YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) Kimyasal Türler Arası Etkileşimler #1

İyonik bağ, kovalent bağ ve metalik bağ güçlü etkileşimler (kimyasal bağlar) sınıfına girer. Hidrojen bağı ve Londra kuvvetleri ise zayıf etkileşimler (fiziksel bağlar) sınıfındadır. Seçeneklerdeki iyonik ve kovalent bağlar güçlü bağ iken, hidrojen bağı zayıf bağdır. Sonuç: D şıkkı.

Potasyum metal olup 1 tane elektron vererek $+1$ yüklü iyon olur ($K^+$). Klor ametal olup 1 elektron alarak oktetini tamamlar ve $-1$ yüklü iyon olur ($Cl^-$). Oluşan iyonik bileşiğin formülü KCl'dir. Sonuç: A şıkkı.

CCl4 molekülünde C ve Cl atomları arasındaki bağlar farklı ametal atomları arasında olduğu için polar kovalent bağdır. Ancak molekül geometrisi düzgün dörtyüzlü (simetrik) olduğu için dipol momentleri birbirini sıfırlar ve molekül apolardır. Sonuç: C şıkkı.

Hidrojen bağının oluşabilmesi için H atomunun elektronegatifliği çok yüksek olan F, O, N atomlarından birine kovalent bağlı olması gerekir. Seçenekler içinde CH3OH (metil alkol) yapısında O-H bağı içerdiği için molekülleri arasında hidrojen bağı bulunur. Sonuç: B şıkkı.

Metallerin değerlik elektronları kristal örgü içinde serbestçe hareket ederek 'elektron denizi' oluşturur. Bu serbest elektronlar metallere elektrik ve ısı iletkenliği kazandırır. Ancak metaller katı halde elektrik akımını iletirler, sıvı hallerinde de iletirler; 'yalnızca çözeltileri iletir' ifadesi yanlıştır. Sonuç: E şıkkı.

Azotun elektron dağılımı 2, 5 şeklindedir; değerlik elektron sayısı 5'tir. Hidrojenin değerlik elektron sayısı 1'dir. Azot 3 hidrojenle tekli bağ yapar ve geriye 1 çift (2 adet) ortaklanmamış elektron kalır. Sonuç: A şıkkı.

Apollar moleküller ve soygazlar arasında yalnızca Londra çekim kuvvetleri etkilidir. Seçenekler arasında apolar bir molekül olan CO2 veya CH4 gibi maddeler bulunur (Apolar simetrik yapılı CO2 molekülü). Sonuç: C şıkkı.

Suyun elektrolizi ile hidrojen ve oksijen gazlarına ayrışması kimyasal bir olaydır ve molekül içi güçlü kovalent bağların koptuğunu gösterir. Diğer seçenekler hal değişimi veya fiziksel çözünmedir. Sonuç: D şıkkı.

İyonik bileşikler katı halde elektriği iletmezler; ancak sıvı halleri ve sulu çözeltileri iyon hareketliliğinden dolayı elektriği iletir. 'Katı halde elektrik akımını iletirler' ifadesi yanlıştır. Sonuç: B şıkkı.

Van der Waals kuvvetleri dipol-dipol, iyon-dipol ve Londra dağılım kuvvetlerini kapsayan zayıf etkileşim sınıfıdır. Güçlü etkileşimler sınıfında yer almaz. Sonuç: A şıkkı.

H2O molekülünde H ve O atomları arasındaki bağlar polar kovalenttir ve molekül simetrik olmadığından (açısal geometri) net dipol moment sıfırdan farklıdır, yani molekül polardır. Sonuç: E şıkkı.

Kök içeren iyonik bileşiklerde metal ile kök arasında iyonik bağ, kök içerisindeki atomlar arasında ise kovalent bağ bulunur. NH4NO3 (Amonyum nitrat) bileşiğinde hem iyonik hem kovalent bağlar mevcuttur. Sonuç: C şıkkı.

Su (H2O) moleküllerinin kendi aralarında oluşturduğu güçlü hidrojen bağları sayesinde aynı gruptaki benzer hidürlere göre (H2S, H2Se vb.) kaynama noktası çok daha yüksektir. Sonuç: A şıkkı.

Kimyada fiziksel ve kimyasal değişimleri ayırt etmek amacıyla kullanılan genel sınır enerji değeri $40\text{ kJ/mol}$ olarak kabul edilir. 40 kJ/mol'den büyük enerji değişimleri kimyasal (güçlü), küçük olanlar fiziksel (zayıf) olarak sınıflandırılır. Sonuç: B şıkkı.

Su polar bir çözücüdür. CCl4 ise apolar bir moleküldür. Benzer benzeti kuralı gereği apolar maddeler suda iyi çözünmez. Sonuç: D şıkkı.

BF3 molekülünde Bor (B) atomunun etrafındaki elektron sayısı 6'dır (oktet eksikliği). PCl5 veya SF6 gibi moleküllerde ise oktet aşımı görülür. Sonuç: E şıkkı.

Naftalinin süblimleşmesi (katı halden doğrudan gaz hale geçmesi) maddelerin moleküller arası zayıf etkileşimlerinin koptuğu fiziksel bir hal değişimidir. Sonuç: C şıkkı.

Halojenlerde yukarıdan aşağıya doğru inildikçe elektron sayısı artar, buna bağlı olarak Londra kuvvetleri güçlenir ve kaynama noktası artar ($I_2 > Br_2 > Cl_2 > F_2$). Sonuç: A şıkkı.

CO2 molekülü doğrusal geometriye sahip olup simetrik olduğundan dipol momentleri birbirini sıfırlar ve molekül apolardır. Sonuç: B şıkkı.

İyonik bir bileşiğin polar bir çözücüde çözünmesi sırasında iyonlar ile polar moleküllerin kutupları arasında iyon-dipol etkileşimleri meydana gelir. Sonuç: D şıkkı.