlık yapısı nedeniyle deniz doldurularak inşa edilen Türkiye'nin (ve Avrupa'nın) ilk havalimanı Ordu-Giresun Havalimanı'dır. Aynı mühendislik yöntemiyle deniz üzerine inşa edilen ikinci havalimanı ise Rize-Artvin Havalimanı'dır. Sonuç: B şıkkıdır.

Marmara Bölgesi; geniş tüketici pazarı, nitelikli iş gücü, sermaye birikimi ve Avrupa'ya açılan gelişmiş liman ile otoyol bağlantıları sayesinde Türkiye otomotiv sanayisinin yaklaşık yüzde seksenini bünyesinde barındırmaktadır. Sonuç: C şıkkıdır.

Kütahya, Bilecik ve Çanakkale yöreleri seramik ve porselenin hammaddesi olan zengin kaolen, kil ve feldspat maden yataklarına sahiptir. Dolayısıyla bu merkezlerde fabrikanın kurulmasında 'hammaddeye yakınlık' temel faktördür. Sonuç: A şıkkıdır.

Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Ham Petrol Boru Hattı, Hazar petrollerini Gürcistan üzerinden Ceyhan Limanı'na ve buradan dünya pazarlarına ulaştıran stratejik boru hattıdır. Kerkük-Yumurtalık Irak petrolünü, Mavi Akım ve TANAP ise doğal gaz taşımaktadır. Sonuç: B şıkkıdır.

Türkiye'nin ilk Yüksek Hızlı Tren (YHT) hattı 13 Mart 2009 tarihinde Ankara ile Eskişehir arasında açılmıştır. Daha sonra hat Konya, İstanbul, Karaman ve Sivas güzergâhlarıyla genişletilmiştir. Sonuç: A şıkkıdır.

İskenderun Limanı derin, geniş ve korunaklı bir doğal limandır. Demir cevheri ve kömürün deniz yoluyla limana kolayca ithal edilebilmesi ve üretilen çeliğin deniz yoluyla dünya pazarlarına rahatça ihraç edilebilmesi sebebiyle fabrika 'ulaşım ve liman kolaylığı' faktörüne bağlı olarak buraya kurulmuştur. Sonuç: C şıkkıdır.

İstanbul'da iklim şartları (yaz yağışları ve kış ılıklığı eksikliği) sebebiyle pamuk tarımı kesinlikle yapılamaz. Ancak devasa nüfusu, hazır giyim modasının merkezi olması, sermaye ve ihracat limanlarına yakınlığı sebebiyle pamuklu dokuma ve konfeksiyon sanayisinde Türkiye'nin lideridir. Sonuç: D şıkkıdır.

Türkiye'den özellikle İtalya (Trieste), Fransa ve diğer Avrupa limanlarına yönelik düzenli Ro-Ro seferleri Marmara ve Ege'nin gelişmiş limanlarından yapılır. Pendik (İstanbul), Ambarlı, Yalova ve Çeşme (İzmir) limanları Türkiye'nin en işlek Ro-Ro limanlarıdır. Sonuç: B şıkkıdır.

Marmara Bölgesi (özellikle Çatalca-Kocaeli ve Güney Marmara); Asya ve Avrupa arasında köprü olması, gelişmiş karayolu, demiryolu ve liman olanakları, hinterlandının genişliği, sermaye birikimi ve Türkiye'nin en büyük tüketici pazarı olması sebebiyle sanayide açık ara ilk sıradadır. Sonuç: A şıkkıdır.